Aniruddha Samhita · Chapter 13

atha trayodaśo'dhyāyaḥ
śrībhagavān---
sthāpanaṃ saṃpravakṣyāmi bimbānāṃ munisattama/
sthāvaraṃ jaṅgamañcaiva dvividhaṃ beramucyate

ayane cottaraṃ mukhyaṃ jaghanyaṃ dakṣiṇāyanam/
jaṅgamantu jaghanye vā mukhye vāpi samācaret

māghe bhādrapade māsi pratiṣṭhāṃ parivarjayet/
guruśukrāstame caiva grahaṇasyāntike tathā

duṣṭavāre vilagne ca aśubharkṣe tathā tithau/
varjayeddevadeveśasthāpanaṃ deśikottamaḥ

daivajñenasamāyuktaṃ sthāpanaṃ samyagācaret/
śilpaśāstrānusāreṇa śilpinā deśikottamaḥ

yajamānena sahitaḥ sarvaiḥ parikaraiḥ saha/
sarvadrabyaṃ samāsādya paścātkarma samācaret

karmāraṃbhadinātpūrvaṃ saptame pañcame'hani/
tṛtīye'hani vā kuryāt aṅkurānarpayedbudhaḥ

tataḥ pradoṣe saṃprāpte mṛtsaṃgrahaṇamācaret/
diśaṃ prācīmudīcīṃ vā vrajet parikaraissaha

udyānaṃ vā nadītīraṃ prākāraṃ tanmayantu vā?
taddeśaṃ prokṣayedvipra mantrapūtena vāriṇā

āsane tu samāviśya prāṇāyāmaṃ samācaret/
nyāsaṃ kṛtvā viśeṣeṇa puṇyāhaṃ vācayedbudhaḥ

mahīmabhyarcya mantreṇa baliṃ dadyātsamantataḥ/
khanitraṃ kṣālayettatra astramantreṇa deśikaḥ

vastradarbhai ssamācchādya bhūsūktena mahīṃ spṛśet/
khanitreṇa khanedbhūmiṃ prāṅmukhaḥ kroḍavidyayā

vedairvihitamantreṇa vāstupūrṣaṃ vilikhya ca/
punarabhyarcayeddhīmān prātrāṇyādaya deśikaḥ

gacchetparikaraissārdhaṃ śaṅkhakāhalanisvanaiḥ/
maṇḍapaṃ kārayeddhīmān prapāmātramathāpi vā

vitānādyairalaṃkṛtya dhvajatoraṇakumbhakaiḥ/
pūrvapaścimadīrghañca dakṣiṇottaradīrghakam

caturaśraṃ samaṃ vāpi tanmadhye maṇḍalaṃ likhet/
iṣṭasiddhipradaṃ vāpi cakrābjaṃ vāpi kārayet

pūrvavatsthāpayetkubhbhaṃ maṇḍalasya tu paścime/
maṇḍaleśasya pūrve tu pālikākṣetramucyate

paścimecottare vāpi agnyāgāraṃ prakalpayet/
dakṣiṇottare tathā kuryāt pālikāṃ grāhya deśikaḥ

pālikāṃ ghaṭikāṃ caiva śarāvāndvādaśānprati?/
bilān saṃpūrayetpaścāt pālāśaiḥ kuśadarbhakaiḥ

caturviṃśāṅgulotsedhaṃ kṣālayeddeśikottamaḥ/
bandhayetkaṇṭhadeśe tu dūrvāṃ bilvaṃ ca deśikaḥ

mṛdā saṃpūrayetpaścāt sūtrapātaṃ samācaret/
pālikāsyānurūpeṇa koṣṭhe vrīhīnprapūrayet

tasyopari nyasetpatraṃ tatpūrve bījabhājanam/
somakumbhantu vā paścāt nyasettantravicakṣaṇaḥ

dvāraṃ kṛtvā vidhānena dvārapūjaṃ samācaret/
kuṃbhe ca maṇḍale caiva agnau saṃpūjayetkramāt

pālikādakṣiṇe pārśve uttarābhimukhaḥ sthitaḥ/
puṇyāhaṃ vācayetpaścāt brāhmaṇaiḥ saha deśikaḥ

pālikā svarcayeddevān brahmāviṣṇuśivātmakān/
somakumbhaṃ samabhyarcya somamantreṇa homayet

tilamudgayavān‌caiva vrīhimāṣapriyaṅgukān/
śimbasarṣapagodhūma kulatthan kaṅguśyāmakān

bījānāmapyabhāve tu mudgamekaṃ praśasyate/
etatsaṅgṛhya nikṣipya pātre kṣīraṃ vinikṣipet

sthāpayedambareṇaiva pālikāḥ pariveṣṭayet/
somakumbhagatāṃ śāktiṃ bījapātre vinikṣipet

paścādoṣadhimantreṇa abhimantraṇamācaret/
punassaṃpūrayetpaścāt ghṛtāropaṇamācaret

punassaṃpūjayet bījaṃ bījāvāpanamācaret/
śaṅkhadundubhinādaiśca gītamaṅgalavādyakaiḥ

punaḥ pūjāṃ prakurvīta pūrṇāhutyavasānakam/
balindadyādviśeṣeṇa maṇḍapasya samantataḥ

sadassambhāvayedvidvān dakṣiṇāṃ dāpayedbudhaḥ/
kumbhamaṇḍalamabhyarcya pūrṇāhutimathācaret

rakṣāṃ kṛtvā viśeṣeṇa sugupte sthāpayedbudhaḥ/
dine dine muniśreṣṭha balipūjāṃ samācaret

iti śrīpāñcarātre mahopaniṣadi aniruddhasaṃhitāyāṃ
aṅkurārpaṇaṃ nāma trayodaśo'dhyāyaḥ/
---------------------****************------------------