Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ānandakanda · Chapter 2.6

2.6.1

Āk, 2, 6
śrībhairavaḥ /
<tin:: subtypes>
khurakaṃ miśrakaṃ ceti dvividhaṃ vaṅgamucyate /
khuraṃ tatra guṇaiḥ śreṣṭhaṃ guṇahīnaṃ tu miśrakam

2.6.2

<khura:: phys. properties>
dhavalaṃ mṛdulaṃ snigdhaṃ drutadrāvaṃ sagauravam /
<miśraka:: phys. properties>
niḥśabdaṃ khuravaṅgaṃ syānmiśrakaṃ śyāmaśubhrakam

2.6.3

<tin:: synonyms>
trapu trapusamārūpaṃ vaṅgaṃ ca kuṭilaṃ himam /
kurūpyaṃ viccaṭaṃ raṅgaṃ pūtigandhaṃ rasāhvayam

2.6.4

<tin:: parīkṣā:: good quality>
svaccham uṣṇāsahaṃ śītaṃ sūkṣmapatrakaraṃ laghu /
ruṅnāśe rūpyakaraṇe tadvaṅgaṃ śreṣṭhamucyate

2.6.5

<vaṅgaśuddhi (1)>
drāvayitvā niśāyukte kṣiptaṃ nirguṇḍikārasaiḥ /
viśudhyati trivāreṇa khuravaṅgaṃ na saṃśayaḥ

2.6.6

amlatakravinipiṣṭavarṣābhūvṛṣasindhubhiḥ /
kaṭvalābugataṃ vaṅgaṃ dvitayaṃ pariśudhyati

2.6.7

satālenārkadugdhena liptvā vaṅgadalānyatha /
bodhiciñcātvacaḥ kṣārair dadyāllaghupuṭāni ca

2.6.8

mardayitvā caredbhasma tadrasādiṣu kīrtitam /
<vaṅgaśuddhi (2)>
nāgavacchodhayed vaṅgaṃ tadvadaśvatthaciñcayoḥ

2.6.9

tadbhasma haritālaṃ ca tulyamamlena mardayet /
palāśotthadravair vātha lolayitvāndhrayetpuṭe

2.6.10

uddhṛtya daśamāṃśena tālena saha mardayet /
<vaṅgaśuddhi (3)>
pūrvadrāvaiḥ sahāloḍya ruddhvā gajapuṭe pacet

2.6.11

ekaviṃśatpuṭairvaṅgo mṛto bhavati rogahā /
śirīṣarajanīcūrṇaiḥ kumāryā yutagolakam

2.6.12

sūtaliptaṃ vaṅgapatraṃ golakaṃ samamarditam /
ruddhvā laghupuṭaiḥ pakvaṃ mṛtaṃ syātpūrvasaṃkhyayā

2.6.13

akṣabhallātakītoyaiḥ piṣṭvā patrāṇi lepayet /
tatastilakharīmadhye kṣiptvā ruddhvā puṭaiḥ pacet

2.6.14

catvāriṃśadgajapuṭair vaṅgakaṃ bhasma jāyate /
<vaṅgaguṇāḥ>
vaṅgaṃ tīkṣṇoṣṇakaṭukamīṣadvātaprakopanam

2.6.15

medaḥśleṣmāmayaghnaṃ ca krimighnaṃ mehanāśanam /
himaṃ kaṣāyalavaṇaṃ pāṇḍudāhaharaṃ saram

2.6.16

lekhanaṃ pittalaṃ kiṃcit trapu sīsaṃ ca tadguṇam /
<sīsaka>
sīsakaṃ tu jaḍaṃ śītaṃ yavaneṣṭaṃ bhujaṅgamam

2.6.17

yogīṣṭaṃ nāgam uragaṃ kuvaṅgaṃ paripiṣṭakam /
mṛdu kṛṣṇāyasaṃ pakṣmatāraśuddhikaraṃ smṛtam

2.6.18

sirāvṛttaṃ ca vaṅgaṃ syāccīnapiṣṭaṃ ca ṣoḍaśa /
sīsaṃ tu vaṅgasāmyaṃ syādrasavīryavipākataḥ

2.6.19

<aśuddhavaṅganāgasevane doṣāḥ>
pākahīnau nāgavaṅgau kuṣṭhagulmarujākarau /
mehapāṇḍujvaraśleṣmavātapittapradau smṛtau

2.6.20

drutadrāvaṃ mahābhāraṃ chede kṛṣṇaṃ samujjvalam /
pūtigandhaṃ bahiḥ kṛṣṇaṃ śuddhaṃ sīsamato'nyathā

2.6.21

nirguṇḍīmūlacūrṇena sārkadugdhena lepayet /
nāgapatraṃ tataḥ śuṣkaṃ drāvayitvā niṣecayet

2.6.22

liptvā drāvyaṃ punaḥ secyaṃ saptavāraṃ viśuddhaye /
niśātumburubījāni kokilākṣīkuberakam

2.6.23

gaurīphalaṃ mallikā ca mokṣo brahmā mayūrakam /
yathālābhaṃ tu bhasmaiṣāṃ vajrīkṣīreṇa bhāvayet

2.6.24

tanmadhye drāvitaṃ nāgaṃ śuddhaṃ secyaṃ tu saptadhā /
mahiṣasyāsthicūrṇena supākaṃ mūtrasecanāt

2.6.25

vaṅgaṃ śuddhaṃ bhavettadvannāgo nāgāsthimūtrataḥ /
<nāgabhasma (1)>
aśvatthaciñcātvagbhasma nāgasya caturaṃśataḥ

2.6.26

kṣiptvā cullyāṃ pacedagnau cālayellohacaṭṭunā /
yāvadbhasma tamuddhṛtya bhasmatulyāṃ manaḥśilām

2.6.27

jambīrair āranālair vā piṣṭvā ruddhvā puṭe pacet /
svāṅgaśītaṃ punaḥ piṣṭvā viṃśatyaṃśe śilāmlake

2.6.28

evaṃ ṣaṣṭipuṭaiḥ paktvā nāgaḥ syāttu nirutthitaḥ /
<nāgabhasma (2)>
athavā nāgapatrāṇi cūrṇaliptāni kharpare

2.6.29

alpāgnau pācayedyāmaṃ bhasma taccitrakadravaiḥ /
bharjayellohapātre tatpārthadaṇḍena cālayan

2.6.30

yāmaṣoḍaśaparyantaṃ dravaṃ deyaṃ punaḥ punaḥ /
daṇḍena mardayedgāḍhamuddhṛtaṃ citrakadavaiḥ

2.6.31

lolayitvā nirudhyātha ṣaṭpuṭair mriyate laghu /
<nāgabhasma (3)>
ciñcākṣamikṣubhallātavāśāvajralatābhavaiḥ

2.6.32

apāmārgārjunāśvatthasamudbhūtaiśca bhasmabhiḥ /
dṛḍhaṃ pālāśadaṇḍena lohapātre tu bharjayet

2.6.33

saptabhirdivasaireva mriyate nātra saṃśaya /
<nāgabhasma (4)>
piṣṭvāgastyaṃ ca bhūnāgaṃ liptvā bhāṇḍaṃ viśodhayet

2.6.34

tadbhāṇḍe drāvayennāgaṃ drute nāge vinikṣipet /
vāśāciñcaṭayoḥ kṣāraṃ vāśākāṣṭhena ghaṭṭayet

2.6.35

yāmaikaṃ pācayeccullyāṃ samuddhṛtya vimiśrayet /
saṃcūrṇya ca śilātāpye vāśakakṣārasaṃyutam

2.6.36

catustulyaṃ pūrvanāgaṃ viṃśatyekapuṭaiḥ pacet /
dvipuṭaṃ ciñcikakṣārair deyaṃ vāśārasānvitaiḥ

2.6.37

nāgaḥ sindūravarṇābho mriyate sarvakāryakṛt /
atyuṣṇaṃ sīsakaṃ snigdhaṃ tiktaṃ vātakaphāpaham

2.6.38

pramehatoyadoṣaghnaṃ dīpanaṃ cāmavātanut

Original text: Ānandakanda · Edition: S.V. Radhakrishna Sastri, Srirangam: Sri Vilasam Press, 1952. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc