Ānandakanda · Chapter 1.5
Āk, 1, 5
<viśeṣajāraṇākramaḥ>
śrībhairavī /
sāmānyajāraṇā proktā tvayā pūrvaṃ sadāśiva /
viśeṣajāraṇaṃ brūhi yathā jānāmyahaṃ prabho
śrībhairavaḥ /
śṛṇu devi vakṣyāmi bhūcarākhyaṃ tu jāraṇam /
<bhūcarī jāraṇā>
kṛṣṇaṃ pītaṃ tathā raktaṃ śulbe tīkṣṇe ca melayet
śulbaṃ śuddhaṃ yadā jīrṇaṃ dvāviṃśatiguṇaṃ mate /
gandhanāgaṃ tato'rdhaṃ tu krameṇaiva tu melayet
hemnā tu saha dātavyaṃ sūtakaikena ṣoḍaśa /
gandhanāgaṃ yadā jīrṇaṃ tadā baddho bhaved rasaḥ
hemni jīrṇe tato'rdhena mṛtalohena rañjayet /
gandhakena hataṃ śulbaṃ mākṣikaṃ daradāyasam
puṭena mārayecchuddhaṃ hema dadyāttu ṣaḍguṇam /
sūtake hemabījaṃ ca yadā jīrṇaṃ caturguṇam
baddharāgaṃ vijānīyāddhemābho jāyate rasaḥ /
sāraṇāyantramadhyasthaṃ tenaiva saha sārayet
tribhāgaṃ sāritaṃ kṛtvā punastatraiva jārayet /
jāritaḥ sāritaścaiva punarjāritasāritaḥ
saptaśṛṅkhalikāyogāt koṭivedhī bhavedrasaḥ /
bhūcarī jāraṇā proktā khecarīṃ jāraṇāṃ śṛṇu
<khecarī jāraṇā>
hīnarāgāni ratnāni rasocchiṣṭāni kārayet /
kaṭutuṃbasya bījāni tasyārdhena tu dāpayet
mahājārasamāyuktaṃ kalkaṃ kuryād vicakṣaṇaḥ /
vajramūṣāmukhe caiva tanmadhye sthāpayed rasam
katakaṃ kanakaṃ caivam ekīkṛtya vimardayet /
padmarāgapralepaṃ tu rase grāsaṃ tu dāpayet
bhakṣitavyaṃ prayatnena natvā ca gurudevayoḥ /
sarvasiddhān namaskṛtya devatāśca viśeṣataḥ
mūrcchāṅgadāhaśca tato jāyate nātra saṃśayaḥ /
ātmānamutthitaṃ paśyed divyadeho mahābalaḥ
śaṅkhakāhalanirghoṣaiḥ siddhavidyādharaiḥ saha /
icchayā vicarellokān kāmarūpī vimānagaḥ
devā vai yatra līyante siddhastatraiva līyate /
<anyo jāraṇāprakāraḥ>
punaranyaṃ pravakṣyāmi jāraṇāyogam uttamam
sughṛṣṭaṃ pātitaṃ sūtaṃ sarvadoṣojjhitaṃ tataḥ /
śākapallavasāreṇa viṣṇukrāntārasena ca
pālāśapuṣpatoyena bhāvitaṃ gandhakaṃ samam /
samaṃ kṛṣṇābhrasatvaṃ ca rasakaṃ cāṣṭakaṃ guṇam
tīkṣṇaśulboragaṃ caiva kūrmayantreṇa jārayet /
kāñcanaṃ jārayet paścād biḍayogena pārvati
tataḥ siddhaṃ vijānīyād dvaidhaṃ śulvasya dāpayet /
karmasaṃkhyāpramāṇena nāgo bhavati kāñcanam
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi jāraṇākramam uttamam /
bījacūrṇāni tailena bhāvayitvā punaḥ punaḥ
ṣoḍaśāṃśena taṃ grāsamaṅgulyā mardayecchanaiḥ /
ārdrakādi tato yogād dātavyaṃ ṣoḍaśāṃśataḥ
bhūrje dattvā tato deyaṃ ḍolāyantre vinikṣipet /
ahorātreṇa tadbījaṃ sūtako grasati priye
samuddhṛtya rasaṃ devi khalve saṃmardayet tataḥ /
tato yantre vinikṣipya divārātraṃ dṛḍhāgninā
taptaṃ samuddhṛtaṃ yantrāt taptakhalve vimardayet /
mardayitvārdrake piṇḍe kṣiptvātha tripuṭaṃ dahet
tato garbhe patatyāśu jarate tatsukhena tu /
ḍolāyantre tato dadyād ārdrapiṇḍena saṃyutam
tṛtīyadivase sūto jarate grasate tataḥ /
samajīrṇaṃ tato yāvat ḍolāyantre vicakṣaṇaḥ
paścātkacchapayantreṇa samajīrṇaṃ tu pārvati /
tāmrāṃśadvādaśāṃśena kacchapena tu jārayet
prāgvad ārdrakayogaṃ ca garbhadrāvaṇam eva ca /
paścāt taṃ devi nikṣipya puṭaṃ dadyād vicakṣaṇaḥ
aṣṭāṃśena tato grāsaṃ garbhadrāvaṃ ca pūrvavat /
kandodare sūraṇasya taṃ vinikṣipya sūtakam
puṭayedvārtikastāvat yāvat kando na dahyate /
pādāṃśena tu mūṣāyāṃ grāsaḥ sūte vidhīyate
pūrvavacca biḍaṃ dadyādgarbhadrāvaṇameva ca /
evaṃ caturguṇe jīrṇe sūtako balavān bhavet
tataḥ śalākayā grāsamagnistho grasate rasaḥ /
tato ratnāni jāryāṇi vakṣyamāṇakrameṇa tu
abhrakaṃ bhrāmakaṃ caiva śaṅkhanābhiṃ tathaiva ca /
rasānuparasāndattvā mahājārasamanvitam
vajrakandalatāṃ brāhmīmeṣaśṛṅgyamṛtāyasam /
kaṭutumbasya bījāni mṛtalohāni pācayet
sarvāṇi samabhāgāni śikhiśoṇitamarditam /
tāvattaṃ mardayetprājño yāvatkarma dṛḍhaṃ bhavet
mūṣā mallākṛtiścaiva kartavyācchādanaiḥ saha /
tanmadhye sthāpayetsūtamadhovātena dhāmayet
ādau tāvatprakartavyaṃ vajramauṣadhalepitam /
gṛhyate nātra sandeho yathā tīvrahutāśane
kuliśādi bhaved dagdhaṃ karīṣā tena mardayet /
yāvadekādaśaguṇaṃ kuliśaṃ jārayedbudhaḥ
saṃdagdhā śaṅkhanābhiśca mātuluṅgarasaplutā /
muktāphalaṃ tato deyaṃ vajrajīrṇe tu sūtake
anena kramayogena hyekādaśaguṇaṃ bhavet /
kevalaṃ śikhipittaṃ ca nīlīniryāsamiśritam
nīlotpalāni liptāni nikṣiptāni tu sūtake /
rasaḥ pibenmahārāgān hīnarāgān parityajet
ratnāni śikhipittaṃ ca mahāratnasamanvitam /
sadratnaṃ lepayet tena prakṣiped rasamadhyataḥ
rajanī caiva kaṅkuṣṭhaṃ brahmaniryāsabhāvitam /
jāraṇaṃ puṣparāgasya tenaiva saha dāpayet
bahuratneṣu jīrṇeṣu bhṛṅgarājeṣu suvrate /
rasendro dṛśyatāṃ devi nīlapītāruṇacchaviḥ
<dhūmavedhīrasaḥ>
śuddhāni hemapatrāṇi śatāṃśenānulepayet /
puṭena mārayedetadindragopanibhaṃ bhavet
saṃsparśād vedhayet sarvam idaṃ hema mṛtaṃ priye /
tribhāgaṃ sūtakendrasya teneva saha kārayet
mūṣāmadhye sthite tasmin punastenaiva jārayet /
dhūmavedhī bhaveddevi punaḥ punaḥ prasāritaḥ
anena kramayogena yadi jīrṇā triśṛṅkhalā /
vedhayennātra sandeho giripāṣāṇabhūtalam
pārśve jyotiḥ pradṛśyeta ūrdhvaṃ dṛśyeta tena vai /
bhūcaraṃ taṃ vijānīyād rasendraṃ nātra saṃśayaḥ
tenāśrāntagatir devi yojanānāṃ śataṃ vrajet /
divyatejā mahākāyo divyadṛṣṭir mahābalaḥ
sarvarogavinirmukto jīveccandrārkatārakam /
tasya mūtrapurīṣaṃ tu sarvalohāni vidhyati
<anye vedhaprakārāḥ>
samajīrṇena vajreṇa hemnā ca sahitena ca /
agnistho jārayellohān bandham āyāti sūtakaḥ
sārayettena bījena sahasramapi vedhayet /
sāritaṃ jārayetpaścāt lepyaṃ kṣepyaṃ sahasrataḥ
sārayettena bījena lakṣavedham avāpnuyāt /
anena kramayogena koṭivedhī bhavedrasaḥ
kevalaṃ tu yadā vajraṃ samajīrṇaṃ tu kārayet /
baddhaḥ sūtastadā jñeyo niṣkampo nirupadravaḥ
agnistho jāyate sūtaḥ śalākāṃ grasate kṣaṇāt /
haṭhāgninā dhāmyamāno grasate sarvamādarāt
grasate jarate sūtam āyurdravyapradāyakaḥ /
mūṣāsthaṃ dhamayet sūtaṃ haṭhāgnau naiva kampayet
jārayet sarvaratnāni baddhaḥ khecaratāṃ nayet /
aṣṭalohe 'ṣṭaguṇite jīrṇe syādrasabandhanam
lohāni sarvāṃstriguṇaṃ triguṇaṃ kanakaṃ tathā /
dhūmāvaloke vedhī syāt bhavennirvāṇado'mbaraḥ
ādāvaṣṭaguṇaṃ jāryaṃ vyomasattvaṃ mahārase /
samaṃ hemadaśāṃśena vajraratnāni jārayet
samaṃ ca jārayed vajraṃ tadāsau khecaro rasaḥ /
krame pradakṣiṇāvartaḥ koṭivedhī ca jāyate
<jīrṇadravyamānabhedādvedhe viśeṣaḥ>
same tu pannage jīrṇe daśavedhī bhavedrasaḥ /
dviguṇe śatavedhī syāt sahasraṃ triguṇe bhavet
caturguṇe'yutaṃ devi krameṇānena vardhayet /
uttarottaravṛddhyā tu jārayet tatra pannagam
kuṭilaṃ pannagaṃ jāryaṃ navasaṃkhyākrameṇa tu /
dattvā krameṇa deveśi koṭivedhī bhavedrasaḥ
gandhakādimapāṣāṇe ṣaḍguṇe jīrṇatāṃ gate /
rogahartā rasaḥ syāttu samukhe tavadā bhavet
tasmin śataguṇe jīrṇe rugjarāmṛtyuhā bhavet /
abhrakādimapāṣāṇasattvānyātmasamaṃ grasan
rugjarā maraṇaṃ jitvā śatavedhī raso bhavet /
śatāyurdviguṇe jīrṇe sūtaḥ sāhasravedhakaḥ
caturguṇe sahasrāyuḥ pārado 'yutavedhakaḥ /
rasaścāṣṭaguṇe jīrṇe lakṣāyur lakṣavedhakaḥ
brahmāyuḥ ṣoḍaśaguṇe koṭivedhī bhaved rasaḥ /
dvātriṃśadguṇite jīrṇe khecaratvādisiddhidaḥ
viṣṇor āyurbalaṃ datte pāradaḥ sparśavedhakaḥ /
catuḥṣaṣṭiguṇe jīrṇe śivāyuḥ śabdavedhakaḥ
<ṣaḍguṇābhrakajāraṇena sarvadoṣanāśaḥ>
rasasya sarvadoṣāstu ṣaḍguṇenābhrakeṇa tu /
jīrṇena nāśam āyānti nātra kāryā vicāraṇā
tadā grasati lohāni tyajecca gatim ātmanaḥ /
<pañcāvasthā>
dhūmaściṭiciṭiścaiva maṇḍūkaplutireva ca
sakampaśca vikampaśca pañcāvasthā rasasya tu /
samajīrṇo bhavedbālo yauvanasthaścaturguṇaḥ
vṛddhaḥ ṣaḍguṇajīrṇastu sarvakarmakaraḥ śubhaḥ /
<jāraṇe kramaḥ>
gandhakaṃ jārayedādau sarvasattvānyataḥ param
tataḥ sarvāṇi lohāni dvandvāni vividhāni ca /
pakvabījāni ratnāni drutisattve ca jārayet
catuḥṣaṣṭyaṃśake pūrvaṃ dvātriṃśāṃśe tṛtīyakaḥ /
tṛtīyaḥ ṣoḍaśāṃśe tu caturthaścāṣṭamena ca
pañcamo'tha caturthāṃśe ṣaṣṭho dvyaṃśe prakīrtitaḥ /
śatāṃśe saptamo jñeyo grāsamānaṃ rasasya tu
<grāsamānabhedena svarūpabhedaḥ>
catuḥṣaṣṭyaṃśake grāse daṇḍadhārī bhaved rasaḥ /
jalūkābho dvitīye tu grāsayoge sureśvari
grāse rasāt tṛtīye ca kākaviṣṭhāsamo bhavet /
caturtho golakākāraḥ pañcame dahanaprabhaḥ
ṣaṣṭhe sūryaprabhaḥ sūtastejaḥpuñjaśca saptame /
rasarājasya deveśi kramājjīrṇasya lakṣaṇam
samāṃśaṃ dviguṇaṃ grāsaṃ tataḥ sūte caturguṇam /
tathā cāṣṭaguṇaṃ devi jārayecca kalāguṇam
dvātriṃśadguṇitaṃ devi catuḥṣaṣṭiguṇaṃ kramāt /
<saṃskārair jāyamānā guṇāḥ>
tīvratvaṃ janayet svedād amalatvaṃ ca mardanāt
mūrchanād doṣarāhityam utthānāt pūtināśanam /
rasāyanaṃ pātanena rodhādāpyāyanaṃ bhavet
acāpalyaṃ niyamanād dīpanātsamukho jvalet /
vāsanād yogasāṃgatyaṃ cāraṇādbalacāritā
jāraṇādbandhanaṃ samyagekatvaṃ drāvaṇadvayāt /
raktatvaṃ rañjanāt tasya vyāpitvaṃ sāraṇātrayāt
krāmitvaṃ krāmaṇād dehaloheṣvapi ca vedhanāt
Original text: Ānandakanda · Edition: S.V. Radhakrishna Sastri, Srirangam: Sri Vilasam Press, 1952. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0