Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ānandakanda · Chapter 1.5

1.5.1

Āk, 1, 5
<viśeṣajāraṇākramaḥ>
śrībhairavī /
sāmānyajāraṇā proktā tvayā pūrvaṃ sadāśiva /
viśeṣajāraṇaṃ brūhi yathā jānāmyahaṃ prabho

1.5.2

śrībhairavaḥ /
śṛṇu devi vakṣyāmi bhūcarākhyaṃ tu jāraṇam /
<bhūcarī jāraṇā>
kṛṣṇaṃ pītaṃ tathā raktaṃ śulbe tīkṣṇe ca melayet

1.5.3

śulbaṃ śuddhaṃ yadā jīrṇaṃ dvāviṃśatiguṇaṃ mate /
gandhanāgaṃ tato'rdhaṃ tu krameṇaiva tu melayet

1.5.4

hemnā tu saha dātavyaṃ sūtakaikena ṣoḍaśa /
gandhanāgaṃ yadā jīrṇaṃ tadā baddho bhaved rasaḥ

1.5.5

hemni jīrṇe tato'rdhena mṛtalohena rañjayet /
gandhakena hataṃ śulbaṃ mākṣikaṃ daradāyasam

1.5.6

puṭena mārayecchuddhaṃ hema dadyāttu ṣaḍguṇam /
sūtake hemabījaṃ ca yadā jīrṇaṃ caturguṇam

1.5.7

baddharāgaṃ vijānīyāddhemābho jāyate rasaḥ /
sāraṇāyantramadhyasthaṃ tenaiva saha sārayet

1.5.8

tribhāgaṃ sāritaṃ kṛtvā punastatraiva jārayet /
jāritaḥ sāritaścaiva punarjāritasāritaḥ

1.5.9

saptaśṛṅkhalikāyogāt koṭivedhī bhavedrasaḥ /
bhūcarī jāraṇā proktā khecarīṃ jāraṇāṃ śṛṇu

1.5.10

<khecarī jāraṇā>
hīnarāgāni ratnāni rasocchiṣṭāni kārayet /
kaṭutuṃbasya bījāni tasyārdhena tu dāpayet

1.5.11

mahājārasamāyuktaṃ kalkaṃ kuryād vicakṣaṇaḥ /
vajramūṣāmukhe caiva tanmadhye sthāpayed rasam

1.5.12

katakaṃ kanakaṃ caivam ekīkṛtya vimardayet /
padmarāgapralepaṃ tu rase grāsaṃ tu dāpayet

1.5.13

bhakṣitavyaṃ prayatnena natvā ca gurudevayoḥ /
sarvasiddhān namaskṛtya devatāśca viśeṣataḥ

1.5.14

mūrcchāṅgadāhaśca tato jāyate nātra saṃśayaḥ /
ātmānamutthitaṃ paśyed divyadeho mahābalaḥ

1.5.15

śaṅkhakāhalanirghoṣaiḥ siddhavidyādharaiḥ saha /
icchayā vicarellokān kāmarūpī vimānagaḥ

1.5.16

devā vai yatra līyante siddhastatraiva līyate /
<anyo jāraṇāprakāraḥ>
punaranyaṃ pravakṣyāmi jāraṇāyogam uttamam

1.5.17

sughṛṣṭaṃ pātitaṃ sūtaṃ sarvadoṣojjhitaṃ tataḥ /
śākapallavasāreṇa viṣṇukrāntārasena ca

1.5.18

pālāśapuṣpatoyena bhāvitaṃ gandhakaṃ samam /
samaṃ kṛṣṇābhrasatvaṃ ca rasakaṃ cāṣṭakaṃ guṇam

1.5.19

tīkṣṇaśulboragaṃ caiva kūrmayantreṇa jārayet /
kāñcanaṃ jārayet paścād biḍayogena pārvati

1.5.20

tataḥ siddhaṃ vijānīyād dvaidhaṃ śulvasya dāpayet /
karmasaṃkhyāpramāṇena nāgo bhavati kāñcanam

1.5.21

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi jāraṇākramam uttamam /
bījacūrṇāni tailena bhāvayitvā punaḥ punaḥ

1.5.22

ṣoḍaśāṃśena taṃ grāsamaṅgulyā mardayecchanaiḥ /
ārdrakādi tato yogād dātavyaṃ ṣoḍaśāṃśataḥ

1.5.23

bhūrje dattvā tato deyaṃ ḍolāyantre vinikṣipet /
ahorātreṇa tadbījaṃ sūtako grasati priye

1.5.24

samuddhṛtya rasaṃ devi khalve saṃmardayet tataḥ /
tato yantre vinikṣipya divārātraṃ dṛḍhāgninā

1.5.25

taptaṃ samuddhṛtaṃ yantrāt taptakhalve vimardayet /
mardayitvārdrake piṇḍe kṣiptvātha tripuṭaṃ dahet

1.5.26

tato garbhe patatyāśu jarate tatsukhena tu /
ḍolāyantre tato dadyād ārdrapiṇḍena saṃyutam

1.5.27

tṛtīyadivase sūto jarate grasate tataḥ /
samajīrṇaṃ tato yāvat ḍolāyantre vicakṣaṇaḥ

1.5.28

paścātkacchapayantreṇa samajīrṇaṃ tu pārvati /
tāmrāṃśadvādaśāṃśena kacchapena tu jārayet

1.5.29

prāgvad ārdrakayogaṃ ca garbhadrāvaṇam eva ca /
paścāt taṃ devi nikṣipya puṭaṃ dadyād vicakṣaṇaḥ

1.5.30

aṣṭāṃśena tato grāsaṃ garbhadrāvaṃ ca pūrvavat /
kandodare sūraṇasya taṃ vinikṣipya sūtakam

1.5.31

puṭayedvārtikastāvat yāvat kando na dahyate /
pādāṃśena tu mūṣāyāṃ grāsaḥ sūte vidhīyate

1.5.32

pūrvavacca biḍaṃ dadyādgarbhadrāvaṇameva ca /
evaṃ caturguṇe jīrṇe sūtako balavān bhavet

1.5.33

tataḥ śalākayā grāsamagnistho grasate rasaḥ /
tato ratnāni jāryāṇi vakṣyamāṇakrameṇa tu

1.5.34

abhrakaṃ bhrāmakaṃ caiva śaṅkhanābhiṃ tathaiva ca /
rasānuparasāndattvā mahājārasamanvitam

1.5.35

vajrakandalatāṃ brāhmīmeṣaśṛṅgyamṛtāyasam /
kaṭutumbasya bījāni mṛtalohāni pācayet

1.5.36

sarvāṇi samabhāgāni śikhiśoṇitamarditam /
tāvattaṃ mardayetprājño yāvatkarma dṛḍhaṃ bhavet

1.5.37

mūṣā mallākṛtiścaiva kartavyācchādanaiḥ saha /
tanmadhye sthāpayetsūtamadhovātena dhāmayet

1.5.38

ādau tāvatprakartavyaṃ vajramauṣadhalepitam /
gṛhyate nātra sandeho yathā tīvrahutāśane

1.5.39

kuliśādi bhaved dagdhaṃ karīṣā tena mardayet /
yāvadekādaśaguṇaṃ kuliśaṃ jārayedbudhaḥ

1.5.40

saṃdagdhā śaṅkhanābhiśca mātuluṅgarasaplutā /
muktāphalaṃ tato deyaṃ vajrajīrṇe tu sūtake

1.5.41

anena kramayogena hyekādaśaguṇaṃ bhavet /
kevalaṃ śikhipittaṃ ca nīlīniryāsamiśritam

1.5.42

nīlotpalāni liptāni nikṣiptāni tu sūtake /
rasaḥ pibenmahārāgān hīnarāgān parityajet

1.5.43

ratnāni śikhipittaṃ ca mahāratnasamanvitam /
sadratnaṃ lepayet tena prakṣiped rasamadhyataḥ

1.5.44

rajanī caiva kaṅkuṣṭhaṃ brahmaniryāsabhāvitam /
jāraṇaṃ puṣparāgasya tenaiva saha dāpayet

1.5.45

bahuratneṣu jīrṇeṣu bhṛṅgarājeṣu suvrate /
rasendro dṛśyatāṃ devi nīlapītāruṇacchaviḥ

1.5.46

<dhūmavedhīrasaḥ>
śuddhāni hemapatrāṇi śatāṃśenānulepayet /
puṭena mārayedetadindragopanibhaṃ bhavet

1.5.47

saṃsparśād vedhayet sarvam idaṃ hema mṛtaṃ priye /
tribhāgaṃ sūtakendrasya teneva saha kārayet

1.5.48

mūṣāmadhye sthite tasmin punastenaiva jārayet /
dhūmavedhī bhaveddevi punaḥ punaḥ prasāritaḥ

1.5.49

anena kramayogena yadi jīrṇā triśṛṅkhalā /
vedhayennātra sandeho giripāṣāṇabhūtalam

1.5.50

pārśve jyotiḥ pradṛśyeta ūrdhvaṃ dṛśyeta tena vai /
bhūcaraṃ taṃ vijānīyād rasendraṃ nātra saṃśayaḥ

1.5.51

tenāśrāntagatir devi yojanānāṃ śataṃ vrajet /
divyatejā mahākāyo divyadṛṣṭir mahābalaḥ

1.5.52

sarvarogavinirmukto jīveccandrārkatārakam /
tasya mūtrapurīṣaṃ tu sarvalohāni vidhyati

1.5.53

<anye vedhaprakārāḥ>
samajīrṇena vajreṇa hemnā ca sahitena ca /
agnistho jārayellohān bandham āyāti sūtakaḥ

1.5.54

sārayettena bījena sahasramapi vedhayet /
sāritaṃ jārayetpaścāt lepyaṃ kṣepyaṃ sahasrataḥ

1.5.55

sārayettena bījena lakṣavedham avāpnuyāt /
anena kramayogena koṭivedhī bhavedrasaḥ

1.5.56

kevalaṃ tu yadā vajraṃ samajīrṇaṃ tu kārayet /
baddhaḥ sūtastadā jñeyo niṣkampo nirupadravaḥ

1.5.57

agnistho jāyate sūtaḥ śalākāṃ grasate kṣaṇāt /
haṭhāgninā dhāmyamāno grasate sarvamādarāt

1.5.58

grasate jarate sūtam āyurdravyapradāyakaḥ /
mūṣāsthaṃ dhamayet sūtaṃ haṭhāgnau naiva kampayet

1.5.59

jārayet sarvaratnāni baddhaḥ khecaratāṃ nayet /
aṣṭalohe 'ṣṭaguṇite jīrṇe syādrasabandhanam

1.5.60

lohāni sarvāṃstriguṇaṃ triguṇaṃ kanakaṃ tathā /
dhūmāvaloke vedhī syāt bhavennirvāṇado'mbaraḥ

1.5.61

ādāvaṣṭaguṇaṃ jāryaṃ vyomasattvaṃ mahārase /
samaṃ hemadaśāṃśena vajraratnāni jārayet

1.5.62

samaṃ ca jārayed vajraṃ tadāsau khecaro rasaḥ /
krame pradakṣiṇāvartaḥ koṭivedhī ca jāyate

1.5.63

<jīrṇadravyamānabhedādvedhe viśeṣaḥ>
same tu pannage jīrṇe daśavedhī bhavedrasaḥ /
dviguṇe śatavedhī syāt sahasraṃ triguṇe bhavet

1.5.64

caturguṇe'yutaṃ devi krameṇānena vardhayet /
uttarottaravṛddhyā tu jārayet tatra pannagam

1.5.65

kuṭilaṃ pannagaṃ jāryaṃ navasaṃkhyākrameṇa tu /
dattvā krameṇa deveśi koṭivedhī bhavedrasaḥ

1.5.66

gandhakādimapāṣāṇe ṣaḍguṇe jīrṇatāṃ gate /
rogahartā rasaḥ syāttu samukhe tavadā bhavet

1.5.67

tasmin śataguṇe jīrṇe rugjarāmṛtyuhā bhavet /
abhrakādimapāṣāṇasattvānyātmasamaṃ grasan

1.5.68

rugjarā maraṇaṃ jitvā śatavedhī raso bhavet /
śatāyurdviguṇe jīrṇe sūtaḥ sāhasravedhakaḥ

1.5.69

caturguṇe sahasrāyuḥ pārado 'yutavedhakaḥ /
rasaścāṣṭaguṇe jīrṇe lakṣāyur lakṣavedhakaḥ

1.5.70

brahmāyuḥ ṣoḍaśaguṇe koṭivedhī bhaved rasaḥ /
dvātriṃśadguṇite jīrṇe khecaratvādisiddhidaḥ

1.5.71

viṣṇor āyurbalaṃ datte pāradaḥ sparśavedhakaḥ /
catuḥṣaṣṭiguṇe jīrṇe śivāyuḥ śabdavedhakaḥ

1.5.72

<ṣaḍguṇābhrakajāraṇena sarvadoṣanāśaḥ>
rasasya sarvadoṣāstu ṣaḍguṇenābhrakeṇa tu /
jīrṇena nāśam āyānti nātra kāryā vicāraṇā

1.5.73

tadā grasati lohāni tyajecca gatim ātmanaḥ /
<pañcāvasthā>
dhūmaściṭiciṭiścaiva maṇḍūkaplutireva ca

1.5.74

sakampaśca vikampaśca pañcāvasthā rasasya tu /
samajīrṇo bhavedbālo yauvanasthaścaturguṇaḥ

1.5.75

vṛddhaḥ ṣaḍguṇajīrṇastu sarvakarmakaraḥ śubhaḥ /
<jāraṇe kramaḥ>
gandhakaṃ jārayedādau sarvasattvānyataḥ param

1.5.76

tataḥ sarvāṇi lohāni dvandvāni vividhāni ca /
pakvabījāni ratnāni drutisattve ca jārayet

1.5.77

catuḥṣaṣṭyaṃśake pūrvaṃ dvātriṃśāṃśe tṛtīyakaḥ /
tṛtīyaḥ ṣoḍaśāṃśe tu caturthaścāṣṭamena ca

1.5.78

pañcamo'tha caturthāṃśe ṣaṣṭho dvyaṃśe prakīrtitaḥ /
śatāṃśe saptamo jñeyo grāsamānaṃ rasasya tu

1.5.79

<grāsamānabhedena svarūpabhedaḥ>
catuḥṣaṣṭyaṃśake grāse daṇḍadhārī bhaved rasaḥ /
jalūkābho dvitīye tu grāsayoge sureśvari

1.5.80

grāse rasāt tṛtīye ca kākaviṣṭhāsamo bhavet /
caturtho golakākāraḥ pañcame dahanaprabhaḥ

1.5.81

ṣaṣṭhe sūryaprabhaḥ sūtastejaḥpuñjaśca saptame /
rasarājasya deveśi kramājjīrṇasya lakṣaṇam

1.5.82

samāṃśaṃ dviguṇaṃ grāsaṃ tataḥ sūte caturguṇam /
tathā cāṣṭaguṇaṃ devi jārayecca kalāguṇam

1.5.83

dvātriṃśadguṇitaṃ devi catuḥṣaṣṭiguṇaṃ kramāt /
<saṃskārair jāyamānā guṇāḥ>
tīvratvaṃ janayet svedād amalatvaṃ ca mardanāt

1.5.84

mūrchanād doṣarāhityam utthānāt pūtināśanam /
rasāyanaṃ pātanena rodhādāpyāyanaṃ bhavet

1.5.85

acāpalyaṃ niyamanād dīpanātsamukho jvalet /
vāsanād yogasāṃgatyaṃ cāraṇādbalacāritā

1.5.86

jāraṇādbandhanaṃ samyagekatvaṃ drāvaṇadvayāt /
raktatvaṃ rañjanāt tasya vyāpitvaṃ sāraṇātrayāt

1.5.87

krāmitvaṃ krāmaṇād dehaloheṣvapi ca vedhanāt

Original text: Ānandakanda · Edition: S.V. Radhakrishna Sastri, Srirangam: Sri Vilasam Press, 1952. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc