Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ānandakanda · Chapter 1.4

1.4.1

Āk, 1, 4
<rasasaṃkārāḥ>
śrībhairavī /
rasasaṃskāramīśa tvaṃ yathāvatkathayasva me /
śrībhairavaḥ /
aṣṭādaśa syuḥ saṃskārā rasasya parameśvari

1.4.2

tānsiddhasādhakābhyarcye yathāvatkathayāmi te /
athādau svedanaṃ karma dvitīyaṃ mardanaṃ priye

1.4.3

mūrchā tṛtīyamutthānaṃ caturthaṃ pātanaṃ śive /
pañcamaṃ rodhanaṃ ṣaṣṭhaṃ niyāmaṃ saptamaṃ smṛtam

1.4.4

dīpanaṃ cāṣṭamaṃ devi navamaṃ cānuvāsanam /
daśamaṃ cāraṇaṃ devi jāraṇaṃ rudrasaṃkhyakam

1.4.5

garbhadrutirdvādaśī syāt bāhyadrutistrayodaśī /
caturdaśaṃ syādrāgākhyaṃ sāraṇā daśapañcamī

1.4.6

anusāraṇā ṣoḍaśī ca vikhyātā pratisāraṇā /
saptadaśī cāṣṭadaśaṃ vedhanaṃ dehalohayoḥ

1.4.7

<rasasaṃskāraprakāraḥ>
atha vakṣyāmi saṃskārān rasarājasya pārvati /
liṅgasya dakṣiṇe bhāge likhet ṣaṭkoṇamaṇḍale

1.4.8

tadbahiścāṣṭapatraṃ ca kamalaṃ caturaśrakam /
digdvāraśobhitaṃ tasya karṇikāyāṃ nyasecchive

1.4.9

tāmrajaṃ kāntajaṃ vāpi khalvaṃ tu svarṇarekhitam /
tanmadhye rasarājaṃ tu palānāṃ śatamātrakam

1.4.10

tadardhaṃ vā tadardhaṃ vā kṣiptvā bhaktyā prapūjayet /
sādhako rasarājasya tataḥ saṃskāramācaret

1.4.11

<svedanam, dhānyāmlasandhānaprakāraḥ>
yavagodhūmakalamamāṣamudgacaṇādibhiḥ /
śyāmākakodravādyaiśca nānādhānyaiśca nistuṣaiḥ

1.4.12

dhānyaṃ caturguṇajale mṛdghaṭe nikṣipetpriye /
prāpnoti yāvadamlatvaṃ tāvadyatnena rakṣayet

1.4.13

tanmadhye haṃsapādīṃ ca mīnākṣīṃ dvipunarnavām /
citrakaṃ bhṛṅgarājaṃ ca viṣṇukrāntāṃ śatāvarīm

1.4.14

sarpākṣīṃ girikarṇīṃ ca muṇḍīṃ ca sahadevikām /
triphalāṃ khaṇḍaśaḥ kṛtvā sarvānetānvinikṣipet

1.4.15

dhānyasya ca caturthāṃśān dhānyāmlamidamuttamam /
svedanādiṣu kāryeṣu pāradasya viśiṣyate

1.4.16

ātapte kāntaje khalve rasarājaṃ vinikṣipet /
cūrṇaṃ ca gṛhadhūmaṃ ca citrakaṃ triphalāṃ guḍam

1.4.17

dagdhorṇāmiṣṭakāṃ kanyāṃ lavaṇaṃ bṛhatīdvayam /
māgadhīṃ rājikāṃ caiva vandhyāṃ karkoṭakīṃ tathā

1.4.18

etānkalāṃśānsūtasya tasminkṣiptvā vimardayet /
dattvā dattvātha dhānyāmlamevaṃ kṛtvā dinatrayam

1.4.19

samyak soṣṇāranālena rasaṃ prakṣālayetpriye /
paṭuṃ rājīṃ trikaṭukaṃ mūlakaṃ citrakaṃ varām

1.4.20

punarnavāṃ meṣaśṛṅgīṃ meghanādaṃ durālabhām /
ārdrakaṃ rajanīṃ nāgabalāṃ ca navasārakam

1.4.21

samaṃ dhānyāmlakaiḥ piṣṭvā ślakṣṇaṃ vastre pralepayet /
yāvadaṅgulimātraṃ ca tasminpūrvarasaṃ kṣipet

1.4.22

tadbaddhvā tāmraje pātre kṣiptvā dhānyāmlapūrite /
ghaṭe dolākhyayantre ca svedayettamaharniśam

1.4.23

tamuddhṛtya punaḥ soṣṇair āranālaiḥ śarāvake /
prakṣālayetsūtarājamevaṃ kuryāttrisaptadhā

1.4.24

prasveditaṃ sūtarājaṃ tataḥ saṃmardayet priye /
<mardanam>
athāto mardanaṃ karma vakṣyāmi śṛṇu bhairavi

1.4.25

cūrṇādipūrvavaddravyaṃ viśālāṃ rājavṛkṣakam /
aṅkolaṃ kṛṣṇadhuttūraṃ trikaṭuṃ ca samaṃ samam

1.4.26

sarvaṃ sūtakalāṃśaṃ ca taptakhalve rasaṃ kṣipet /
mardayet pūrvadhānyāmlair divārātraṃ punaśca tam

1.4.27

kṣālayenmṛṇmaye pātre tataḥ soṣṇāranālakaiḥ /
mardanaṃ kṣālanaṃ caivamekaviṃśativāsaram

1.4.28

evaṃ vimarditaṃ sūtaṃ samādāyātha mūrchayet /
abhrajīrṇo'thavā bījajīrṇaḥ sūto'pi mardyate

1.4.29

cūrṇādipūrvadravyaiśca rāgān gṛhṇāti nirmalaḥ /
<mūrcchā>
atha mūrchāṃ pravakṣyāmi śṛṇu tvaṃ sāvadhānataḥ

1.4.30

rājikā meṣaśṛṅgī ca citrakaṃ ca phalatrayam /
kṣīrakandaṃ sūraṇaṃ ca sarpākṣī kākamācikā

1.4.31

nīlā vacā balā kanyā kṛṣṇonmattastathākulī /
śvetāparājitāṅkolaṃ gojihvā garuḍī tathā

1.4.32

eteṣāṃ svarasairmardyo ravikṣīreṇa pāradaḥ /
vyastānāṃ vā samastānāṃ rasaireṣāṃ dināvadhi

1.4.33

mardayettaptakhalve ca mūṣāyāṃ taṃ rasaṃ kṣipet /
nirudhya bhūdhare yantre vipacettaṃ punaḥ priye

1.4.34

rājikādyauṣadhabhavai rasais triḥ saptavāsaram /
mardanaṃ bhūdhare pākaṃ kuryātsaṃmūrchito rasaḥ

1.4.35

bhavettadutthānavidhiṃ prakurvīta surārcite /
<utthāpanavidhiḥ>
evaṃ saṃmūrchitaṃ sūtaṃ kṣālayetkāṃjikena ca

1.4.36

soṣṇena vāriṇā vāpi sūtamutthāpayetpriye /
pātanāyantrayoge vā rasasyotthāpanaṃ bhavet

1.4.37

<pātanam>
pātanaṃ trividhaṃ proktaṃ rasarājasya pārvati /
ūrdhvapātamadhaḥpātaṃ tiryakpātanamucyate

1.4.38

<ūrdhvapātanavidhiḥ>
rasasya pātanaṃ vakṣye pāṭhā brāhmī ca citrakam /
śāṅgerī kākamācī ca maṇḍūkī girikarṇikā

1.4.39

kumārī ca jayā bhṛṅgī gojihvā śaṅkhapuṣpikā /
bhūpāṭalī ca nirguṇḍī kākajaṅghā śatāvarī

1.4.40

ārdrakaṃ devadālī ca tilaparṇī ca nīlikā /
āragvadhaḥ kṣīrakandamaṅkolo devadāru ca

1.4.41

eṣāṃ rasaiḥ samastānāṃ vyastānāṃ vā dinaṃ rasam /
mardayettaptakhalve tat śulbaṃ sūtacaturthakam

1.4.42

taṃ piṣṭvā pātayedyantre hyūrdhvapātanake dinam /
ūrdhvalagnaṃ rasaṃ śuddhaṃ tamādāyātha mardayet

1.4.43

pūrvoditauṣadharasaiḥ pūrvavat śulbasaṃyutam /
pātayenmardayedevaṃ saptadhaivaṃ punaḥ punaḥ

1.4.44

ūrdhvapātanasaṃśuddhaṃ pāradaṃ pātayedadhaḥ /
<adhaḥpātanavidhiḥ>
athādhaḥpātanaṃ vakṣye tryūṣaṇaṃ lavaṇaṃ varām

1.4.45

citrakaṃ rājikāṃ śigruṃ sarvaṃ sūtasamaṃ kṣipet /
mardayettaptakhalve ca rasaṃ dhānyāmlakena ca

1.4.46

tatkalkena lipedūrdhvaṃ bhāṇḍaṃ samyak nirodhayet /
ūrdhvabhāṇḍasya pṛṣṭhe tu dadyāllaghupuṭaṃ tataḥ

1.4.47

ityadhaḥpātanaṃ kuryātsaptavāraṃ punaḥ punaḥ /
adhaḥpātanaśuddhasya tiryakpātanamācaret

1.4.48

<tiryakpātanavidhiḥ>
vakṣyāmi tiryakpatanaṃ sūtaṃ dhānyābhrakaṃ samam /
dhānyāmlairmardayedyāmaṃ tiryakpātanayantrake

1.4.49

caṇḍāgninā pacedevaṃ saptavāraṃ punaḥ punaḥ /
evaṃ tridhā pātitaṃ ca tataḥ sūtaṃ nirodhayet

1.4.50

abhrakaṃ vātha gandhaṃ vā mākṣikaṃ vimalāmapi /
svarṇaṃ vā rajataṃ vāpi kāntaṃ vā tīkṣṇameva vā

1.4.51

pratyekaṃ śodhitaṃ deyaṃ tāmravatpādamātrakam /
pāṭhādikarasaiḥ kuryānmardanaṃ pātanaṃ kramāt

1.4.52

yadyaddravyānvitaḥ sūtas tattaddravyaguṇapradaḥ /
pātane tāmrayogena nāgavaṅgau tyajedrasaḥ

1.4.53

athavā dīpikāyantre śuddhaḥ syātpātito rasaḥ /
<nirodhanam>
kadarthito bhavetsūtaḥ svedādyaiḥ pañcakarmabhiḥ

1.4.54

āpyāyanārthaṃ sūtasya karma kuryānnirodhanam /
atha karma nirodhākhyaṃ peṣayellavaṇaṃ jalaiḥ

1.4.55

sthālīmadhye rasaṃ kṣiptvā tadūrdhvaṃ lavaṇaṃ kṣipet /
kiṃcij jalaṃ ca nivapettaṃ śarāveṇa rodhayet

1.4.56

kuryātsamyak sandhilepaṃ tadūrdhvaṃ ca puṭellaghu /
evaṃ nirodhanaṃ karma vidadhyātsaptadhā priye

1.4.57

āpyāyito bhavetsūto'nena ṣaṇḍatvavarjitaḥ /
nirodhakarmasiddho'sau vīryavān suniyamyate

1.4.58

<niyāmanam>
atho niyāmanaṃ karma kathayāmi varānane /
yavaciñcā kṣīrakandaṃ sarpākṣī paṭu bhṛṅgarāṭ

1.4.59

vandhyā karkoṭakī nimbaḥ sarvaṃ dhānyāmlapeṣitam /
kṛtvāloḍyāranālena taddravaiḥ svedayeddinam

1.4.60

yantre niyāmake saptavāsaraṃ taṃ ca dīpayet /
<dīpanam>
athāto dīpanaṃ karma vadāmi tava pārvati

1.4.61

svarṇapuṣpī ca marīcaṃ trikṣāraṃ pañcapuṣpikā /
bhūkhagaḥ pañcalavaṇaṃ rājikā śigrumūlakam

1.4.62

kāsīsaṃ vijayā kanyā pātālagaruḍī kaṇā /
kṣīrakandaṃ ca karkoṭī girikarṇī jayā madhu

1.4.63

citrakaṃ kākajaṅghā ca sarvamamlagaṇena ca /
kalkayetpāradaṃ tena mardayettaddravairapi

1.4.64

ḍolāyantre pacedekadinamevaṃ ca saptadhā /
mardanaṃ pācanaṃ kuryāt grāsārthī dīpito rasaḥ

1.4.65

evaṃ pradīpitaṃ sūtaṃ śuddhaṃ tamanuvāsayet /
<anuvāsanam>
athānuvāsanaṃ karma mṛtpātre dīpitaṃ rasam

1.4.66

kṣiptvā jambīrajadrāvaistīvragharme'nuvāsayet /
evaṃ saptadinaṃ kuryāttataścāraṇamācaret

1.4.67

navabhiḥ svedanādyaiśca śuddhaḥ syātkarmabhiḥ priye /
pāradaḥ sarvarogaghnaḥ saptakañcukavarjitaḥ

1.4.68

śrībhairavī /
svedanādīni karmāṇi śrutāni vada śaṅkara /
tvatprasādād asaṃdehaṃ saṃśṛṇve cāraṇādikam

1.4.69

śrībhairavaḥ /
sādhu pṛṣṭaṃ mahābhāge śṛṇu taccāraṇādikam /
<cāraṇavidhiḥ>
athābhracāraṇaṃ karma vakṣyāmi parameśvari

1.4.70

samukhe vā nirmukhe vā rase vā vāsanāmukhe /
gaganaṃ cārayedgarbhapiṣṭigrāsakramaiḥ kramāt

1.4.71

<samukhacāraṇam>
atrādau kathyate devi samukhaṃ cāraṇaṃ sphuṭam /
samukho grasati grāsaṃ nirmukho grasanākṣamaḥ

1.4.72

tasmātparaṃ rasendrasya mukhīkaraṇamācaret /
<prathamo mukhīkaraṇaprakāraḥ>
iṣṭakāmadhyabhāge tu gambhīraṃ vartulaṃ samam

1.4.73

gartaṃ kṛtvā tatra sūtaṃ prakṣipedanuvāsitam /
nirundhyātsvacchavastreṇa rasasya daśamāṃśakam

1.4.74

gandhaṃ tadūrdhvaṃ nikṣipya śarāveṇa nirodhayet /
tatpṛṣṭhe'lpapuṭaṃ dadyāt gandhe jīrṇe punaḥ punaḥ

1.4.75

kṣiptvā kṣiptvā śataguṇaṃ cārayetpātayediti /
caturguṇe sāndravastre gālayettaṃ raseśvaram

1.4.76

veṇau kṣiptvā nirudhyāsyaṃ pacedgomūtrapūrite /
bhāṇḍe trisaptadivasaṃ punastaṃ taptakhalvake

1.4.77

jambīramātuluṅgāmlavetasair bhūkhagais tryaham /
bhūnāgaiśca tryahaṃ mardyaṃ taṃ paścādiṣṭakodare

1.4.78

ekaikaṃ gartamādadyāddhānyābhraṃ gandhakaṃ tathā /
pratyekaṃ daśaniṣkaṃ ca yāmaṃ jambīramarditam

1.4.79

anena lepayed gartadvayam ekeṣṭakāntare /
garte kṣiptvātha taṃ taṃ viṃśanniṣkaṃ tadūrdhvataḥ

1.4.80

aparām iṣṭakāṃ dadyāt tatsandhiṃ loṇamṛtsnayā /
dṛḍhaṃ liptvātha dīpāgnau pacetsaptadināvadhi

1.4.81

iṣṭakāṃ svāṅgaśītāṃ tām avatārya haredrasam /
kiṭṭahīnaṃ punarapi kuryāditthaṃ trivārakam

1.4.82

evaṃ kṛte rasendrasya sukhaṃ syāddevasaṃjñakam /
<dvitīyo mukhīkaraṇaprakāraḥ>
punaranyaṃ pravakṣyāmi mukhīkaraṇamuttamam

1.4.83

rasendraṃ jīvibhūnāgasamaṃ saṃmardayettryaham /
tatkṣipet bhūlatāliptamūṣāyāṃ saṃniveśayet

1.4.84

tadūrdhvaṃ bhūlatākalkaṃ kṣiptvā ruddhvā viśoṣayet /
ārdragomayaliptāṃ tāṃ pādamagnāṃ niveśayet

1.4.85

tadgarte ca puṭaṃ deyaṃ tuṣakārīṣavahninā /
dinānte tatsamuddhṛtya pūrvavanmardayetpacet

1.4.86

triṃśadvāraṃ punaḥ kuryāditthaṃ vahnimukho rasaḥ /
grasate guhyasūto'yaṃ sarvasiddhiprado bhavet

1.4.87

<tṛtīyo mukhīkaraṇaprakāraḥ>
punaranyaṃ pravakṣyāmi mukhīkaraṇamuttamam /
gomūtrapūrite bhāṇḍe ḍolāyantre pacedrasam

1.4.88

triḥ saptavāraṃ samyakca randhritaṃ veṇunālake /
mukhaṃ bhavati sūtasya cāraṇārhaṃ varānane

1.4.89

<caturtho mukhīkaraṇaprakāraḥ>
iṣṭakādvayamadhye ca gartaṃ tu caturaṅgulam /
daśaniṣkaṃ śuddhagandhaṃ dhānyābhraṃ daśaniṣkakam

1.4.90

jambīranīraiḥ saṃmardya yāmaṃ kalkena tena ca /
gartadvayaṃ samāṃśena liptvā garte vinikṣipet

1.4.91

vāsitaṃ rasarājaṃ taṃ viṃśanniṣkaṃ tadūrdhvataḥ /
iṣṭakāmaparāṃ nyasya ślakṣṇamṛllavaṇairdṛḍham

1.4.92

lepayedatha dīpāgnimadhaḥ prajvālayetpriye /
anusyūtaṃ saptarātraṃ svāṅgaśītaṃ samuddharet

1.4.93

kiṭṭaṃ vihāya taṃ sūtaṃ pūrvavacca trivārakam /
kuryādevaṃ hi sūtasya mukhaṃ bhavati śobhanam

1.4.94

<nirmukhacāraṇāprakāraḥ>
divyauṣadhiprabhāvena rasaścarati nirmukhaḥ /
athavā vajravaikrāntasparśād abhrādikaṃ caret

1.4.95

pāradasya catuḥṣaṣṭiniṣkaṃ vaikrāntabhasma ca /
caturniṣkaṃ vajrabhasma niṣkaṃ divyauṣadhidravaiḥ

1.4.96

sarvaṃ saptadinaṃ mardya sa raso'bhrādikaṃ caret /
<vāsanāmukhacāraṇam>
gandhakaṃ jārayetsūte dolākhye pūrvabhāṣite

1.4.97

yantre ca ṣoḍaśaguṇaṃ rasaḥ syādvāsanāmukhaḥ /
<abhrakābhiṣekaḥ cāraṇīyābhrakasya saṃskāraḥ>
cāraṇārhābhrakasyāham abhiṣekaṃ vadāmi te

1.4.98

<prathamaḥ prakāraḥ>
mṛtamabhraṃ tu rudhiraiḥ kṣārair jalakaṇair api /
sṛṣṭitrayais tumburubhir mardayed amlavargakaiḥ

1.4.99

saptāhaṃ taccaretsūtaḥ samukho nirmukho'thavā /
<dvitīyaḥ prakāraḥ>
mṛtamabhraṃ ca kadalī mūlakaṃ ca śatāvarī

1.4.100

punarnavā meghanādo yavaciñcā ca śigrukaḥ /
sūraṇaṃ ca rasaireṣāṃ mardayedbhāvayetpriye

1.4.101

saptāhaṃ taccaretsūtaḥ samukho nirmukho'thavā /
<tṛtīyaḥ prakāraḥ>
śulvapātre tu lavaṇasarjiṭaṅkaṇabhūkhagān

1.4.102

kṣiptvāranālaṃ tridinaṃ kuryātparyuṣitaṃ yathā /
tasminnāgaṃ tu vidrāvya ḍhālayecchatadhā priye

1.4.103

raupyakarmaṇi vaṅgasya taddravairbhāvayed ghanam /
saptāhaṃ taccaret sūtaḥ samukho nirmukho'thavā

1.4.104

<caturthaḥ prakāraḥ>
dhānyābhramarkakṣīreṇa mardayedekavāsaram /
nirudhya saṃpuṭe pacyātkapotākhye puṭe punaḥ

1.4.105

caturvāraṃ puṭedevaṃ mardayecca punastathā /
rambhādravaistridhā mardyaṃ mūlakasya dravaistridhā

1.4.106

kākamācī meghanādo matsyākṣī ca punarnavā /
apāmārgaścitrakaṃ ca vidārī bhṛṅgarāṇmuniḥ

1.4.107

caturvāraṃ pacedevaṃ mardayecca punastathā /
etairekaikadhā mardyaṃ puṭapākaṃ pṛthak pṛthak

1.4.108

tadabhrakaṃ bhāvayecca musalī yavaciñcikāḥ /
taṇḍulī kadalī śigrurvarī cārkaḥ punarnavā

1.4.109

ekaikaiśca dravairbhāvyamekaikaṃ divasaṃ pṛthak /
tadabhrakaṃ pāradendraścaratyeva surārcite

1.4.110

<pañcamaḥ prakāraḥ>
dhānyābhraṃ ravidugdhena mardayedyāmamātrakam /
tadabhraṃ saṃpuṭe ruddhvā kapotākhyapuṭe pacet

1.4.111

vārāṃścaturdaśaivaṃ syāttato rambhārkapīlukāḥ /
nāgavallī ca musalī kuberākṣī ca śigrukaḥ

1.4.112

tumbī tumburur aṅkolabalāpāmārgakāḥ priye /
gṛhītvaiṣāmekarasaṃ savyoṣaṃ ca sakāṃjikam

1.4.113

bhāṇḍamadhye vinikṣipya ḍolāyantre pacettryaham /
pūrvābhraṃ ca tatastasmātsamuddhṛtyātha sādhayet

1.4.114

ṭaṅkaṇaṃ tuvarī sindhukāsīsaṃ ca samaṃ samam /
abhrakasya daśāṃśaṃ tu sarvametadvimardayet

1.4.115

tadabhrakaṃ caretsūtaḥ samukho nirmukho'thavā /
<ṣaṣṭaḥ prakāraḥ>
muṇḍīdrave tu śatadhā drutaṃ nāgaṃ praḍhālayet

1.4.116

taddraveṇa ca dhānyābhraṃ mardayetsaṃpuṭe kṣipet /
ruddhvā pacetkapotākhye puṭe caivaṃ tu saptadhā

1.4.117

ārdrakasya dravairevaṃ saptadhā citrakadravaiḥ /
tatsamaṃ gandhakaṃ dattvā mardayed bhāvayet kramāt

1.4.118

prāguktamuṇḍīsvarasair bījapūrarasena ca /
stanyairekadinaṃ bhāvyaṃ tadabhraṃ ca caredrasaḥ

1.4.119

evaṃ sarvāṇi bījāni sattvaṃ cābhrakasya ca /
svarṇādisarvalohāni satvāni vividhāni ca

1.4.120

dvandvāni sarvaratnāni yadyatsyāccāraṇārhakam /
tat tat piṣṭvābhravat kāryaṃ tattaccarati pāradaḥ

1.4.121

<saptamaḥ prakāraḥ>
tilaparṇīrasaiḥ piṣṭvā dhānyābhraṃ puṭayet tridhā /
saptadhā bhāvayedasya mardanena ca pāradaḥ

1.4.122

piṣṭatāṃ yāti sahasā gaganaṃ carati kṣaṇāt /
<aṣṭamaḥ prakāraḥ>
trikṣāraṃ pañcalavaṇaṃ kāṅkṣī kāsīsaṭaṅkaṇam

1.4.123

bhūkhagaṃ hemamākṣīkaṃ saurāṣṭrī vatsanābhakam /
tuvarī vetasāmlaṃ ca sarvametatsamāṃśakam

1.4.124

tatsamāṃśaṃ tu dhānyābhraṃ dhānyāmlairmardayeddinam /
arkakṣīraṃ bhṛṅgarājo meghanādaḥ punarnavā

1.4.125

mūlakaṃ citrakaṃ raṃbhā kākamācī śatāvarī /
apāmārgastālamūlī vidārī taṇḍulī muniḥ

1.4.126

mīnākṣī śigru bṛhatī kumārī yavaciñcikā /
balā tumbī kuberākṣī vyoṣaṃ tumburupīlunī

1.4.127

aṅkolaḥ phaṇivallī ca sarvametatsamāṃśakam /
saṃpeṣya kalkayeddevi dhānyāmle taccaturguṇe

1.4.128

drutaṃ nāgaṃ śataṃ vārānkṣipettasminpunaḥ punaḥ /
kalkadraveṇa pūrvābhraṃ yāmaṃ saṃmardayeddṛḍham

1.4.129

kapotākhye puṭe pacyādevaṃ viṃśativārakam /
tattulyaṃ gandhakaṃ dattvā pūrvoktairauṣadhadravaiḥ

1.4.130

sastanyair bījapūrotthair dravair bhāvyaṃ trivāsaram /
etadabhraṃ tu sūtasya cāraṇe paramaṃ hitam

1.4.131

dvaṃdvitaṃ vyomasatvaṃ ca bījāni vividhāni ca /
hemādisarvalohāni ratnāni vividhāni ca

1.4.132

dvaṃdvitaṃ vajrabījaṃ ca cāraṇāyāṃ vidhīyate /
samastametatpūrvoktaprakāreṇaiva kārayet

1.4.133

tadā rasendraścarati tatsarvaṃ cāraṇocitaḥ /
<navamaḥ prakāraḥ>
pātre tu kāsīsaṃ kāṃkṣī mākṣīkagandhakam

1.4.134

kṣāratrayaṃ pañcaloṇam amlayuktaṃ kṣaṇaṃ kṣipet /
divyābhiṣekayogoktaṃ śatadhā ḍhālayedahim

1.4.135

vaṅgaṃ vānena vastūni cāraṇārhāṇi bhāvayet /
varī punarnavā raṃbhā gavākṣī yavaciñcikā

1.4.136

śigrukā meghanādaśca rasaireṣāṃ vibhāvayet /
vajrābhrakaṃ krameṇaiva saptāhaṃ suravandite

1.4.137

tadabhrakaṃ nāgavallyā koberyā śigrukasya vā /
bāṇāṅkolabalāraṃbhāsphotānāṃ pīlukasya vā

1.4.138

alambuṣāhimarucāmusalītumburor api /
athavā kharamañjaryāstiktaśākasya vā priye

1.4.139

ekenaiṣāṃ rasenaiva vyoṣasarṣapasaṃyutam /
svinnaṃ tridivasaṃ kuryāttasminṭaṅkaṇasaindhavam

1.4.140

kāsīsaṃ tuvarīṃ kṣiptvā pūrvābhiṣavayogataḥ /
etadabhraṃ caretsūtaḥ samukho nirmukho'thavā

1.4.141

tadabhrakaprabhāvena golakaḥ siddhido bhavet /
<daśamaḥ prakāraḥ>
dhānyāmlairamlavargaiśca svedayedabhrakaṃ dinam

1.4.142

tataḥ snukkṣīrato mardyaṃ kapotākhye puṭe dahet /
munitrayaṃ meghanādaṃ rambhākandaṃ ca mūlakam

1.4.143

matsyākṣī śṛṅgiveraṃ ca kākamācī punarnavā /
apāmārgas tv arūpūgaścaiteṣāṃ tu rasena ca

1.4.144

ekaikena punardadyādekaikaṃ pūrvamabhrakam /
ḍolāyantre snuhīkṣīrayuktamekadinaṃ pacet

1.4.145

tataśchāyāgate śuṣke ghane'sminnavasārakam /
nimbaṃ vacāṃ ca kāsīsaṃ caṇakāmlaṃ pṛthakpṛthak

1.4.146

abhrasya ṣoḍaśāṃśaṃ ca nikṣipettāmrabhājane /
gharṣayettaccaretsūto lohapātrasya yogataḥ

1.4.147

<ekādaśaḥ prakāraḥ>
dhānyābhraṃ mardayetsomavallītoyairdinaṃ dṛḍham /
puṭedevaṃ tridhā paścāt somavallyā rasena ca

1.4.148

bhāvayetsaptadhā devi rasaścarati tadghanam /
<dvādaśaḥ prakāraḥ>
sāranāle tu śatadhā niṣicya tamanena ca

1.4.149

śatadhā plāvayedabhraṃ tāmravāsanayā saha /
khalalyāṃ taccaretsūto nātra kāryā vicāraṇā

1.4.150

<gandhakabhāvanā>
cāraṇārthasya gandhasya bhāvanāṃ śṛṇu pārvati /
saurāṣṭraṃ cājamodaṃ ca sarjīṃ sīsameva ca

1.4.151

mardayecchigrutoyena gandhakaṃ tena bhāvayet /
saptāhaṃ marditaṃ gandhaṃ cārayetpāradasya ca

1.4.152

rāgaṃ dhatte rasendrasya bījānāṃ pākajāraṇe /
pakṣacchede rasendrasya śreṣṭhaḥ syāt sarvakarmaṇi

1.4.153

palāśapuṣpasvarasaiḥ śākavṛkṣacchadadravaiḥ /
viṣṇukrāntādravairgandhaṃ bhāvayetsaptavāsaram

1.4.154

taṃ gandhaṃ cārayetsūte iṣṭakāyantrayogataḥ /
<amracāraṇe śreṣṭhā divyamūlyaḥ>
athābhracāraṇe śreṣṭhā divyamūlīrvadāmi te

1.4.155

vajrī raṃbhā haṃsapadī ciñcikā vyāghrapādikā /
maṇḍūkī bṛhatī puṅkhā kumārī lāṅgalī tathā

1.4.156

sarpākṣī cāgnidhamanī śaṅkhapuṣpīndravāruṇī /
ṣaṇḍajārī ca karkoṭī vikhyātā divyamūlikā

1.4.157

<gandhakābhrakacāraṇam>
athātaścāraṇaṃ karma pravakṣyāmi samāsataḥ /
dhānyābhrakaṃ drute gandhe samaṃ kṣiptvā niyojayet

1.4.158

khyāto gandhābhrayogo'yaṃ śreṣṭhaścāraṇakarmaṇi /
samukhaṃ nirmukhaṃ vāpi pāradaṃ daśaniṣkakam

1.4.159

gandhābhrayoganiṣke dve piṣṭaṃ kuryādyathā tathā /
taṃ piṣṭaṃ nāgapiṣṭyātha samayā pariveṣṭayet

1.4.160

hemakarmaṇi vaṅgasya piṣṭyā rajatakarmaṇi /
tāmrapiṣṭyā dehasiddhau veṣṭayetparameśvari

1.4.161

tāṃ piṣṭiṃ vidrute gandhe vipaceddivasatrayam /
tāṃ piṣṭiṃ dīpikāyantre pācayetpātayedadhaḥ

1.4.162

taṃ rasaṃ pūrvavatpiṣṭiṃ kuryādveṣṭanavarjitām /
tridinaṃ vidrute gandhe vipacetpātayedadhaḥ

1.4.163

taṃ rasaṃ taptakhalve tu catuḥṣaṣṭiguṇaṃ kṣipet /
bhāgaikamabhiṣiktābhraṃ mardyaṃ divyauṣadhairdinam

1.4.164

tatkṣipeccāraṇāyantre jambīrarasasaṃyute /
tīvrātape dinaṃ sthāpyaṃ sūtaścarati tadghanam

1.4.165

evaṃ punaḥ punargarbhapiṣṭīgrāsakramātmakam /
pattrābhracāraṇaṃ proktamevaṃ satvābhracāraṇam

1.4.166

evaṃ kuryād yathāśakyaṃ cāraṇaṃ parameśvari /
rase'bhraṃ cārayetpūrvaṃ catuḥṣaṣṭitamāṃśakam

1.4.167

dvātriṃśattamabhāgaṃ syāttadetatṣoḍaśāṃśakam /
aṣṭamāṃśaṃ caturthāṃśaṃ dvitīyāṃśaṃ samaṃ kramāt

1.4.168

dviguṇaṃ caturguṇaṃ cāṣṭaguṇaṃ ṣoḍaśakaṃ guṇam /
dvātriṃśadguṇamevaṃ syātcatuḥṣaṣṭiguṇaṃ kramāt

1.4.169

pakṣacchedastvadoṣatvaṃ laghutā grāsayogyatā /
mukhitāgnisahatvaṃ ca vyāpitvaṃ gatihīnatā

1.4.170

rasendrasyānavasthatvaṃ ca bhavedabhrakacāraṇāt /
<jāraṇā>
yasyāhamapi tuṣṭaḥ syāṃ tasya sūtendrajāraṇe

1.4.171

matirbhavenna sandeho jāraṇā bhuktimuktidā /
durlabhā jāraṇā devi vinā bhāgyaṃ na labhyate

1.4.172

jāraṇā dvividhā bālajāraṇā vṛddhajāraṇā /
<jāraṇe kramaḥ>
gaganaṃ jārayetpūrvaṃ sarvasatvānyataḥ param

1.4.173

dvaṃdvāni sarvalohāni pakvabījāni bhairavi /
padmarāgādiratnāni jārayecca yathākramam

1.4.174

<jāraṇāya abhrakasatvanirmāṇaprakāraḥ, prathamaḥ prakāraḥ>
jāraṇārhaṃ vyomasatvaṃ rasarājasya vakṣyate /
dhānyābhrakaṃ ca vidhivanmārayedvajrasaṃjñakam

1.4.175

abhiṣekaṃ pūrvavat syāt tasmin tāpyaṃ daśāṃśakam /
pañcamāhiṣagavyaśca mardayetkarṣasannibhāḥ

1.4.176

kurvīta vaṭikāḥ koṣṭhīyantre satvaṃ vipātayet /
satvasya ca caturthāṃśaṃ tāpye mūṣāgataṃ dhamet

1.4.177

evaṃ kṛtvā caturvāraṃ tatsatvaṃ rasajāraṇe /
rasāyane ca bhaiṣajye śreṣṭhaṃ sakalakarmaṇi

1.4.178

<dvitīyaḥ prakāraḥ>
mṛtābhraṃ taccaturthāṃśaṃ nāgaṃ tatpādamākṣikam /
pañcabhirmāhiṣairgavyaiḥ pātayetsattvamujjvalam

1.4.179

tatsatvaṃ taccaturthāṃśaṃ mākṣikaṃ tatsamāṃ śilām /
dhametpraliptamūṣāyāṃ satvaṃ syāddhemasannibham

1.4.180

evaṃ kuryāccaturvāraṃ tatsatvaṃ grasate rasaḥ /
<tṛtīyaḥ prakāraḥ>
mṛtābhrakaṃ ṣoḍaśāṃśaṃ taccaturthāṃśakaṃ trapu

1.4.181

tatsamaṃ tālakaṃ kṣiptvā pañcamāhiṣagavyataḥ /
sattvaṃ nipātayettacca caturthaṃ haritālakam

1.4.182

kṣiptvā kṣiptvā caturvāraṃ tatsatvaṃ grasate rasaḥ /
<caturthaḥ prakāraḥ, abhrakasattvamṛdūkaraṇam>
vajramūṣāgataṃ kṛtvā ghanasatvaṃ ca tatsamam

1.4.183

kacaṃ ca ṭaṅkaṇaṃ kṣiptvā ruddhvā tīvrāgninā dhamet /
tatkṣipedamlavargeṇa ciñcābījaṃ snuhīdalam

1.4.184

piṣṭvā tasminpunastadvatkācaṭaṅkaṇayogataḥ /
dhamedevaṃ saptavāraṃ secanaṃ ca punaḥ punaḥ

1.4.185

tadabhrasattvaṃ śubhraṃ syānmṛdu syāccāraṇoditam /
<pañcamaḥ prakāraḥ>
rasendraṃ ṭaṅkaṇaṃ tāpyaṃ bhāgaikaikaṃ pṛthakpṛthak

1.4.186

tribhāgaṃ śodhitaṃ nāgaṃ mṛtābhraṃ daśabhāgakam /
yavakṣāraṃ ca dagdhorṇāṃ sarjakṣāraṃ ca guggulum

1.4.187

ajāpañcāṅgasaṃyuktam amlamūtragaṇairyutam /
mardayetpūrvavatsatvaṃ pātayenmṛdu nirmalam

1.4.188

<dvandvamelāpanāya mūṣālepaḥ: prathamaḥ prakāraḥ>
dvandvamelāpane mūṣālepaṃ vakṣyāmi pārvati

1.4.189

meṣaśṛṅgaṃ khuraṃ guñjā ṭaṅkaṇaṃ ca viṣaṃ samam /
sthūlabhekasya vasayā piṣṭvā mūṣāṃ pralepayet

1.4.190

milanti sarvasatvāni mūṣāyāṃ cūrṇitāni ca /
gugguluṃ dhātakīpuṣpaṃ guḍaṃ kṣāratrayaṃ samam

1.4.191

stanyaiḥ piṣṭvātha mūṣāyāṃ lepanaṃ dvandvamelanam /
<dvitīyaḥ prakāraḥ>
aśmabhedī lāṅgalī ca bhūlatā ca marīcakaḥ

1.4.192

kārpāsasya phalaṃ śakragopaścaitāṃśca mardayet /
nārīstanyena tenaiva mūṣāmantaḥ pralepayet

1.4.193

tasyāṃ milanti satvāni sarvāṇi ca mahārasāḥ /
hemamukhyāni lohāni caṇḍāgnidhamanena ca

1.4.194

<tṛtīyaḥ prakāraḥ>
cucundaryāśca piśitaṃ ṭaṅkaṇaṃ ca viṣaṃ samam /
mardayitvā ca mūṣāntarlepayettatra nikṣipet

1.4.195

dvandvayogyaṃ tu yadyatsyāttatsarvaṃ dhamanānmilet /
<caturthaḥ prakāraḥ>
bhasmīkṛtamapāmārgaṃ kaṅguṇītailamarditam

1.4.196

mūṣāyāṃ lepayettena dvandvadravyaṃ vinikṣipet /
milettīvrāgnidhamanāttattanmārakavāpanāt

1.4.197

<dvandvamelāpanam>
ata eva pravakṣyāmi dvandvamelāpanaṃ śṛṇu /
varṣābhūkadalīkandakākamācīpunarnavam

1.4.198

svarṇaṃ narakapālaṃ ca guñjā ṭaṅkaṇamabhrakam /
satvaṃ mūṣāgataṃ dhmātaṃ hemābhraṃ milati kṣaṇāt

1.4.199

abhrakaṃ cūrṇayitvā tu kākamācīrasaplutam /
kapitthatoyasaṃyuktaṃ sūtaṭaṅkaṇasaṃyutam

1.4.200

vaṅgapatrāntare nyastaṃ dhmātaṃ vaṅgābhrakaṃ milet /
āvartya kaṭutailena bhasmāpāmārgajaṃ kṣipet

1.4.201

hemābhraṃ nāgatāpyena tārābhraṃ haritālakāt /
gandhakena tu śulvābhraṃ tīkṣṇābhraṃ sindhuhiṅgulāt

1.4.202

vaṅgābhraṃ haritālena nāgābhraṃ śilayā milet /
lāṅgalī camarīkeśāḥ kārpāsāsthi kulatthakam

1.4.203

bhūlatā cāśmadamanī strīstanyaṃ suragopakaḥ /
dvandve praliptamūṣāyāṃ sudhmātāstīvravahninā

1.4.204

kāntābhraśailavimalāḥ milanti sakalāḥ kṣaṇāt /
atha cucchundarīmāṃsaṃ viṣaṭaṅkaṇayojitam

1.4.205

mūṣāpralepātkurute sarvadvandveṣu melanam /
jaurabhramaraśṛṅgaṃ ca maṇḍūkasya vasāmiṣam

1.4.206

guñjāṭaṅkaṇalepena sarvasatveṣu melanam /
ṭaṅkaṇorṇāgirijatukarṇākṣīmalakarkaṭaiḥ

1.4.207

milanti sarvadravyāṇi strīstanyaparipeṣitaiḥ /
dhātakīgugguluguḍasarjayāvakaṭaṅkaṇaiḥ

1.4.208

strīstanyapeṣitaṃ śastaṃ dvandvaṃ syāttu rasāyane /
sūkṣmacūrṇaṃ tu yat kiṃcit pūrvakalkena saṃyutam

1.4.209

andhamūṣāgataṃ dhmātaṃ saṃkaraṃ milati kṣaṇāt /
vāpitaṃ tāpyarasakasasyakairdaradena ca

1.4.210

sa satvaṃ syād anibiḍaṃ dṛḍhaṃ dhmātaṃ milettataḥ /
rasoparasalohāni sarvāṇyekatra melayet

1.4.211

<prathamaḥ prakāraḥ>
anyonyaṃ dvaṃdvatāṃ yānti dravanti salilaṃ yathā /
vajrābhrasattvacūrṇaṃ tu yat kiṃcil lohacūrṇakam

1.4.212

dvayaṃ samaṃ tayostulyam arivargaṃ vinikṣipet /
dvandvamelanamūṣāyāṃ dhamanānmelanaṃ bhavet

1.4.213

<dvitīyaḥ prakāraḥ>
mardayeṭṭaṅkaṇaṃ rambhākandatoyena lepayet /
mūṣāṃ śvetābhrakaṃ vaṅgaṃ dhamanānmilati priye

1.4.214

<tṛtīyaḥ prakāraḥ>
vanaśigruṣṭaṅkaṇaśca guñjā ca nṛkapālakam /
piṣṭvā yoṣitstanyanīraistena mūṣāṃ pralepayet

1.4.215

vaṅgaśvetābhrasatvaṃ ca cūrṇayitvā kṣipeddhamet /
asaṃśayaṃ milantyeva śreṣṭhaṃ rajatakarmaṇi

1.4.216

<caturthaḥ prakāraḥ>
śvetābhrasatvaṃ saṃcūrṇya taccaturthāṃśapāradam /
sūtatulyaṃ ṭaṅkaṇaṃ ca mardayet kākamācijaiḥ

1.4.217

dravaistadgolakaṃ kṛtvā vaṅgapatreṇa veṣṭayet /
śvetābhrasatvatulyena liptamūṣāgataṃ dhamet

1.4.218

bhavet sammelanaṃ samyak mukhyaḥ syādrūpyakarmaṇi /
<vajrahemamelāpane mūṣālepaḥ: prathamaḥ prakāraḥ>
athāto vajrakanakadvandvamelāpralepanam

1.4.219

guñjā kāntamukhaṃ tulyaṃ dvandvayordviguṇaṃ balim /
stanyena yoṣitāṃ piṣṭvā mūṣāyāmantare tathā

1.4.220

melayedvajramelāpo'yaṃ kathito mayā /
<dvitīyaḥ prakāraḥ>
śilādhātuḥ kāntamukhaṃ śaśadantāśca gandhakaḥ

1.4.221

amlavetasakaṃ tulyaṃ piṣṭvā mūṣāṃ pralepayet /
hemavajraṃ milatyeva mūṣāyāṃ nātra saṃśayaḥ

1.4.222

<tṛtīyaḥ prakāraḥ>
kulīrāsthi śilādhātu mahiṣīkaṇadṛṅmalam /
ṭaṅkaṇorṇāsamaṃ sarvaṃ kāntāstanyena mardayet

1.4.223

anena lepayenmūṣāṃ hemavajraṃ milatyalam /
<caturthaḥ prakāraḥ>
kāntāsyaṃ ṭaṅkaṇaṃ bālavatsaviḍbhramarāsthi ca

1.4.224

manuṣyacikurāsthīni strīstanyena vimardayet /
anena liptamūṣāyāṃ hemavajraṃ mileddhruvam

1.4.225

<pañcamaḥ prakāraḥ>
tāpyaṭaṅkaṇabhūnāgakāntakācamadhūni ca /
kulīrāsthi snuhīkṣīramarkakṣīraṃ samaṃ samam

1.4.226

stanyena mardayetsarvaṃ mūṣālepaṃ tu kārayet /
mūṣālepo bhavedeṣa vajrahāṭakamelanaḥ

1.4.227

vajraṃ bhasmībhavedyaistairmūṣāmantarvilepayet /
dhamettīvrāgninā hemavajramelāpanaṃ bhavet

1.4.228

<vajrahemamelāpanam; prathamaḥ prakāraḥ>
athāto melanaṃ vakṣye vajrahemnoḥ sureśvari /
svarṇaṃ dvādaśabhāgaṃ syāttadardhaṃ śuddhapāradam

1.4.229

rasendrārdhaṃ nāgabhasma nāgārdhaṃ mṛtavajrakam /
etaccatuṣṭayaṃ cāmlairmardayettaptakhalvake

1.4.230

uddhṛtya dvandvamelāpe mūṣāyāṃ rodhayeddhamet /
haṭhāttacca milatyetannātra kāryā vicāraṇā

1.4.231

<dvitīyaḥ prakāraḥ>
bhāvayecchārivākṣīre mṛtaṃ vajraṃ dinaṃ tataḥ /
mardayedgolakaṃ kṛtvā śeṣayeccaikabhāgakam

1.4.232

tribhāgaṃ rasarājaṃ ca caturbhāgaṃ suvarṇakam /
amlena mardayetpiṣṭiṃ kṛtvā tadgolakam

1.4.233

tatpiṣṭvā veṣṭayettacca bhūrjapatreṇa veṣṭayet /
pakṣaṃ nyaseddhānyarāśau taduddhṛtya punaḥ punaḥ

1.4.234

dhameddhaṭhānmilatyeva nātra kāryā vicāraṇā /
<tṛtīyaḥ prakāraḥ>
vajraṃ ṣoḍaśabhāgena hemapatreṇa veṣṭayet

1.4.235

tatkṣipelliptamūṣāyāṃ svarṇāṃśaṃ śvetakācajam /
cūrṇaṃ vā nṛkapālaṃ vā cūrṇaṃ kṛtvā vinikṣipet

1.4.236

nirudhya ca dhamettīvramevaṃ kuryātpunaḥ punaḥ /
kṣiptvā kṣiptvā śvetakācaṃ nṛkapālamathāpi vā

1.4.237

saptadhaivaṃ milatyeva punarevaṃ vidhīyate /
asya hemnaḥ ṣoḍaśāṃśaṃ mṛtaṃ vajraṃ vinikṣipet

1.4.238

pūrvavalliptamūṣāyāṃ kācaṃ vā nṛkapālakam /
kṣiptvā kṣiptvā dhamettīvraṃ saptavāraṃ milatyalam

1.4.239

evaṃ tṛtīyavāraṃ ca kuryādevaṃ caturthakam /
<dvandvitānāmabhiṣekaḥ>
athāto dvaṃdvitānāṃ ca pravakṣyāmyabhiṣecanam

1.4.240

kāsīsaṃ pañcalavaṇaṃ mākṣīkaṃ gandhakaṃ tathā /
kāṃkṣī kṣāratrayaṃ tulyamāranālena mardayet

1.4.241

tatkalkam ātape tāmrapātre saṃsthāpayettryaham /
tasminkṣipeddrutaṃ nāgaṃśatadhā taddrutaṃ drutam

1.4.242

tāmrapātrasthasauvīrair bhāvayecchatavārakam /
dvaṃdvitaṃ taccaretsūto yat kiṃcij jāraṇārhakam

1.4.243

rūpyakarmaṇi vaṅgaṃ syānnāgaṃ syāddhemakarmaṇi /
<pakvabījavidhānam>
athātaḥ sampravakṣyāmi pakvabījaṃ surārcite

1.4.244

<prathamaṃ vidhānam>
suvarṇe vidrute tulyaṃ nāgābhraṃ dvaṃdvitaṃ priye /
vāhayeddvādaśaguṇaṃ svarṇaśeṣaṃ yathā dhamet

1.4.245

pakvabījam idaṃ khyātaṃ jārayetpārade kramāt /
<dvitīyaṃ vidhānam>
pītābhrasatvaṃ svarṇaṃ ca samāṃśaṃ dvaṃdvitaṃ dhamet

1.4.246

vāhayed dvādaśaguṇaṃ svarṇaśeṣaṃ yathā dhamet /
punaḥ pītābhrasatvaṃ ca vaheddaśaguṇaṃ śanaiḥ

1.4.247

svarṇaśeṣaṃ bhaved yāvat pakvabījam idaṃ bhavet /
<tṛtīyaṃ vidhānam>
nāgārkavyomarasakaṃ catustrirdvyekabhāgikam

1.4.248

cūrṇayelliptamūṣāyām andhayecca dhameddṛḍham /
mākṣikeṇa ca tatkhoṭaṃ saṃpeṣyāmlaiḥ puṭe pacet

1.4.249

punastatsamamākṣīkamamlaiḥ piṣṭvā puṭe pacet /
evaṃ pañcapuṭaṃ dattvā taddrute hemni vāhayet

1.4.250

dhameddaśaguṇaṃ yāvat tāvat syāt pakvabījakam /
<caturbījakramaḥ>
athātaḥ sampravakṣyāmi caturbījaṃ varānane

1.4.251

hematārāhikuṭilabījānyetāni tattvataḥ /
hemabījaṃ nāgabījaṃ śasyate hemakarmaṇi

1.4.252

tārabījaṃ vaṅgabījaṃ kathite rūpyakarmaṇi /
hemabījaṃ tārabījaṃ bhavetāṃ ca rasāyane

1.4.253

nāgabījaṃ vaṅgabījaṃ na rasāyanakarmaṇi /
catvāryetāni bījāni bhaveyū rogaśāntaye

1.4.254

anyathā naiva yojyāni bījānyetāni śāmbhavi /
<hemabījavidhānam, prathamaṃ hemabījam>
gandhakaṃ sasyakaṃ vāpi mākṣīkaṃ vātha tālakam

1.4.255

śilāṃ ca vimalāṃ vāpi vaikrāntaṃ vāñjanaṃ ca vā /
kharparaṃ vā kāntamukhaṃ vā cūrṇayitvā samāṃśakam

1.4.256

śatavārāndrute hemni vāhayecca punaḥ punaḥ /
<dvitīya nāgabhasmasiddhaṃ hemabījam>
sūtahiṃgulakaṃkuṣṭhalohaparpaṭikābhrakam

1.4.257

mṛtārkamākṣīkaśilāvimalāṃśca samāṃśakān /
etānnāgakalābhāgān snuhyarkapayasā priye

1.4.258

mardayettena patrāṇi śuddhanāgasya lepayet /
puṭeddvātriṃśatipuṭe nāgo bhasmati tadvahet

1.4.259

samaṃ samaṃ ca śatadhā vidrute pūrvavāhite /
suvarṇe ca tathā hemaśeṣaṃ tāvaddhameddṛḍham

1.4.260

<tṛtīyaṃ vaṅgabhasmasiddhaṃ hemabījam>
athavā bhasmayedvaṅgaṃ tālaśaṅkhābhrapāradaiḥ /
ciñcākṣāraistrapusamaiḥ snuhyarkakṣīramarditaiḥ

1.4.261

puṭet ṣoḍaśabhistacca śatadhā hemni vāhayet /
<caturthaṃ tāmrabhasmasiddhaṃ hemabījam>
athavā mārayecchulbamūrdhvādho gandhakaṃ samam

1.4.262

kṣiptvā puṭed aṣṭavāraṃ tattāmraṃ hemni vāhayet /
<pañcamaṃ tīkṣṇabhasmasiddhaṃ hemabījam>
athavā mārayettīkṣṇaṃ tīkṣṇatulyaṃ ca hiṃgulam

1.4.263

strīstanyair mardayitvā tu puṭedatha kalāṃśakam /
tīkṣṇasya hiṃgulaṃ dattvā mardayet puṭayet kramāt

1.4.264

evaṃ tat ṣoḍaśapuṭaiḥ tattīkṣṇaṃ hemni vāhayet /
śatadhā hema tadiśaṃ vidrute hemni vāhayet

1.4.265

<ṣaṣṭhaṃ hemabījam>
taddhemni dviguṇaṃ tāpyaṃ pūrṇitaṃ taddhameddṛḍham /
taccūrṇayed dvitripuṭaiḥ pañcabhir māritaṃ bhavet

1.4.266

tadvāhayeddaśaguṇaṃ drute hemni dhaman dhaman /
tadeva jāyate divyaṃ sarvasiddhipradāyakam

1.4.267

hemabījamidaṃ khyātaṃ hitaṃ syādrasajāraṇe /
<saptamaṃ hemabījam>
sasyakābhrakavaikrāṃtasatvaṃ svarṇamahiṃ ravim

1.4.268

tīkṣṇaṃ ca cūrṇayelliptamūṣāyāṃ cāndhritaṃ dhamet /
punaḥ prakaṭamūṣāyāṃ dhamettasmindrute sati

1.4.269

mākṣikaṃ nikṣipet kiṃcit kiṃcid dattvā punaḥ punaḥ /
yāvatsvarṇāvaśeṣaṃ syāt tatastasmin vinikṣipet

1.4.270

svarṇaṃ nāgaṃ raviṃ tīkṣṇaṃ pūrvavacca dhametkramāt /
vāhayenmākṣikaṃ tadvaddhamet svarṇāvaśeṣakam

1.4.271

hemabījamidaṃ khyātaṃ hitaṃ syādrasajāraṇe /
<aṣṭamaṃ hemabījam>
samāṃśaṃ cūrṇayedabhraṃ satvaṃ tāmramayaṃ śubham

1.4.272

abhrakāddviguṇaṃ dhautaṃ tāpyaṃ sarvaṃ dhameddhaṭhāt /
mūṣāyāṃ dvandvaliptāyāṃ tatkhoṭaṃ cūrṇayettataḥ

1.4.273

mardyaṃ divyauṣadhirasaiḥ saṃpuṭe rodhayeddṛḍham /
pacedgajapuṭe tadvaccūrṇayenmardayetpuṭet

1.4.274

evaṃ pañcapuṭaiḥ pakvaṃ tadvahetkanake drute /
yāvaddaśaguṇaṃ tāvanmūṣāyāṃ prakaṭe dhamet

1.4.275

tatastasmin śuddhatāpyaṃ kṣiptvā kṣiptvā dhameddhamet /
yāvatsvarṇāvaśeṣaṃ syātsvarṇabījamidaṃ priye

1.4.276

<navamaṃ hemabījam>
tīkṣṇārkanāgabhasmāni tāpyacūrṇaṃ samaṃ samam /
etaddrute vaheddhemni yāvaddaśaguṇaṃ bhavet

1.4.277

tāvatsvarṇāvaśeṣaṃ syātsvarṇabījamidaṃ priye /
<daśamaṃ hemabījam>
mṛtatārārkatīkṣṇāyaḥ samaṃ sarvaṃ dhameddṛḍham

1.4.278

mūṣāyāṃ dvandvaliptāyāṃ tatkhoṭaṃ cūrṇayettataḥ /
taccūrṇaṃ drāvite svarṇe vāhayecca śanaiḥ śanaiḥ

1.4.279

yāvaddaśaguṇaṃ paścāttāpyacūrṇaṃ kṣipankṣipan /
dhametsvarṇāvaśeṣaṃ syāddhemabījamidaṃ priye

1.4.280

<ekādaśaṃ hemabījam>
nāgamekaṃ catustāmraṃ sattvaṃ rasakasambhavam /
mūṣāyāṃ dvandvaliptāyāṃ sarvaṃ dhmātaṃ vicūrṇayet

1.4.281

taccūrṇaṃ vāhayetsvarṇe vidrute ṣaḍguṇaṃ śanaiḥ /
svarṇaśeṣaṃ bhaved yāvat tāvat syāt svarṇabījakam

1.4.282

<dvādaśaṃ hemabījam>
tāpyena mārayettāmraṃ tannāge vāhayecchanaiḥ /
yāvacchataguṇaṃ tāpyaṃ cūrṇaṃ kṣiptvā dhamandhaman

1.4.283

tadvāhayeddhameddhemni kramād dvātriṃśataṃ guṇam /
svarṇaśeṣaṃ bhavedyāvat tāvatsyāddhemabījakam

1.4.284

<trayodaśaṃ hemabījam>
bhāgaikaṃ kharparīsatvaṃ dvibhāgaṃ cābhrasatvakam /
tribhāgaṃ tāmracūrṇaṃ ca liptamūṣāgataṃ dhamet

1.4.285

tatkhoṭaṃ cūrṇayettāpyaṃ tulyamamlairvimardayet /
tatkṣipetsaṃpuṭe ruddhvā puṭellaghupuṭe punaḥ

1.4.286

evaṃ pañcapuṭaiḥ pakvaṃ taccūrṇaṃ vāhayeddrute /
sahasraguṇitaṃ hemni yāvatsvarṇāvaśeṣitam

1.4.287

tāvattāpyaṃ vahedyuktyā syādidaṃ hemabījakam /
<caturdaśaṃ hemavījam>
bhāgaikamabhrasatvaṃ ca dvibhāgaṃ śuddhatāmrakam

1.4.288

cūrṇayelliptamūṣāyāṃ kṣiptvā ruddhvā dhameddṛḍham /
tatastaṃ cūrṇayettāpyaṃ tulyamamlena mardayet

1.4.289

tad ruddhvā saṃpuṭe pacyātpuṭe taccūrṇayetpunaḥ /
pūrvavanmākṣike kṣiptvā mardayetpātayetpriye

1.4.290

evaṃ pañcapuṭe kārye taccūrṇaṃ vāhayetpriye /
svarṇe śataguṇaṃ yāvattāvatsyāddhemabījakam

1.4.291

<pañcadaśaṃ hemabījam>
mākṣikaṃ gandhapāṣāṇaṃ haritālaṃ manaḥśilām /
vaikrāntakaṃ kāntamukhaṃ sasyakaṃ vimalāṃjane

1.4.292

rasakaṃ cāpi śataśaścūrṇitaṃ hemni vāhayet /
lohaparpaṭikātāpyakaṅkuṣṭhavimalābhrakaiḥ

1.4.293

mṛtaśulbaśilāsūtasnuhyarkakṣīrahiṅgulaiḥ /
nāgo nirjīvatāṃ yāti yogaiḥ punaḥ punaḥ

1.4.294

rasatālakaśuddhaciṃcākṣāraistathā trapu /
mṛtaṃ nāgaṃ mṛtaṃ vaṅgaṃ śulbaṃ tīkṣṇaṃ ca vā mṛtam

1.4.295

ekaikam uttame hemni vāhayetsuravandite /
niruddhe pannage hemni nirvyūḍhe śatasaṃguṇaiḥ

1.4.296

<hemni nāgādinirvahaṇena varṇavyatyāsaḥ>
nāgajīrṇaṃ rocanābhaṃ hārītaṃ tāmravāhitam /
tīkṣṇajīrṇaṃ ravisamaṃ vaṅgajīrṇaṃ japānibham

1.4.297

<prathamaṃ tārabījam>
śvetābhrasatvaṃ tīkṣṇaṃ ca tāpyaṃ ca vimalāṃ tathā /
kharparaṃ ca samaṃ sarvaṃ kuṭilaṃ ca caturguṇam

1.4.298

dhametsarvaṃ cūrṇayecca bhasmayet puṭapañcakaiḥ /
tāre drute śataguṇaṃ vāhayecca śanaiḥ śanaiḥ

1.4.299

tārabījam idaṃ khyātaṃ jāraṇe paramaṃ hitam /
<dvitīyaṃ tārabījam>
yathā tāpyena kuṭilaṃ tathā tāpyena mārayet

1.4.300

tadbhāgaṃ ca samaṃ tālaṃ tatsamaṃ rajate drute /
triṃśadguṇaṃ bhaved yāvat tāvad vāhyaṃ krameṇa ca

1.4.301

tārabījamidaṃ khyātaṃ pārade tacca jārayet /
<tṛtīyaṃ tārabījam>
tīkṣṇaṃ vaṅgaṃ ca vimalāṃ samāṃśaṃ cūrṇayetpriye

1.4.302

dvandvamelopaliptāyāṃ dhamet tatkhoṭakaṃ bhavet /
tatkhoṭaṃ cūrṇayed amlair mardayet puṭayediti

1.4.303

pañcavāraṃ prakurvīta bhasma tajjāyate priye /
tadbhasma vidrute tāre vāhayecca samaṃ samam

1.4.304

dhaman dhaman daśaguṇaṃ yāvad bhavati bhairavi /
tārabījam idaṃ śreṣṭhaṃ rasarājasya jāraṇe

1.4.305

<caturthaṃ tārabījam>
śvetābhrasatvaṃ kuṭilaṃ tāramākṣīkasatvakam /
trayaṃ samāṃśaṃ saṃcūrṇya liptamūṣāgataṃ dhamet

1.4.306

taccūrṇaṃ vāhayettāre tāratulyaṃ vinikṣipet /
yāvaddaśaguṇaṃ tāvat tāramākṣīkavāpataḥ

1.4.307

tārabījam idaṃ proktaṃ jāraṇe paramaṃ hitam /
<pañcarmaṃ tārabījam>
tridvyekabhāgān deveśi tīkṣṇatālāmalān kramāt

1.4.308

cūrṇitān liptamūṣāyāṃ kṣiptvā tīvrāgninā dhamet /
tatkhoṭaṃ cūrṇayed amlair mardayet puṭayediti

1.4.309

saptadhā taddrute tāre vāhyaṃ daśaguṇaṃ tataḥ /
kṣiptvā kṣiptvā tālacūrṇaṃ tāraśeṣaṃ yathā dhamet

1.4.310

tārabījamidaṃ śreṣṭhaṃ jāraṇe paramaṃ hitam /
<ṣaṣṭhaṃ tārabījam>
kharparī tālaśubhrābhrasattvakaṃ tāramākṣikam

1.4.311

tulyaṃ sarvasamaṃ vaṅgaṃ sarvaṃ mūṣāgataṃ dhamet /
cūrṇayenmardayedamlaiḥ puṭedevaṃ tu saptadhā

1.4.312

taccūrṇaṃ vāhayettāre drute daśaguṇaṃ dhaman /
tāraśeṣaṃ bhaved yāvat tāvat syāt tārabījakam

1.4.313

<saptamaṃ tārabījam>
śvetābhrasatvaṃ vaṅgaṃ ca dvandvaṃ kuryācca pūrvavat /
taccūrṇe tālakaṃ dattvā pādamamlairvimardayet

1.4.314

puṭettasminkṣipettālaṃ pūrvavanmardanaṃ puṭam /
evaṃ pañcapuṭaṃ kuryāttaccūrṇaṃ vāhayeddrute

1.4.315

rajate dvādaśaguṇaṃ tadbhavettārabījakam /
<aṣṭamaṃ tārabījam>
śvetābhrasatvaṃ vaṅgaṃ ca vaṅgārdhaṃ tīkṣṇacūrṇakam

1.4.316

tīkṣṇāṃśā tāravimalā sarvaṃ mūṣāgataṃ dhamet /
tatastaccūrṇayedamlaiḥ piṣṭvā ruddhvā puṭetpacet

1.4.317

pañcavāraṃ punastacca vāhayedrajate drute /
yāvacchataguṇaṃ tāvattālakaṃ ca kṣipan dhamet

1.4.318

tāraśeṣaṃ bhavedyāvat tāvatsyāttārabījakam /
<tāmrabījam>
tāmrabījaṃ pravakṣyāmi jāraṇārthaṃ rasasya tu

1.4.319

svarṇaṃ tāmraṃ samaṃ devi tayostulyaṃ ca mākṣikam /
ūrdhvādho nikṣipelliptamūṣāyāṃ taddhameddṛḍham

1.4.320

dhamedevaṃ ca daśadhā dattvā dattvātha mākṣikam /
tāmrabījamidaṃ khyātaṃ bhāsvatkiraṇasaṃnibham

1.4.321

<prathamaṃ nāgabījam>
abhrakaṃ rasakaṃ tulyaṃ nāgabhasma caturguṇam /
dhamayeccūrṇayettacca mākṣikeṇa ca mārayet

1.4.322

etatsamaṃ śilācūrṇamekīkṛtyātha vāpayet /
taddhametsadṛśe hemni vidrute śatadhā priye

1.4.323

nāgabījamidaṃ proktametatsūte tu jārayet /
<dvitīyaṃ nāgabījam>
nāgabījaṃ pravakṣyāmi śreṣṭhaṃ tadrasajāraṇe

1.4.324

rasakābhrakatāmre'hiṃ bhāgavṛddhyā dhamettataḥ /
mākṣikeṇa hataṃ tacca bījaṃ nirvāhayetpriye

1.4.325

dvātriṃśāṃśaguṇaṃ hemni vaṅgaṃ tāpyahataṃ vahet /
triṃśadguṇaṃ śilāvāpyaṃ nāgabījamudāhṛtam

1.4.326

<vaṅgabījakramaḥ>
bījaṃ pravakṣyāmi vaṅgaṃ tālaṃ ca tāpyakam /
samaṃ dhameccūrṇayecca tatsamaṃ tāpyatālakam

1.4.327

mardayetpuṭayedamlairbhasma syātṣoḍaśaiḥ puṭaiḥ /
tāre drute śataguṇaṃ vāhayedvaṅgabhasma ca

1.4.328

tattāre tālakaṃ devi dvātriṃśadguṇamāvahet /
vaṅgabījamidaṃ jñeyametatsūte tu jārayet

1.4.329

<jāraṇe biḍayogāḥ>
viḍayogānpravakṣyāmi jāraṇārhān surārcite /
<1. vaḍavānalaviḍaḥ>
sauvīraṃ gandhakaṃ kāṃkṣī kāsīsaṃ vyoṣasaindhavam

1.4.330

sauvarcalaṃ sarjikā ca mālatītīrasambhavam /
śigrumūlarasaiḥ sarvaṃ bhāvayetsaptavāsaram

1.4.331

biḍo'yaṃ jāraṇe śreṣṭho nāmnā ca vaḍabānalaḥ /
<2. vaiśvānaraviḍaḥ>
arkakṣīrairdagdhaśaṅkhaṃ bhāvayetpuṭayetpriye

1.4.332

śatadhāyaṃ viḍaḥ prokto nāmnā vaiśvānaro mahān /
<3. jvālāmukhabiḍaḥ>
gandhakaṃ śaṅkhacūrṇaṃ ca saindhavaṃ ca viṣaṃ samam

1.4.333

śatavāraṃ gavāṃ mūtraiḥ śigrumūlarasaistathā /
bhāvito 'yaṃ biḍaḥ prokto nāmnā jvālāmukhaḥ smṛtaḥ

1.4.334

<4. agnijihvakabiḍaḥ>
palāśasya rasairbhāvyaṃ ṭaṅkaṇaṃ śatadhā priye /
lohānāṃ jāraṇe śreṣṭho biḍo nāmnāgnijihvakaḥ

1.4.335

<5 vaḍabābiḍaḥ>
kāntāsyaṃ gandhakaṃ cūlī caikaikaṃ lohajārakam /
cūlīgandhakasindhūtthatālabhūkhagaṭaṅkaṇān

1.4.336

sakṣāramūtrair vipacennāmnāyaṃ vaḍabāmukhaḥ /
<6. mahāvaiśvānaro viḍaḥ>
devadāliṃ mokṣakaṃ ca niculaṃ ca punarnavām

1.4.337

palāśaṃ kāñcanaṃ vāsāmeraṇḍaṃ vāstukaṃ tilam /
kadalīmapi sarvāṅgaṃ khaṇḍitaṃ nāti śoṣayet

1.4.338

mūtravarge cāṣṭaguṇe prakṣipettadanantaram /
samūlaṃ mūlakaṃ dagdhvā tilakāṇḍaṃ ca tatsamam

1.4.339

kṣāradvayaṃ pūrvarase kṣiptvā sthāpyaṃ tryahaṃ khare /
ātape tadvastrapūtaṃ lohapātre dravaṃ pacet

1.4.340

bahavo budbudā bāṣpā udbhavanti yadā yadā /
trikṣāraṃ trikaṭuṃ gandhaṃ kāsīsaṃ loṇapañcakam

1.4.341

saurāṣṭrīṃ rāmaṭhaṃ cūliṃ samaṃ cūrṇīkṛtaṃ kṣipet /
pracālayellohadarvyā guḍapāko yathā bhavet

1.4.342

samuttārya kṣipellohasaṃpuṭe saptavāsaram /
bhūgarbhe dhānyarāśau ca saptāhaṃ dhārayetpunaḥ

1.4.343

saptāhaṃ dhārayedgharme mahāvaiśvānaro biḍaḥ /
<7. vahnibiḍaḥ>
jambīrāmlena śatadhā vanaśigrurasena ca

1.4.344

gandhakaṃ bhāvayedeṣa biḍaḥ syād vahnisaṃjñakaḥ /
navasāro'pi ca tathā gandhavatsa biḍo bhavet

1.4.345

<8. citrabhānubiḍaḥ>
gandhakaṃ niculakṣāraṃ guṃjābījaṃ ca ṭaṅkaṇam /
mūlabījaṃ devadālyāḥ samaṃ sarvaṃ ca bhāvayet

1.4.346

tiktakośātakīnīraiḥ saptadhāmlagaṇais tathā /
biḍo'yaṃ citrabhānuḥ syāt pradhānaṃ hemajāraṇe

1.4.347

<9. mahābiḍaḥ>
mūlakaṃ śṛṅgiveraṃ ca vahniṃ dagdhvā trayaṃ samam /
gomūtre nikṣipettacca vastrapūtaṃ ca kārayet

1.4.348

anena bhāvito gandhaḥ śatadhā syānmahābiḍaḥ /
<10. anyo mahābiḍaḥ>
tālaṃ śilā ṭaṅkaṇaṃ ca śaṅkhaṃ lavaṇaśuktike

1.4.349

mūtrāmlairvipacenmandaṃ vahnāveṣa biḍo mahān /
<11. vajrānalabiḍaḥ>
arkakṣīrairdagdhaśaṅkhaṃ śatadhā bhāvayettataḥ

1.4.350

mardayitvāmlavargeṇa ruddhvā pañcapuṭaiḥ pacet /
tatsamaṃ ṭaṅkaṇakṣāraṃ kṣiptvāmlagaṇabhāvitam

1.4.351

kṛtvā manaḥśilāṃ gandhaṃ daradaṃ vidrumaṃ tataḥ /
nṛpāvartaṃ tu pañcānāṃ śaṃkhacūrṇaṃ samaṃ priye

1.4.352

bhāvayedamlavargeṇa tridinaṃ syānmahābiḍaḥ /
nāmnā vajrānalaḥ proktaḥ khoṭaḥ sūtasya jāraṇe

1.4.353

dvandvamelāpamūṣāyāṃ sāraṇe yojayetsadā /
pāradastu kṣaṇādeva vajrādīnyapi jārayet

1.4.354

<12. anyo viḍaḥ>
nirdagdhaśaṅkhacūrṇaṃ ca ravikṣīraśatāplutam /
puṭitaṃ bahuśo devi praśasto jāraṇe biḍaḥ

1.4.355

<13. baḍabāmukho biḍaḥ>
śataśo vā plutaṃ cūrṇaṃ gandhakasya gavāṃ jalaiḥ /
nirdagdhaśaṅkhacūrṇaṃ tu śigrumūlāmbubhāvitam

1.4.356

śataśo viṣasindhūtthasaṃyutaṃ vaḍabāmukhaḥ /
<14. sarvajārakabiḍaḥ>
gandhakaṃ bhāvayetkanyādhuttūrakaravīrajaiḥ

1.4.357

dravaistu śatadhā gharme viḍo'sau sarvajārakaḥ /
<15. anyo biḍaḥ>
tāmravallīdalarasaiḥ plāvayed gandhasaindhavam

1.4.358

saptāhena bhavedenaṃ niyuñjyāddhemajāraṇe /
<16. siddhabiḍaḥ>
saindhavaṃ kunaṭī gandhaṃ pratyekaṃ ca palaṃ palam

1.4.359

bhūlatā tripalaṃ sarvaṃ mardayecchoṣayet pacet /
evaṃ kuryādaṣṭavāram ayaṃ siddhabiḍaḥ smṛtaḥ

1.4.360

<abhrakajāraṇam>
athābhrajāraṇaṃ karma vakṣyāmi śṛṇu pārvati /
taptakhalve catuḥṣaṣṭiniṣkasūtaṃ sucāritam

1.4.361

bhāvitaṃ gaganaṃ caikaṃ niṣkaṃ tatra vinikṣipet /
trikṣāraṃ pañcalavaṇaṃ bhūkhagāmlajavetasān

1.4.362

ṣoḍaśāṃśān rasendrasya kṣipejjambīravāriṇā /
mardayedyāmamātraṃ tu kūrmayantre viḍānvite

1.4.363

paceddinaṃ vinikṣipya jīrṇagrāso bhavedrasaḥ /
etatsūtaṃ taptakhalve kṣiptvā rājīguḍorṇakam

1.4.364

iṣṭikāṃ gṛhadhūmaṃ ca saindhavaṃ pāradasya tu /
etatsarvaṃ ṣoḍaśāṃśaṃ mardyamamlagaṇairdinam

1.4.365

caṇḍātape piṇḍitaṃ tadrase baddhvātha poṭalam /
amlavargeṇa bharite ḍolāyantre paceddinam

1.4.366

pratigrāse tvidaṃ kuryātpunargrāsam apekṣate /
grāso 'jīrṇo yadi bhavetpācyaḥ kacchapayantrake

1.4.367

evaṃ grāsakrameṇaiva jārayedgaganādikam /
catuḥṣaṣṭitamāṃśādi catuḥṣaṣṭiguṇāvadhi

1.4.368

rasendre jārayedgrāsaṃ dattvā dattvā punaḥ /
<jīrṇābhrakarasalakṣaṇam>
catuḥṣaṣṭyaṃśake sūto vyomasatve tu jārite

1.4.369

daṇḍadhārī jalūkābho vaiṣa dvātriṃśadaṃśake /
ṣoḍaśāṃśe vāyasasya viṣṭhātulyo'ṣṭamāṃśake

1.4.370

dadhimaṇḍasamo devi caturthāṃśe tu jārite /
navanītasamo dvyaṃśe golābho jārito bhavet

1.4.371

abhrake samajīrṇe tu śatavedhī bhavedrasaḥ /
ghane dviguṇajīrṇe tu sahasrāṃśena vedhayet

1.4.372

caturguṇe'bhrake jīrṇe tvayutāyurbhavetpriye /
gagane'ṣṭaguṇe jīrṇe brahmāyur lakṣavedhakaḥ

1.4.373

viṣṇvāyuḥ ṣoḍaśaguṇe jīrṇe'bhre koṭivedhakaḥ /
dvātriṃśadguṇite jīrṇe rudrāyur daśakoṭibhiḥ

1.4.374

catuḥṣaṣṭiguṇe jīrṇe nityāyuḥ śatakoṭibhiḥ /
abhrake samajīrṇe tu raso doṣānvimuñcati

1.4.375

jahāti svagatānsarvān sarvalohāni bhakṣayet /
<pakṣaccheda>
yantrādadho na patati naivotpatati cordhvataḥ

1.4.376

nodgārī kapilo varṇe vahnau tiṣṭhati niścalaḥ /
vipruṣo muñcate devi chinnapakṣo bhavedrasaḥ

1.4.377

samajīrṇe tu bālaḥ syādyuvā jīrṇacaturguṇaḥ /
vyomaṣaḍguṇajīrṇastu vṛddhasaṃjño bhavedrasaḥ

1.4.378

bālo vidhyati kalkena yuvā patrapralepataḥ /
jāritastu rasendro'yaṃ vṛddho lohāni vidhyati

1.4.379

bālaḥ sūto rujaṃ hanti na samartho rasāyane /
yuvā rasāyane dakṣo vṛddhaḥ syāddehalohayoḥ

1.4.380

<anyajāraṇaprakāraḥ>
abhāve ghanasatvasya kāntasatvaṃ pradīyate /
tadabhāve bhavettīkṣṇamevaṃ dvandvāni jārayet

1.4.381

ghanajīrṇasya sūtasya tato dvandvāni jārayet /
rasendro dvandvarahitaṃ na caredabhrasatvakam

1.4.382

tasmāddhemādilohena yuktamabhraṃ careddhruvam /
nāgābhraṃ vāpi vaṅgābhraṃ tāmrābhraṃ vā surārcite

1.4.383

tārābhraṃ vāpi hemābhraṃ tāpyābhraṃ vāpi jārayet /
ghanasatvaṃ yathā jīrṇaṃ tathā dvandvāni jārayet

1.4.384

dvandvabījarasasyātha pakvabījāni jārayet /
<jāraṇāphalam>
khalvaṃ tu pīṭhikā devi rasendro liṅga ucyate

1.4.385

mardanaṃ candanaṃ tasya grāsaḥ pūjā vidhīyate /
kṣīyamāṇe pātakaughe sulabhā rasajāraṇā

1.4.386

jāraṇāyāṃ ca labdhāyāṃ jñānaṃ kaivalyadaṃ bhavet /
tāvanmuktiḥ kutaḥ kānte yāvanno vetti jāraṇām

1.4.387

jāraṇā sādhakendrasya muktivyaktikarā priye /
jāraṇārthaṃ raso yāvaddinaṃ vahnau tu dhāryate

1.4.388

śivaloke sukhaṃ bhuṅkte tāvatkalpasahasrakam /
dhārayedyo rasaṃ vahnāvekāhaṃ vā tadardhakam

1.4.389

kṣīyante tasya pāpāni bahujanmārjitāni ca /
suvarṇaretaso mitraṃ svarṇadehastathā rasaḥ

1.4.390

asahatvaṃ sūtavahnau toye maitraṃ suvarṇataḥ /
caturguṇena vastreṇa pīḍito nirmalaśca saḥ

1.4.391

gālanakriyayā grāse sati niḥśeṣanirgate /
sa bhaveddaṇḍadhārī ca jīrṇagrāsastadā rasaḥ

1.4.392

hrāṃ hrīṃ hrūṃ hraiṃ hrauṃ hraḥ phaṭ raseśvarāya sarvasattvopahārāya grāsaṃ gṛhṇa gṛhṇa hrīṃ svāhā /
<garbhadrutiḥ; garbhadrāvaṇayogyabījasiddhiḥ; prathamaḥ prakāraḥ>
garbhadrutiṃ pravakṣyāmi jāritasya rasasya ca /
garbhadrāvaṇayogyāni bījāni śṛṇu bhairavi

1.4.393

nāgabhasma ca mākṣīkaṃ gandhakaṃ ca samaṃ samam /
cūrṇitaṃ vāhayetsvarṇe triguṇaṃ drāvite dhaman

1.4.394

pūtibījamidaṃ sūtagarbhe dravati tatkṣaṇāt /
<dvitīyaḥ prakāraḥ>
svarṇe nāgaṃ samāvartya śilācūrṇaṃ kṣipankṣipan

1.4.395

nāgakṣaye punarnāgaṃ dattvā dattvā trivārakam /
svarṇaśeṣaṃ bhavedyāvattāvaddhāmyaṃ punaḥ punaḥ

1.4.396

etadbījaṃ dravatyeva rasagarbhe tu mardanāt /
<tṛtīyaḥ prakāraḥ>
suvarṇaṃ tāpyasatvaṃ tu samaṃ mūṣāgataṃ dhamet

1.4.397

tasmindrute tāpyacūrṇaṃ tulyaṃ tulyaṃ kṣipankṣipan /
mākṣīkasatvaṃ triguṇamevaṃ vāhyaṃ punaḥ punaḥ

1.4.398

etadbījaṃ rasendrasya garbhe dravati mardanāt /
<caturthaḥ prakāraḥ>
suvarṇasya samaṃ tāpyasatvamāvartayettataḥ

1.4.399

kuryātkaṇṭakavedhyāni patrāṇi ca vilepayet /
lavaṇenāmlapiṣṭena gandhatulyena pārvati

1.4.400

tāni patrāṇi ca puṭe paceddhemāvaśeṣitam /
etadbījaṃ rasendrasya garbhe dravati mardanāt

1.4.401

<pañcamaḥ prakāraḥ>
tāpyatulyaṃ ca sindhūtthaṃ mardayedamlakena ca /
tatsaṃpuṭe puṭe pacyāt punaḥ saṃmardayet puṭet

1.4.402

punaḥ punardviṣaḍvāramasya tulyaṃ ca nāgajam /
bhasma saṃmardayedamlairanena svarṇapatrakam

1.4.403

liptvā liptvā dhametsaptavāraṃ tadvāhayettataḥ /
drutaṃ taṃ vāpayetpūrvaṃ kalkitaiḥ saptavārakam

1.4.404

etadbījaṃ rasendrasya garbhe dravati mardanāt /
<ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ>
kāsīsaṃ ṭaṅkaṇaṃ gandhaṃ tāpyaṃ sauvarcalaṃ śilām

1.4.405

tulyaṃ saṃmardayetsarvāṃścaṇakāmlairdināvadhi /
etadbījaṃ rasendrasya garbhe dravati mardanāt

1.4.406

<garbhadrāvaṇe mūṣāyantrasiddhiḥ>
suvarcalaṃ ca kāsīsaṃ yavakṣāraṃ ca ṭaṅkaṇam /
mākṣikaṃ saindhavaṃ cullī sāmudraṃ rājikā tathā

1.4.407

tulyaṃ kāṃkṣīṃ ca karpūram arkasnukkṣīramarditam /
anena lepayenmūṣāṃ biḍenāṃgulamātrakam

1.4.408

mūṣāyantramidaṃ śreṣṭhaṃ garbhadrāvaṇakarmaṇi /
<garbhadrutiprakārāḥ; prathamaḥ prakāraḥ>
svarṇaṃ tāmraṃ mṛtaṃ tīkṣṇaṃ rañjitaṃ pakvabījakam

1.4.409

garbhadrāvaṇabījaṃ ca sarvamāvartayeddṛḍham /
drute'smiṃstāpyacūrṇaṃ ca kṣiptvā kṣiptvā dhamandhaman

1.4.410

yāvatkṣayaṃ gate tāmratīkṣṇe tāvatsureśvari /
etadbījaṃ rasendrasya garbhe dravati mardanāt

1.4.411

<dvitīyaḥ prakāraḥ>
hema gandhahataṃ nāgaṃ pakvabījasya sādhanam /
taddvayaṃ liptamūṣāyām andhrayitvā dhameddṛḍham

1.4.412

taccūrṇam abhiṣiktaṃ ca rasagarbhe dravatyalam /
<tṛtīyaḥ prakāraḥ>
suvarṇe vidrute śulbaṃ mṛtaṃ tīkṣṇaṃ śanaiḥ śanaiḥ

1.4.413

vāhayet ṣaḍguṇaṃ yāvattadrase dravati priye /
<caturthaḥ prakāraḥ>
mahārasānanurasānkṣīṇalohāni cākṣaye

1.4.414

samāṃśaṃ samamākṣīkagandhakāvāpayogataḥ /
śataśo vāhayedetadakṣīṇāṃśāvaśeṣitam

1.4.415

samāṃśaṃ rasarājasya garbhe dravati niścitam /
<pañcamaḥ prakāraḥ>
jāritasya rasendrasya catuḥṣaṣṭitamāṃśakam

1.4.416

garbhadrāvaṇabījaṃ ca taptakhalve vinikṣipet /
śilārucakamākṣīkagandhakāsīsaṭaṅkaṇaiḥ

1.4.417

mardayeccaṇakāmlena sarvametaddināvadhi /
rasasyaitatṣoḍaśāṃśaṃ dattvā bījaṃ ca dāpayet

1.4.418

mucyate yatra yatraiva tat tad dravati tatkṣaṇāt /
<ṣaṣṭhaḥ prakāraḥ>
apāmārgapalāśotthabhasmakṣāraṃ samāharet

1.4.419

ṭaṅkaṇaṃ sayavakṣāraṃ kāsīsaṃ ca suvarcalam /
sāmudraṃ saindhavaṃ rājīṃ mākṣikaṃ navasārakam

1.4.420

karpūraṃ mākṣikaṃ tulyaṃ snuhyarkakṣīramarditam /
mūṣālepamanenaiva kṛtvā kuryādbiḍena ca

1.4.421

lepam aṅgulamānena prāksūtaṃ cātra nikṣipet /
ruddhvā svedyaṃ dinaikaṃ tu karīṣāgnau dravatyalam

1.4.422

ityevaṃ drāvitaṃ jāryaṃ yāvad bījaṃ tu ṣaḍguṇam /
<13. bāhyadrutiḥ>
śive vakṣyāmi te bāhyadrutikarma yathākramam

1.4.423

yenopāyenābhrakādidrutir bhavati tacchṛṇu /
<abhrakadrutiḥ>
athābhrakadrutiṃ vakṣye kañcukīkandameva ca

1.4.424

kapitindau keśataile pratyekaṃ tu tridhā vapet /
mūṣāyāṃ drāvayitvā tadabhrasatvaṃ drutir bhavet

1.4.425

<svarṇadrutiḥ>
phalapāṃśur devadālyāḥ śakagopo 'śvalālakāḥ /
ṭaṅkaṇaṃ jālinīnīrair bhāvayed bahudhā priye

1.4.426

drāvayet kāñcanaṃ tatra vapet sūtasamā drutiḥ /
<sarvaratnadrutiḥ>
trikṣāraṃ caṇakāmlaṃ ca rāmaṭhaṃ cāmlavetasam

1.4.427

tathā jvālāmukhīkṣāraṃ sthalakumbhīrasena ca /
piṣṭvā snuhyarkayoḥ kṣīraistadgole mṛdu hīrakam

1.4.428

nikṣipettacca jambīre ḍolāyantre tryahaṃ pacet /
evaṃ kṛte hīrakasya drutir bhavati sūtavat

1.4.429

padmarāgādiratnānāṃ drutireva kṛte bhavet /
<drutimelāpanam>
drutīnāṃ melanaṃ vakṣye śṛṇu bhairavi tattvataḥ

1.4.430

kṛṣṇāgaruśca kastūrī brahmabījaṃ ca mākṣikam /
nārīpuṣpaṃ viṣaṃ hiṃgu laśunaṃ ṭaṅkaṇaṃ niśā

1.4.431

etaiḥ samaṃ drutiṃ sūtaṃ taptakhalve vimardayet /
pāṭhā vandhyā tālamūlī nīlī trividhacitrakam

1.4.432

padmakandaṃ kṣīrakandaṃ balā guñjāmṛtārdrakam /
aśvalālā nimbapatraṃ strīstanyaṃ ca samaṃ samam

1.4.433

eteṣāṃ grāhayetsvacchaṃ rasaṃ vastreṇa gālitam /
etaddrutiyute sūte kṣiptvā kṣiptvā vimardayet

1.4.434

milanti drutayaḥ sarvāḥ pārade nātra saṃśayaḥ /
drutayo militā yena yantraṃ tenaiva kacchapam

1.4.435

limpecca biḍayogena melayejjārayetkramāt /
ityevaṃ rasarājasya ṣaḍguṇāṃ jārayeddrutim

1.4.436

<14. rañjanam>
drutijīrṇasya sūtasya rañjanaṃ śṛṇu pārvati /
tasmādrañjakabījānāṃ rañjanaṃ ca vadāmi te

1.4.437

<rañjanatailavidhiḥ>
palāśapuṣpaṃ mañjiṣṭhā lohitaṃ karavīrajam /
puṣpaṃ ca khadiraṃ raktacandanaṃ kukkuṭī tathā

1.4.438

niśādvayaṃ ca saralaṃ devadāruṃ japāsumam /
anyāni raktapuṣpāṇi lākṣātoyena mardayet

1.4.439

etaccaturguṇaṃ tailaṃ tailādraktaprasūnajam /
dravaṃ caturguṇaṃ deyaṃ tailaśeṣaṃ yathā bhavet

1.4.440

tasmin niṣecayed bījam ekaviṃśativārakam /
rañjayetpakvabījāni sarvāṇyevaṃ surārcite

1.4.441

<nāgabījarañjanam>
kharpare nāgamādāya caṇḍāgniṃ jvālayedadhaḥ /
palāśaparṇabījāni kṣipettasminpracālayet

1.4.442

palāśadaṇḍenāmardyaṃ caturyāmena bhasmati /
tadbhasma gandhakaṃ tulyamamle yāmaṃ prapeṣayet

1.4.443

ruddhvā puṭedgajapuṭe svāṅgaśītaṃ taduddharet /
taccaturthāṃśakaṃ gandhaṃ dattvā piṣṭvā puṭe pacet

1.4.444

evaṃ dvisaptavāreṇa nāgaṃ syādraktavarṇakam /
vāśāpañcāṅgacūrṇaṃ ca taccūrṇaṃ kakubhasya ca

1.4.445

śigrukiṃśukakoraṇḍaśākapuṣpāṇi nāginīm /
ahimāraṃ kumārīṃ ca nāgakanyāṃ ca cūrṇayet

1.4.446

etatsarvaṃ caikabhāgaṃ dvibhāgaṃ ca manaḥśilām /
bhāṇḍe sarvaṃ vinikṣipya gavāṃ mūtre caturguṇe

1.4.447

pacetpādāvaśeṣaṃ tu pūrvanāge kṣipankṣipan /
cullyāṃ pacedbrahmadaṇḍaiścālayetsaptavāsaram

1.4.448

idaṃ nāgaṃ pakvabīje drute nirvāhayettridhā /
rañjitaṃ jāyate bījaṃ mukhyaṃ syādrasarañjane

1.4.449

<bījarañjanaprakāraḥ>
tāpyasatvaṃ ca kṛṣṇābhrasatvacūrṇaṃ dhametsamam /
tasmindrute tāpyacūrṇaṃ mṛtaśulbaṃ kramādvahet

1.4.450

triguṇaṃ tadbhavedbījaṃ rañjakaṃ parameśvari /
<anyaḥ prakāraḥ>
kunaṭī mākṣikaṃ gandhaṃ daradaṃ peṣayetsamam

1.4.451

raktavargasya gomūtre peṣitasya rase priye /
peṣayecchoṣayet saptavāraṃ taccūrṇayetkṣipet

1.4.452

dvaṃdvite tīkṣṇatāmre ca tulyaṃ kṣiptvā dhameddṛḍham /
jyotiṣmatītailayukte raktavarge niṣecayet

1.4.453

punaśca pūrvacūrṇaṃ tu tulyaṃ kṣiptvā dhamet priye /
secayet saptadhā tvevaṃ syādbījaṃ rasarañjakam

1.4.454

<anyaḥ prakāraḥ>
tāraṃ ca vimalāsattvaṃ samāṃśaṃ drāvayet tataḥ /
saraktavarge gomūtre bhāvitaṃ daradaṃ tridhā

1.4.455

tattulyaṃ nikṣipet tasmin dhamed evaṃ tu saptadhā /
kṣiptvā kṣiptvā ca daradaṃ syādbījaṃ rasarañjakam

1.4.456

<anyaḥ prakāraḥ>
ghanasattvam ahiṃ svarṇaṃ samāṃśaṃ dvaṃdvitaṃ dhamet /
kharpare raktavargaṃ ca mākṣikaṃ gairikaṃ śilām

1.4.457

samaṃ saṃcūrṇayet tasmin vāpayecca samaṃ samam /
daśavāraṃ bhaved etad bījaṃ sūtendrarañjakam

1.4.458

<anyaḥ prakāraḥ>
yavaciñcārasairbhāvyā raktavarṇā manaḥśilā /
viṃśadvāraṃ prayatnena tena kalkena lepayet

1.4.459

nāgapatraṃ puṭe pacyādyāvaccūrṇamupāgatam /
rasakasya tu bhāgāṃstrīn bhāgaikaṃ daradasya ca

1.4.460

śilāgandhaviṣāṇāṃ ca trayāṇāmekabhāgakam /
secayenmātuluṅgāmlaiḥ tena kalkena lepayet

1.4.461

mūṣāgarbhe kṣipet tattatpūrvanāgaṃ dhamet tataḥ /
drutaṃ yāvat samuddhṛtya liptvā mūṣāṃ punar dhamet

1.4.462

ityevaṃ saptadhā dhāmyaṃ nāgaṃ svarṇanibhaṃ bhavet /
<anyaḥ prakāraḥ>
pītābhrakasya satvaṃ tu pūrvanāgaṃ ca tatsamam

1.4.463

dvaṃdvitaṃ pūrvayogena hyabhiṣiktaṃ ca kārayet /
anena dvandvayogena vāpo deyo drutasya ca

1.4.464

pakvabījasya vārāṃstrīn tadbījaṃ rañjitaṃ śubham /
<tārabījarañjanam>
athātas tārabījānāṃ rañjanaṃ śṛṇu pārvati

1.4.465

nānābhūruhasambhūtaśvetapuṣparase priye /
caturbhāge caikabhāgaṃ kaṅguṇītailakaṃ kṣipet

1.4.466

tailāvaśeṣaṃ vipacettārabījāni tatra vai /
bhūyo bhūyo drāvayitvā secayedekaviṃśatim

1.4.467

bījāni rañjitānyevaṃ bhaveyū rasarañjane /
evaṃ vaṅgasya bījāni rañjayet parameśvari

1.4.468

<rañjanakramaḥ>
drutijīrṇasya sūtasya catuḥṣaṣṭitamāṃśakam /
nikṣipedrañjakaṃ bījaṃ taptakhalve dināvadhi

1.4.469

mardayet taptakhalve tu pacet kacchapayantrake /
evaṃ grāsakrameṇaiva ṣaḍguṇaṃ jārayet priye

1.4.470

<15. - 17. sāraṇatrayam; sāraṇārthe vajrabījasādhanam; prathamaḥ prakāraḥ>
rañjitasya rasendrasya pravakṣye sāraṇātrayam /
sāraṇā yogyabījāni divyāni ca surārcite

1.4.471

svarṇaṃ dvādaśabhāgaṃ syāt tadardhaṃ śuddhapāradam /
rasendrārdhaṃ nāgabhasma caturbhāgaṃ mṛtaṃ pavim

1.4.472

etaccatuṣṭayaṃ cāmlairmardayettaptakhalvake /
uddhṛtya dvandvamelāpamūṣāyāṃ rodhayeddhamet

1.4.473

haṭhāttacca milatyeva vajrabījam idaṃ priye /
<dvitīyaḥ prakāraḥ>
bhāvayecchāribākṣīrair mṛtaṃ vajraṃ dinaṃ tataḥ

1.4.474

mardayed golakaṃ kṛtvā śoṣayeccaikabhāgakam /
tribhāgaṃ rasarājaṃ ca caturbhāgaṃ suvarṇakam

1.4.475

amlena mardayet piṣṭiṃ kṛtvā tadvajragolakam /
tatpiṣṭyā veṣṭayet tacca bhūrjapatreṇa veṣṭayet

1.4.476

pakṣaṃ nyased dhānyarāśau tad uddhṛtya punaḥ priye /
dhameddhaṭhānmilatyeva vajrabījam idaṃ bhavet

1.4.477

vajraṣoḍaśabhāgena svarṇapatreṇa veṣṭayet /
tatkṣiptvā liptamūṣāyāṃ svarṇāṃśaṃ śvetakācajam

1.4.478

cūrṇaṃ vā nṛkapālaṃ vā cūrṇaṃ kṛtvā vinikṣipet /
nirudhya ca dhamet tīvram evaṃ kuryāt punaḥ punaḥ

1.4.479

kṣiptvā kṣiptvā śvetakācaṃ nṛkapālamathāpi vā /
saptadhaivaṃ milatyeva vajrabījamidaṃ bhavet

1.4.480

<sāraṇātailam>
ataḥ paraṃ sāraṇāyāṃ pravakṣye tailasādhanam /
jyotiṣmatīkarañjākṣakaṭutumbīsamudbhavam

1.4.481

tailaṃ kūrmavarāhādimeṣamatsyasamudbhavam /
jalūkābhekajātā ca vasā grāhyā vidhānataḥ

1.4.482

raktavargaḥ pītavargaḥ kvāthyaḥ kṣīraiścaturguṇaiḥ /
puṣpāṇāṃ raktapītānām anekānāṃ dravaṃ haret

1.4.483

pāṭalīkākatuṇḍyutthamahārāṣṭrīdravaṃ tathā /
ekāṃśaṃ tailam ekāṃśā vasā kvāthaścaturguṇaḥ

1.4.484

dvyaṃśaiḥ puṣpadravair dvyaṃśān pāṭalyādidravānapi /
sarvaṃ tāmramaye pātre mṛdunā vahninā pacet

1.4.485

tasminkṣipet ṣoḍaśāṃśaṃ bhūlatāmalatāpyakam /
vikhyātaṃ sāraṇātailaṃ rasarājasya jāraṇe

1.4.486

rañjitaṃ rasarājaṃ tu sāraṇātailasaṃyutam /
nikṣipetsāraṇāyantre nālamūṣāṃ gataṃ drutam

1.4.487

bījaṃ tu ḍhālayetsūte catuḥṣaṣṭitamāṃśakam /
uddhṛtya taptakhalve tu paṭvamlair mardayeddinam

1.4.488

tataḥ kacchapayantre tu savivye pācayed dinam /
ityevaṃ ṣaḍguṇaṃ sāryaṃ sārito jāyate rasaḥ

1.4.489

evaṃ dvitīyavāre tu kṛte sūto'nusāritaḥ /
tathā tṛtīyavāre tu rasaḥ syāt pratisāritaḥ

1.4.490

<18. vedhaḥ>
sāritasya rasendrasya haritālaṃ samāṃśakam /
mardayed dhūrtatailaiśca dinaṃ divyauṣadhidravaiḥ

1.4.491

tata uddhṛtya kṣiped vajramūṣāyāṃ vipaceddinam /
karīṣāgnāviti punar mardyaṃ pācyaṃ tridhā priye

1.4.492

anena karmaṇā devi sūto baddhamukho bhavet /
baddhavaktrasya sūtasya bhāgamekaṃ surārcite

1.4.493

sutāratāmratīkṣṇānāṃ cūrṇānām ekabhāgakam /
sarvaṃ saṃmardayed devadālīnīrair dinaṃ tataḥ

1.4.494

madhvājyaiśca dinaṃ mardyaṃ tena kuryāt sugolakam /
nikṣiped vajramūṣāyāṃ ruddhvā tīvrāgninā dhamet

1.4.495

sa rasaḥ khoṭabaddhaḥ syāt tatkhoṭaṃ kācaṭaṅkaṇaiḥ /
tejaḥpuñjo bhavedyāvat tāvat kuryād dhaman dhaman

1.4.496

taṃ rasaṃ yojayed dehe lohe roge ca pārvati /
<dehavedhakramaḥ>
dehavedhaṃ pravakṣyāmi sāvadhānaṃ śṛṇu priye

1.4.497

pācanasnehanasvedavamanārecanaiḥ kramāt /
śarīraṃ śodhayelloṇakṣārāmlādivivarjitaḥ

1.4.498

tatastvāroṭakaṃ sūtaṃ bhakṣayet parameśvari /
kṣetraṃ kṛtvā śarīraṃ tu tataḥ siddharasaṃ kṣipet

1.4.499

śatavedhirasaṃ pūrvaṃ tataḥ sāhasravedhakam /
daśasāhasravedhaṃ ca lakṣavedhakaraṃ rasam

1.4.500

vedhakaṃ daśalakṣasya koṭivedhaṃ surārcite /
gandhakena yutaṃ sūtaṃ krameṇānena suvrate

1.4.501

sa rasaḥ kramate dehe siddhayaḥ sambhavanti hi /
rasāyane tu yāḥ proktā mūlikā dehasiddhidāḥ

1.4.502

tābhiryukto rasendrastu dehe saṃkramate priye /
krāmati tanau hi sūto janayati putrāṃścadevatāgarbhān

1.4.503

khe gamanena ca nityaṃ saṃcaraṇaṃ sakalabhuvaneṣu /
dhātā bhuvanatritaye sraṣṭādyo brahmayoniriva

1.4.504

viṣṇuriva pālanārthe saṃhartā rudradevavatsatkalam /
<lohavedhakramaḥ>
krāmaṇaṃ lohavedhasya vakṣyāmi śṛṇu bhairavi

1.4.505

daradaṃ mākṣikaṃ kāntaṃ śilāṃ gandhaṃ viṣaṃ ghanam /
rasakaṃ bhūlatāṃ hiṅgu kāntāsyaṃ ṭaṅkaṇaṃ priye

1.4.506

gandhakena hataṃ tāmraṃ bhujaṅgaṃ śilayā hatam /
daradena hataṃ tīkṣṇaṃ mahiṣīkarṇasambhavam

1.4.507

malaṃ vāyasaviṣṭhāṃ ca prathamārtavaraktataḥ /
anena veṣṭayet siddhasūtaṃ loheṣu vedhayet

1.4.508

tārakṛṣṭyaṣṭanavatiḥ svarṇamekaṃ tathā rasaḥ /
śatavedhī tu vikhyātastvevaṃ sāhasravedhakaḥ

1.4.509

vedhayeddaśasāhasraṃ lakṣaṃ koṭimathārbudam /
jāraṇāyāṃ balaṃ yāvat tāvallohāni vedhayet

1.4.510

<1. krāmaṇayogaḥ>
mākṣikaṃ bhūlatāṃ sūtaṃ kunaṭīṃ ṭaṅkaṇaṃ tathā /
strīstanyaraktaṃ sampiṣṭaṃ krāmaṇaṃ kṣepalepayoḥ

1.4.511

<2. krāmaṇayogaḥ>
hiṅgulaṃ rasakaṃ kāntam indragopaṃ viṣaṃ tathā /
mardayet tailaraktābhyāṃ krāmaṇaṃ kṣepalepayoḥ

1.4.512

<3. krāmaṇayogaḥ>
gaṇḍolaviṣabhekāsyamahiṣīnetrajaṃ malam /
rudhireṇa samāyuktaṃ rasasaṃkrāmaṇe hitam

1.4.513

<4. krāmaṇayogaḥ>
rocanaṃ gugguluṃ stanyam indragopaṃ viṣaṃ tathā /
sarvaṃ saṃmardayed devi rasasaṃkrāmaṇe hitam

1.4.514

<5. krāmaṇayogaḥ>
viṣṇukrāntā madhūcchiṣṭaṃ māhiṣaṃ karṇajaṃ malam /
bhūlatā kākaviṣṭhā ca lāṅgalī dvipadīrajaḥ

1.4.515

nararaktaṃ brahmasomā surasā śailajaṃ priye /
śṛṅgī ca lakṣmaṇā gṛdhrakarṇī ca krāmaṇaṃ param

1.4.516

<6. krāmaṇayogaḥ>
śrīveṣṭanimbaniryāsastrīstanyaviṣaṭaṅkaṇaiḥ /
goghṛtena samāyukto lohe saṃkrāmate rasaḥ

1.4.517

<7. krāmaṇayogaḥ>
paramaṃ krāmaṇaṃ vaṅgaṃ mṛganābhaṃ ca pārvati /
mātṛvāhaḥ kulīraśca śaṅkhābhyantarajo malaḥ

1.4.518

tathā kapitthaniryāso rasasaṃkrāmaṇaṃ param /
krāmaṇaṃ rasarājasya vedhakāle pradāpayet

Original text: Ānandakanda · Edition: S.V. Radhakrishna Sastri, Srirangam: Sri Vilasam Press, 1952. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc