Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ānandakanda · Chapter 1.3

1.3.1

Āk, 1, 3
<rasadīkṣākramaḥ>
atha dīkṣāṃ pravakṣyāmi sarvasiddhipradāyinīm /
sā ca pañcavidhā proktā samayādivibhedataḥ

1.3.2

samayā prathamā dīkṣā sādhakākhyā dvitīyakā /
nirvāṇākhyā tṛtīyā ca caturthyācāryasaṃjñakā

1.3.3

pañcamī siddhasaṃjñā ca prāyaśo durlabhā nṛṇām /
pūrvoktalakṣaṇopetaḥ śiṣyo bhaktinataḥ śuciḥ

1.3.4

guruṃ praṇamya cāṣṭāṅgaṃ stutvā ca bahudhā tataḥ /
anugṛhṇīṣva me dīkṣāmiti vijñāpayedgurum

1.3.5

dīkṣāṃ ca vidhivatprāpya śiṣyaḥ sarvārthadṛgbhavet /
<dīkṣāyogyāḥ śubhatithyādayaḥ>
aśvinīmūlarevatyo mṛgaḥ puṇyaḥ punarvasuḥ

1.3.6

rohiṇī śravaṇo maitraṃ hastaḥ syāduttarātrayam /
maghāśvinī śreṣṭhatamā dīkṣākarmaṇi tārakāḥ

1.3.7

tṛtīyā pañcamī caiva saptamī ca caturdaśī /
aṣṭamī paurṇamāsī ca daśamī ca trayodaśī

1.3.8

etāstu tithayo mukhyāḥ saumyendugurubhārgavāḥ /
āditya iti vāreṣu rasadīkṣā suśobhanā

1.3.9

<samayādīkṣākramaḥ>
śuklapakṣe suyoge ca karaviṣṭivivarjite /
candratārābalopetaviṣuvāyanasaṃkrame

1.3.10

grahaṇe śivarātre ca janmarkṣe sumuhūrtake /
śubhagrahe siddhayoge dadyāddīkṣāṃ gurūttamaḥ

1.3.11

rasaśālāṃ praviśyātha sarvopakaraṇojjvalām /
puṣpamālāsamākīrṇāmuttoraṇapatākinīm

1.3.12

nityapūjāgnikāryaṃ ca kṛtvā dīkṣākramaṃ bhajet /
devasya dakṣiṇe pārśve vistare taṇḍulān śritān

1.3.13

caturaśraṃ ca tanmadhye kṣipetprasthaṃ sutaṇḍulam /
tadūrdhvaṃ vinyasetkumbhaṃ sitasūtreṇa veṣṭitam

1.3.14

vāsobhyāṃ veṣṭitaṃ sūtapañcaratnasamanvitam /
pañcamṛtpallavatvagbhiḥ pāvitaṃ jalapūritam

1.3.15

dūrvāgandhottamatilahemadarbhākṣatānvitam /
śivasaṃjñamidaṃ kumbhaṃ śivarūpaṃ vicintayet

1.3.16

tadvāmabhāge saṃsthāpya vardhanīsaṃjñakaṃ ghaṭam /
śaktirūpaṃ ca pūrvoktasarvadravyasamanvitam

1.3.17

paritaḥ sarvatobhadraṃ śrīgaurītilakaṃ likhet /
nandyāvartaṃ svastikaṃ ca pañcavarṇavirājitam

1.3.18

prakṣālya pādau pāṇī ca samācamya gurūttamaḥ /
nijāsanaṃ samāsādya prāṇāyāmatrayaṃ tathā

1.3.19

śiṣyasyāsyāyurārogyasaṃpatsaṃtānavṛddhaye /
muktaye cāṣṭasiddhyai ca saṃkalpyābhyarcayecchivam

1.3.20

gandhapuṣpākṣairdhūpairdīpairnaivedyadarśanaiḥ /
śivakumbhaṃ vardhanīṃ ca pūjayetsopacārakam

1.3.21

rasāṅkuśīṃ mūlamantraṃ prajapecca sahasrakam /
taddaśāṃśaṃ hunetkuṇḍe trikoṇe lakṣaṇānvite

1.3.22

phalaṃ trimadhusaṃyuktaṃ tato gandhottamānvitam /
kramādāvṛtidevāṃśca caturthyāṃ svasvanāmakam

1.3.23

svāhāntaṃ praṇavādiṃ ca samuccārya huneddhaviḥ /
śivatrayaṃ purā devi tataḥ siddhatrayaṃ yajet

1.3.24

tato gurutrayaṃ devi kulavṛddhān gurūttamaḥ /
yoginīṃ pūjayitvā tu labdhānujño gurustataḥ

1.3.25

sa śaktimānandaśivamūrtimārādhayāmi ca /
tathā parānandaśivamūrtimārādhayāmi ca

1.3.26

evaṃ trisiddhamūrtiṃ ca śrībījasahitaṃ yajet /
evaṃ trigurumūrtiṃ ca mārabījayutaṃ yajet

1.3.27

tattvatrayaṃ gṛhītvā ca punarnyāsaṃ samācaret /
svayaṃ śivatanurbhūtvā śivo'hamiti bhāvayet

1.3.28

hṛṣṭaṃ śaktiyutaṃ śiṣyaṃ śivadraṣṭā vilokayet /
svavāmapārśve saṃsthāpya tanmūrdhani vinikṣipet

1.3.29

mūlābhimantritaṃ bhasma tannetraṃ vastrarodhitam /
kṛtvā tanmūrdhni saṃprokṣya śivavardhanivāriṇā

1.3.30

tridhā svadakṣiṇe haste śivaṃ sāvaraṇaṃ yajet /
vijñeyaḥ śivahasto'yaṃ bhavapāśanikṛntanaḥ

1.3.31

aṅkuśīmūlamantraṃ ca trivāraṃ ca samuccaret /
śiṣyadakṣiṇakarṇe ca kuryānmantropadeśakam

1.3.32

pūrvaṃ gaṇapatermantraṃ kṣetrapālamanuṃ tataḥ /
ṛṣistu gaṇakaśchando nyṛcidgāyatrikā smṛtam

1.3.33

devo gaṇapatirjñeyo nyāsaṃ bījākṣareṇa ca /
ādivargatṛtīyārṇaṃ sārdhacandraṃ gaṇākhyakam

1.3.34

patiṃ caturthyā saṃyuktaṃ namo'ntaṃ manumuccaret /
pāśāṅkuśaṃ modakaṃ ca bibhrāṇaṃ svavipāṇakam

1.3.35

gajānanaṃ pravālābhaṃ makuṭendukalādharam /
tundilaṃ gaṇanāthaṃ ca dhyātvā lakṣaṃ japenmanum

1.3.36

daśāṃśaṃ tarpaṇaṃ homaṃ saguḍaṃ satilaṃ hunet /
kaṣabinduyutaṃ kṣetrapālaṃ ca sacaturthikam

1.3.37

namo'ntaṃ manumuccārya nyāsaṃ bījākṣareṇa ca /
chandaḥ paṅktirmunirjñeyo bhṛgurdevaśca bhairavaḥ

1.3.38

caturbhujaṃ śūlapātravaradābhayaśobhitam /
kālāmbudanibhaṃ nāgabhūṣaṇaṃ kiṅkiṇīsrajam

1.3.39

trinetraṃ vakradaṃṣṭraṃ ca dhyātvā lakṣaṃ japenmanum /
daśāṃśaṃ tarpaṇaṃ homaṃ pāyasaṃ trimadhuplutam

1.3.40

hunediti samādiśya sāmayācārikaṃ bhajet /
devatāparicaryāṃ ca śuśrūṣāṃ ca guroḥ kuru

1.3.41

atandrito japaṃ kuryāt śāstraśravaṇamādarāt /
pūrvoktācāramārgeṇa nirato bhava saṃtatam

1.3.42

prahvaḥ kṛtāñjalirbhūtvā kariṣyāmi tathā prabho /
dhanyo'haṃ kṛtakṛtyo'smi śrīnātha tvatprasādataḥ

1.3.43

iti vijñāpayecchiṣyaḥ samayācārabṛṃhitaḥ /
prātastarāṃ samutthāpya gurūṃśca śirasi smaret

1.3.44

nivedyāvaśyakaṃ karma snātaḥ saṃdhyāṃ samācaret /
nadyāstīrthe taṭāke vā puṣkariṇyāṃ śucau jale

1.3.45

upaspṛśya ca saṃkalpya nityatarpaṇamācaret /
ādau śivatrayaṃ vighnanāthaṃ kṣetrādhipaṃ harim

1.3.46

brahmāṇaṃ bhāskarādīṃśca grahān durgāṃ ca mātṛkāḥ /
bhairavānasitāṅgādīn tataḥ siddhatrayaṃ vadet

1.3.47

ādināthaṃ mīnanāthaṃ gorakṣaṃ koṅkaṇeśvaram /
jālandhreśaṃ kandhanīśam oḍḍīśaṃ ciñciṇīśvaram

1.3.48

cauraṅgim etān nāthākhyānnava saṃtarpayettataḥ /
cauraṅgiṃ carpaṭiṃ ghoḍācūliṃ rāmadvayaṃ tataḥ

1.3.49

bholagovindasiddhaṃ ca vyāḍiṃ nāgārjunaṃ tathā /
koraṇḍaṃ śūrpakarṇaṃ ca muktāyīṃ revaṇaṃ tathā

1.3.50

siddhaṃ kukkurapādaṃ ca śūrpapādaṃ kaṇairikam /
siddhaṃ kiṅkiṇikākhyaṃ ca siddhān ṣoḍaśa tarpayet

1.3.51

tato gurutrayaṃ tarpya mātaraṃ pitaraṃ gurum /
ācāryaṃ bhrātaraṃ mitraṃ tarpya cānyānkulodbhavān

1.3.52

tarpayedvidhinācamya devatārādhanaṃ tataḥ /
nadyāstīre taṭāke vā goṣṭhe devālaye tathā

1.3.53

śucisthale vā saṃstīrya saikataṃ vartulākṛtim /
āvāhayeddinādhīśaṃ pāṭalaṃ śivarūpiṇam

1.3.54

dvinetrapadmayugaladhāriṇaṃ dvibhujaṃ param /
raktasragambarālepabhūṣāpadmāsanojjvalam

1.3.55

dhyātvārcayedraktapuṣpaistato vighneśabhairavau /
dhyātvā pūrvoktavattau dvau raktapuṣpaiḥ samarcayet

1.3.56

aṣṭāṅgadaṇḍapraṇatiṃ kuryāt dvādaśavārakam /
punaḥ saṃsthāpayetsvānte sevāyai svagurorvrajet

1.3.57

ityuktā samayā dīkṣā sādhakā kathyate'dhunā /
<sādhakadīkṣā>
samayācāranirataṃ sacchiṣyaṃ pakvamānasam

1.3.58

dīkṣayetsudine lagne dīkṣayā sādhakākhyayā /
kuryānnaimittikīṃ pūjāṃ śiṣyamāvāhayedguruḥ

1.3.59

svayaṃ śivatanuḥ śiṣyaṃ gaurīgarbhagataṃ smaret /
bhūmau vibhūtiṃ saṃstīrya tasminkoṇatrayaṃ likhet

1.3.60

tatropaveśya śiṣyaṃ ca bandhayitvā vilocane /
garbhādhānaṃ puṃsavanaṃ sīmantonnayanaṃ tataḥ

1.3.61

jātakarma ca dīkṣāṅgaṃ nāmadheyaṃ ca kalpayet /
vratakarmaṇi samprokṣya mūlamantreṇa bhasmanā

1.3.62

gaurīputraṃ bhāvayitvā tasya dīkṣāṃ prakalpayet /
śivadṛṣṭyā vilokyāmuṃ śivabhasma ca mūrdhani

1.3.63

nidhāya mūlamantraṃ ca pūjayeddaśavārakam /
tasya dakṣiṇakarṇe ca upadiśyād daśākṣaram

1.3.64

<rasagāyatrī>
rasendrabhairavaṃ mantraṃ gāyatrīṃ rasasaṃjñikām /
sa binduhutabhugbījaṃ rasendrasya padaṃ tataḥ

1.3.65

bhairavaṃ ca caturthyantaṃ karmāstraṃ ca daśāṃśakam /
vahnibījaṃ dīrghayuktaṃ karanyāsaṃ samācaret

1.3.66

aghorākhya ṛṣiśchando virāḍdevo maheśvaraḥ /
pūrvasevājapaṃ lakṣaṃ daśāṃśaṃ homatarpaṇam

1.3.67

tilājyavrīhibhiḥ kuryāddhomaṃ niścalamānasaḥ /
pūrvoktāṃ rasagāyatrīṃ japellakṣaṃ ca tarpaṇam

1.3.68

huneddaśāṃśamājyena satilavrīhibhiḥ priye /
dadyācchiṣyāyākṣamālāṃ rasaliṅgaṃ rasāgamam

1.3.69

pūrvoktācāravān bhūtvā rasaliṅgaṃ samarcayet /
svaśāstrārthāvagamanaṃ kuryātsūtendrasaṃskṛtim

1.3.70

gurusevārataṃ nityaṃ śiṣyamājñāpayediti /
śiṣyo baddhāñjalir namrastavājñām ācarāmyaham

1.3.71

ityuktā sādhakā dīkṣā nirvāṇākhyā praśasyate /
<nirvāṇadīkṣā>
kṛtanityakriyaḥ pūrvaṃ kṛtanaimittikārcanaḥ

1.3.72

pūrvavacchivakumbhādi vardhanīṃ sthāpayetkramāt /
svavāme bhasma saṃstīrya ṣaṭkoṇaṃ bhūgṛhaṃ likhet

1.3.73

śiṣyaṃ saṃveśya kumbhasthajalaiḥ saṃprokṣayedguruḥ /
mūlābhimantritaṃ bhasma tasya mūrdhni nikṣipet

1.3.74

gandhapuṣpākṣataṃ dadyāt badhnīyāddakṣiṇe kare /
kaṅkaṇaṃ caraṇāṅguṣṭhabrahmarandhrāntamānakam

1.3.75

sūtraṃ tanmūlamantreṇa mantritaṃ surabhīkṛtam /
śivahastaṃ ca tanmūrdhni nidhāya gurusattamaḥ

1.3.76

rasāṃkuśāṃ dvādaśārṇām upadiśyān manuṃ param /
rasabhairavadaivatyaṃ dadyācchiṣyāya deśikaḥ

1.3.77

ṛṣiśchando devatā ca nyāsaṃ pūrvoktavatpriye /
tarpaṇaṃ cātha homaṃ ca dhyānaṃ kuryācca pūrvavat

1.3.78

utthāya ca guruṃ natvā bahuśaḥ stotramuccaret /
guruḥ śiṣyāya vai dadyādvyāghracarmāsanaṃ ca yatra

1.3.79

bhastrikāṃ vastrasampūrṇāṃ dadyādbhaiṣajyabhastrikām /
rasāgamaṃ pāṭhayitvā bhava śiṣya cikitsakaḥ

1.3.80

rudrarūpī bhavān jātaḥ sarvabhūtahito bhava /
ityādiśedguruḥ śiṣyaṃ śiṣyo hṛṣṭamanāstataḥ

1.3.81

kṛtakṛtyo'smi pūto'smi tīrṇasaṃsārasāgaraḥ /
iti vijñāpayecchiṣyaḥ stutvā ca bahudhā gurum

1.3.82

proktā nirvāṇadīkṣeyam athācāryābhiṣecanam /
<ācāryadīkṣā>
nirvāṇadīkṣitasyāsya śiṣyasyāpi mahātmanaḥ

1.3.83

ācāryadīkṣāṃ kurvīta yathāvadgurusattamaḥ /
yathā nirvāṇadīkṣāyāstathā sarvaṃ prakalpayet

1.3.84

viśeṣācchivavardhanyoḥ purataḥ sthāpayedghaṭam /
rūpyagandhādilohāśādivyauṣadhagaṇānvitam

1.3.85

śivakumbhavadanyacca sarvamasmin vinikṣipet /
gurukumbhaṃ japetspṛṣṭvā mūlamaṣṭottaraṃ śatam

1.3.86

gurukumbhamimaṃ viddhi gurumantreṇa pūjayet /
āvāhanāsanārghyādyair upacāraiśca ṣoḍaśaiḥ

1.3.87

śivādipaṅktiṃ tatraiva pūjayedguruṇā saha /
yathāpūrvaṃ samāsīnaṃ śiṣyaṃ caikāgramānasam

1.3.88

pūrvavacchivavardhanyorambunā pariṣecayet /
pūrvavacchivahastaṃ ca mūlamantropadeśakam

1.3.89

kṛtvā taduttamāṅge ca gurupaṅktiṃ guruṃ tathā /
āvāhanādyaiḥ sampūjya gandhasragdīpakaiḥ

1.3.90

phalagandhottamopetairnaivedyaiḥ pūjayetkramāt /
guruḥ kumbhajalaiḥ kuryātprokṣaṇaṃ pañcapallavaiḥ

1.3.91

mūlamantreṇa śatadhā śivapaṅktyā trisaptadhā /
tathaiva siddhapaṅktyā ca gurupaṅktyā tathaiva ca

1.3.92

śiṣyāya gurubhaktāya śaktiyuktāya dhīmate /
hārakeyūrakaṭakamudrikāmakuṭāni ca

1.3.93

vāhanāsanasacchatracāmaravyajanāni ca /
maṇikuṇḍalayugmaṃ ca bhūtyāḍhyaṃ pātramakṣayam

1.3.94

saśirastrāṇamuṣṇīṣaṃ paṭṭakūrpāsamuttamam /
yogapaṭṭaṃ yogadaṇḍaṃ tathaivoḍyāṇabandhanam

1.3.95

dadyāttasmai tathaivājñāṃ tvamācāryo'si saṃprati /
īśvaro'syadya dhanyo'si sarveṣāṃ deśiko bhava

1.3.96

rasāgamānāṃ divyānāṃ vyākhyātā bhava tattvavit /
ityādiśedguruḥ śiṣyaṃ praṇataṃ guruvatsalam

1.3.97

iti cācāryadīkṣeyaṃ siddhadīkṣādya kathyate /
<siddhadīkṣā>
navaṃ saptarātraṃ vā pañcarātraṃ trirātrakam

1.3.98

vīrāḥ śaktiyutāḥ pūjyāḥ ekaviṃśati cānvaham /
tatsaṃkhyā yoginaḥ pūjyāḥ kumārāḥ kanyakāḥ striyaḥ

1.3.99

gandhapuṣpākṣataiḥ puṣpaiḥ phalagandhottamārpaṇaiḥ /
toṣayitvā pradadyācca vastrābharaṇadakṣiṇāḥ

1.3.100

athāsanasamāsīnaṃ śiṣyaṃ bhaktiyutaṃ śucim /
spṛṣṭvā karābhyāṃ tacchīrṣaṃ dakṣiṇe śravaṇe manum

1.3.101

vahniṃ sabījaṃ śītāṃśuṃ savisargaṃ ca dīkṣayet /
mūlādhārātsamudbhūtaṃ rephaṃ vahniśikhopamam

1.3.102

ṣaḍādhārāmbujaṃ tīrtvā brahmarandhrāntagaṃ smaret /
brahmarandhrāddravībhūtaṃ sakāraṃ somarūpiṇam

1.3.103

āplāvayantaṃ sarvāṅgaṃ siddhaḥ saṃcintayenmanum /
ucchvāsaniśvāsabhavaṃ saṃhārasthitikāraṇam

1.3.104

jñātvetthaṃ manasā nityaṃ sarvamantrātmakaṃ sadā /
sarvadevamayaṃ puṇyaṃ sarvasiddhipradāyakam

1.3.105

jīvato muktidaṃ śuddhaṃ śivaśaktyātmakaṃ param /
rasamantramimaṃ viddhi cāgnīṣomātmakaṃ bhaja

1.3.106

ekaviṃśatisāhasraṣaṭśatādhikasaṃkhyakam /
pravartitaṃ divārātraṃ manastatra nidhehi ca

1.3.107

mantrasyāsya ṛṣirjīvaś chandetyuktāḥ prakīrtitāḥ /
raso devastu raṃ bījaṃ saṃ śaktistu prakīrtitaḥ

1.3.108

rephadīrghayutaṃ kuryātkarāṅganyāsamācaret /
dhyāyeddhṛdambuje devi koṭisūryendusannibham

1.3.109

śuddhasphaṭikasaṃkāśaṃ rasaṃ saṃsārapāradam /
evaṃ niṣkalarūpaṃ taṃ dhyātvā tanmayatāṃ vrajet

1.3.110

<niṣkalarasastotram>
tvaṃ rasastvaṃ śivastvaṃ hi śaktistvaṃ bhairaveśvaraḥ /
tvaṃ brahmā tvaṃ hi rudraśca sūryastvaṃ śītadīdhitiḥ

1.3.111

tvaṃ bhūstvaṃ salilastvaṃ ca vahnistvaṃ ca sadāgatiḥ /
tvaṃ vyoma tvaṃ parākāśaḥ tvaṃ jīvastvaṃ parā gatiḥ

1.3.112

tvaṃ siddhastvaṃ prabuddhastvaṃ sugandhastvaṃ ca manmathaḥ /
tvaṃ lokapālastvaṃ tārā mātṛkāstvaṃ gajānanaḥ

1.3.113

tvaṃ skandastvaṃ gurustvaṃ ca tvaṃ sarvajanakaḥ śuciḥ /
tvaṃ yajvā tvaṃ haristvaṃ ca tretāgnistvaṃ ca ṛtvijaḥ

1.3.114

yena tvamarcyase tena pūjitāḥ sarvadevatāḥ /
tvayi tuṣṭe ca saṃtuṣṭā brahmaviṣṇumaheśvarāḥ

1.3.115

tvatpādodakapānena sarvatīrthaphalaṃ labhet /
yastvāṃ paśyati sadbhaktyā tam ālokayate śivaḥ

1.3.116

yastvāṃ saṃkīrtayettasya sarvamantraphalaṃ bhavet /
yatra tvaṃ kṣaṇamātre ca puṇyakṣetraṃ taducyate

1.3.117

tvaṃ yaṃ paśyati siddhendra sa brahmā viṣṇurīśvaraḥ /
yatra bhuṅkṣe 'nnakavalaṃ tatra trailokyamati hi

1.3.118

yena tvaṃ dhriyase nātha tvayāyaṃ striyatekṣaṇam /
sa eva citsadānandaḥ paramātmā dhruvaṃ bhavet

1.3.119

evaṃ niścitacittasya siddhasya tava yoginaḥ /
varṇāśramasadācārāḥ kṛtyākṛtyavivekataḥ

1.3.120

pāpaṃ puṇyaṃ sukhaṃ duḥkhaṃ śītamuṣṇaṃ priyāpriye /
snānāsnānaṃ hānivṛddhī śuddhāśuddhaṃ bhayābhayam

1.3.121

grāhyāgrāhyaṃ kṣudhā tṛṣṇā na kiṃcid iha vidyate /
svecchāhāravihāraśca sukhī saṃhṛṣṭamānasaḥ

1.3.122

nirmamaḥ sarvakāryeṣu kalatrādiṣu bandhuṣu /
evamācāryavacanamaṅgīkṛtya ca dīkṣitaḥ

1.3.123

adya prabhṛti vandyastvaṃ mā kuru praṇatiṃ kvacit /
matsamāno'si siddho'si jīvanmukto'si saṃprati

1.3.124

ityuktvācāryavaryo'pi siddhamāliṅgya ca kṣaṇam /
siddhadīkṣeyamākhyātā śivasāyujyadāyinī

1.3.125

durlabhā sarvatantreṣu tava prītyā prakāśitā /
devītthameva mantavyaṃ durlabhaṃ samayeṣu ca

Original text: Ānandakanda · Edition: S.V. Radhakrishna Sastri, Srirangam: Sri Vilasam Press, 1952. · Data entry Oliver Hellwig · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc