Ahirbudhnya Samhita · Chapter 47
mahāśāntividhānaṃ nāma saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ
dhyātaṃ sakṛdbhavānekakoṭyaghaughaṃ haratyaram/
sudarśanasya tad divyaṃ bhargo devasya dhīmahi/|
aihikāmuṣmikasarvaphalasādhakaikopāyapraśnaḥ
nāradaḥ -
bhagavan pañcamantrāṅga paśupāśahara prabho/
svataḥ sākṣātkṛtāśeṣaviśeṣa vyomamandira/| ४७-१/|
aihikāmuṣmikaṃ śaśvanmantreṇānena labhyate/
ubhaye'pi tathā doṣā nāśyante nātra saṃśayaḥ/| ४७-२/|
ityuktaṃ tena pṛcchāmi yenaikenaiva karmaṇā/
ubhayī siddhirubhayāniṣṭanāśo bhavet tathā/| ४७-३/|
īdṛśaṃ karma cedasti tanme kathaya śaṃkara/
īdṛggrahasya tvatto'nyo na kaścid vaktumarhati/| ४७-४/|
taduttarakathanārambhaḥ
ahirbudhnyaḥ -
tadetat kathayiṣyāmi sarvaśāntikaraṃ param/
vakṣyamāṇe karmaviśeṣe rājñāmadhikāraḥ
mahārājairmahābhāgaiḥ prayojyaṃ vyastajātibhiḥ/| ४७-५/|
p. ४४६) tasya nikhiladuḥkhanivartanapūrvakamīpsitaphalasādhanatvam
ādhyātmikādiduḥkhānāṃ trayāṇāmapi nāśanam/
ādhīnāṃ cāpyaśeṣāṇāṃ nāśanaṃ śubhalakṣaṇam/| ४७-६/|
sarvārināśanaṃ śāntaṃ mahāvijayakāraṇam/
rakṣohaṇaṃ puṣṭikaraṃ sarvavaśyakaraṃ mune/| ४७-७/|
paramāyuḥpradaṃ puṇyaṃ pūrvairnṛpatibhiḥ kṛtam/
ambarīṣaprabhṛtīnāmetadanuṣṭhānāt yathoktaphalalābhaḥ
ambarīṣaḥ śuko'larko māṃdhātā ca purūravāḥ/| ४७-८/|
rājoparicaro dhundhuḥ śibiśca śrutakīrtanaḥ/
kṛtvaitaccakravartitvaṃ purā prāpuramī nṛpāḥ/| ४७-९/|
nirāmayā niḥsapatnā vistīrṇāmalakīrtayaḥ/
tatra rājñāmadhikāranigamanam
ato mānuṣamānandaṃ kāṅkṣanto bhuvi bhūbhujaḥ/| ४७-१०/|
kuryuretanmahāśāntilakṣaṇaṃ karma sādaram/
deśaviśeṣavidhiḥ
purād bahirmahānadyāstaṭe devālaye'thavā/| ४७-११/|
asaṃbādhe śive deśe vivikte sajalāśaye/
pūrvoktalakṣaṇayutānmaṇḍapādadhikaṃ mune/| ४७-१२/|
kuryādāyāmavistārau tathā rājāsanānvitam/
p. ४४७) tattatsamantataḥ kuryādevaṃlakṣaṇamuttamam/| ४७-१३/|
maṇḍapanirmāṇakramaḥ
bahustambhasamākīrṇaṃ maṇikāñcanamaṇḍitam/
tuṅgatoraṇasaṃyuktaṃ dīpikāśataśobhitam/| ४७-१४/|
kiṅkiṇījālasaṃyuktaṃ patākābhiralaṃkṛtam/
savitānaṃ sasopānaṃ sarvālaṃkārasaṃyutam/| ४७-१५/|
candanāgurukarpūradhūpamālādhivāsitam/
tuṅgasālasamāyuktaṃ homaśālābhiveṣṭitam/| ४७-१६/|
kuṇḍakalpanākramaḥ
evaṃ manojña kṛtvaitat tatra kuṇḍāni kalpayet/
prāgbhāge maṇḍapasyāsya caturdikṣu prakalpayet/| ४७-१७/|
caturvyūhābhiyogārthaṃ caturaśrāṇi kārayet/
prācyādyānyatha kuṇḍāni keśavādīnatho yajet/| ४७-१८/|
caturṇāṃ keśavādīnāṃ vikoṇeṣu prakalpayet/
kuṇḍāni śeṣamūrtīnāṃ tacchidreṣu yathākramam/| ४७-१९/|
tryaśraṃ ṣaḍaśramardhenduṃ yoniṃ padmākṛtiṃ kramāt/
vṛttaṃ padmābhamaṣṭāśraṃ vajrākṛti dhanuḥprabham/| ४७-२०/|
śūlābhaṃ śūrpakalpaṃ ca kuṇḍānyetāni kārayet/
p. ४४८) madhye devaṃ pratiṣṭhāpya yantrarūpadharaṃ prabhum/| ४७-२१/|
vimānalakṣaṇopetaṃ kuṇḍaṃ kuryāt tadagrataḥ/
astrakuṇḍakalpanā
samantāddhomaśālāyāmastrakuṇḍānyanukramāt/| ४७-२२/|
śataṃ tathādhikaṃ kuryāccatvāriṃśadatandritaḥ/
yathārhamastraliṅgāni maṇḍitānyatha kārayet/| ४७-२३/|
ṛtvigvaraṇam
antarmaṇḍapakuṇḍeṣu ṛtvijaḥ ṣoḍaśa kramāt/
ṛgbhiḥ puruṣasūktābhirvṛṇuyādvaiṣṇavān sataḥ/| ४७-२४/|
astrakuṇḍeṣu ṛtvigantaravaraṇam
tataḥ svanāmabhiścānte vṛṇuyādvedapāragān/
bāhyāstrakuṇḍaśālāyāṃ brahmāstrapramukheṣvapi/| ४७-२५/|
ṛtvijo vṛṇuyāt sarvān kuśalān śāntikarmaṇi/
brahmajajñānamityādi-ṛgbhiḥ pañcāśataṃ kramāt/| ४७-२६/|
svanāmabhiśca viduṣo brahmāstrādikṛtādikān/
triśataṃ vṛṇuyād brahmasūktaiḥ sadbhiranukramāt/| ४७-२७/|
tatraivātha bhavā mitra iti pañcabhiranvitaḥ/
p. ४४९) paro mātrādibhir-ṛgbhistrayodaśabhireva ca/| ४७-२८/|
viṣṇusūktagatābhiśca asya vāmeti pañcabhiḥ/
ato deveti ṣaḍbhiśca daśabhiścakṣurityapi/| ४७-२९/|
ṣaḍbhiḥ prati va eneti vṛṇuyāt svasvanāmabhiḥ/
sauvarṇān rājatān vātha kuryāddhomaparicchadān/| ४७-३०/|
kumbhasthāpanam
pūrvabhāgeṣu kuṇḍānāṃ sthāpayet toyapūritān/
sauvarṇān rājatān kumbhān yadvā tāmramayāniha/| ४७-३१/|
kumbhān pūrvavadekaikaṃ kalamān bhārasaṃmitān/
homārthamṛtvigantaravaraṇavidhiḥ
vṛṇuyādṛtvijaḥ śiṣṭān yajvano homakarmasu/| ४७-३२/|
pravartayet svaiḥ svaistu mantrairmantraviduttamaḥ/
madhyamakuṇḍe ācāryakartṛkahomavidhiḥ
deśiko madhyame kuṇḍe sāmadhvanisamanvitam/| ४७-३३/|
hunedvāditrasaṃyuktaṃ puṇyāhaninadairyutam/
homasaṃkhyāvidhiḥ
pratyekaṃ koṭihomena śāntikarma samārabhet/| ४७-३४/|
p. ४५०) tattatkumbheṣu tattaddevatābhyarcanavidhi.ḥ
tattaddevān samāhūya kumbheṣu ca pṛthak pṛthak/
svaiḥ svairabhyarcayenmantrairdhūpadīpādibhistathā/| ४७-३५/|
homānte kumbhodakena rājño'bhiṣekaḥ
homakarmaṇi nirvṛtte tattatkumbhodakaistataḥ/
yantrapīṭhe samāropya rājānamabhiṣecayet/| ४७-३६/|
astrakuṇḍeṣu homavidhiḥ
astramantreṣu yeṣveva niyuktā ye dvijātayaḥ/
tattatkuṇḍeṣu tairmantrairjuhuyuḥ śāntamānasāḥ/| ४७-३७/|
uttamamadhyamādhamabhedena homasaṃkhyāvikalpaḥ
pratyekaṃ koṭihomastu mukhyastasyārdhamadhyamaḥ/
adhamaṃ niyutaṃ jñeyaṃ yāvadetat samāpyate/| ४७-३८/|
kālena tāvatā kāryamapramattairatandritaiḥ/
nārāyaṇīyādyastravarge homasādhanadravyavidhiḥ
nārāyaṇīyaṃ brāhmaṃ ca vimalaṃ krauñcameva ca/| ४७-३९/|
dharmapāśaṃ ca lakṣākṣaṃ saṃvartaṃ satyamuttamam/
dundunābhaṃ ca śīteṣuṃ viṣṇucakraṃ ca mānavam/| ४७-४०/|
aindraṃ jyautiṣamityetamastravargaṃ ghṛtairhunet/
p. ४५१) kālacakrādivarge caruvidhiḥ
kālacakraṃ dharmacakraṃ vajrāstraṃ ca gadāhvayam/| ४७-४१/|
brāhmaṃ śirastathaiṣīkaṃ triśūlamaśanidvayam/
kālapāśaṃ ca painākaṃ pāśaṃ vāruṇameva ca/| ४७-४२/|
āgneyaṃ dayitaṃ cāpi tathā pāśupataṃ param/
eṣa vargastu hotavyaścaruṇaiva yathāvidhi/| ४७-४३/|
kaṅkālādivarge dadhividhiḥ
kaṅkālaṃ musalaṃ cāpi vāyavyamatha kaṅkaṇī/
asiratnaṃ ca kāpālaṃ śaktirvaidyādharaṃ tathā/| ४७-४४/|
prasvāpanapraśamane darpaṇaṃ śoṣaṇaṃ tathā/
saṃtāpanaṃ ca gāndharvaṃ paiśācaṃ ca vilāpanam/| ४७-४५/|
etāni dadhnā hotavyānyastrāṇi paramāstikaiḥ/
madanādivarge payovidhiḥ
madanaṃ tāmasaṃ caiva kandarpadayitaṃ param/| ४७-४६/|
saumanaṃ musalaṃ caiva saṃvartaṃ ghorameva ca/
māyādharaṃ ca somāstraṃ vāruṇaṃ tvāṣṭrameva ca/| ४७-४७/|
prasvāpanaṃ bhagāstraṃ ca raudrasṛṣṭaṃ parāṅmukham/
payasāmūni juhuyustadastradhyānatatparāḥ/| ४७-४८/|
p. ४५२) rabhasādivarge pāyasavidhiḥ
rabhasaṃ satyakīrtiṃ ca pratihārataraṃ tathā/
avāṅmukhaṃ ca viṣamaṃ dṛḍhanābhaṃ sunābhakam/| ४७-४९/|
daśākṣaṃ śatavaktraṃ ca śataśīrṣaṃ śatodaram/
padmanābhaṃ mahānābhaṃ nairāśyakrathane api/| ४७-५०/|
vargo'yaṃ pāyasenaiva hotavyaḥ śuddhamānasaiḥ/
yogaṃdharādivarge tilavidhiḥ
yogaṃdharaṃ vinidraṃ ca naidraṃ saumanasaṃ tathā/| ४७-५१/|
dhṛtimālī pramathanaṃ vidhūtaṃ vṛttimānapi/
mahārcirmālī makaraṃ ruciraṃ karavīrakam/| ४७-५२/|
amīṣāṃ ca kṛte kāryastilairhomo yathāvidhi/
dhanādivarge madhuvidhiḥ
dhanadhānye kāmarūpaṃ mohaḥ kāmarucistathā/| ४७-५३/|
varaṇāvaraṇe caiva paramāstre ubhe api/
jṛmbhakaṃ sarvanābhaṃ ca bhṛśāśvatanayo mahān/| ४७-५४/|
saṃdānaṃ paraśuṃ caiva prīṇīyānmadhunā bhṛśam/
anyeṣvastreṣu śālitaṇḍulavidhiḥ
aparāṇyapyanuktāni juhuyācchālitaṇḍulaiḥ/| ४७-५५/|
p. ४५३) homānte mantraviśeṣeṇa sudarśanatarpaṇavidhiḥ
hutvā yathoktaṃ svairmantraiḥ sarvāstraprabhavaṃ vibhum/
sudarśanākṛtiṃ viṣṇuṃ sarvayantramayaṃ vibhum/| ४७-५६/|
ṛgbhiryantraniyuktābhiḥ śāntikarma samārabhet/
nārāyaṇīyāditarpaṇe mantraviśeṣavidhiḥ
nārāyaṇīyamukhyāstrajātaṃ pratyekamādarāt/| ४७-५७/|
śāntiṃ kuryāt paro mātretyetatsūktena sādaram/
kālacakrādivarge mantraviśeṣavidhiḥ
kālacakrādivargasthaṃ pratyekaṃ jātavedasam/| ४७-५८/|
prīṇīyāccaiva kaṅkālamukhyavargasya śāntaye/
divasparīti sūktena juhuyājjvalite'nale/| ४७-५९/|
madanādivarge mantraviśeṣavidhiḥ
madanādyastravargasya śāntiṃ kuryāt samāhitaḥ/
ato deveti sūktena tathā viṣṇornukaṃ tviti/| ४७-६०/|
rabhasādivarge mantraviśeṣavidhiḥ
rabhasādyastrajātāni bhavā mitreti pañcabhiḥ/
pratyekaṃ śamayedṛgbhiriti vaidikaśāsanam/| ४७-६१/|
p. ५५४) yogaṃdharādivarge mantraviśeṣavidhiḥ
yogaṃdharāderastrasya śāntiḥ kāryā samāhitaiḥ/
sūktenānena caikaikamato devā avantviti/| ४७-६२/|
dhanādivarge mantraviśeṣavidhiḥ
dhanadhānyādivargasthaṃ mantrajātaṃ vicakṣaṇaḥ/
juṣasva neti sūktena śamayet parameṇa tat/| ४७-६३/|
anyeṣvastreṣu mantraviśeṣavidhiḥ
astrāṇyanyānyanuktāni viṣṇusūktena tarpayet/
sūktairetairmahāyantraviniyuktaiśca pāvanaiḥ/| ४७-६४/|
sarvayantramayaṃ devaṃ stutihomaiḥ samarcayet/
tarpaṇānte sahasrabrāhmaṇabhojanavidhiḥ
tato devān samabhyarcya brāhmaṇāṃstadanantaram/| ४७-६५/|
sahasraṃ bhojayecchuddhairodanaiḥ pāyasairapi/
tato'stramantrajalaiḥ rājño'bhiṣekavidhiḥ
tato rājāsanārūḍhaṃ rājānaṃ śāntamānasam/| ४७-६६/|
ṛtvigbhirāhṛtaiḥ sarvairastramantrajalaiḥ śubhaiḥ/
gurustanmūlamantreṇa mantritairabhiṣecayet/| ४७-६७/|
p. ४५५) rugṇasya tu rājñaḥ prokṣaṇavidhiḥ
prokṣayedāmayāviṣṭo yadi rājā bhavenmune/
maṇḍapāntaḥsthakumbhatoyābhiṣecanāvaśyakatā
avaśyaṃ maṇḍapāntaḥsthakumbhatoyābhiṣecanam/
kuryānnirāmayo'nādhirvijayī bhavati kṣaṇāt/| ४७-६८/|
yathoktamahāśāntiphalakīrtanam
ārogyamāyurvijayo vibhūti-
rvaśitvamāstikyamamartyatā ca/
sarvārthasiddhirvasudhādhipatyaṃ
bhavanti niḥsaṃśayameva rājñaḥ/| ४७-६९/|
iti śrīpāñcarātre tantrarahasye ahirbudhnyasaṃhitāyāṃ
mahāśāntividhānaṃ nāma saptacatvāriṃśo'dhyāyaḥ/| ४७/|
āditaḥ ślokāḥ २९३६
Original text: ahirbudhnasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0