Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ahirbudhnya Samhita · Chapter 46

sudarśanahomāṅgadravyaparimāṇādinirūpaṇaṃ nāma
ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ
dhyātaṃ sakṛdbhavānekakoṭyaghaughaṃ haratyaram/
sudarśanasya tad divyaṃ bhargo devasya dhīmahi/|
rājño homamaṇḍapānāgamane kartavyakramaḥ
nāradaḥ -
daivādvā mānuṣādvāpi bhūtādibhirathāpi vā/
darpāt pratibalādvānyairantarāyairmahīpatiḥ/| ४६-१/|
yadi na prāpnuyādeva homamaṇḍapamāditaḥ/
tataḥ kathaṃ mahībharturnivartyante mahāgrahāḥ/| ४६-२/|
ahirbudhnyaḥ -
śṛṇu rājā na cet kuryāt purodhāḥ kurutāt kṛtī/
sa eva rājñaḥ sarvasvamadṛṣṭārthopapādane/| ४६-३/|
purohitalakṣaṇam
dhārmikaḥ śrutisaṃpannaḥ suśīlaḥ satyavāk śuciḥ/
abhijāto'nahaṃkārastitikṣuḥ smṛtimān vaśī/| ४६-४/|
deśakālavibhāgajñaḥ śāstradṛṣṭiratandritaḥ/
p. ४४१) apradhṛṣyo'pramādī ca vadānyo nayakovidaḥ/| ४६-५/|
upāyopeyavinmantrī yāyajūko hyalolupaḥ/
daivavit priyavādī ca vaidikaḥ sattvavān prabhuḥ/| ४६-६/|
viṣṇubhaktastapasvī ca kāryavit karmaṭho'naghaḥ/
hitāhitāptihānecchurnṛpāṇāṃ sarvasaṃmataḥ/| ४६-७/|
purodhasa eva rājñaḥ sarvakāryakartṛtvam
īdṛśo durlabho rājñāṃ gurukalpaḥ purohitaḥ/
īdṛśo hi kṣamo rājñāmaghaughavinivāraṇe/| ४६-८/|
ataḥ sa eva rājñāṃ hi rakṣāvidhimathārhati/
evaṃvidho gururyasya sa samrād nṛpatirbhavet/| ४६-९/|
dīrghāyurniḥsapatnaḥ syādarogaḥ paravīrahā/
avagrahādyā jāyante pīḍāstadviṣaye na hi/| ४६-१०/|
tādṛśapurohitābhāve rājño'niṣṭakathanam
taṃ vinānyo bhavedrājño gururvātha purohitaḥ/
viparītaṃ bhavet tasya mahībharturna saṃśayaḥ/| ४६-११/|
kumbhādīnāṃ parimāṇādipraśnaḥ
nāradaḥ -
parimāṇaṃ ca kumbhānāṃ sruksruvāṇāṃ ca lakṣaṇam/
ṛtvijaḥ kīdṛśo hyasya prakāraścākhilaṃ vada/| ४६-१२/|
p. ४४२) uttamaparimāṇam
ahirbudhnyaḥ -
śuddhairgandhodakairbhāraparimāṇaiḥ supūritān/
sauvarṇarājatān kumbhān kārayedidamuttamam/| ४६-१३/|
madhyamaparimāṇam
ardhabhārabhṛtān kumbhān madhyamo'yaṃ vidhiḥ smṛtaḥ/
adhamaparimāṇam
tadardhenādhame pakṣe pūrayedeṣa nirṇayaḥ/| ४६-१४/|
yathāvidhi srugādinirmāṇam
yathāvidhi vidheyau tu sruksruvau munisattama/
ṛtviksaṃkhyā
ṛtvijaḥ sāttvikānaṣṭau vṛṇuyādvaiṣṇāvāṃstataḥ/| ४६-१५/|
aṅgamantrādividhiḥ
aṅgamantraiśca gāyatryā vahniprākārakeṇa ca/
pradhānakuṇḍayoścāpi gurukalpau samāhitau/| ४६-१६/|
vṛṇuyānmūlamantreṇa sarve rakṣāmanau ratāḥ/
śamīsamidbhirdūrvābhistilairāmradalaistathā/| ४६-१७/|
caruṇā pāyasāpūpaiḥ pālāśairjuhuyāt kramāt/
p. ४४३) śuddhena sarpiṣā madhyakuṇḍayorhāvayed guruḥ/| ४६-१८/|
athavā sarvakuṇḍeṣu śuddhenājyena hāvayet/
guruṇaivābhinirvartye pratīkāravidhāviha/| ४६-१९/|
śayanāsanayānādau rājñaḥ svairavidhāvapi/
pūrvoktena vidhānena vitānādikamācaret/| ४६-२०/|
homānte rājño'bhiṣekaḥ
homāvasānasamaye prayoge'pyatra tadguruḥ/
tatra rājānamāhūya pūrvavanmantritāsane/| ४६-२१/|
sthāpayitvābhiṣekādisaskāraṃ gururācaret/
gurvādiprīṇanam
tataḥ svasthamanāḥ sadyo vimuktagrahabandhanaḥ/| ४६-२२/|
yathārhaṃ gurave dadyāt svacihnāni praṇamya ca/
bhūṣaṇāni mahārhāṇi muktāmaṇimayāni ca/| ४६-२३/|
maṇipīṭhasuvarṇāni ratnāni vividhāni ca/
bhuvaśca bhūyasīrdatvā ṛtvijastarpayet tataḥ/| ४६-२४/|
ekaikamṛtvijaḥ sarve śatenārcyāḥ suvarṇakaiḥ/
pratyekaṃ daśabhirgobhirvāsobhirvividhairapi/| ४६-२५/|
pradhānahomakartre viśeṣato dakṣiṇādānam
pradhānahomakartre tu deśikāya viśeṣataḥ/
p. ४४४) dadyād bahu dhanaṃ pūrṇamekamaśvaṃ savāhanam/| ४६-२६/|
alaṃkāreṇa sahitaṃ maṇḍapaṃ saparicchadam/
tato brāhmaṇatarpaṇam
brāhmaṇānāṃ tatastṛptiṃ kuryāt prītamanā nṛpaḥ/| ४६-२७/|
rājñā svenābhinirvṛtte karmaṇyasmin yathodite/
prayoge deśikāyaiva dadyānmantravide vasu/| ४६-२८/|
purodhasā kṛtaṃ sarvameṣa dharmaḥ sanātanaḥ/
rājodāharaṇe tāvat saviśeṣamudīritam/| ४६-२९/|
anyeṣāmapi sarveṣāmeṣa eva vidhiḥ smṛtaḥ/
pūrṇāhutiṃ tataḥ kuryādvaiṣṇavyarcā samāhitaḥ/
rājño'bhyudayamākāṅkṣan deśiko mantravittamaḥ/| ४६-३०/|
iti śrīpāñcarātre tantrarahasye ahirbudhnyasaṃhitāyāṃ
sudarśanahomāṅgadravyaparimāṇādinirūpaṇaṃ nāma
ṣaṭcatvāriṃśo'dhyāyaḥ/| ४६/|
āditaḥ ślokāḥ २८६७

Original text: ahirbudhnasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc