Ahirbudhnya Samhita · Chapter 48

śrīsudarśanamahāyantraghaṭitāsanādiprabhāvavarṇanaṃ
nāmāṣṭācatvāriṃśo'dhyāyaḥ
dhyātaṃ sakṛdbhavānekakoṭyaghaughaṃ haratyaram/
sudarśanasya tad divyaṃ bhargo devasya dhīmahi/|
iṣṭārthasādhane japādivyatiriktopāyapraśnaḥ
nāradaḥ -
kathitaṃ bhagavan sarvaṃ japahomārcanādikam/
abhiṣeko mahāśāntirmahāśāntikriyāvidhiḥ/| ४८-१/|
sarvārthasādhakatvena cakrarūpasya śārṅgiṇaḥ/
etairvinā kimiṣṭārthasādhanaṃ vidyate na vā/| ४८-२/|
tatrāsanādīnāmupāyatvakathanam
ahirbudhnyaḥ -
vinaitānyapyabhīṣṭārthamalabhanta pare nṛpāḥ/
āsanenāṅgulīyena darpaṇena dhvajena ca/| ४८-३/|
vitānena ca vistīrṇabhūtayo devasaṃnibhāḥ/
muktāpīḍo viśālaśca sunandaścitraśekharaḥ/| ४८-४/|
p. ४५७) kīirtimālī ca bhūpālāḥ pālayanto'khilāṃ bhuvam/
āsanādibhirmuktāpīḍādīnāmiṣṭasiddhiḥ
āsanenaiva vasudhāṃ muktāpīḍo'jayat purā/| ४८-५/|
viśālo'pyajayanmṛtyumaṅgulīyena bhūpatiḥ/
sunando darpaṇenaiva nāgalokaṃ mahīpatiḥ/| ४८-६/|
dhvajenāsurasaṃgrāmamajayaccitraśekharaḥ/
kīrtimālī vitānena tridivaṃ prāpa bhūpatiḥ/| ४८-७/|
kevalāsanādīnāmiṣṭasādhanatvakathaṃtāpraśnaḥ
nāradaḥ -
kevalānyāsanādīni sādhanatvaṃ kathaṃ yayuḥ/
sādhyaṃ prati vibho tanme kathayedaṃ mahādbhutam/| ४८-८/|
āsanaprabhāvavarṇanāya muktāpīḍopākhyānakathanam
ahirbudhnyaḥ -
muktāpīḍo mahātejā rājā suśravasaḥ sutaḥ/
pitaryuparate pṛthvīṃ bubhuje sāgarāmbarām/| ४८-९/|
hārāpīḍasya viṣayāsaktatayā rājye dharmavicyutiḥ
nijāntaḥpurayoṣitsu viṣayāsaktamānasaḥ/
anālocitasaptāṅgo rājā rājīvalocanaḥ/| ४८-१०/|
p. ४५८) prajāstadviṣaye tena dharmavicyutimācaran/
balibhirdasyubhī rājyaṃ kṣubhitaṃ ca hṛtaṃ ca tat/| ४८-११/|
tasmai prakṛtayaḥ sarvā rājñe kṣobhaṃ vyajijñapan/
bubudhe na sa tenāpi madhumaithunavihvalaḥ/| ४८-१२/|
sapurodhasāmamātyānāṃ mantraṇaprakāraḥ
tataḥ purodhasā sārdhamamātyāḥ saṃnyamantrayan/
rājā tu viṣayāsakto rājyaṃ dasyubhirāplutam/| ४८-१३/|
iti saṃcintya te sarve guruṃ prapya mahādyutim/
bhavatprasādājjeṣyāmo nānyā kāpyasti no gatiḥ/| ४८-१४/|
ityuktastaiḥ purodhāstu tathaivetyāha tān prati/
purodhasā vasiṣṭhopadiṣṭopāyānuṣṭhānam
ityuktvā yantraghaṭitaṃ viṣṭaraṃ ratnamaṇḍitam/| ४८-१५/|
vasiṣṭhoktena mārgeṇa cakārāsmai mahādbhutam/
tasminnāropayāmāsa rājānamabalāratam/| ४८-१६/|
purodhasā rājānaṃ prati kṛtyaviśeṣānuśāsanam
vedaśākhāścaturdikṣu (१) vācayecca krameṇa tu/
१ atra pūrvaprakāntaślokadvayānuguṇyāduttaravākyānāmapi
purodhovyāpāraparatvaṃ nyāyayamiti liṭprayogasyaivocitatayā
vācayedityādiliṅgādiprayogānupapattiryadyapi sphurati, tathāpi
vedaśākhāḥ ityārabhyāṣṭācatvāriṃśāntānāṃ ślokānāṃ
purodhaḥkartṛkānuśāsanaparatvena nānupapattiḥ/ ata
evaikonapañcāśaśloke tenaivamanuśiṣṭo'yaṃ iti
granthasyāpyāñjasyaṃ bhavatīti dhyeyam
p. ४५९) āśīrmaṅgalayuktāni gītavāditranartakān/| ४८-१७/|
kalaśodakamakṣayayamamṛtaṃ bhāvayed budhaḥ/
tanmadhyādutthite padme sauvarṇe cāṣṭapatrake/| ४८-१८/|
caturbāhuṃ trinetraṃ ca padyahastaṃ hiraṇmayam/
sarvābharaṇasaṃchannaṃ muktāhāravirājitam/| ४८-१९/|
kirīṭahārakeyūrakaṭakādivibhūṣitam/
pītāmbaradharaṃ saumyaṃ prasannavadanaṃ śubham/| ४८-२०/|
kaṭisūtrasamāyuktaṃ kuṇḍalābhyāṃ virājitam/
śrīvatsavakṣasaṃ śrīśaṃ śrīkaraṃ śrīniketanam/| ४८-२१/|
śriyā juṣṭaṃ sadā samyaktāmrapadmanibhekṣaṇam/
padmanābhamudārāṅgaṃ bhaktārtiśamanaṃ harim/| ४८-२२/|
tasyāṅke dakṣiṇe lakṣmīṃ samāsīnāṃ vicintayet/
mantramūrtyātmako devo mantravācyastu sa prabhuḥ/| ४८-२३/|
praviśantaṃ tatastaṃ tu bhāvayenmantrarūpiṇam/
evaṃ saṃcintayan mantraṃ japet kalaśamāmṛśan/| ४८-२४/|
aṣṭottarāyutaṃ japtvā abhiṣiñcan svakāṃ tanum/
grahāṇāṃ navakānāṃ ca sadyaḥ śāntikaro bhavet/| ४८-२५/|
p. ४६०) āyuḥ śriyaṃ ca yasyecchet taṃ ca tenābhiṣecayet/
arcayedṛtvijaḥ sarvān pūrvameva budho naraḥ/| ४८-२६/|
brāhmaṇāṃstarpayeccaiva dakṣiṇāmuttamāṃ dadat/
evaṃ svasyāparasyāpi hitaṃ kuryāt tathātmanaḥ/| ४८-२७/|
dakṣiṇā cātra deyā syāt suvarṇaṃ śatameva vā/
keśān dhunenna na vapenna spṛśet snānaśāṭikām/| ४८-२८/|
nātiṣṭhet snānasalilamalaṃkuryāt tato budhaḥ/
maṅgalāni ca paśyettu ṛṣabhaṃ maṅgalāḥ striyaḥ/| ४८-२९/|
ātmano janmanakṣatre śuklavāsā bhavet tathā/
śukravāreṣu kurvīta saptaśaḥ kurvatastathā/| ४८-३०/|
kāmāḥ saṃkalpitāstasya dhruvaṃ sidhyanti nānyathā/
udvahan vāri kurvīta śrīkāmaḥ pāpanāśanam/| ४८-३१/|
tiṣṭhannañjalibhiḥ prātaraṣṭottaraśataṃ punaḥ/
abhimantrya jalaṃ mūrdhni kṣipet pāpapraṇāśanam/| ४८-३२/|
juhuyādvastrakāmastu kusumaiḥ kumudādibhiḥ/
yadvarṇaṃ juhuyāt puṣpaṃ tadvarṇaṃ vastramāpnuyāt/| ४८-३३/|
vṛṣṭikāmaḥ śucau deśe gomayenopalepite/
raktadravyeṇa tatraiva maṇḍalaṃ parikalpayet/| ४८-३४/|
maṇḍalasya purastāttu navakumbhaṃ nidhāpayet/
p. ४६१) tantunā veṣṭitaṃ samyak pūritaṃ gandhavāriṇā/| ४८-३५/|
āvāhayet tataḥ sūryaṃ kumbhe śubhre samāhitaḥ/
tatrasthamarcayed viṣṇuṃ pūrvavat sādhakottamaḥ/| ४८-३६/|
pāyasaṃ juhuyāt tatra śatamaṣṭottaraṃ budhaḥ/
dhyāyannekāgradhīḥ siṃhaṃ japenmantraṃ sahasraśaḥ/| ४८-३७/|
evaṃ kurvīta saptāhaṃ dvādaśāhamathāpi vā/
tataḥ prasanno bhagavān mahāvṛṣṭiṃ vimuñcati/| ४८-३८/|
vaitasenaiva homena vṛṣṭirbhavati sarvathā/
anaśnannārdravāsasko vṛṣṭikāmaḥ sadā japet/| ४८-३९/|
saptāhājjāyate vṛṣṭirmahatī divyaśāsanāt/
bhasmahomena vā samyag lavaṇenāthavā punaḥ/| ४८-४०/|
vṛṣṭiṃ nivārayed bhūyaḥ śāntiḥ kāryā manīṣiṇā/
yastu mantraṃ japennityaṃ prātaḥ snātvā sahasraśaḥ/| ४८-४१/|
śrīrārogyaṃ ca tejaśca vardhate tasya sarvadā/
sarvāhaḥsu japedyastu kṣīrāhāro jitendriyaḥ/| ४८-४२/|
arcanaṃ ca yathāśakti kurvanniyutamanvaham/
saṃsiddhimatulāṃ gacchedaṇimādiguṇairyutām/| ४८-४३/|
ahorātroṣito yastu pañcagavyaṃ pibet tataḥ/
nityamaṣṭasahasraṃ tu sarvapāpapraṇāśanam/| ४८-४४/|
p. ४६२) pañcagavyaṃ tu saṃpītvā japet pañca dināni vai/
brahmahatyādibhiḥ sadyo mucyate sarvapātakaiḥ/| ४८-४५/|
vāpayet sarvabījāni hyabhimantrya sahasrakam/
mahatī sasyasaṃpattirjāyate nātra saṃśayaḥ/| ४८-४६/|
ghṛtena pāyasā cāpi snāpayed devamuttamam/
tataḥ prasanno bhagavān dadāti manasepsitam/| ४८-४७/|
aśnīyādanvahaṃ vidvānannaṃ saptābhimantritam/
parakarmācarannasminnāsīnaḥ kuru sarvadā/| ४८-४८/|
yathopadiṣṭānuṣṭhānena rājño niṣkaṇṭakabhūmilābhaḥ
tenaivamanuśiṣṭo'yaṃ māsamātramathākarot/
tenāsya śatravaḥ sarve vinaṣṭā vyādhibhirbalaiḥ/| ४८-४९/|
tena niṣkaṇṭakā bhūmirvaśyābhūt tasya sārṇavā/
aṅgulīyaprabhāvavarṇanāya viśālopākhyānārambhaḥ
viśālo nāma rājāyaṃ viśālākhye pure vasan/| ४८-५०/|
pālayāmāsa dharmātmā medinīṃ sābdhipattanām/
viśālaguṇavarṇanam
satyavādī samo bandhurdaiṣṭiko dharmavatsalaḥ/| ४८-५१/|
vasan viṃśatime varṣe brāhmaṇānāmupāsakaḥ/
p. ४६३) prajānurañjako dhīro daive pitrye ca niṣṭhitaḥ/| ४८-५२/|
tajjananyāḥ svaputramaraṇasūcakākāśavāṇīśravaṇādvilāpaḥ
bālye pitrā viyuktasya tasyetthaṃ vasato mune/
jananī vācamaśrauṣīdākāśe hyaśarīriṇīm/| ४८-५३/|

āgāmini caturthe'hni pañcatvaṃ te gamiṣyati/
putra ityādi sā śrutvā vilalāpākulā bhṛśam/| ४८-५४/|
rājñā mātuḥ samāśvāsanapūrvakaṃ purodhasaḥ
pulahasyāśramagamanam
tacchrutvā jananīmārtāmuvāca susamāhitaḥ/
kimarthaṃ rodiṣītyevaṃ pṛṣṭā nirbandhataḥ satī/| ४८-५५/|
tattvato vṛttamācakhyau sa tacchrutvā mahāmanāḥ/
mā bhaiṣīriti tāmuktvā niryayau pulahāśramam/| ४८-५६/|
pulahaṃ prati svavṛttāntanivedanam
tapasyantaṃ muniṃ dṛṣṭvā praṇipatyedamabravīt/
aśṛṇojjananī caivamaśarīrāṃ sarasvatīm/| ४८-५७/|
muninā tatpratīkāropāyopadeśanam
itthaṃ tenaivamukto'sau munirāha purohitaḥ/
saudarśanamahāyantraghaṭitaṃ cāṅgulīyakam/| ४८-५८/|
dhārayainamanenaiva mṛtyurnaśyatyasaṃśayam/
p. ४६४) rājñā yathopadiṣṭānuṣṭhānam
iti śiṣṭo'ṅgulīyaṃ sa āhūyainamadhārayat/| ४८-५९/|
tataśca rājño yamakiṃkaraiḥ samāgamaḥ
viśālena dhṛte tasminnaṅgulīye suyantrite/
tataḥ kālena saṃdiṣṭāḥ kiṃkarā bhīmadarśanāḥ/| ४८-६०/|
prāṇānādātumājagmustasyāntikamavāritāḥ/
aṅgulīyaprabhāvāt kiṃkarāṇāṃ dūrāt palāyanam
pārśvaṃ na śekuste gantumaṅgulīyaprabhāvataḥ/| ४८-६१/|
saṃrabdhordhvakarāstasmin yāvat pāśānna cikṣipuḥ/
tāvaccakramahāneminiḥsṛtairvividhāyudhaiḥ/| ४८-६२/|
pradudruvuste nitarāṃ pīḍyamānā yathāgatam/
rājño'pamṛtyujayāt yamādīnāṃ vismayaḥ
tataḥ sahaiva kālena surā vismayamāgaman/| ४८-६३/|
sudarśanaprabhāveṇa tīrṇamṛtyurasāviti/
darpaṇaprabhāvavarṇanāya sunandopākhyānam
tathaiva darpaṇasyāpi śṛṇu vīryaṃ mahāmune/| ४८-६४/|
sunītiriti rājāsīcchṛṅgārākhye pure purā/
tretāyugāvasāne'sau pālayāmāsa medinīm/| ४८-६५/|
p. ४६५) sumatināmnastatputrasya nāgakanyayā nāgaloke nayanam
lebhe cireṇa tanayamayamiṣṭvā śatakratum/
cakāra sumatiṃ nāmnā vardhamānaṃ dine dine/| ४८-६६/|
janakastaṃ tataḥ śrīmān kālena prāptayauvanaḥ/
so'bhūdanalpakālena prāptavidyo'strakovidaḥ/| ४८-६७/|
ekadā mṛgayāṃ kartuṃ bāhyopavanamabhyagāt/
tatrāpaśyanmanojñāṅgīṃ rūpayauvanaśālinīm/| ४८-६८/|
adṛṣṭapūrvāṃ tāṃ dṛṣṭvā mumoha madanāturaḥ/
sumatiṃ taṃ samādāya sā jagāma svamālayam/| ४८-६९/|
māyayā mohayitvainaṃ nāgalokaṃ viveśa sā/
tasyānaṅgamañjarīṃ vāsukitanayāṃ pariṇīya tatraiva cirakālanivāsaḥ
tasmin bhogavatīṃ ramyāṃ nāgarājapurīṃ tadā/| ४८-७०/|
praviśyānaṅgamañjaryai prāyacchat sumatiṃ ramā/
taṃ dṛṣṭvā paramaprītā sā vavre sumatiṃ patim/| ४८-७१/|
taṃ lokaṃ tāṃ purīṃ tāṃ ca nāgakanyāṃ manoharām/
vilokya vismayaṃ prāpa sa tāṃ cānaṅgamañjarīm/| ४८-७२/|
gāndharveṇa vivāhena parigṛhya tayā saha/
reme vismṛtasarvasvapurīpitṛparigrahaḥ/| ४८-७३/|
p. ४६६) putravirahāt khidyatā rājñā cāraiḥ putrānveṣaṇam
etasminnantare rājā śuśrāvānāgataṃ sutam/
tvarayā parayāviṣṭaḥ sacivāṃścedamabravīt/| ४८-७४/|
kṛcchrāllabdhaḥ priyaḥ putro mamaiko'dya praveśyatām/
tena sārdhaṃ tu bhuñjīya na bhokṣye'dyetyacodayat/| ४८-७५/|
iti tasya vacaḥ śrutvā niryayuḥ sarvato diśaḥ/
sacivaiḥ preṣitāścārā dūtāścānye javānvitāḥ/| ४८-७६/|
vidikṣu dikṣu koṇeṣu giriṣvapsu saritsu ca/
grāmeṣu nagareṣvete ceruścaityeṣu śākhiṣu/| ४८-७७/|
pattaneṣvapyaraṇyeṣu tīrtheṣvanviṣya sarvataḥ/
nāpaśyan sumatiṃ sarve tathaivocurnṛpāya vai/| ४८-७८/|
alabdhaputravṛttāntena rājñā anaśanavratasvīkaraṇam
tacchrutvā śokasaṃtapto vilapya bahu bhūpatiḥ/
anaśnannaśayiṣṭāntaḥ śokena mahatāvṛtaḥ/| ४८-७९/|
purodhasā kaṇvāśramagamanapūrvakaṃ tasmin rājavṛttasya nivedanam
evaṃ śokābhibhūte'smin mahārāje purohitaḥ/
svaguruṃ kaṇvamāsādya tamasātīravāsinam/| ४८-८०/|
vṛttaṃ vijñāpayāmāsa rājaputrasya tādṛśam/
p. ४६७) kaṇvamuninā rājakumāravṛttāntasyāviṣkaraṇam
tacchrutvā sa muniryukto babhūva kṛpayā punaḥ/| ४८-८१/|
dṛṣṭvā kumāravṛttāntaṃ yogenāsmāt samutthitaḥ/
sa tasmai kathayāmāsa tadvṛttamakhilaṃ muniḥ/| ४८-८२/|
āsīd bhogavatī nāma purī paramaśobhanā/
pātāle nāgarājasya vāsukeramitadyuteḥ/| ४८-८३/|
anaṅgamañjarī nāma tasyāṃ tasyābhavat sutā/
rūpalāvaṇyasaṃpannā kālena prāptayauvanā/| ४८-८४/|
asyā yasmin vare lipsā tasmai dāsyāmi tāmiti/
saṃkalpaṃ vāsukermatvā ceṣṭyaśceruritastataḥ/| ४८-८५/|
tasyāḥ sadṛśamanveṣṭuṃ varaṃ taṃ naiva lebhire/
nāgaloke tathā bhūmyāṃ vyacaran varavāñchayā/| ४८-८६/|
tatrainaṃ sumatiṃ dṛṣṭvā rājaputraṃ manoharam/
procustasyā mahārājatanayo madanopamaḥ/| ४८-८७/|
tavaiva sadṛśo bhūmyāṃ puruhūtasamaḥ śriyā/
na ca sāmādibhiḥ śakyaḥ samānetumasāviti/| ४८-८८/|
tadākarṇya tamatraiva kṣipramānayateti tāḥ/
uktvā tatsaṃgamautsukyāt parāṃ cintāmupāgatā/| ४८-८९/|
tataḥ saṃmantrya tāḥ sakhyo ramāṃ māyāviśāradām/
p. ४६८) māyayā mohayitvainamihānaya manoramam/| ४८-९०/|
ityūcuḥ sā tathoktainamānayāmāsa māyayā/
sumatistāmathodvāhya ramate tatra sāṃpratam/| ४८-९१/|
kumārapratyāharaṇe sudarśanayantraghaṭitadarpaṇasyaiva
sādhanatvopadeśaḥ
sudarśanaprabhāveṇa vināharaṇakarmaṇi/
nāstyupāyāntaraṃ tasya tatastenāharāmyaham/| ४८-९२/|
sudarśanamahāyantraṃ darpaṇīkṛtya hāṭakaiḥ/
pūrvoktavartmanā tena tamānayata mā ciram/| ४८-९३/|
ityuktvā sa punaścakre tapaḥ paramadāruṇam/
yathopadiṣṭānuṣṭhānāt rājño nāgalokagamanasiddhiḥ
purohito viniṣkramya rājñe sarvaṃ nyavedayat/| ४८-९४/|
rājā ca paramaprītaḥ kṛtvā yantritadarpaṇam/
rathe purastāt saṃsthāpya biladvāraṃ tadā yayau/| ४८-९५/|
tenābhigantuṃ śakto'bhūt sunando darpaṇaujasā/
atyadbhutanāgalokadarśanāt rājño vismayātiśayaḥ
praviśya lokaṃ nāgānāṃ svargalokamivāparam/| ४८-९६/|
vismayaṃ paramaṃ prāpa tatsamṛddhivilokanāt/
rājñā sadārasya kumārasya svapurīṃ prati pratyānayanam
tasmin bhogavatīṃ ramyāṃ nāgarājapurīmasau/| ४८-९७/|
p. ४६९) praviśyāthānayāmāsa putraṃ paramavatsalaḥ/
sadāraḥ pitaraṃ draṣṭuṃ śuddhāntāt sumatistadā/| ४८-९८/|
niryayau vanitālokasahito madano yathā/
taṃ tābhirnāgakanyābhiḥ saha syandanamuttamam/| ४८-९९/|
āropya svapurīṃ rājā pratasthe paravīrahā/
tataḥ kruddhasya vāsukeryuddhasamudyogaḥ
tava jāmātaraṃ putrīṃ svāvarodhānmahīpatiḥ/| ४८-१००/|
kaścit syandanamāropya yātītyākarṇya vāsukiḥ/
niryayau paramakruddhaḥ phaṇisenāparīvṛtaḥ/| ४८-१०१/|
sa dṛṣṭvā rājaśārdūlaṃ tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt/
kva gamyate samādāya vadhūṃ varamitastvayā/| ४८-१०२/|
sudarśanayantraghaṭitadarpaṇaprabhāvāt rājño vijayalābhaḥ
sunando'tha samākarṇya nivartya syandanottamam/
vavre darpaṇamadyaiva śatrusenāṃ jahīti vai/| ४८-१०३/|
tataḥ prasvāpanāgneye divyāstre niḥsṛte kṣaṇāt/
prasvāpanaṃ nāgasenāṃ viveśānena sāsvapat/| ४८-१०४/|
āgneyamastramārabdha tāṃ purīṃ dagdhumojasā/
parājitena vāsukinā śaraṇāgatipūrvakaṃ rājābhyarhaṇam
tad dṛṣṭvā nāgarājastaṃ śaraṇaṃ samupāgamat/| ४८-१०५/|
p. ४७०) nājñāyi sarvamasmābhistadetat kṣamyatāṃ vibho/
atyāhitamidaṃ strīṇāmiti matvā śamaṃ vraja/| ४८-१०६/|
gṛhāṇemāni ratnāni mahārhāṇi mahādyute/
imāṃ ca kanyāmanyāśca sahasraṃ nāgayoṣitaḥ/| ४८-१०७/|
ādāya pratisaṃhṛtya divyāstre gantumarhasi/
tato rājñaḥ saparikarasya svapurapraveśaḥ

sunando'pi tathetyuktvā saṃhṛtyāstre samāhitaḥ/| ४८-१०८/|
tataḥ svaputraṃ ratnāni mahānti varayoṣitaḥ/
ādāyāmantrya taṃ rājā jagāma svapurīṃ kṛtī/| ४८-१०९/|
iti śrīpāñcarātre tantrarahasye ahirbudhnyasaṃhitāyāṃ
śrīsudarśanamahāyantraghaṭitāsanādiprabhāvavarṇanaṃ nāma
aṣṭācatvāriṃśo'dhyāyaḥ/| ४८/|
āditaḥ ślokāḥ

sudarśanamahāyantraghaṭitadhvajaprabhāvanirūpaṇaṃ nāma
ekonapañcāśo'dhyāyaḥ
dhyātaṃ sakṛdbhavānekakoṭyaghaughaṃ haratyaram/
sudarśanasya tad divyaṃ bhargo devasya dhīmahi/|
sudarśanayantraghaṭitadhvajaprabhāvanirūpaṇapratijñā
ahirbudhnyaḥ -
sudarśanamahāyantraghaṭitasya dhvajasya tu/
prabhāvaḥ śrūyatāṃ samyag yāthātathyena nārada/| ४९-१/|
citraśekharādhiṣṭhitabhadravāṭīnagaravarṇanam
sarasvatyāstaṭe ramye bhadravāṭīti viśrutā/
paraḥsahasraiḥ prāsādairjātarūpamayaiścitā/| ४९-२/|
purī vividhakāmāḍhyā hemasālasamanvitā/
samṛddhyā tridivaprakhyā babhūva bhuvi durlabhā/| ४९-३/|
tāmadhyāste mahāvīryo rājoparicarātmajaḥ/
pālayannaikavarṣāṇi citraśekharasaṃjñitaḥ/| ४९-४/|
p. ४७२) tatpitroparicareṇa kadācid dvandvayuddhe
śaṅkukarṇākhyāsurahananam
pitaryasya purā divyamindradattaṃ kramāgatam/
rathamāruhya devānāṃ kāryārthaṃ yāti khe balī/| ४९-५/|
śaṅkukarṇa iti khyāto dānavo bhīmalocanaḥ/
jighṛkṣustadrathaṃ mārge tasya kūbaramagrahīt/| ४९-६/|
uvāca ca mayā sārdhaṃ yudhyasva yadi vā ratham/
jahi vetyuktavatyasmin sa tathetyagrahīd dhanuḥ/| ४९-७/|
tatastena mahāyuddhe dinamekaṃ pravartite/
athāstrajālamutsṛjya dvandvayuddhe hato'suraḥ/| ४९-८/|
amarṣaṇanāmnā śaṅkukarṇasutena citraśekharapīḍanam
jitvā tamasuraṃ rājñi kālenāstaṃ gate mune/
tatputtraṃ śaṅkukarṇasya sutaḥ paramaroṣaṇaḥ/| ४९-९/|
amarṣaṇa iti khyāto māyāvī citraśekharam/
jighāṃsustadbalaṃ rājñaḥ puraṃ cāpīḍayat sadā/| ४९-१०/|
ekadāmarṣaṇaḥ kruddho bhadravāṭīmupāgamat/
pitṛhantṛsutaṃ yoddhuṃ sasainyaṃ citraśekharam/| ४९-११/|
nihatya cainamādāsye sarvaṃ tatsyandanottamam/
ityuktvā nagarīṃ ramyāṃ rurodha baladarpitaḥ/| ४९-१२/|
p. ४७३) citraśekharasya tena saha ghorayuddham
niryayau mahatīṃ senāṃ saṃnahya nṛpatiḥ purāt/
tatra yuddhaṃ samabhavadrājñastena durātmanā/| ४९-१३/|
saraṇaiścābhisaraṇaiḥ kacākaci bhayāvaham/
gajāśvarathapādātaṃ prabhagnarathamākulam/| ४९-१४/|
pravṛttāsṛksaritsārthaṃ kṛttacchatradhvajācitam/
nṛtyatkabandhamutkṛttadaṣṭādharaśiraścitam/| ४९-१५/|
dinatrayaṃ yudhyamānasyāpi vijayālābhaḥ
evaṃ dinatrayaṃ yuddhaṃ pravṛttaṃ romaharṣaṇam/
na lebhe vijayaṃ tasminnāhave citraśekharaḥ/| ४९-१६/|
śrāntasenayordvayorapi yuddhāt pratinivṛttiḥ
śramānnivavṛte senādvayī tasmād dvayorapi/
tāvubhau jagmatuḥ svaṃ svaṃ puraṃ viśrāntavāhanau/| ४९-१७/|
evaṃ saptadaśavāraṃ yudhyamānasyāpi vijayāsiddhiḥ
vārān saptadaśaitena yuyudhe citraśekharaḥ/
evameva jayaṃ prāpa na kvacit pṛthivīpatiḥ/| ४९-१८/|
khinnasya rājñaḥ cintāprakāraḥ
atha durjayamālocya mahāsuramamarṣaṇam/
p. ४७४) kenopāyena jetavya iti cintāparo'bhavat/| ४९-१९/|
mahādevaprasādena vinā naiva jayo mama/
atastaṃ tapasā devaṃ toṣyāmīti mano dadhe/| ४९-२०/|
kṛtaniścayasya kailāsagamanam
kṛtī niścitya manasā rājyaṃ saṃnyasya mantriṣu/
jagāma tapase rājā rathamāruhya kāmagam/| ४९-२१/|
kailāsaśikharaṃ ramyaṃ nabhasā vasudhādhipaḥ/
gagane gacchato'sya mandaropari syandanagatipratirodhaḥ
tenaiva gacchatastasya syandanaṃ mandaropari/| ४९-२२/|
atiṣṭhat preryamāṇeṣu varāśveṣvapi nārada/
tatkāraṇajijñāsayā caratastatra kuberadarśanam
rathaḥ kasmādakasmānme viṣṭabdhaḥ iti vismitaḥ/| ४९-२३/|
rathādavātaracchṛṅge tasya ramye mahīpatiḥ/
avatīrya rathāt tasmāccacāra girimūrdhani/| ४९-२४/|
tatrāpaśyat sarastīre taruṇaṃ divyalakṣaṇam/
upāsya paścimāṃ saṃdhyāmavasthitamanākulam/| ४९-२५/|
taruṇādityasaṃkāśaṃ jvalantaṃ prabhayā svayā/
p. ४७५) tena samaṃ saṃlāpaḥ
taṃ praṇamya mahābāhuḥ kṛtāñjalirabhāṣata/| ४९-२६/|
kastvaṃ purāṇapuruṣo yadi vā kamalodbhavaḥ/
umeśvaro diśeśānāṃ yadi vānyatamo bhavān/| ४९-२७/|
ityuktastena bhagavān prāha gambhīrayā girā/
kiṃnāmako'si kathaya kimāgamanakāraṇam/| ४९-२८/|
ekākinā tvayā deśaḥ kathaṃ prāpto'yamityapi/
rājñā kubere svavṛttāntasya nivedanam
atha nyavedayat sarvaṃ rājoparicarātmajaḥ/| ४९-२९/|
citraśekharanāmānamātmānamavanīpatim/
mahāsurapravṛttiṃ ca svasya tena ca pīḍanam/| ४९-३०/|
tajjayāyeśatuṣṭyarthaṃ tapaścaraṇakāraṇāt/
syandanenābhigamanaṃ nirodhaṃ tatra tasya tu/| ४९-३१/|
kuberavacanāt tatra girau lakṣmīnivāsaparijñānam
ityuktastena so'pyāha viddhi māṃ guhyakeśvaram/
atraivāste mahālakṣmīḥ sarvakāraṇakāraṇam/| ४९-३२/|
tatsevārthamiha prāptaḥ sā hi sarvagatiḥ parā/
tadājñayaiva carataścandrasūryau vihāyasi/| ४९-३३/|
tatprabhāveṇa te bhagnaṃ gamanaṃ syandanasya tu/
p. ४७६) lakṣmīprasādanopadeśapūrvakaṃ kuberāntardhānam
tāṃ dṛṣṭvā sādhayābhīṣṭamityuktvāntaradhīyata/| ४९-३४/|
rājasāhāyayārthaṃ kuberaprahitapuruṣasamāgamaḥ
tasya sāhāyayakāmo'nyastannideśādupāgamat/
praṇamya bhūpatiṃ prāha guhyako'haṃ tadājñayā/| ४९-३५/|
sāhāyayakāmaste prāpto vāsāvo'traiva śarvarīm/
pratyūṣe'pekṣitaṃ yat syāt tat kariṣyāmi nānyathā/| ४९-३६/|
tadvacanāt tatraiva sthāne tadrātriyāpanam
parasparapraṇayinau tāṃ rātriṃ tatra coṣya tu/
devyāḥ sadasi gandharvagītavāditraniḥsvanam/| ४९-३७/|
śṛṇvantau tatkathābhiśca ninyatustāṃ sarastaṭhe/
prabhāte rājñā lakṣmīnivāsasthānajijñāsayā guhyakaṃ prati praśnaḥ
pratyūṣasamaye saṃdhyāmupāsya prathamāṃ nṛpaḥ/| ४९-३८/|
guhyakaṃ prāha śaile'smin devī sā kutra vartate/
kenādhvanā vā taddhāma yāma taddarśanaṃ kadā/| ४९-३९/|
guhyakasya prativacanam
guhyakaḥ pratyuvācedaṃ krośe tanmandiraṃ param/
p. ४७७) yato gītamṛdaṅgānāṃ nisvanaḥ śrūyate mahān/| ४९-४०/|
kaṃcit kālamupāsyaināṃ dhanado yāsyati kṣaṇāt/
tasmin gate praviśyaināṃ namasyasi sanātanīm/| ४९-४१/|
tato guhyakena saha lakṣmīmandiragamanam
prasthāpayāmāsa tato yāmamātraṃ pratīkṣya tam/
rājāpi svarathaṃ tatra saṃsthāpyainamathānvagāt/| ४९-४२/|
guhādvāradeśe guhyakasyāvasthānam
tato mahāguhāpārśve mandiraṃ samadṛśyata/
tadguhādvāri so'tiṣṭhat pālayan bilagahvaram/| ४९-४३/|
rājño mandirāntaḥstharatnamaṇḍape praveśaḥ
atītya ca tataḥ kakṣyāścatasro maṇigocarāḥ/
tato ratnamayaṃ divyaṃ viveśāsthānamaṇḍapam/| ४९-४४/|
maṇḍapavarṇanam
maṇisthūṇāsahasrāḍhyaṃ maṇḍapaṃ samadṛśyata/
paraḥśatamahāratnaparyaṅkasamalaṃkṛtam/| ४९-४५/|
ratnamaṅgaladīpaiśca maṇḍitaṃ tuṅgatoraṇam/
anekakalpakākīrṇaṃ maṇipīṭhapariṣkṛtam/| ४९-४६/|
mandārakusumāmodairmṛganābhimadairapi/
p. ४७८) kastūrikotthasaurabhyairvāsitāntaramūrjitam/| ४९-४७/|
atyādityaprabhaṃ puṇyaṃ muktādāmavibhūṣitam/
hemapaṅkajamālāḍhyaṃ patākādhvajaśobhitam/| ४९-४८/|
dhūpaiḥ kālāgarūdbhūtaiḥ samantādadhivāsitam/
karpūramiśrakāleyakṣodapaṅkapariṣkṛtam/| ४९-४९/|
itastataścarantīnāṃ śaktīnāṃ bhūṣaṇāravaiḥ/
jhaṇajjhaṇitamañjīraninadairnāditāntaram/| ४९-५०/|
maṇḍapamadhyastharantaparyaṅke abjāsanasthamahālakṣmīdarśanam
tanmadhye ratnaparyaṅke saṃskṛtābjāsanāśritām/
mahālakṣmīṃ mahānandāṃ saṃśritāṃ sarvaśaktibhiḥ/| ४९-५१/|
sarvābharaṇasaṃyuktāṃ sarvālaṃkāraśobhitām/
lāvaṇyāmṛtakalpāṅgīṃ śaśibimbanibhānanām/| ४९-५२/|
saṃvītadivyakauśeyāṃ divyacandanamālikām/
vilokya praṇato bhūtvā vismayastimito'bhavat/| ४९-५३/|
tatpādodakaprāśanaparipūtena rājñā tatstutikaraṇam
tatpādāmbu samādāya ratirenamapāyayat/

so'tha tuṣṭāva suprītastāṃ devīṃ śubhalocanām/| ४९-५४/|
p. ४७९) tatra lakṣmyāḥ ubhayavibhūtyaiśvaryapratipādanam
mahālakṣmi bhadre paravyomavāsi-
nyanante suṣumnāhvaye sūrijuṣṭe/
jaye sūrituṣṭe śaraṇye sukīrte
prasādaṃ prapanne mayi tvaṃ kuruṣva/| ४९-५५/|
sati svasti te gauri gāyatri gārgi
dhruve kāmadheno surādhīśavandye/
sunīte supūrṇenduśīte kumāri
prasādaṃ prapanne mayi tvaṃ kuruṣva/| ४९-५६/|
sadā siddhagandharvayakṣeśavidyā-
dharaiḥ stūyamāne rame rāmarāme/
praśaste samastāmarīsevyamāne
prasādaṃ prapanne mayi tvaṃ kuruṣva/| ४९-५७/|
lakṣmyā eva nirvyājapuruṣakāratvasamarthanam
duritaughanivāraṇapravīṇe
vimale bhāsurabhāgadheyalabhye/
praṇavapratipādyavasturūpa-
sphuraṇākhye harivallabhe namaste/| ४९-५८/|
p. ४८०) siddhe sādhye mantramūrte vareṇye
gupte tṛpte nityamudgīthavidye/
vyakte vidvadbhāvite bhāvanākhye
bhadre bhadraṃ dehi me saṃśritāya/| ४९-५९/|
sarvādhāre sadgate'dhyātmavidye
bhāvinyārdre nirvṛte'dhyātmavalli/
viśvādhyakṣe maṅgalāvāsabhūme
bhadre bhadraṃ dehi me saṃśritāya/| ४९-६०/|
lakṣmyāḥ pāramārthikamaṅgalaguṇākaratayā śrutiśirobhūṣaṇatvam
amoghaseve nijasadguṇaughe
vidīpitānuśravamūrdhabhāge/
ahetumīmāṃsyamahānubhāve
vilokane māṃ viṣayīkuruṣva/| ४९-६१/|
umāśacīprabhṛtīnāṃ mahālakṣmīvibhūtitvam
umāśacīkīrtisarasvatīdhī-
svāhādinānāvidhaśaktibhede/
aśeṣalokābharaṇasvarūpe
vilokane māṃ viṣayīkuruṣva/| ४९-६२/|
p. ४८१) stutiprītayā lakṣmyā rājābhīṣṭasya praśnaḥ
iti stutiṃ niśamyaiṣā prasannā prāha pārthivam/
prārthitaṃ te dadāmyadya kiṃ tat kathaya bhūpate/| ४९-६३/|
rājñā svavṛttāntasya nivedanam/ lakṣmyā
sudarśanayantraghaṭitadhvajasyārpaṇam
rājā ca svānvayaṃ svaṃ ca mahāsuranipīḍitam/
ācakhyau sarvamevāsyai mā bhaiṣīriti sābravīt/| ४९-६४/|
ahamādhārabhūtāpi śaktīnāṃ jagatastathā/
sudarśanaprabhāveṇa karomyāśritarakṣaṇam/| ४९-६५/|
anena jahi te śatrumiti dhvajamathārpayat/
lakṣmīdattadhvajamahimnā śatrujayapūrvakaṃ rājño
niṣkaṇṭakarājyalābhaḥ
yantritaṃ taṃ dhvajaṃ labdhvā jagāma svapuraṃ nṛpaḥ/| ४९-६६/|
jigāya tena mahatīmāsurīṃ sa varūthinīm/
taṃ ca hatvā sukhaṃ rājyamakaroccitraśekharaḥ/| ४९-६७/|
iti śrīpāñcarātre tantrarahasye ahirbudhnyasaṃhitāyāṃ
sudarśanamahāyantraghaṭitadhvajaprabhāvanirūpaṇaṃ nāma
ekonapañcāśo'dhyāyaḥ/| ४९/|
āditaḥ ślokāḥ