Language

ENहिગુ
Scripture Library

Ahirbudhnya Samhita · Chapter 37

37.1

nyāsāparaparyāyaprapattinirūpaṇaṃ nāma
saptatriṃśo'dhyāyaḥ
dhyātaṃ sakṛdbhavānekakoṭyaghaughaṃ haratyaram /
sudarśanasya taddivyaṃ bhargo devasya dhīmahi //
uktānuvādapūrvakaṃ sudarśanasya
ṣoḍaśabhujatvaprayojanādipraśnaḥ
nāradaḥ -
ākhyātaṃ bhavatā sarvaṃ bhagavan parameśvara /
saudarśanasya yantrasya mantrasya svasya ca prabho // ३७-

37.2

astrāṇāṃ cāpi māhātmyaṃ svarūpaṃ lakṣaṇaṃ tathā /
ārādhanaṃ ca yogaśca svabhāvaśca viśeṣataḥ // ३७-

37.3

bhujaiḥ ṣoḍaśabhirveti proktaṃ rūpopavarṇane /
tat kadā kena kartavyaṃ kimarthaṃ kīdṛśaṃ vada // ३७-

37.4

rājñāmatyāhitādinivāraṇaṃ ṣoḍaśabhujatvasya prayojanam
ahirbudhnyaḥ -
parairabhibhave prāpte rājñāṃ balasamanvitaiḥ /
nagareṣu pradagdheṣu rājñāṃ vidrāvite bale // ३७-

37.5

p. ३५४) uparuddheṣu bhogeṣu tattadviṣayavāsinām /
pīḍyamāne parabalairitthaṃ rāṣṭre mahāmune // ३७-

37.6

sthitāvanupapannāyāṃ rājño'vyucchinnavairiṇaḥ /
kārayet ṣoḍaśabhujaṃ sudarśanamavāritam // ३७-

37.7

ṣoḍaśabhujasudarśanavigrahavarṇanam
apāramaparicchedyamavāṅmanasagocaram /
raktavarṇamudārāṅgaṃ pītakauśeyavāsasam // ३७-

37.8

vidyutpuñjapratīkāśaiḥ keśairūrdhvamukhairyutam /
piṅgalāghūrṇamānogranetratritayabhīṣaṇam // ३७-

37.9

daṣṭādharasphuṭālakṣyadaṃṣṭrāniṣṭhyūtapāvakam /
kvaṇatkiṅkiṇijālena kāñcīdāmnā virājitam // ३७-

37.10

nitambalambinopetaṃ jvalatkaukṣeyakeṇa ca /
dadhānaṃ kiṅkiṇīmālāṃ tvalimālānināditām // ३७-

37.11

āpādalambinīṃ divyāṃ muktāratnācitāṃ tathā /
jhaṇajjhaṇitamañjīraśobhamānapadāmbujam // ३७-

37.12

hārakeyūratāṭaṅkamukuṭairupaśobhitam /
anyairmaṇimayaiścitrairbhūṣaṇaiḥ samalaṃkṛtam // ३७-

37.13

krameṇa cakraparaśukuntadaṇḍāṅkuśāni ca /
śastrāṇi śatavaktrāṇi khaḍgaśaktī ca bibhratam // ३७-

37.14

p. ३५५) karairūrdhvamukhairdīrghairdakṣiṇairaṣṭabhiḥ paraiḥ /
vāmaiḥ śaṅkhadhanuḥpāśahalavajrāṇi ca kramāt // ३७-

37.15

gadāmusalaśūlāni bhīmānyetāni bibhratam /
svasamāśritaśatrūtthakrodhena mahatāvṛtam // ३७-

37.16

bhugnabhrūkuṭilaṃ vaktraṃ dhārayantaṃ vibhīṣaṇam /
pratyālīḍhaviśeṣeṇa tiṣṭhantaṃ dīptimālinam // ३७-

37.17

kālāgnirudrarūpeṇa saṃharantamidaṃ jagat /
yathoktasudarśanadhyānasya niḥsāpatnyasādhanatā
evaṃ sudarśanaṃ dhyāyet kālātmānaṃ mahādyutim // ३७-

37.18

rājā taddhyānamātreṇa niḥsapatno bhavet kṣaṇāt /
na kvāpyupasthitisteṣāṃ sapatnānāṃ mahītale // ३७-

37.19

naśyanti śatravastatra yatra yatra ca vidrutāḥ /
sudarśanamanārādhayatāṃ rājñāṃ śatruparābhavādiḥ
evamenamanārādhya rājāno'mitavikramāḥ // ३७-

37.20

sapatnairabhibhūyante niḥśrīkāśca bhavanti vai /
yogena nyāsena vā sudarśanārādhanasyaihikāmuṣmikaphalasādhanatā
ya enaṃ pūjayedbhaktyā pūrvoktenaiva vartmanā // ३७-

37.21

bāhyena cāntareṇāpi yogākhyena mahāmune /
nyāsena vā sukhī so'tra paratra ca na saṃśayaḥ // ३७-

37.22

p. ३५६) uktānuvādapūrvakaṃ nyāsākhyaprapattisvarūpapraśnaḥ
nāradaḥ -
bāhya ābhyantaraścāpi mama yogaḥ puroditaḥ /
nyāsākhyaṃ sādhanaṃ proktaṃ tanme brūhi maheśvara // ३७-

37.23

nyāsasya paramarahasyatvakhyāpanam
ahirbudhnyaḥ -
etanmahopaniṣadaṃ devānāṃ guhyamuttamam /
abhīṣṭārthapradaṃ sadyaḥ sarvapāpapraṇāśanam // ३७-

37.24

avācyametat sarvasmai nābhaktāya kadācana /
bhakto'si me sthiraśceti vakṣyāmi hitakāmyayā // ३७-

37.25

nyāsasya sarvaphalasādhanatvopapādanam
yadyena kāmakāmena nāsādyaṃ sādhanāntaraiḥ /
mumukṣuṇā yat sāṃkhyena yogena na ca bhaktitaḥ // ३७-

37.26

prāpyate paramaṃ dhāma yato nāvartate punaḥ /
tena tenāpyate tattannyāsenaiva mahāmune // ३७-

37.27

paramātmā ca tenaiva sādhyate puruṣottamaḥ /
prapatteḥ ṣaḍaṅgāni
ṣoḍhā hi vedaviduṣo vadantyenaṃ mahāmune // ३७-

37.28

p. ३५७) ānukūlyasya saṃkalpaḥ prātikūlyasya varjanam /
rakṣiṣyatīti viśvāso goptṛtvavaraṇaṃ tathā // ३७-

37.29

ātmanikṣepakārpaṇye ṣaḍvidhā śaraṇāgatiḥ /
nyāsaprakaraṇe śaraṇaśabdasya sādhanavācitvam
upāye gṛharakṣitroḥ śabdaḥ śaraṇamityayam // ३७-

37.30

vartate sāṃprataṃ caiṣa upāyārthaikavācakaḥ /
prapattilakṣaṇam
ahamasmyaparādhānāmālayo'kiṃcano'gatiḥ // ३७-

37.31

tvamevopāyabhūto me bhaveti prārthanāmatiḥ /
śaraṇāgatirityuktā sā deve'smin prayujyatām // ३७-

37.32

sudarśanaprapattau mantraviśeṣakathanam
bhagavan sarvavijayisahasrārāparājita /
śaraṇaṃ tvāṃ prapanno'smi śrīkaraṃ śrīsudarśanam // ३७-

37.33

anena mantreṇa prapannasya phalotpattipratibandhakasakaladuritanivṛttiḥ
anenaiva prapannasya bhagavantaṃ sudarśanam /
tasyānubandhāḥ pāpmānaḥ sarve naśyantyasaṃśayam // ३७-

37.34

prapannasya kṛtakṛtyatvam
kṛtānyanena sarvāṇi tapāṃsi tapatāṃ vara /
sarve tīrthāḥ sarvayajñāḥ sarvadānāni ca kṣaṇāt // ३७-

37.35

p. ३५८) kṛtānyanena mokṣaśca tasya haste na saṃśayaḥ /
nyāsamātreṇa tapoyajñādisiddhikathaṃtāpraśnaḥ
nāradaḥ -
kathaṃ tapāṃsi yajñāśca tīrthadānāni sarvaśaḥ // ३७-

37.36

tasyaiva nyāsamātreṇa sidhyante tadvada prabho /
taduttarakathane nyāsasya sarvatapo'tiriktatapastvakathanam
ahirbudhnyaḥ -
yāni niḥśreyasārthāni coditāni tapāṃsi vai // ३७-

37.37

teṣāṃ tu tapasāṃ nyāsamatiriktaṃ tapaḥ śrutam /
namaḥśabdena kṛtātmanyāsasya svadhvaratvopapādanam
samitsādhanakādīnāṃ yajñānāṃ nyāsamātmanaḥ // ३७-

37.38

namasā yo'karod deve sa svadhvara udīritaḥ /
nyāsasya paramadharmatve pramāṇapradarśanam
yāgasādhanabhūtena svātmanā vedyamīśvaram // ३७-

37.39

ayajat tāni dharmāṇi prathamānīti naḥ śrutam /
nyāsasya sarvayajñasamatvam
yajñarūpadharaṃ devaṃ yajate svātmanaiva yaḥ // ३७-

37.40

tena sarve kṛtā yajñā bhavantīha mahātmanā /
nyāsasya yajñatvanirvahaṇāya yajñāṅgapauṣkalyarūpaṇam
yajñarūpadharasyāsya śarīraṃ vediriṣyate // ३७-

37.41

p. ३५९) āsyamāhavanīyāgnirhṛdayaṃ dakṣiṇānalaḥ /
athāsya gārhapatyāgnirudaraṃ śruticoditam // ३७-

37.42

yajamāno manastattvaṃ buddhiḥ patnī prakīrtitā /
svāśritapratyanīkā ye paśavaste prakīrtitāḥ // ३७-

37.43

lomāni barhiṣastvasya jīvaṃ havyaṃ pracakṣate /
savanāni śiromadhyagātrapādāḥ prakīrtitāḥ // ३७-

37.44

daśa yajñāyudhānyasya jñānakarmendriyāṇyapi /
ṛtvijaḥ ṣoḍaśa bhujā devasyāsya mahāmune // ३७-

37.45

bhaktarakṣaṇasaṃkalpo dīkṣā devasya nārada /
ṛgyajuḥsāmaghoṣo'sya bhūṣaṇārāva iṣyate // ३७-

37.46

sadasyā bhūṣaṇānyasya dayā devasya dakṣiṇā /
juhūrdhruvā sruvaścaiva prāśitraharaṇaṃ tathā // ३७-

37.47

mekṣaṇopabhṛtau veda iḍāpātrī tathaiva ca /
dārupātraṃ ca yoktraṃ ca camasaḥ sṛṣṭireva ca // ३७-

37.48

piṣṭodvapanyājyasthālyāvidhmapravraścanaṃ tathā /
madantītyasya śastreṣu cakrādyeṣu samāśritāḥ // ३७-

37.49

prapannasya kṛtakṛtyatvanigamanam
evaṃrūpaṃ tamabhyarcya prakṣīṇāśeṣapātakaḥ /
anuṣṭhitakratuśato bhavedeṣa na saṃśayaḥ // ३७-

37.50

p. ३६०) yathoktakrameṇa sudarśanamanārādhayatāṃ
kleśaprāptinigamanam
evaṃ bahuvidhai rūpairupetaṃ taṃ sudarśanam /
kṛtvā tamapratiṣṭhāpya rājāno mantriṇo'pi vā // ३७-

37.51

vinaṣṭasaṃpadaḥ sadyaḥ paribhūtāśca śatrubhiḥ /
arcanābhāvato rājyād bhraṣṭāściramupadrutāḥ // ३७-

37.52

sudarśanamanārādhayatāṃ rājye brahmahatyādidoṣotpattiḥ
svarājyaṃ brahmahatyādidoṣairduṣyenmahāmune /
samidityasya ṛgvedaśrutirāha (१) dayāvatī // ३७-

37.53

sudarśanamanārādhayatāṃ rājñāṃ prajānurāgābhāvaḥ
anabhidhyānato hyasya viśve viṣayavāsinaḥ /
aparaktāśca jāyante mahārāje kṛtāgasi // ३७-

37.54

rājye sudarśanānārādhanāt prajānāmapi bahuduḥkhabhāgitā
aśraddadhānāścaitasminniha janmani duḥkhinaḥ /
१ atredaṃ ṛgvedaśrutidvayaṃ bodhyam- yaḥ samidhā ya āhutī yo vedena
dadāśa marto agnaye / yo namasā svaghvaraḥ // tasyedarvanto raṃhayanta
āśavastasya dyumnitamaṃ yaśaḥ / na tamaṃho devakṛtaṃ kutaścana na
martyakṛtaṃ naśat // (ṛgvede ८-१९, ६.)
p. ३६१) pretyādho'dhaḥ patantyeva nāpnuvanti sukhaṃ kvacit // ३७-

37.55

sudarśanasamārādhanasya sarvaphalāvāptisādhanatānigamanam
tadyajñarūpaṃ susamāśritānāṃ
rakṣāvidhāne kṛtadīkṣamīśam /
subhīṣaṇaṃ ṣoḍaśabāhuyuktaṃ
svaśatrupakṣakṣapaṇapravṛttam // ३७-

37.56

yathoktarūpaṃ dhṛtasarvaśastra-
mupetamastrairapi mūrtimadbhiḥ /
paṭe likhitvā śilayāthavārcāṃ
vidhāya lohairuta bimbamasya // ३७-

37.57

samarcayedyo nṛpatiḥ pratiṣṭhāṃ
vidhāya bhaktyātha sudarśaneśam /
kṣaṇena sidhyanti manīṣitāni
vipakṣanāśaśca bhavedamuṣya // ३७-

37.37

iti śrīpāñcarātre tantrarahasye ahirbudhnyasaṃhitāyāṃ
nyāsāparaparyāyaprapattinirūpaṇaṃ nāma saptatriṃśo'dhyāyaḥ

37.2376

āditaḥ ślokāḥ

Original text: ahirbudhnasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc