Agni Purana · Chapter 335
:e ity āgneye mahāpurāṇe prastāranirūpaṇaṃ nāma
catustriṃśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ
% chapter {335}
:ś atha pañcatriṃśadadhikatriśatatamo 'dhyāyaḥ
śikṣānirūpaṇam
agnir uvāca
vakṣye śikṣāntriṣaṣṭiḥ syurvarṇā vā caturādhikāḥ /AP_335.001ab/
svarā viṃśatirekaś ca sparśānāṃ pañcaviṃśatiḥ
yādayaś ca smṛtā hy aṣṭau catvāraś ca samāḥ smṛtāḥ /AP_335.002ab/
anusvāro visargaś ca paukhyau cāpi parānvitau
duṣpṛṣṭaśceti vijñeyā ḷkāraḥ pluta eva ca /AP_335.003ab/
raṅgaś ca khe araṃ proktaṃ(1) hakāraḥ pañcamair yutaḥ
antasthābhiḥ samāyukta aurasyaḥ kaṇṭhya eva saḥ /AP_335.004ab/
ātmabuddhyā samasyarthaṃ manoyukte vivakṣayā
manaḥ kāyāgnimāhanti sa prerayati mārutam /AP_335.005ab/
:n
1 vargamukhe araṃ proktamiti kha..
:p 196
mārutastūrasi caran mantraṃ(1) janayati svaraṃ
prātaḥsavanayogastu chando gāyatramāśritam /AP_335.006ab/
kaṇṭhe mādhyandinayutaṃ madhyamantreṣu bhānugam
tārantārtīyasavanaṃ(2) śīrṣaṇyaṃ jāgatānugam /AP_335.007ab/
sodīrṇo mūrdhnyabhihito vakramāpadya mārutaḥ
varṇān janayate teṣāṃ vibhāgaḥ pañcadhā smṛtaḥ /AP_335.008ab/
svarataḥ kālataḥ sthānāt prayatnārthapradānataḥ
aṣṭau sthānāni varṇānāmuraḥ kaṇṭhaḥ śiras tathā /AP_335.009ab/
jihvāmūlañca dantāś ca nāsikauṣṭhau ca tālu ca
svabhāvaś ca vivṛttiś ca śaṣasā repha eva ca /AP_335.010ab/
jihvāmūlamupadhmā ca gatiraṣṭavidhoṣmaṇaḥ
padyo bhāvaprasandhānamukārādi parampadaṃ /AP_335.011ab/
svarāntaṃ tādṛśaṃ vidyādyadanyadvyaktamūṣmaṇaḥ
ūtīrthādāgataṃ(3) dagdhamapavarṇañca bhakṣitaṃ /AP_335.012ab/
evamuccāraṇaṃ pāpamevamuccāraṇaṃ śubham
atīrthādāgataṃ dravyaṃ sāmnāyaṃ suvyavasthitaṃ /AP_335.013ab/
susvareṇa suvaktreṇa prayuktaṃ brahmarājani
na karālo na lamvoṣṭho nāvyakto nānunāsikaḥ /AP_335.014ab/
gadgado bahujihvaś ca na varṇān vaktum arhati
evaṃ varṇāḥ prayoktavyā nāvyaktā na ca pīḍintāḥ /AP_335.015ab/
:n
1 mātramiti kha..
2 bhāvantārtīyasavanamiti kha..
3 kutīrthādāgatamiti ṭa.. / kṣatīrthadāgatamiti kha..
:p 197
samyagvarṇaprayogeṇa brahmaloke mahīyate
udāttaścānudāttaś ca svaritaś ca svarāstrayaḥ /AP_335.016ab/
hrasvo dīrghaḥ pluta iti kālato niyamāvadhi
kaṇṭhyā vahāvicuyaśāstālavyā oṣṭhajā vupu /AP_335.017ab/
syurmūrdhanyā ṛhurasāḥ(1) dantyāḥ ḷ+olasāḥ smṛtāḥ
jihvāmūle tu hvaḥ prokto dantyoṣṭho vaḥ smṛto budhaiḥ /AP_335.018ab/
edaitau kaṇṭatālavyau o au kaṇṭhyauṣṭhajau smṛtau
ardhamātrā tu kaṇṭhasya ekāraikārayorbhavet /AP_335.019ab/
ayogavāhā vijñeyā āśrayasthānabhāginaḥ
aco 'spṛṣṭāpaṇastvīṣannomāḥ spṛṣtā halaḥsmṛtāḥ /AP_335.020ab/
śeṣāḥ spṛṣṭā halaḥ proktā nibodhātra pradhānataḥ
amo 'nunāsikānakrau nādimau hasaṣaḥ smṛtāḥ /AP_335.021ab/
īṣannādopaṇayaśaḥ śvāsinaś ca thakādayaḥ /AP_335.021cd/
īṣacchāsaṃ svaraṃ vidyāddīrghametat pracakṣate
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0