Agni Purana · Chapter 246
:e ity āgneye mahāpurāṇe ratnaparīkṣā nāma
pañcacatvāriṃśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {246}
:ś atha ṣaṭcatvāriṃśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ
vāstulakṣaṇaṃ
agnir uvāca
vāstulakṣma pravakṣyāmi viprādīnāṃ ca bhūriha /AP_246.001ab/
śvetā raktā tathā pītā kṛṣṇā caiva yathākramam
ghṛtaraktānnamadyānāṃ gandhāḍhyā vasataś ca bhūḥ /AP_246.002ab/
madhurā ca kaṣāyā ca amlādyuparasā kramāt
kuśaiḥ śarais tathākāśair dūrvābhiryā ca saṃśritā /AP_246.003ab/
prārcya viprāṃś ca śiḥśalpāṃ khātapūrvantu kalpayet
catuḥṣaṣṭipadaṃ kṛtvā madhye brahmā catuṣpadaḥ /AP_246.004ab/
prāk teṣāṃ vai gṛhasvāmī kathitastu tathāryamā
dakṣiṇena vivasvāṃś ca mitraḥ paścimatas tathā /AP_246.005ab/
udaṅmahīdharaś caiva āpavatsau ca vahnige
sāvitraś caiva savitā jayendrau nairṛte 'mbudhau /AP_246.006ab/
:n
1 bhrājate sthitamiti cha.. , ja.. ca
2 bhavediti ga.. , gha.. ca
:p 392
rudravyādhī ca vāyavye pūrvādau koṇagādvahiḥ
mahendraś ca raviḥ satyo bhṛśaḥ(1) pūrve 'tha dakṣiṇe /AP_246.007ab/
gṛhakṣato 'ryamadhṛtī gandharvāścātha vāruṇe
puṣpadanto 'surāś caiva varuṇo yakṣa eva ca /AP_246.008ab/
saumye bhallāṭasomau ca aditirdhanadas tathā
nāgaḥ karagrahaś caiśe aṣṭau diśi diśi smṛtāḥ /AP_246.009ab/
ādyantau tu tayordevau proktāvatra gṛheśvarau
parjanyaḥ prathamo devo dvitīyaś ca karagrahaḥ /AP_246.010ab/
mahendraravisatyāś ca bhṛśo 'tha gaganantathā
pavanaḥ pūrvataś caiva antarīkṣadhaneśvarau /AP_246.011ab/
āgneye cātha nairṛtye mṛgasugrīvakau surau
rogo mukhyaś ca vāyavye dakṣiṇe puṣpavittadau /AP_246.012ab/
gṛhakṣato yamabhṛśau gandharvo nāgapaitṛkaḥ
āpye dauvārikasugrīvau puṣpadanto 'suro jalaṃ /AP_246.013ab/
yakṣmā rogaś ca śoṣaś ca uttare nāgarājakaḥ
mukhyo bhallāṭaśaśinau aditiś ca kuverakaḥ /AP_246.014ab/
nāgo hutāśaḥ śreṣṭho vai(2) śakrasūryau ca pūrvataḥ
dakṣe gṛhakṣataḥ puṣpa āpye sugrīva uttamaḥ /AP_246.015ab/
puṣpadanto hy udagdvāri bhallāṭaḥ puṣpadantakaḥ
śileṣṭakādivinyāsaṃ mantraiḥ prārcya surāṃś caret /AP_246.016ab/
nande nandaya vāsiṣṭhe vasubhiḥ prajayā saha
:n
1 bhṛguriti ja..
2 nāgo hutāśanaḥ śreṣṭha iti kha.. , cha.. ca
:p 393
jaye bhārgavavadāyāde prajānāñjayamāhave(1) /AP_246.017ab/
pūrṇe 'ṅgirasadāyāde pūrṇakāmaṃ kurudhva māṃ
bhadre kāśyapadāyāde kuru bhadrāṃ matiṃ mama /AP_246.018ab/
sarvavījasamāyukte sarvaratnauṣadhair vṛte
rucire nandane nande vāsiṣṭhe ramyatāmiha /AP_246.019ab/
prajāpatisute devi caturasre mahīmaye
subhage suvrate bhadre gṛhe kaśyapi ramyatāṃ /AP_246.020ab/
pūjite paramācāryair gandhamālyair alaṅkṛte(2)
bhavabhūtikare devi gṛhe bhārgavi ramyatāṃ /AP_246.021ab/
avyaṅgye cākṣate pūrṇe muneraṅgirasaḥ sute
iṣṭake tvaṃ prayaccheṣṭaṃ pratiṣṭāṅkārayamyahaṃ /AP_246.022ab/
deśasvāmipurasvāmigṛhasvāmiparigrahe
manuṣyadhanahastyaśvapaśuvṛddhikarī bhava /AP_246.023ab/
gṛhapraveśe 'pi tathā śilānyāsaṃ samācaret
uttareṇa śubhaḥ plakṣo vaṭaḥ prāk syād gṛhāditaḥ /AP_246.024ab/
udumvaraś ca yāmyena paścime 'śvattha uttamaḥ
vāmabhāge tathodyānaṃ kuryādvāsaṃ gṛhe śubhaṃ /AP_246.025ab/
sāyaṃ prātastu gharmāptau śītakāle dināntare
varṣārātre bhuyaḥ śoṣe sektavyā ropitadrumāḥ /AP_246.026ab/
viḍaṅgaghṛṭasaṃyuktān secayecchītavāriṇā
phalanāśe kulatthaiś ca māṣair mudgaistilair yavaiḥ /AP_246.027ab/
:n
1 viprāṇāṃ jayamāvaheti kha..
2 gandhamālyair alaṅkṛtair iti ga.. , cha.. ca
:p 394
ghṛtaśītapayaḥsekaḥ phalapuṣpāya darvadā
matsyāmbhasā tu sekena vṛddhirbhavati śākhinaḥ /AP_246.028ab/
āvikājasakṛccūrṇaṃ yavacūrṇaṃ tilāni ca
gomāṃsamudakañceti saptarātraṃ nidhāpayet /AP_246.029ab/
utsekaṃ sarvavṛkṣāṇāṃ phalapuṣpādivṛddhidaṃ
matsyodakena śītena āmrāṇāṃ seka iṣyate(1) /AP_246.030ab/
praśastaṃ cāpyaśokānāṃ kāminīpādatāḍanaṃ
kharjūranārikelāderlavaṇādbhirvivardhanaṃ /AP_246.031ab/
viḍaṅgamatsyamāṃsādbhiḥ sarveṣu dohadaṃ śubhaṃ
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0