અગ્નિ પુરાણ · અધ્યાય 246

:એ ઇત્ય્ આગ્નેયે મહાપુરાણે રત્નપરીક્ષા નામ
પઞ્ચચત્વારિંશદધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ ॥
% છપ્તેર્ {246}
:શ્ અથ ષટ્ચત્વારિંશદધિકદ્વિશતતમો ઽધ્યાયઃ
વાસ્તુલક્ષણં
અગ્નિર્ ઉવાચ
વાસ્તુલક્ષ્મ પ્રવક્ષ્યામિ વિપ્રાદીનાં ચ ભૂરિહ ।અપ્_246.001અબ્।
શ્વેતા રક્તા તથા પીતા કૃષ્ણા ચૈવ યથાક્રમમ્

ઘૃતરક્તાન્નમદ્યાનાં ગન્ધાઢ્યા વસતશ્ ચ ભૂઃ ।અપ્_246.002અબ્।
મધુરા ચ કષાયા ચ અમ્લાદ્યુપરસા ક્રમાત્

કુશૈઃ શરૈસ્ તથાકાશૈર્ દૂર્વાભિર્યા ચ સંશ્રિતા ।અપ્_246.003અબ્।
પ્રાર્ચ્ય વિપ્રાંશ્ ચ શિઃશલ્પાં ખાતપૂર્વન્તુ કલ્પયેત્

ચતુઃષષ્ટિપદં કૃત્વા મધ્યે બ્રહ્મા ચતુષ્પદઃ ।અપ્_246.004અબ્।
પ્રાક્ તેષાં વૈ ગૃહસ્વામી કથિતસ્તુ તથાર્યમા

દક્ષિણેન વિવસ્વાંશ્ ચ મિત્રઃ પશ્ચિમતસ્ તથા ।અપ્_246.005અબ્।
ઉદઙ્મહીધરશ્ ચૈવ આપવત્સૌ ચ વહ્નિગે

સાવિત્રશ્ ચૈવ સવિતા જયેન્દ્રૌ નૈરૃતે ઽમ્બુધૌ ।અપ્_246.006અબ્।
:ન્
1 ભ્રાજતે સ્થિતમિતિ છ.. , જ.. ચ
2 ભવેદિતિ ગ.. , ઘ.. ચ
:પ્ 392
રુદ્રવ્યાધી ચ વાયવ્યે પૂર્વાદૌ કોણગાદ્વહિઃ

મહેન્દ્રશ્ ચ રવિઃ સત્યો ભૃશઃ(1) પૂર્વે ઽથ દક્ષિણે ।અપ્_246.007અબ્।
ગૃહક્ષતો ઽર્યમધૃતી ગન્ધર્વાશ્ચાથ વારુણે

પુષ્પદન્તો ઽસુરાશ્ ચૈવ વરુણો યક્ષ એવ ચ ।અપ્_246.008અબ્।
સૌમ્યે ભલ્લાટસોમૌ ચ અદિતિર્ધનદસ્ તથા

નાગઃ કરગ્રહશ્ ચૈશે અષ્ટૌ દિશિ દિશિ સ્મૃતાઃ ।અપ્_246.009અબ્।
આદ્યન્તૌ તુ તયોર્દેવૌ પ્રોક્તાવત્ર ગૃહેશ્વરૌ

પર્જન્યઃ પ્રથમો દેવો દ્વિતીયશ્ ચ કરગ્રહઃ ।અપ્_246.010અબ્।
મહેન્દ્રરવિસત્યાશ્ ચ ભૃશો ઽથ ગગનન્તથા

પવનઃ પૂર્વતશ્ ચૈવ અન્તરીક્ષધનેશ્વરૌ ।અપ્_246.011અબ્।
આગ્નેયે ચાથ નૈરૃત્યે મૃગસુગ્રીવકૌ સુરૌ

રોગો મુખ્યશ્ ચ વાયવ્યે દક્ષિણે પુષ્પવિત્તદૌ ।અપ્_246.012અબ્।
ગૃહક્ષતો યમભૃશૌ ગન્ધર્વો નાગપૈતૃકઃ

આપ્યે દૌવારિકસુગ્રીવૌ પુષ્પદન્તો ઽસુરો જલં ।અપ્_246.013અબ્।
યક્ષ્મા રોગશ્ ચ શોષશ્ ચ ઉત્તરે નાગરાજકઃ

મુખ્યો ભલ્લાટશશિનૌ અદિતિશ્ ચ કુવેરકઃ ।અપ્_246.014અબ્।
નાગો હુતાશઃ શ્રેષ્ઠો વૈ(2) શક્રસૂર્યૌ ચ પૂર્વતઃ

દક્ષે ગૃહક્ષતઃ પુષ્પ આપ્યે સુગ્રીવ ઉત્તમઃ ।અપ્_246.015અબ્।
પુષ્પદન્તો હ્ય્ ઉદગ્દ્વારિ ભલ્લાટઃ પુષ્પદન્તકઃ

શિલેષ્ટકાદિવિન્યાસં મન્ત્રૈઃ પ્રાર્ચ્ય સુરાંશ્ ચરેત્ ।અપ્_246.016અબ્।
નન્દે નન્દય વાસિષ્ઠે વસુભિઃ પ્રજયા સહ

:ન્
1 ભૃગુરિતિ જ..
2 નાગો હુતાશનઃ શ્રેષ્ઠ ઇતિ ખ.. , છ.. ચ
:પ્ 393
જયે ભાર્ગવવદાયાદે પ્રજાનાઞ્જયમાહવે(1) ।અપ્_246.017અબ્।
પૂર્ણે ઽઙ્ગિરસદાયાદે પૂર્ણકામં કુરુધ્વ માં

ભદ્રે કાશ્યપદાયાદે કુરુ ભદ્રાં મતિં મમ ।અપ્_246.018અબ્।
સર્વવીજસમાયુક્તે સર્વરત્નૌષધૈર્ વૃતે

રુચિરે નન્દને નન્દે વાસિષ્ઠે રમ્યતામિહ ।અપ્_246.019અબ્।
પ્રજાપતિસુતે દેવિ ચતુરસ્રે મહીમયે

સુભગે સુવ્રતે ભદ્રે ગૃહે કશ્યપિ રમ્યતાં ।અપ્_246.020અબ્।
પૂજિતે પરમાચાર્યૈર્ ગન્ધમાલ્યૈર્ અલઙ્કૃતે(2)

ભવભૂતિકરે દેવિ ગૃહે ભાર્ગવિ રમ્યતાં ।અપ્_246.021અબ્।
અવ્યઙ્ગ્યે ચાક્ષતે પૂર્ણે મુનેરઙ્ગિરસઃ સુતે

ઇષ્ટકે ત્વં પ્રયચ્છેષ્ટં પ્રતિષ્ટાઙ્કારયમ્યહં ।અપ્_246.022અબ્।
દેશસ્વામિપુરસ્વામિગૃહસ્વામિપરિગ્રહે

મનુષ્યધનહસ્ત્યશ્વપશુવૃદ્ધિકરી ભવ ।અપ્_246.023અબ્।
ગૃહપ્રવેશે ઽપિ તથા શિલાન્યાસં સમાચરેત્

ઉત્તરેણ શુભઃ પ્લક્ષો વટઃ પ્રાક્ સ્યાદ્ ગૃહાદિતઃ ।અપ્_246.024અબ્।
ઉદુમ્વરશ્ ચ યામ્યેન પશ્ચિમે ઽશ્વત્થ ઉત્તમઃ

વામભાગે તથોદ્યાનં કુર્યાદ્વાસં ગૃહે શુભં ।અપ્_246.025અબ્।
સાયં પ્રાતસ્તુ ઘર્માપ્તૌ શીતકાલે દિનાન્તરે

વર્ષારાત્રે ભુયઃ શોષે સેક્તવ્યા રોપિતદ્રુમાઃ ।અપ્_246.026અબ્।
વિડઙ્ગઘૃટસંયુક્તાન્ સેચયેચ્છીતવારિણા

ફલનાશે કુલત્થૈશ્ ચ માષૈર્ મુદ્ગૈસ્તિલૈર્ યવૈઃ ।અપ્_246.027અબ્।
:ન્
1 વિપ્રાણાં જયમાવહેતિ ખ..
2 ગન્ધમાલ્યૈર્ અલઙ્કૃતૈર્ ઇતિ ગ.. , છ.. ચ
:પ્ 394
ઘૃતશીતપયઃસેકઃ ફલપુષ્પાય દર્વદા

મત્સ્યામ્ભસા તુ સેકેન વૃદ્ધિર્ભવતિ શાખિનઃ ।અપ્_246.028અબ્।
આવિકાજસકૃચ્ચૂર્ણં યવચૂર્ણં તિલાનિ ચ

ગોમાંસમુદકઞ્ચેતિ સપ્તરાત્રં નિધાપયેત્ ।અપ્_246.029અબ્।
ઉત્સેકં સર્વવૃક્ષાણાં ફલપુષ્પાદિવૃદ્ધિદં

મત્સ્યોદકેન શીતેન આમ્રાણાં સેક ઇષ્યતે(1) ।અપ્_246.030અબ્।
પ્રશસ્તં ચાપ્યશોકાનાં કામિનીપાદતાડનં

ખર્જૂરનારિકેલાદેર્લવણાદ્ભિર્વિવર્ધનં ।અપ્_246.031અબ્।
વિડઙ્ગમત્સ્યમાંસાદ્ભિઃ સર્વેષુ દોહદં શુભં