Agni Purana · Chapter 244
:e ity āgneye mahāpurāṇe strīlakṣaṇaṃ nāma
tricatvāriṃśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {244}
:ś atha catuś catvāriṃśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ
cāmarādilakṣaṇam
agnir uvāca
cāmaro rukmādaṇḍo 'gryaḥ chatraṃ rājñaḥ praśasyate /AP_244.001ab/
haṃsapakṣair viracitaṃ mayūrasya śukasya ca
pakṣair vātha balākāyā na kāryaṃ miśrapakṣakaiḥ /AP_244.002ab/
:n
1 na śatheti cha..
2 jaṭharamityādiḥ, tato guṇā ity antaḥ pāṭhaḥ gha.. , ña.. ,
pustakadvaye nāsti
:p 387
caturasyaṃ brāhmaṇasya vṛttaṃ rājñaś ca śuklakaṃ
tricatuḥpañcaṣaṭsaptāṣṭaparvaś ca daṇḍakaḥ /AP_244.003ab/
bhadrāsanaṃ kṣīravṛkṣaiḥ pañcāśadaṅgulocchrayaiḥ(1)
vistāreṇa trihastaṃ(2) syāt suvarṇādyaiś ca citritaṃ /AP_244.004ab/
dhanurdravyatrayaṃ lohaṃ śṛṅgaṃ dāru dvijottama
jyādravyatritayañcaiva vaṃśabhaṅgatvacas tathā /AP_244.005ab/
dārucāpapramāṇantu śreṣṭhaṃ hastacatuṣṭayaṃ
tadeva samahīnantu proktaṃ madhyakanīyasi /AP_244.006ab/
muṣṭigrāhanimittāni madhye dravyāṇi kārayet
svalpakoṭistvacā śṛṅgaṃ śārṅgalohamaye dvija /AP_244.007ab/
kāminībhrūlatākārā koṭiḥ kāryā susaṃyutā
pṛthagvā vipra miśraṃ vā lauhaṃ śārṅgantu kārayet /AP_244.008ab/
śārṅgaṃ samucitaṃ kāryaṃ rukmavinduvibhūṣitaṃ
kuṭilaṃ sphuṭitañcāpaṃ sacchidrañca na śasyate /AP_244.009ab/
suvarṇaṃ rajataṃ tāmraṃ kṛṣṇāyo dhanuṣi smṛtaṃ
māhiṣaṃ śārabhaṃ śārṅgaṃ rauhiṣaṃ vā dhanuḥśubhaṃ /AP_244.010ab/
candanaṃ vetasaṃ sālaṃ dhāvalaṅkakubhantaruḥ
sarvaśreṣṭhaṃ dhanurvaṃśair gṛhītaiḥ śaradi śritaiḥ /AP_244.011ab/
pūjayettu dhanuḥ(3) khaḍgamantraistrailokyamohanaiḥ
ayasaścātha vaṃśasya śarasyāpyaśarasya ca /AP_244.012ab/
ṛtvijo hemavārṇābhāḥ snāyuśliṣṭāḥ supatrakāḥ
:n
1 caturasramityādiḥ, pañcāśadaṅgulocchrayair ityantaḥ pāṭhaḥ
ja..pustake nāsti
2 dvihastamiti ṭa..
3 pūjayettaddhanuriti ga.. , gha.. , ña.. ca
:p 388
rukmapuṅkhāḥ supaṅkāste tailadhautāḥ suvarṇakāḥ /AP_244.013ab/
yātrāyāmabhiṣekādau yajedvāṇadhanurmukhān
sapatākāstrasaṅgrāhasāṃvatsarakarānnṛpaḥ /AP_244.014ab/
brahmā vai meruśikhare svargagaṅgātaṭe 'yajat
lauhadaityaṃ sa dadṛśe vidhnaṃ yajñe tu cintayan /AP_244.015ab/
tasya cintayato vahneḥ puruṣo 'bhūdvalī mahān
vavande 'jañca tandevā abhyanandanta harṣitāḥ(1) /AP_244.016ab/
tasmātsa nandakaḥ(2) kaḍgo devokto hariragrahīt
taṃ jagrāha śanair devo(3) vikoṣaḥ so 'bhyapadyata /AP_244.017ab/
khaḍgo nīlo ratnamuṣṭistato 'bhūcchatabāhukaḥ
daityaḥ sa gadayā devān drāvayāmāsa vai raṇe /AP_244.018ab/
viṣṇunā khaḍgacchinnāni daityagātrāṇi bhūtale
patitāni tu saṃsparśānnandakasya ca tāni hi /AP_244.019ab/
lohabhūtāni sarvāṇi hatvā tasmai harirvaraṃ
dadau pavitramaṅgante āyudhāya bhavedbhuvi /AP_244.020ab/
hariprasādād brahmāpi vinā vighnaṃ hariṃ prabhuṃ
pūjayāmāsa yajñena vakṣye 'tho khaḍgalakṣaṇaṃ /AP_244.021ab/
khaṭīkhaṭṭarajātā ye daśanīyāstute smṛtāḥ
kāyacchidastvāṣikāḥ syurdṛḍhāḥ sūrpārakodbhavāḥ /AP_244.022ab/
tīkṣṇāśchedasahā vaṅgāstīkṣṇāḥsyuścāṅgadeśajāḥ
śatārdhamaṅgulānāñca śreṣṭhaṃ khadgaṃ prakīrtitaṃ /AP_244.023ab/
:n
1 lohadaityamityādiḥ, harṣitā ity antaḥ pāṭhaḥ ja.. pustake
nāsti
2 tasmāttu nandaka iti gha.. , ña.. ca
3 mahādeva iti ja..
:p 389
tadardhaṃ madhyamaṃ jñeyaṃ tato hīnaṃ na dhārayet
dīrghaṃ sumadhuraṃ śabdaṃ yusya khaḍgasya sattama /AP_244.024ab/
kiṅkiṇīsadṛśantasya dhāraṇaṃ śreṣṭhamucyate
khaḍgaḥ padmapalāśāgro maṇḍalāgraś ca śasyate /AP_244.025ab/
karavīradalāgrābho ghṛtagandho viyatprabhaḥ
samāṅgulasthāḥ śasyante vraṇāḥ khadgeṣu liṅgavat /AP_244.026ab/
kākolūkasavarṇābhā viṣamāste na śobhanāḥ
khaḍge na paśyedvadanamucchiṣṭo na spṛśedasiṃ /AP_244.027ab/
mūlyaṃ jātiṃ na kathayenniśi kuryānna śīrṣake
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0