Agni Purana · Chapter 230

:e ity āgneye mahāpurāṇe māṅgalyādhyāyo nāma
ekonatriṃśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {230}
:ś atha triṃśadadhikadviśatatamo 'dhyāyaḥ
śakunāni
puṣkara uvāca
tiṣṭhato gamane praśne puruṣasya śubhāśubhaṃ /AP_230.001ab/
nivedayanti śakunā deśasya nagarasya ca

sarvaḥ pāpaphalo dīpto nirdiṣṭo daivacintikaiḥ /AP_230.002ab/
śāntaḥ śubhaphalaś caiva daivajñaiḥ samudāhṛtaḥ

ṣaṭprakārā vinirdiṣṭā śakunānāñca dīptayaḥ /AP_230.003ab/
velādigdeśakaraṇarutajātivibhedataḥ

pūrvā pūrvā ca vijñeyā sā teṣāṃ balavattarā /AP_230.004ab/
divācaro rātricaras tathā rātrau divācaraḥ

krūreṣu dīptā vijñeyā ṛkṣalagnagrahādiṣu /AP_230.005ab/
dhūmitā sā tu vijñeyā yāṅgamiṣyati bhāskaraḥ

yasyāṃ sthitaḥ sā jvalitā muktā cāṅgāriṇī matā /AP_230.006ab/
etāstisraḥ smṛtā dīptāḥ pañca śāntās tathāparāḥ

:p 335
dīptāyāndiśi digdīptaṃ śakunaṃ parikīrtitaṃ /AP_230.007ab/
grāmo 'raṇyā vane grāmyās tathā ninditapādapaḥ

deśe caivāśubhe jñeyo deśadīpto dvijottamaḥ /AP_230.008ab/
kriyādīpto vinirdiṣṭaḥ svajātyanucitakriyaḥ

rutadīptaś ca kathito bhinnabhairavanisvanaḥ /AP_230.009ab/
jātidīptas tathā jñeyaḥ kevalaṃ māṃsabhojanaḥ

dīptācchānto vinirdiṣṭaḥ sarvair bhedaiḥ prayatnataḥ /AP_230.010ab/
miśrair miśro vinirdiṣṭastasya vācyaṃ phalāphalaṃ

gośvoṣṭragardabhaśvānaḥ sārikā gṛhagodhikā /AP_230.011ab/
caṭakā bhāsakūrmādyāḥ kathitā grāmavāsinaḥ

ajāviśukanāgendrāḥ kolo mahiṣavāyasau /AP_230.012ab/
grāmyāraṇyā vinirdiṣṭāḥ sarve 'nye vanagocarāḥ(1)

mārjārakukkuṭau grāmyau tau caiva vanagocarau /AP_230.013ab/
tayorbhavati vijñānaṃ nityaṃ vai rūpabhedataḥ

gokarṇaśikhicakrāhvakharahārītavāyasāḥ /AP_230.014ab/
kulāhakukkubhaśyenapherukhañjanavānarāḥ

śataghnacaṭakaśyāmacāsaśyenakaliñjalāḥ /AP_230.015ab/
tittiraḥ śatapatrañca kapotaś ca tathā trayaḥ

khañjarīṭakadātyūhaśukarājīvakukkuṭāḥ /AP_230.016ab/
bhāradvājaś ca sāraṅga iti jñeyā divācarāḥ

vāguryulūkaśarabhakrauñcāḥ śaśakakacchapāḥ /AP_230.017ab/
lomāsikāḥ piṅgalikāḥ kathitā rātrigocarāḥ

:n
1 sarve 'nye ca vanecarā iti jha..
:p 336
haṃṣāś ca mṛgamārjāranakularkṣabhujaṅgamāḥ /AP_230.018ab/
vṛkārisiṃhavyāghroṣṭragrāmaśūkaramānuṣāḥ

śvāvidvṛṣabhagomāyuvṛkakokilasārasāḥ /AP_230.019ab/
turaṅgakaupīnanarā godhā hy ubhayacāriṇaḥ

balaprasthānayoḥ sarve purastātsaṅghacāriṇaḥ /AP_230.020ab/
jayāvahā vinirdiṣṭāḥ paścānnidhanakāriṇaḥ

gṛhādgamya yadā cāso vyāharet purutaḥ sthitaḥ /AP_230.021ab/
nṛpāvamānaṃ vadati vāmaḥ kalahabhojane

yāne taddarśanaṃ śastaṃ savyamaṅgasya vāpyatha /AP_230.022ab/
caurair moṣamathākhyāti mayūro bhinnanisvanaḥ

prayātasyāgrato rāma mṛgaḥ prāṇaharo bhavet /AP_230.023ab/
ṛkṣākhujambukavyāghrasiṃhamārjāragardabhāḥ

pratilomās tathā rāma kharaś ca vikṛtrasvanaḥ /AP_230.024ab/
vāmaḥ kapiñjalaḥ śreṣṭhas tathā dakṣiṇasaṃsthitaḥ

pṛṣṭhato ninditaphalastittiristu na śasyate /AP_230.025ab/
eṇā varāhāḥ pṛṣatā vāmā bhūtvā tu dakṣiṇāḥ

bhavantyarthakarā nityaṃ viparītā vigarhitāḥ /AP_230.026ab/
vṛṣāśvajambukavyāghrāḥ siṃhamārjāragardabhāḥ(1)

vāñchitārthakarā jñeyā dakṣiṇādvāmato gatāḥ /AP_230.027ab/
śivā śyāmānanācchūcchūḥ piṅgalā gṛhagodhikā

śūkarī parapuṣṭā ca punnāmānaś ca vāmataḥ /AP_230.028ab/
:n
1 pratilomāstathetyādiḥ, siṃhamārjāragardabhā ity antaḥ pāṭhaḥ
ja.. bha.. pustakadvaye nāsti
:p 337
strīsañjñā bhāsakārūṣakapiśrīkarṇaśchitkarāḥ

kapiśrīkarṇapipyīkā(1) ruruśyenāś ca dakṣiṇāḥ /AP_230.029ab/
jātīkṣāhiśaśakroḍagodhānāṃ kīrtanaṃ śubhaṃ

tataḥ sandarśanaṃ neṣṭaṃ pratīpaṃ vānararkṣayoḥ /AP_230.030ab/
kāryakṛdbalī śakunaḥ prasthitasya hi yo 'nvahaṃ

bhavettasya phalaṃ vācyaṃ tadeva divasaṃ budhaiḥ /AP_230.031ab/
matā bhakṣyārthino bālā vairasaktāstathaiva ca

sīmāntamabhyantaritā vijñeyā niṣphalā dvija /AP_230.032ab/
ekadvitricaturbhistu śivā dhanyā rutair bhavet

pañcabhiś ca tathā ṣaḍbhiradhanyā parikīrtitā /AP_230.033ab/
saptabhiś ca tathā dhanyā niṣphalā parato bhavet

nṛṇāṃ romāñcajananī vāhanānāṃ bhayapradā /AP_230.034ab/
jvālānalā sūryamukhī vijñeyā bhayavardhanī

prathamaṃ sāraṅge dṛṣṭe śubhe deśe śubhaṃ vadet /AP_230.035ab/
saṃvatsaraṃ manuṣyasya aśubhe ca śubhaṃ tathā

tathāvidhannaraḥ paśyetsāraṅgaṃ prathame 'hani /AP_230.036ab/
ātmanaś ca tathātvena jñātavyaṃ vatsaraṃ phalaṃ