Agni Purana · Chapter 19

:e ity ādimāhāpurāṇe āgneye jagatsargavarṇanaṃ nāma
aṣṭādaśo 'dhyāyaḥ
% Chapter {19}
:ś athonaviṃśatitamo 'dhyāyaḥ
kaśyapavaṃśavarṇanam
agnir uvāca
kaśyapasya vede sargamadityādiṣu he mune /AP_19.001ab/
cākṣuṣe tuṣitā devāste 'dityāṃ kaśyapātpunaḥ

āsan viṣṇuś ca śakraś ca tvaṣṭā dhātā tathāryamā /AP_19.002ab/
pūṣā vivasvān savitā mitrotha varuṇo bhagaḥ

aṃśuś ca dvādaśādityā āsan vaivasvatentare /AP_19.003ab/
ariṣṭanemipatrīnāmapatyānīha ṣoḍaśa

bahuputrastha viduṣaś catasro vidyutaḥ sutāḥ(2) /AP_19.004ab/
pratyaṅgirajāḥ śreṣṭhāḥ kṛśāśvasya surāyudhāḥ

udayāstamane sūrye tadvadete yuge yuge /AP_19.005ab/
hiraṇyakaśipurdityāṃ hiraṇyākṣaś ca kaśyapāt

:n
1 saptama iti kha ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 smṛtā iti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 47
siṃhikā cābhavat kanyā vipracitteḥ parigrahaḥ /AP_19.006ab/
rāhuprabhṛtayastasyāṃ saiṃhikeyā iti śrutāḥ

hiraṇyakaśipoḥ putrāś catvāraḥ prathitaujasaḥ /AP_19.007ab/
anuhrādaś ca hrādaś ca prahrādaścātivaiṣṇavaḥ

saṃhrādaś ca caturthobhūt hrādaputro hradas tathā /AP_19.008ab/
hradasya putra āyuṣmān(1) śibirvāskala eva ca

virovanastu prāhrādirbalirjajñe virocanāt /AP_19.009ab/
baleḥ putraśataṃ tvāsīdvāṇaśreṣṭhaṃ(2) mahāmune

purākalpe hi bāṇena prasādyomāpatiṃ varaḥ(3) /AP_19.010ab/
pārśvato vihariṣyāmītyevam prāptaś ca īśvarāt(4)

hiraṇyākṣasutāḥ pañca śambaraḥ śakunistviti(5) /AP_19.011ab/
dvimūrdhā śaṅkurāryaś ca(6) śatamāsan danoḥ sutāḥ

svarbhānostu prabhā kanyā pulomnastu śacī smṛtā /AP_19.012ab/
upadānavī hayaśirā śarmiṣṭhā vārṣaparvaṇī

pulomā kālakā caiva vaiśvānarasute ubhe /AP_19.013ab/
kaśyapasya tu bhārye dve tayoḥ putrāś ca koṭayaḥ

prahrādasya catuṣkoṭyo nivātakavacāḥ kule /AP_19.014ab/
tāmrāyāḥ ṣaṭ sutāḥ syuś ca kākī śvenī ca bhāsyapi

gṛdhrikā śuci sugrīvā(7) tābhyaḥ kākādayo 'bhavan /AP_19.015ab/
:n
1 saṃhrādaputra āyuṣmāniti kha, ga, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
2 vāṇajyeṣṭhamiti kha, ga, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
3 prabhumiti kha, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
4 ity evaṃ prāptamīśvarāditi kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
5 jharjharaḥ śakunistvatīti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ / śaknistvatheti
ṅa, cihnitapustakapāṭhaḥ
6 dvimūrdhā śambarādyāś ca iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
7 gṛdhrikā ca śucigrīvo iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
gṛdhrikāśucisugrīvo iti ga, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 48
aśvāścoṣṭrāś ca tāmrāyā aruṇo garuḍas tathā

vinatāyāḥ sahasrantu sarpāś ca surasābhavāḥ /AP_19.016ab/
kādraveyāḥ sahasrantu śeṣavāsukitakṣakāḥ

daṃṣṭriṇaḥ krodhavaśajā dharotthāḥ(1) pakṣiṇo jale /AP_19.017ab/
surabhyāṃ gomahiṣyādi irotpannāstṛṇādayaḥ

svasāyāṃ yakṣarakṣāṃsi muneraśvarasobhavan /AP_19.018ab/
ariṣṭāyāntu gandharvāḥ kaśyapāddhi sthirañcaraṃ(2)

eṣāṃ putrādayo 'saṅkhyā devair vai dānavā jitāḥ(3) /AP_19.019ab/
ditirvinaṣṭaputrā vai toṣayāmāsa kaśyapaṃ

putramindraprahartāramicchatī prāpa kaśyapāt /AP_19.020ab/
pādāprakṣālanāt suptā tasyā garbhaṃ jaghāna ha

chidramanviṣya cendrastu te devā maruto 'bhavan /AP_19.021ab/
śakrasyaikonapañcāśatsahāyā dīptatejasaḥ

etatsarvaṃ harirbrahmā abhiṣicya pṛthuṃ nṛpaṃ /AP_19.022ab/
dadau krameṇa rājyāni anyeṣāmadhipo hariḥ

dvijauṣadhīnāṃ candraś ca apāntu varuṇo nṛpaḥ /AP_19.023ab/
rājñāṃ vaiśravaṇo rājā sūryāṇāṃ viṣṇorīśvaraḥ

vasūnāṃ pāvako rājā marutāṃ vāsavaḥ prabhuḥ /AP_19.024ab/
prajāpatīnāṃ dakṣo 'tha prahlādo dānavādhipaḥ

pitṝṇāṃ ca yamo rājā bhūtādīnāṃ haraḥ(4) prabhuḥ /AP_19.025ab/
himavāṃś caiva śailānāṃ nadīnāṃ sāgaraḥ prabhuḥ

:n
1 dharaṇyā iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 kaśyapādi parasparamiti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
3 devair dāityāḥ parājitā iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
4 bhūtānāñca hara iti ga, ṅa, cihnitapustakadvayapāṭhaḥ
:p 49
gāndharvāṇāṃ citraratho nāgānāmatha vāsukiḥ /AP_19.026ab/
sarpāṇāṃ takṣako rājā garuḍaḥ pakṣiṇāmatha

airāvato gajendrāṇāṃ govṛṣotha gavāmapi /AP_19.027ab/
mṛgaṇāmatha śārdūlaḥ plakṣo vanaspatīśvaraḥ

uccaiḥśravās tathāśvānāṃ sudhanvā pūrvapālakaḥ /AP_19.028ab/
dakṣiṇasyāṃ śaṅkhapadaḥ ketumān pālako jale /AP_19.028cd/
hiraṇyaromakaḥ saumye pratisargoyamīritaḥ