Language

ENहिગુ
Scripture Library

Agni Purana · Chapter 175

175.001

:e ity āgneye mahāpurāṇe prāyaścittāni nāma
catuḥsaptatyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ ||
% Chapter {175}
:ś atha pañcasaptyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
vrataparibhāṣā
agnir uvāca
tithivārarkṣadivasamāsartvabdārkasaṅkrame /AP_175.001ab/
nṛstrīvratādi(2) vakṣyāmi vasiṣṭha śṛṇu tat kramāt

175.002

:n
1 smṛtayaḥ śrutayo vratamiti ka.. , gha.. , ṅa.. , ña.. ca / ahaṃ
brahmetyādiḥ, tapovratamityantaḥ pāṭhaḥ ga.. pustake nāsti
2 puṃstrī vratādīti ṅa.. , ña.. ca
:p 192
śāstrodito hi niyamo vrataṃ tacca tapo mataṃ /AP_175.002ab/
niyamāstu viśeṣāstu vratasyaiva damādayaḥ

175.003

vrataṃ hi kartṛsantāpāttapa ity abhidhīyate /AP_175.003ab/
indriyagrāmaniyamānniyamaścābhidhīyate

175.004

anagnayastu ye viprāsteṣāṃ śreyo 'bhidhīyate /AP_175.004ab/
vratopavāsaniyamair nānādānais tathā dvijaḥ

175.005

te syurdevādayaḥ(1) prītā bhuktimuktipradāyakāḥ /AP_175.005ab/
upāvṛttasya pāpebhyo yastu vāso guṇaiḥ saha

175.006

upavāsaḥ sa vijñeyaḥ sarvabhogavivarjitaḥ(2) /AP_175.006ab/
kāṃsyaṃ māṃsaṃ masūrañca caṇakaṃ koradūṣakaṃ

175.007

śākaṃ madhu parānnañca(3) tyajedupavasan striyaṃ /AP_175.007ab/
puṣpālaṅkāravastrāṇi dhūpagandhanulepanaṃ

175.008

upavāse na śasyanti dantadhāvanamañjanaṃ /AP_175.008ab/
dantakāṣṭhaṃ pañcagavyaṃ kṛtvā prātarvratañcaret

175.009

asakṛjjalapānācca tāmbūlasya ca bhakṣaṇāt /AP_175.009ab/
upavāsaḥ praduṣyeta divāsvapnācca maithunāt

175.010

kṣamā satyandayā dānaṃ śaucamindriyanigrahaḥ /AP_175.010ab/
devapūjāgniharaṇaṃ(4) santoṣo 'steyameva ca

175.011

sarvavrateṣvayaṃ dharmaḥ sāmānyo daśadhā smṛtaḥ /AP_175.011ab/
pavitrāṇi japeccaiva juhuyāccaiva śaktitaḥ

175.012

:n
1 taiḥ syurdevādaya iti ga.. , cha.. ca
2 sarvapāpavivarjita iti ja.. , jha.. ca / sarvataḥ parivarjita iti cha..
3 śākaṃ dadhi parānnañceti kha.. , cha.. ca
4 devapūjāgnihavanamiti gha.. , ṭa.. ca
nityasnāyī mitāhāro(1) gurudevadvijārcakaḥ /AP_175.012ab/
kṣāraṃ kṣaudrañca lavaṇaṃ madhu māṃsāni varjayet

175.013

tilamudgādṛte śasyaṃ śasye godhūmakodravau /AP_175.013ab/
cīnakaṃ devadhānyañca śamīdhānyaṃ tathaikṣavaṃ(2)

175.014

śitadhānyaṃ tathā puṇyaṃ mūlaṃ kṣāragaṇaḥ smṛtaḥ /AP_175.014ab/
vrīhiṣaṣṭikamudgāś ca kalāyāḥ satilā yavāḥ

175.015

śyāmākāś caiva nīvārā godhūmādyā vrate hitāḥ /AP_175.015ab/
kuṣmāṇḍālāvuvārtākūn pālaṅkīmpūtikāntyajet

175.016

carubhaikṣyaṃ śaktukaṇāḥ śākandadhi ghṛtaṃ payaḥ /AP_175.016ab/
śyāmākaśālinīvārā yavakaṃ mūlataṇḍulaṃ

175.017

haviṣyaṃ vratanaktādāvagnikāryādike hitaṃ /AP_175.017ab/
madhu māṃsaṃ vihāyānyad vrate vā hitamīritaṃ

175.018

tryahaṃ prātastryahaṃ sāyaṃ tryahamadyādayācitaṃ /AP_175.018ab/
tryahamparañca nāśnīyāt prājāpatyañcaran dvijaḥ

175.019

ekaikaṃ grāsamaśnīyāt tryahāṇi trīṇi pūrvavat /AP_175.019ab/
tryahañcopavasedantyamatikṛcchraṃ caran dvijaḥ

175.020

gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhi sarpiḥ kuśodakaṃ /AP_175.020ab/
ekarātropavāsaś ca kṛcchraṃ śāntapanaṃ smṛtaṃ

175.021

pṛthak śāntapanadravyaiḥ ṣaḍahaḥ sopavāsakaḥ /AP_175.021ab/
saptāhena tu kṛcchro 'yaṃ mahāśāntapano 'ghahā

175.022

dvādaśāhopavāsena parākaḥ sarvapāpahā /AP_175.022ab/
:n
1 yatāhāra iti gha..
2 śamīdhānyaṃ tathaiva ceti ga.. ,jha.. ca
:p 194
mahāparākastriguṇastvayameva prakīrtitaḥ

175.023

paurṇamāsyāṃ pañcadaśagrāsyamāvāsyabhojanaḥ /AP_175.023ab/
ekāpāye tato vṛddhau cāndrāyaṇamato 'nyathā

175.024

kapilāgoḥ palaṃ mūtraṃ ardhāṅguṣṭhañca gomayaṃ /AP_175.024ab/
kṣīraṃ saptapalandadyāt dadhnaś caiva paladvayaṃ(1)

175.025

ghṛtamekapalandadyāt palamekaṃ kuśodakaṃ /AP_175.025ab/
gayatryā gṛhya gomūtraṃ gandhadvāreti gomayaṃ

175.026

āpyāyasveti ca kṣīraṃ dadhikrāvṇeti vai dadhi /AP_175.026ab/
tejo 'sīti tathā cājyaṃ devasyeti kuśodakaṃ(2)

175.027

brahmakūrco bhavatyevaṃ āpo hiṣṭhetyṛcaṃ japet /AP_175.027ab/
aghamarṣaṇasūktena saṃyojya praṇavena vā

175.028

pītvā sarvāghanirmukto viṣṇulokī hy upoṣitaḥ /AP_175.028ab/
upavāsī sāyambhojī yatiḥ ṣaṣṭhātmakālavān

175.029

māṃsavarjī cāśvamedhī satyavādī divaṃ vrajet /AP_175.029ab/
agnyādheyaṃ pratiṣṭhāñca yajñadānavratāni ca

175.030

devavratavṛṣotsargacūḍākaraṇamekhalāḥ /AP_175.030ab/
māṅgalyamabhiṣekañca malamāse vivarjayet

175.031

darśāddarśastu cāndraḥ syāt triṃśāhaś caiva bhāvanaḥ /AP_175.031ab/
māsaḥ saurastu saṅkrānternākṣatro bhavivartanāt

175.032

sauro māso vivāhādau yajñādau sāvanaḥ smṛtaḥ(3) /AP_175.032ab/
:n
1 dadhnaś caiva palatrayamiti gha.. , ña.. , ṭa.. ca
2 gāyatryā ity ādiḥ, kuśodakamityantaḥ pāṭhaḥ cha.. pustake
nāsti
3 sāvano mata iti cha..
:p 195
āvdhike pitṛkārye ca cāndro māsaḥ praśasyate

175.033

āṣāḍhīmavadhiṃ kṛtvā yaḥ syātpakṣastu pañcamaḥ /AP_175.033ab/
kuryācchrāddhantatra raviḥ kanyāṃ gacchatu vā na vā

175.034

māsi saṃvatsare caiva tithidvaidhaṃ yadā bhavet /AP_175.034ab/
tatrottarottamā jñeyā pūrvā tu syān malimlucā

175.035

upoṣitavyaṃ nakṣatraṃ yenāstaṃ yāti bhāskaraḥ /AP_175.035ab/
divā puṇyāstu tithayo rātrau naktavrate śubhāḥ

175.036

yugmāgnikṛtabhūtāni(1) ṣaṇmunyorvasurandhrayoḥ /AP_175.036ab/
rudreṇa dvādaśo yuktā caturdaśyātha(2) pūrṇimā

175.037

pratipadā tvamāvāsyā tithyoryugmaṃ mahāphalaṃ /AP_175.037ab/
etadvyastaṃ mahāghoraṃ hanti puṇyaṃ purākṛtaṃ

175.038

narendramantrivratināṃ(3) vivāhopadravādiṣu /AP_175.038ab/
sadyaḥ śaucaṃ samākhyātaṃ kāntārāpadi saṃṣadi

175.039

ārabdhadīrghatapasāṃ na rājā vratahā striyāḥ /AP_175.039ab/
garbhiṇī sūtikā naktaṃ kumārī ca rajasvalā

175.040

yadāśuddhā tadānyena kārayeta kriyāḥ sadā /AP_175.040ab/
krodhāt pramādāllobhādvā vratabhaṅgo bhavedyadi

175.041

dinatrayaṃ na bhuññīta muṇḍanaṃ śiraso 'tha vā /AP_175.041ab/
asāmarthye vratakṛtau patnīṃ vā kārayet sutaṃ

175.042

sūtake mṛtake kārtyaṃ prārabdhaṃ pūjanojjhitaṃ /AP_175.042ab/
vratasthaṃ mūrchitaṃ dugdhapānādyair uddhared guruḥ

175.043

:n
1 yugmāgniyugabhūtānīti ja.. , jha.. ca
2 caturdaśyā ceti ga..
3 narendrasatrivratināmiti kha.. , gha.. , ja.. , ña.. ca
:p 196
aṣtau tānyavrataghnāni āpo mūlaṃ phalaṃ payaḥ /AP_175.043ab/
havirbrāhmaṇakāmyā ca gurorvacanamauṣadhaṃ

175.044

kīrtisantatividyādisaubhāgyārogyavṛddhaye /AP_175.044ab/
nairmalyabhuktimuktyarthaṃ kurve vratapate vrataṃ

175.045

idaṃ vrataṃ mayā śreṣṭhaṃ gṛhītaṃ puratastava /AP_175.045ab/
nirvighnāṃ siddhimāyātu tvatprasādāt jagatpate

175.046

gṛhīte 'smin vratavare(1) yadyapūrṇe mriye hy ahaṃ /AP_175.046ab/
tatsarvaṃ pūrṇamevāstu prasanne tvayi satpatau

175.047

vratamūrtiṃ jagadbhūtiṃ maṇḍale sarvasiddhaye /AP_175.047ab/
āvahaye namastubhyaṃ sannidhībhava keśava

175.048

manasā kalpitair bhaktyā pañcagavyair jalaiḥ śubhaiḥ /AP_175.048ab/
pañcāmṛtaiḥ snāpayāmi tvaṃ me ca bhava pāpahā

175.049

gandhapuṣpodakair yuktamarghyamarghyapate śubhaṃ /AP_175.049ab/
gṛhāṇa pādyamācāmamarghyārhaṅkuru māṃ sadā

175.050

vastraṃ vastrapate puṇyaṃ gṛhāṇa kuru māṃ sadā /AP_175.050ab/
bhūṣaṇādyaiḥ suvastrādyaiśchāditaṃ vratasatpate

175.051

sugandhigandhaṃ vimalaṃ gandhamūrte gṛhāṇa vai /AP_175.051ab/
pāpagandhavihīnaṃ māṃ kuru tvaṃ hi sugandhikaṃ

175.052

puṣpaṃ gṛhāṇa puṣpādipūrṇa māṃ kuru sarvadā /AP_175.052ab/
puṣpagandhaṃ suvimalaṃ āyurārogyavṛddhaye

175.053

daśāṅgaṃ guggulughṛtayuktaṃ dhūpaṃ gṛhāṇa vai /AP_175.053ab/
sadhūpa dhūpita māṃ tvaṃ kuru dhūpitasatpate

175.054

:n
1 vrate deva iti ga.. , gha.. , ja.. , jha.. , ña.. , ṭa.. ca
:p 197
dīpamūrdhaśikhaṃ dīptaṃ gṛhāṇākhilabhāsakaṃ /AP_175.054ab/
dīpamūrte prakāśāḍhyaṃ sarvadordhvagatiṃ kuru

175.055

annādikañca naivedyaṃ gṛhāṇānnādi satpate /AP_175.055ab/
annādipūrṇaṃ kuru māmannadaṃ sarvadāyakaṃ

175.056

mantrahīnaṃ kriyāhīnaṃ bhaktihīnaṃ mayā prabho /AP_175.056ab/
yat pūjitaṃ vratapate paripūrṇantadasu me

175.057

dharmaṃ dehi dhanaṃ dehi saubhāgyaṃ guṇasantatiṃ /AP_175.057ab/
kīrtiṃ vidyāṃ(1) dehi cāyuḥ svargaṃ mokṣañca dehi me /

175.058

imāṃ pūjāṃ vratapate gṛhītvā vraja sāmprataṃ /AP_175.058ab/
punarāgamanāyaiva varadānāya vai prabho

175.059

snātvā vratavatā sarvavrateṣu vratamūrtayaḥ /AP_175.059ab/
pūjyāḥ suvarṇajāstā vai śaktyā vai bhūmiśāyinā

175.060

japo homaś ca sāmānyavratānte dānameva ca /AP_175.060ab/
caturviṃśā dvādaśa vā pañca vā traya ekakaḥ

175.061

viprāḥ prapūjyā guravo(2) bhojyāḥ śaktyā tu dakṣiṇā /AP_175.061ab/
deyā gāvaḥ suvarṇādyāḥ pādukopānahau pṛthak

175.062

jalapātrañcānnapātramṛttikācchatramāsanaṃ(3) /AP_175.062ab/
śayyā vastrayugaṃ kumbhāḥ paribhāṣeyamīritā

Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc