Agni Purana · Chapter 102
:e ity āgneye mahāpurāṇe prāsādakṛtyapratiṣṭhā
nāmaikādhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
% Chapter {102}
:ś atha dvyadhikaśatatamo 'dhyāyaḥ
dhvajāropaṇaṃ
īśvara uvāca
cūlake dhvajadaṇḍe ca(4) dhvaje devakule tathā /AP_102.001ab/
pratiṣṭhā ca yathoddiṣṭā(5) tathā skanda vadāmi te(6)
taḍāgārdhapraveśādvā yadvā savārdhaveśanāt /AP_102.002ab/
aiṣṭake dārujaḥ(7) śūlaḥ śailaje dhāmni śailajaḥ(8)
vaiṣṇavādau ca cakrāḍhyaḥ kumbhaḥ syānmūrtimānataḥ /AP_102.003ab/
sa ca triśūlayuktastu agracūlābhidho mataḥ(9)
:n
1 sannidhyābodhanamiti kha.. , cha.. , ja.. ca
2 vidhāyaiveti ja..
3 prakṛtyā tu iti kha..
4 cūḍake dhvajadaṇḍe vā iti ja..
5 yathādiṣṭā iti jha..
6 tathā hy ahaṃ vadāmi te iti ṅa..
7 aiṣṭe dārubhava iti gha.. , ja.. ca
8 taḍāgārdhetyādiḥ, śailaja ity antaḥ pāṭho jha.. pustake nāsti
9 agraṃ cūḍābhidho mata iti gha.. / asracūlādidoṣata iti cha.. /
gṛhacūḍābhidho mata iti ṅa.. / agraṃ cūḍādidoṣata iti kha..
:p 345
īśaśūlaḥ(1) samākhyāto mūrdhni liṅgasamanvitaḥ /AP_102.004ab/
vījapūrakayukto vā śivaśāstreṣu tadvidhaḥ
citro dhvajaś ca jaṅghāto yathā jaṅgārdhato bhavet(2) /AP_102.005ab/
bhavedvā daṇḍamānastu yadi vā tadyadṛcchayā(3)
mahādhvajaḥ samākhyāto yastu pīṭhasya veṣṭakaḥ(4) /AP_102.006ab/
śakrair grahai rasaivāpi hastair daṇḍastu sambhitaḥ
uttamādikrameṇaiva vijñeyaḥ śūribhistataḥ /AP_102.007ab/
vaṃśajaḥ śālajātirvā sa daṇḍaḥ sarvakāmadaḥ
ayamāropyamāṇastu bhaṅgamāyāti vai yadi /AP_102.008ab/
rājñoniṣṭaṃ(5) vijānīyādyajamānasya vā tathā(6)
mantreṇa bahurūpeṇa pūrvavacchāntimācaret /AP_102.009ab/
dvārapālādipūjāñca mantrāṇāntarpyaṇantathā
vidhāya cūlakaṃ(7) daṇḍaṃ snāpayedastramantrataḥ /AP_102.010ab/
anenaiva tu mantreṇa dhvajaṃ samprokṣya deśikaḥ
mṛdu kaṣāyādibhiḥ(8) snānaṃ prāsādaṅkārayettataḥ /AP_102.011ab/
vilipya rasamācchādya(9) śayyāyāṃ nyasya pūrvavat
cūḍake(20) liṅgavaṇanyāso na ca jñānaṃ na ca kriyā /AP_102.012ab/
:n
1 īśaścūḍa iti iti ga.. / īśaścūla iti ṅa.. / īṣaścūla iti cha.. /
śaśaḥ śūla iti ja..
2 jaṅghāto yadvā jaṅghārdhato bhavediti kha.. / saṅghāto yathā
jaṅghārdhato yajediti gha..
3 yadi vā tadvidicchayā iti kha..
4 yastu syāt pīṭhaveṣṭaka iti ṅa..
5 rājñoriṣṭamiti ja..
6 vai tathā iti ja..
7 cūḍakamiti ja..
8 bhṛtkāṣāyādibhiriti kha.. , cha.. ca
9 vilipya rasamādāyeti ja..
10 cūlake iti gha.. , ṅa.. ca
:p 346
viśeṣārthā(1) caturthī ca na kuṇḍasya(2) kalpanā
daṇḍe tayārthatattvañca(3) vidyātattvaṃ dvitīyakaṃ /AP_102.013ab/
sadyojātāni vakrāṇi(4) śivatattvaṃ punardhvaje
niṣkalañca śivantatra nyasyāṅgāni prapūjayet /AP_102.014ab/
cūḍake ca(4) tato mantro sānnidhye sahitāṇubhiḥ(6)
homayet pratibhāgañca dhvaje taistu phaḍantikaiḥ(7) /AP_102.015ab/
anyathāpi kṛtaṃ yacca dhvajasaṃskāraṇaṃ(8) kvacit
astrayāgavidhāvevaṃ(9) tatsarvamupadarśitaṃ /AP_102.016ab/
prāsāde kārite sthāne(10) sragvastrādivibhūṣite
jaṅghā vedī tadūrdhve tu tritattvādi niveśya ca /AP_102.017ab/
homādikaṃ vidhāyātha śivaṃ sampūjya pūrvavat
sarvatattvamayaṃ dhyātvā śivañca vyāpakaṃ nyaset /AP_102.018ab/
anantaṃ kālarudrañca vibhāvya ca padāmbuje
kuṣmāṇḍahāṭakau pīṭhe pātālanarakaiḥ(11) saha /AP_102.019ab/
bhuvanair lokapālaiś ca śatarudrādibhirvṛtaṃ
brahmāṇdakamidaṃ dhyātvā jaṅghātāñca vibhāvayet /AP_102.020ab/
vāritejonilavyomapañcāṣṭakasamanvitaṃ(12)
:n
1 viśeṣādyā iti gha..
2 navadaṇḍasyeti jha..
3 tathātmatattvañceti ga.. , gha.. ca
4 sadyojātādi vakrāṇīti jha..
5 cūlake ca iti kha.. , ja.. ca
6 saṃhitātmabhiriti kha.. , ga.. ca
7 cūlake iti śloko jha.pustake nāsti
8 tacca dhvaje saṃharaṇamiti kha.. , cha.. , ca / yacca dhvajasaṃskaraṇamiti
gha..
9 astrayāge vidhāne ceti ja..
10 prāsādakāritasthāne iti kha.. , jha.. ca / prāsāde kāritasthāne iti ja..
11 pātālanavakair iti ṅa.. , ja.. ca
12 pañcāggakasamanvitamiti ga..
:p 347
sarvāvaraṇasañjñañca vṛddhayonyavṛkānvitaṃ(1) /AP_102.021ab/
yogāṣṭakasamāyuktaṃ(2) nāśāvidhi guṇatrayaṃ
paṭasthaṃ puruṣaṃ siṃhaṃ vāmañca(3) paribhāvayet /AP_102.022ab/
mañjarīvedikāyāñca vidyādikacatuṣṭayaṃ
kaṇṭhe māyāṃ sarudrāñca(4) vidyāścāmalasārake(5) /AP_102.023ab/
kalase ceśvaraṃ vinduṃ vidyeśvarasamanvitaṃ(6)
jaṭājūṭañca taṃ vidyācchūlaṃ candrārdharūpakaṃ /AP_102.024ab/
śaktitrayaṃ ca tatraiva daṇḍe nādaṃ vibhāvya ca
dhvaje ca kuṇḍalīṃ śaktimiti dhāmni vibhāvayet /AP_102.025ab/
jagatyā vātha sandhāya liṅgaṃ piṇḍikayāthavā(7)
samutthāpya sumantraiś ca(8) vinyaste śaktipaṅkaje /AP_102.026ab/
nyastaratnādike tatra svādhāre viniveśayet
yajamāno dhvaje lagne bandhumitrādibhiḥ saha /AP_102.027ab/
dhāma pradakṣiṇīkṛtya labhate phalamīhitaṃ(9)
guruḥ pāśupataṃ dhyāyan(10) sthiramantrādhipair yutaṃ(11) /AP_102.028ab/
adhipān śastrayuktāṃś ca rakṣaṇāya nibodhayet(12)
:n
1 vuddhayonyantakānvitamiti ga..
2 yāgaṣṭakasamāyuktamiti jha..
3 rāgaśceti kha.. , ja.. ca
4 kaṇṭhe māyāṅgavaktrañceti jha..
5 vidyāścāmanasārake iti kha.. , ga.. ca / vidyādyā manasārake iti ja..
6 viśveśvarasamanvitamiti kha.. , gha.. , cha.. ca / vidyottarasamanvitamiti ga.. /
sarvāvaraṇasañjñañcetyādiḥ, viśveśvarasamanvitamityantaḥ
pāṭho ṅa.pustake nāsti
7 liṅgapiṇḍikayāthaveti gha.. , ṅa.. , ja.. ca
8 svamantraiśceti ga.. , ṅa.. , ca
9 labhate phalamīpsitamiti ṅa..
10 pāśupataṃ dhyāyediti kha.. , gha.. ca
11 śivamantrādhipair yutamiti gha.. , ṅa.. ca
12 rakṣaṇāya nivedayediti kha.. , cha.. ca
:p 348
nyūnādidoṣaśāntyarthaṃ hutvā(1) datvā ca digbaliṃ /AP_102.029ab/
gurave dakṣiṇāṃ dadyād yajamāno divaṃ vrajet
pratimāliṅgavedīnāṃ yāvantaḥ paramāṇavaḥ /AP_102.030ab/
tāvadyugasahasrāṇi karturbhogabhujaḥ(2) phalaṃ
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0