Agni Purana · Chapter 10
:e ity ādimahāpurāṇe āgneye rāmāyaṇe sundarakāṇḍavarṇanaṃ
nāma navamo 'dhyāyaḥ
% Chapter {10}
:ś atha daśamo 'dhyāyaḥ
śrīrāmāvatāravarṇanaṃ
nārāda uvāca
rāmoktaścāṅgado gatvā rāvaṇaṃ prāha jānakī /AP_10.001ab/
dīyatāṃ rāghavāyāśu anyathā tvaṃ mariṣyasi
rāvaṇo hantumudyuktaḥ saṅgrāmoddhatarākṣasaḥ /AP_10.002ab/
rāmāyāha daśagrīvo yuddhamekaṃ tu manyate
rāmo yuddhāya tac chrutvā laṅkāṃ sakapirāyayau /AP_10.003ab/
vānaro hanūmān maindo dvivido jāmbavānnalaḥ
nīlastāroṅgado dhūmraḥ suṣeṇaḥ keśarī gayaḥ /AP_10.004ab/
:p 23
panaso vinato rambhaḥ śarabhaḥ krathano balī
gavākṣo dadhivaktraś ca gavayo gandhamādanaḥ /AP_10.005ab/
ete cānye ca sugrīva etair yukto hy asaṅkhyakaiḥ
rakṣasāṃ vānarāṇāñca yuddhaṃ saṅkulamābabhau /AP_10.006ab/
rākṣasā vānarān jaghnuḥ śaraśaktigadādibhiḥ
vānarā rākṣasāñ jaghnur nakhadantaśilādibhiḥ /AP_10.007ab/
hastyaśvarathapādātaṃ rākṣasānāṃ balaṃ hataṃ
hanūmān giriśṛṅgeṇa dhūmrākṣamabadhīdripum /AP_10.008ab/
akampanaṃ prahastañca yudhyantaṃ nīla ābadhīt
indrajicccharabandhācca vimuktau rāmalakṣmaṇau /AP_10.009ab/
tārkṣasandarśanādvāṇair jaghnatū rākṣasaṃ balam
rāmaḥ śarair jarjaritaṃ rāvaṇañcākarodraṇe /AP_10.010ab/
rāvanaḥ kumbhakarṇañca bodhayāmāsa duḥkhitaḥ
kumbhakarṇaḥ prabuddho 'tha pītvā ghaṭasahasrakam /AP_10.011ab/
madyasya mahiṣādīnāṃ bhakṣayitvāha rāvaṇam
sītāyā haraṇaṃ pāpaṃ kṛtantvaṃ hi gururyataḥ /AP_10.012ab/
ato gacchāmi yuddhāya rāmaṃ hanmi savānaram
ityuktvā vānarān sarvān kumbhakarṇo mamarda ha /AP_10.013ab/
gṛhītastena sugrīvaḥ karṇanāsaṃ cakarta saḥ
karṇanāsāvihīno 'sau bhakṣayāmāsa vānarān /AP_10.014ab/
rāmo 'tha kumbhakarṇasya bāhū ciccheda śāyakaiḥ
tataḥ pādau tataśchitvā śiro bhūmau vyapātayat /AP_10.015ab/
atha kumbho nikumbhaś ca makarākṣaś ca rākṣasaḥ
mahodaro mahāpārśvo matta unmattarākṣasaḥ /AP_10.016ab/
praghaso bhāsakarṇaś ca virūpākṣaś ca saṃyuge
devāntako narāntaś ca triśirāścātikāyakaḥ /AP_10.017ab/
:p 24
rāmeṇa lakṣmaṇenaite vānaraiḥ savibhīṣaṇaiḥ
yudhyamānāstayā hy anye rākṣasā bhuvi pātitāḥ /AP_10.018ab/
indrajinmāyayā yudhyan rāmādīn sambabandha ha
varadattair nāgabāṇaiḥ(1) oṣadhyā tau viśalyakau /AP_10.019ab/
viśalyayābraṇau kṛtvā mārutyānītaparvate
hanūmān dhārayāmāsa tatrāgaṃ yatra saṃsthitaḥ /AP_10.020ab/
nikumbhilāyāṃ homādi kurvantaṃ taṃ hi lakṣmaṇaḥ
śarair indrajitaṃ vīraṃ yuddhe taṃ tu vyaśātayat /AP_10.021ab/
rāvaṇaḥ śokasantaptaḥ sītāṃ hantuṃ samudyataḥ
avindhyavārito(2) rājā rathasthaḥ sabalo yayau /AP_10.022ab/
indrokto mātalī rāmaṃ rathasthaṃ pracakāra tam
rāmarāvaṇayoryuddhaṃ rāmarāvaṇayoriva /AP_10.023ab/
rāvaṇo vānarān hanti mārutyādyāś ca rāvaṇam
rāmaḥ śastraistamastraiś ca vavardha jalado yathā /AP_10.024ab/
tasya dhvajaṃ sa ciccheda rathamaśvāṃś ca sārathim
dhanurbāhūñchirāṃsyeva uttiṣṭhanti śirāṃsi hi /AP_10.025ab/
paitāmahena hṛdayaṃ bhitvā rāmeṇa rāvaṇaḥ
bhūtale pātitaḥ sarvai rākṣasai ruruduḥ striyaḥ /AP_10.026ab/
āśvāsya tañca saṃskṛtya rāmājñapto vibhīṣaṇaḥ
hanūmatānayadrāmaḥ sītāṃ śuddhāṃ gṛhītavān /AP_10.027ab/
rāmo vahnau praviṣṭāntāṃ śuddhāmindrādibhiḥ stutaḥ
brahmaṇā daśarathena tvaṃ viṣṇū rākṣasamardanaḥ /AP_10.028ab/
indrorcito 'mṛtavṛṣṭyā jīvayāmāsa vānarān
:n
1 nāgapaśair iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
2 suhṛnnivārita iti kha, cihnitapustakapāṭhaḥ
:p 25
rāmeṇa pūjitā jagmur yuddhaṃ dṛṣṭvā divañca te /AP_10.029ab/
rāmo vibhīṣaṇāyādāl laṅkāmabhyarcya vānarān
sasītaḥ puṣpake sthitvā gatamārgeṇa vai gataḥ(1) /AP_10.030ab/
darśayan vanadurgāṇi sītāyai hṛṣṭamānasaḥ
bharadvājaṃ namaskṛtya nandigrāmaṃ samāgataḥ /AP_10.031ab/
bharatena nataścāgād ayodhyāntatra saṃsthitaḥ
vasiṣṭhādīnnamaskṛtya kauśalyāñcaiva kekayīm /AP_10.032ab/
sumitrāṃ prāptarājyo 'tha dvijādīn so 'bhyapūjayat
vāsudevaṃ svamātmānam aśvamedhair athāyajat /AP_10.033ab/
sarvadānāni sa dadau pālayāmāsa saḥ prajāḥ
putravaddharmakāmādīn duṣṭanigrahaṇe rataḥ /AP_10.034ab/
sarvadharmaparo lokaḥ sarvaśasyā ca medinī /AP_10.034cd/
nākālamaraṇañcāsīd rāme rājyaṃ praśāsati
Original text: Agnipurāṇa · Edition: Rajendralal Mitra, Calcutta: Asiatic Society of Bengal 1870-1879, 3 vols. (Bibliotheca Indica, 65,1-3) · Data entry Jun Takashima · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0