Language

ENहिગુ
Scripture Library

Abhisamayālaṃkāra · Chapter 2

2.1

ityabhisamayālaṅkāre nāma
prajñāpāramitopadeśaśāstre prathamādhikāraḥ /
2 Mārgajñatādhikāraḥ dvitīyaḥ
1 - dhyāmīkaraṇatādīni
dhyāmīkaraṇatā bhābhirdevānāṃ yogyatāṃ prati /
viṣayo niyato vyāptiḥ svabhāvastasya karma ca

2.2

2 - śrāvakamārgaḥ
caturṇāmāryasatyānāmākārānupalambhataḥ /
śrāvakāṇāmayaṃ mārgo jñeyo mārgajñatānaye

2.3

rūpādiskandhaśūnyatvācchūnyatānāmabhedataḥ /
ūsmāṇau 'nupalambhena teṣāṃ mūrdhagataṃ matam

2.4

kṣāntayasteṣu nityādiyogasthānaniṣedhataḥ /
daśa bhūmīḥ samārabhya vistarāsthānadeśanāt

2.5

agradharmagataṃ proktamāryaśrāvakartmani /
tatkasya hetorbuddhena buddhvā dharmāsamīkṣaṇāt

2.6

3 - pratyekabuddhamārgaḥ
paropadeśavaiyarthyaṃ svayambodhāt svayambhuvām /
gambhīratā ca jñānasya khaḍgānāmabhidhīyate

2.7

śuśrūṣā yasyā yasyārthe yatra yatra yathā yathā /
sa so 'rthaḥ khyātyaśabdo 'pi tasya tasya tathā tathā

2.8

grāhyārthakalpanāhānād grāhakasyāprahāṇataḥ /
ādhārataśca vijñeyaḥ khaḍgamārgasya saṃgrahaḥ

2.9

prajñapteravirodhena dharmatāsūcanākṛtiḥ /
ūṣmagaṃ mūrdhagaṃ rūpādyahānādiprabhāvitam

2.10

adhyātmaśūnyatādyābhī rūpāderaparigrāhāt /
kṣāntī rūpādyanutpādādyākārairagradharmatā

2.11

4 - bodhisattvamārgaḥ
kṣāntijñānakṣaṇaiḥ satyaṃ satyaṃ prati caturvidhaiḥ /
mārgajñatāyāṃ dṛṅmārgaḥ sānuśaṃso 'yamucyate

2.12

ādhārādheyatābhāvāttathatābuddhayormithaḥ /
paryāyeṇānanujñānaṃ mahattā sāpramāṇatā

2.13

parimāṇāntatābhāvo rūpāderavadhāraṇam /
tasyāṃ sthitasya buddhatve 'nudgrahātyāgatādayaḥ

2.14

maitryādi śūnyatā prāptirbuddhatvasya parigrahaḥ /
sarvasya vyavadānasya sarvādhivyādhiśātanam

2.15

nirvāṇagrāhaśāntatvaṃ buddhebhyo rakṣaṇādikam /
aprāṇivadhamārabhya sarvākārajñatānaye

2.16

svayaṃ sthitasya sattvānāṃ sthāpanaṃ pariṇāmanam /
dānādīnāṃ ca sambodhāviti mārgajñatākṣaṇāḥ

2.17

5 - bhāvanāmārgakāritram
sarvato damanaṃ nāma sarvataḥ kleśanirjayaḥ /
upakramāviṣahyatvaṃ bodhirādhārapūjyatā

2.18

sāsravo bhāvanāmārgaḥ
6 - bhāvanāmārgādhimuktiḥ
adhimuktistridhā jñeyā svārthā ca svaparārthikā /
parārthikaivetyeṣā ca pratyekaṃ trividheṣyate

2.19

mṛdvī madhyādhimātrā ca mṛdumṛdvādibhedataḥ /
sā punastribidhetyevaṃ saptaviṃśatidhā matā

2.20

7 - bhāvanāmārgādhimuktasya stutiḥ stobhaḥ praśaṃsā ca
stutiḥ stobhaḥ praśaṃsā ca prajñāpāramitāṃ prati /
adhimokṣasya mātrāṇāṃ navakaistribhiriṣyate

2.21

8 - pariṇāmanā
viśeṣaḥ pariṇāmastu tasya kāritramuttamam /
nopalambhākṛtiścāsāvaviparyāsalakṣaṇaḥ

2.22

vivikto buddhapuṇyaughasvabhāvasmṛtigocaraḥ /
sopāyaścānimittaśca buddhairabhyanumoditaḥ

2.23

traidhātukāprapannaśca pariṇāmo 'parastridhā /
mṛdurmadhyo 'dhimātraśca mahāpuṇyodayātmakaḥ

2.24

9 - anumodanā
upāyānupalambhābhyāṃ śubhamūlānumodanā /
anumode manaskārabhāvaneha vidhīyate

2.25

anāsravo bhāvanāmārgaḥ
10 - abhinirhāraḥ
svabhāvaḥ śreṣṭhatā tasya sarvasyānabhisaṃskṛtiḥ /
nopalambhena dharmāṇāmarpaṇā ca mahārthatā

2.26

11 - atyantaviśuddhiḥ
buddhasevā ca dānādirupāye yacca kauśalam /
hetavo 'trādhimokṣasya dharmavyasanahetavaḥ

2.27

mārādhiṣṭhānagambhīradharmatānadhimuktate /
skandhādyabhiniveśaśca pāpamitraparigrahaḥ

2.28

phalaśuddhiśca rūpādiśuddhireva tayordvayoḥ /
abhinnācchinnatā yasmāditi śuddhirudīritā

2.29

kleśajñeyatrimārgasya śiṣyakhaḍgajinaurasām /
hānād viśuddhirātyantikī tu buddhasya sarvathā

2.30

mṛdumṛdvādiko mārgaḥ śuddhirnavasu bhūmiṣu /
adhimātrādhimātrādermalasya pratipakṣataḥ

2.31

tridhātupratipakṣatvaṃ samatā mānameyayoḥ /
mārgasya ceṣyate tasya codyasya parihārataḥ

Original text: Abhisamayālaṃkāra · Edition: Ramsankar Tripathi: Abhisamayalankaravrttih Sphutartha. Sarnath : Central Institute of Higher Tibetan Studies (CIHTS), 1977. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc