Abhijñānaśakuntala · Chapter 7
prathamopakṛtaṃ marutvataḥ pratipattyā laghu manyate bhavān /
gaṇayaty avadānavismito bhavataḥ so 'pi na satkriyāguṇān //
antargataprārthanam antikasthaṃ jayantam udvīkṣya hṛtasmitena /
āmṛṣṭavakṣoharicandanāṅkā mandāramālā hariṇā pinaddhā //
sukhaparasya harer ubhayaiḥ kṛtaṃ tridivam uddhṛtadānavakaṇṭakam /
tava śarair adhunā nataparvabhiḥ puruṣakesariṇaś ca purā nakhaiḥ //
sidhyanti karmasu mahatv api yan niyojyāḥ saṃbhāvanāguṇam avehi tam īśvarāṇām /
kiṃ vābhaviṣyadaruṇas tamasāṃ vibhettā taṃ cet sahasrakiraṇo dhuri nākariṣyat //
vicchittiśeṣaiḥ surasundarīṇāṃ varṇair amī kalpalatāṃśukeṣu /
vicintya gītakṣamam arthajātaṃ divaukasas tvaccaritaṃ likhanti //
trisrotasaṃ vahati yo gaganapratiṣṭhām jyotīṃṣi vartayati ca pravibhaktaraśmiḥ /
tasya dvitīyaharivikramanistamaskam vāyor imaṃ parivahasya vadanti mārgam //
gatam upari ghanānāṃ vārigarbhodarāṇām //
piśunayati rathas te śīkaraklinnanemiḥ //
śailānām avarohatīva śikharād unmajjatāṃ medinī parṇābhyantaralīnatāṃ vijahati skandhodayāt pādapāḥ /
saṃtānais tanubhāvanaṣṭasalilā vyaktiṃ bhajanty āpagāḥ kenāpy utkṣipateva paṣya bhuvanaṃ matpārśvam ānīyate //
svāyaṃbhuvān marīcer yaḥ prababhūva prajāpatiḥ /
surāsuraguruḥ so 'tra sapatnīkas tapasyati //
upoḍhaśabdā na rathāṅganemayaḥ pravartamānaṃ na ca dṛśyate rajaḥ /
abhūtalasparśanatayāniruddhatas tavāvatīrṇo 'pi ratho na lakṣyate //
valmīkārdhanimagnamūrtir urasā saṃdaṣṭasarpatvacā kaṇṭhe jīrṇalatāpratānavalayenātyarthasaṃpīḍitaḥ /
aṃsavyāpi śakuntanīḍanicitaṃ bibhrajjaṭāmaṇḍalam yatra sthāṇur ivācalo munir asāv abhyarkabimbaṃ sthitaḥ //
prāṇānām anilena vṛttir ucitā satkalpavṛkṣe vane toye kāñcanapadmareṇukapiśe dharmābhiṣekakriyā /
dhyānaṃ ratnaśilātaleṣu vibudhastrīsaṃnidhau saṃyamo yat kāṅkṣanti tapobhir anyamunayas tasmiṃs tapasyanty amī //
manorathāya nāśaṃse kiṃ bāho spandase vṛthā /
pūrvāvadhīritaṃ śreyo duḥkhaṃ hi parivartate //
ardhapītastanaṃ mātur āmardakliṣṭakesaram /
prakrīḍituṃ siṃhaśiśuṃ balātkāreṇa karṣati //
rājā hamatas tejaso bījaṃ bālo 'yaṃ pratibhāti me /
sphuliṅgāvasthayā vahnir edhāpakṣa iva sthitaḥ //
pralobhyavastupraṇayaprasārito vibhāti jālagrathitāṅguliḥ karaḥ /
alakṣyapatrāntaram iddharāgayā navoṣasā bhinnam ivaikapaṅkajam //
ālakṣyadantamukulān animittahāsair avyaktavarṇaramaṇīyavacaḥpravṛttīn /
aṅkāśrayapraṇayinas tanayān vahanto dhanyās tadaṅgarajasā malinībhavanti //
evam āśramaviruddhavṛttinā saṃyamaḥ kim iti janmatas tvayā /
sattvasaṃśraya sukho 'pi dūṣyate kṛṣṇasarpaśiśuneva candanaḥ //
anena kasya api kulāṅkureṇa spṛṣṭasya gātreṣu sukhaṃ mamaivam /
kāṃ nirvṛtiṃ cetasi tasya kuryād yasyāyam aṅkāt kṛtinaḥ prarūḍhaḥ //
bhavaneṣu rasādhikeṣu pūrvaṃ kṣitirakṣārtham uśanti ye nivāsam /
niyataikavratāni paścāt tarumūlāni gṛhībhavanti teṣām //
vasane paridhūsare vasānā niyamakṣāmamukhī dhṛtaikaveṇiḥ /
atiniṣkaruṇasya śuddhaśīlā mama dīrghaṃ virahavrataṃ bibharti //
smṛtibhinnamohatamaso diṣṭyā pramukhe sthitāsi me sumukhi /
uparāgānte śaśinaḥ samupagatā rohiṇī yogam //
bāṣpeṇa pratiṣiddhe 'pi jayaśabde jitaṃ mayā /
yat te dṛṣṭam asaṃskārapāṭalauṣṭhapuṭaṃ mukham //
sutanu hṛdayāt pratyādeśavyalīkam apaitu te kim api manasaḥ saṃmoho me tadā balavān abhūt /
prabalatamasām evaṃ prāyāḥ śubheṣu hi vṛttayaḥ srajam api śirasy andhaḥ kṣiptāṃ dhunoty ahiśaṅkayā //
mohān mayā sutanu pūrvam upekṣitas te yo baddhabindur adharaṃ paribādhamānaḥ /
taṃ tāvad ākuṭilapakṣmavilagnam adya bāṣpaṃ pramṛjya vigatānuśayo bhaveyam //
putrasya te raṇaśirasy ayam agrayāyī duṣyanta ity abhihito bhuvanasya bhartā /
cāpena yasya vinivartitakarmajātam tatkoṭimatkuliśam ābharaṇaṃ maghonaḥ //
prāhur dvādaśadhā sthitasya munayo yat tejasaḥ kāraṇam bhartāraṃ bhuvanatrayasya suṣuve yad yajñabhāgeśvaram /
yasminn ātmabhavaḥ paro 'pi puruṣaś cakre bhavāyāspadam dvandvaṃ dakṣamarīcisaṃbhavam idaṃ tat sraṣṭur ekāntaram //
ākhaṇḍalasamo bhartā jayantapratimaḥ sutaḥ /
āśīr anyā na te yogyā paulomīsadṛśī bhava //
diṣṭyā śakuntalā sādhvī sadapatyam idaṃ bhavān /
śraddhā vittaṃ vidhiś ceti tritayaṃ tat samāgatam //
udeti pūrvaṃ kusumaṃ tataḥ phalaṃ ghanodayaḥ prāk+tadanantaraṃ payaḥ /
nimittanaimittikayor ayaṃ kramas tava prasādasya puras tu saṃpadaḥ //
yathā gajo neti samakṣarūpe tasminn apakrāmati saṃśayaḥ syāt /
padāni dṛṣṭvā tu bhavet pratītis tathāvidho me manaso vikāraḥ //
śāpād asi pratihatā smṛtirodharūkṣe bhartary apetatamasi prabhutā tava eva /
chāyā na mūrchati malopahataprasāde śuddhe tu darpaṇatale sulabhāvakāśā //
rathenānuddhātastimitagatinā tīrṇajaladhiḥ purā saptadvīpāṃ jayati vasudhām apratirathaḥ /
ihāyaṃ sattvānāṃ prasabhadamanāt sarvadamanaḥ punar yāsyaty ākhyāṃ bharata il lokasya bharaṇāt //
tava bhavatu viḍaujāḥ prājyavṛṣṭiḥ prajāsu tvam api vitatayajño vajriṇaṃ prīṇayasva /
yugaśataparivartān evam anyonyakṛtyair nayatam ubhayalokānugrahaślāghanīyaiḥ //
pravartatāṃ prakṛtihitāya pārthivaḥ sarasvatī śrutamahatāṃ mahīyatām /
mama api ca kṣapayatu nīlalohitaḥ punarbhavaṃ parigataśaktir ātmabhūḥ //
Original text: Abhijñānaśakuntala · Edition: M.R. Kale, Bombay 1898 (ninth ed. 1961) · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0