Abhidharmadīpa · Verses 1-20

yo duḥkhahetuvyupaśāntimārgaṃ pradarśayāmāsa narāmarebhyaḥ /
taṃ satpathajñaṃ praṇipatya buddhaṃ śāstraṃ kariṣyāmyabhidharmadīpam

sattvādyananyathābhāve vyaktābhāvaḥ prasajyate /
tadvikārādvikāritvaṃ prakṛtestadabhedataḥ

na karma svakatotsargāt jñavyaktātmakatā malāḥ /
prākpakṣe muktyabhāvaśca dvitīye 'nye 'pyupaplavāḥ

rūpaskandho hi netrādyā daśāyatanadhātavaḥ /
dharmasaṃjñe trayaskandhāḥ sāvijñaptirdhruvatrayāḥ

manaḥsaṃjñakamanyo 'pi saptavijñānadhātavaḥ /
āyadvāraṃ hyāyatanaṃ dhāturgotraṃ nirucyate

yogarūpyānukūlyāderdvādaśāyatanīṃ muniḥ /
buddhyādyekatvadhīhānyai dhātūṃścāṣṭādaśoktavān

ṣaṇṇāmanyo nyatantratvātkāraṇaṃ yaddhi tanmanaḥ /
rūpyarūpāśrayāstitvātpañcānāṃ rūpyudāhṛtaḥ

skandhāyatanadhātūnāṃ svātmanā saṃgrahaḥ smṛtaḥ /
svātmanā nityamaviyogāt samatvaṃ cittacaitasām

tadākhyā ye 'nyasūtroktāsteṣāmeṣveva saṃgraham /
brūyācchāstranayābhijño buddhyāpekṣya svalakṣaṇam

anyonyasaṃgraho jñeyaḥ skandhādīnāṃ yathāyatham /
nādhvasvapatanādibhyo nityānāṃ skandhasaṃgrahaḥ

dharmaskandhasahastrāṇāmaśīterapi saṃgrahaḥ /
jñeyo 'vataraṇeṣveva taiḥ sanmārgāvatāraṇāt

dharmaskandhapramāṇaṃ tu satyāderekaśaḥ kathā /
tatsatattvaṃ tu keṣāñcidvāṅnāmāpīṣyate paraiḥ

sattvaprajñaptyupādānaṃ maulaṃ ṣaḍdhātavo matāḥ /
proktāstadbhedato yasmādasmimāno nivartate

kliṣṭameva hi vijñānaṃ draṣṭavyaṃ janmani śrayāt /
khadhātuḥ pṛthagākāśādrūpāyatanasaṃgrahāt

nabhaḥ khalu nabho dhātorāsanno hetureṣa tu /
bhūtānāṃ tāni tajjasya rūpasyaitattu cetasaḥ

pratyakṣavṛttiryattatprāgaprāptagrāhyato 'pi yat /
tato 'pi yaddavīyo 'rthaṃ paṭiṣṭhamitarādapi

sanidarśana ādyārthaḥ mūrtāḥ sapratighā daśa /
anyatra rūpaśabdābhyāṃ ta evāvyākṛtā matāḥ

śeṣāstridhā iha sarve 'pi rūpadhātau caturdaśa /
rasagandhau savijñānau dhātū hitvā trayontimāḥ

sāsravānāstravā antyāstrayaḥ śeṣāstu sāsravāḥ /
sālambaprathamāḥ pañca sopacārāstrayastridhā

nirvikalpaguṇasvārthāḥ asmārādanirūpaṇāt /
manobhaumī smṛtiḥ pūrvo dvitīyo dhīrnirūpikā