विष्णुधर्मोत्तरपुराणम् · अध्याय 1.48

मार्कण्डेय उवाच ॥
सिंहिकापुत्रसैन्येन हन्यमानस्तदा रणे ॥
गोचराभ्यागतान्सर्वान्रामो निन्ये यमक्षयम

तेन कृत्ताः परशुना यथा परशुना मृगाः ॥
आलिङ्ग्य शेरते क्षोणीं दानवास्ते मदोद्धताः

तीक्ष्णधाराग्रदुष्प्रेक्ष्यकुठारच्छिन्नमस्तकैः ॥
आततार तदा भूमिं कुशैर्वेदिमिवाध्वरे

परश्वधाग्रसंभिन्नदैत्यदेहसमुद्भवम् ॥
प्रसुस्राव तदा रक्तं येनाऽऽसीत्कर्दमं महत्

ते हन्यमाना रामेण राममेवाऽभिदुद्रुवुः ॥
परिपूर्णे यथा काले शलभा जातवेदसम्

रामस्य प्रमुखे दैत्यास्तदा तिष्ठन्ति ये नृप ॥
निमेषान्तरमात्रेण ते प्रयान्ति यमक्षयम्

कुञ्जरस्तुरगः पत्तिर्नाजौ यादव दृश्यते ॥
द्वितीयं प्रददौ यस्य प्रहारं भृगुनन्दनः

एकप्रहाराभिगतान्दानवान्पर्वतोपमान्॥
अपश्याम रणे तत्र ब्रह्मणा सहिता वयम्

रामेण हन्यमानानां दानवानां मुहुर्मुहुः ॥
आरावः श्रूयते घोरो वनानामिव दह्यताम्

आक्रम्य पद्भ्यां तरसा रथस्थानामथाहरत् ॥
शीर्षाणि तेन तीक्ष्णेन तथा परशुना रणे

रामेणाऽऽक्रम्यमाणेषु रथेषु रथयूथपाः ॥
भूमौ निविष्टमूर्द्धानस्तत्यजुर्जीवितं हयाः

निष्पिपेष रथस्थानां दारयन्कुञ्जरान्रणे ॥
बभ्रमे तत्र तत्रैकः कालोत्सृष्ट इवान्तकः

विच्छिन्दन्योधशीर्षाणि रणे रामो रथाद्रथम् ॥
व्रजन्भाति विशालाक्षो वृक्षादवृक्षमिवाऽण्डज

स शराञ्चितसर्वाङ्गः शोणितेन समुक्षितः ॥
रराज रामः समरे रश्मिमानिव भास्करः

दैत्यबाहुविनिर्मुक्तानायुधाञ्छतशस्तथा ॥
परश्वधाग्रेण रणे चिच्छेद रणकर्कशः

तेषां संछिद्यमानानां प्रादुरासीद्धुताशनः ॥
येन तानेव तरसा क्षितौ चक्रे स भस्मसात्

बहुत्वाद्दैत्ययोधानां रामस्संछादितो रणे ॥
हेतिपुञ्जेन महता शैलाभेन न दृश्यते

हेतिपुञ्जं विधूयोग्रमभ्रपुञ्जं यथा रविः ॥
पुनर्दर्शनमायाति संहर्त्ता दैत्यतेजसाम्

ब्रह्मा सुरगणैः सार्द्धमृषिभिश्च महात्मभिः ॥
पूजयामास तद्युद्धं साधुवादेन यादव

दृष्टवन्तश्च धनुषा युद्धानि च मुहुर्मुहुः ॥
तथैवाऽऽश्चर्यभूतानि लोकानां खड्गचर्मणा

अपूर्व एष संग्रामो रामस्य बहुभिः सह ॥
परश्वधायुधस्योग्र इति देवास्तथाऽब्रुवन्

पूज्यमानः स रामोऽपि देवपुष्पोत्करैस्तदा ॥
चिच्छेद युधि दैत्यानां शिरांसि शतशो रणे

दैत्यशोणितदिग्धाङ्गं भार्गवं लघुविक्रमम् ॥
अलातचक्रप्रतिमं तदा पश्यति यादव

भ्रमताऽनेन रौद्रेण रणे कालाग्निवर्च्चसा ॥
कृताः समरशौण्डेन भीमा रुधिरनिम्नगाः

परश्वधाग्रविक्षेपगतजीवितकुञ्जरैः ॥
पादोपलैश्च समरे प्रतस्तार स भार्गवः

दन्तिदन्तपदन्यासप्राप्तं कुञ्जरमस्तकम् ॥
विनिघ्नन्स गजारोहाच्छ्येनवद्विचरन् लघु

आरुह्य कुंजरञ्चैकं कुञ्जरात्कुञ्जरान्तरम् ॥
अपश्याम रणे रामं विचरन्तं यथासुखम्

भूयो भूमिगतो रामः कुञ्जराणां परश्वधा ॥
चकार कदनं घोरं प्रलयाग्निरिवोत्थितः

छिन्नाग्रहस्तान्विरदान्द्विरदाञ्छोणितोक्षितान् ॥
क्षितौ गता न पश्यामः श्यामीकृतदिगन्तरान्

एवं हि युध्यता तेन रणे कालाग्निवर्चसा ॥
हतानि दानवेन्द्राणां प्रयुतान्यर्बुदानि च

येषां प्रहारं संसोढुं नेयं शक्ता वसुन्धरा ॥
तेषां प्रहारभिन्नाङ्गो नैव रामो व्यकम्पत

दृष्ट्वा प्रहारवैक्लव्यं निहतांश्च महासुरान् ॥
प्रदुद्रुवुर्दैत्यगणाः साल्वं शरणमाहवे

अल्पावशिष्टान्दितिजान्प्रनष्टान्संवीक्ष्य साल्वः स्वहिते निविष्टान् ॥
रामं ययौ तेन गजेन युद्धे रामाद्रणे युद्धमभीप्समानः

इति श्रीविष्णुधर्मोत्तरे प्रथमखण्डे मा०सं० साल्वसैन्यवधो नामाऽष्टचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः