विनयसूत्र · अध्याय 10

। नाप्रतिकृताज्ञपनजष्कर्म प्रत्यनुभवेत् ।

। उत्सृज्य पोषधं प्रवारणाञ् च ।

। न सीमान्तरस्थस्य कस्मिंश् चिद् अङ्गत्वम् ।

। ध्वंसस् तद्गतौ साह्य गतस्य ।

। उभयस्थत्वम् एकस्मिन्न् ए[55अ4]कत्र पादे परस्मिन् परत्र ।

। सर्वस्मिन्न् अवष्टम्भिनि स्थितस्यावष्टब्धे ।

। रूढिर् एवम् अनेकत्रोपगतेः ।

। अर्हत्वम् अनेकशयनासनग्राहे ।

। यथेष्टम् अस्य वस्तव्यता ।

। न व्यग्रकारित्वं जिनस्य ।

। न पूरकत्वम् ।

। नाकर्मणा तत्करणीयस्योत्थानम् ।

। कृतत्वं यद्भूयस् कृतत्वे वाक्यस्यानुत्तरस्य ।

। नाकीर्त्तित्वे निमित्तानां बन्धे ।

। पारिवासिके [55अ5] नान्तस्योपस्थानसंवृतेः ।

। उन्मत्तकेन चोद्देशस्य ।

। ज्ञप्तिवद् भेदानुष्ठानम् ।

। अनङ्गम् अत्र भिन्नव्यंजनत्वम् ।

। न हास्यभावेन कस्यचित् स्थूलम् अरूढिबुद्ध्या भेदोत्क्षेपयोः ।

। दुष्कृतम् असंघभूतत्वे ।

। नान्येषां नानासंवासिकेभ्यो बर्हाणां पूरणे गणेन ज्ञप्तिवाचनयोः ।

। नासंपन्नत्वे ऽर्ह[ः] स्वसंघेन प्रत्यनुभवस्य ।

। संपन्नत्वं [55अ6] ज्ञप्तिश्रुताव् अस्य नाविधिर् भव्यरूपे प्रतिनिधिना दूतेन प्रव्राजनम् ।

। उत्तरञ् चोपसंपादनात् ।

। नाप्रतीष्टो दत्तत्वम् ।

। ध्वंसो ऽत्र याचनस्य ।

। विधित्वं मेवकज्ञपनपूर्वकत्वे ऽस्य ।

। उत्क्षेपे ऽप्य् एतत् ।

। अवधानं परेणासमन्वाहाराद् युक्तो तन्त्रः ।

। नार्थच्छेदाना, क्रमव्यत्याद् अरूढिः ।

। अकरणीयत्वं भ्रेषस्य ।

। न व्यञ्जनान्तर[55ब्1]संश्रयात् ।

। न भिक्षुभिक्षुणीत्वयोर् अन्यकर्मवस्तुप्रतिज्ञपिते चोदकेन कल्पयति सांमुख्यं प्रणिधिकरणम् ।

। प्रतीतिमात्रेण सन्निपातादाने ।

। अनङ्गम् अदर्शने व्याघातित्वात् सत्त्वस्य प्रतिज्ञानम् ।

। अवकाशां करणे चायोगात् ।

। संपत्यास्वयम् अनुत्थाने चोदकस्योत्थापनम् ।

। [आ]क्रोषरोषकपरिभाषकतामलाभावा[55ब्2]साभ्यां संघस्य चेतकत्वम् ।

। राजकुलयुक्तकुलज्ञातिपुद्गलप्रतिसरणताम् अप्रतिसर्तृतां संघस्याबिभ्रतः ।

। अकुर्वाणस्यास्यागारिकतीर्थिकध्वजधारणतीर्थ्यसेवानाचारचरणान्यशिक्षणञ् च भिक्षुशिक्षायाम् उत्कचप्रकचस्य संघे रोम पातयतो निःसरणं प्रवर्त्तयतः समीचीम् उपदर्शयतो विरमतो निमित्ताद् अवसारणं याचिते ।

। [55ब्3] कर्मदानबर्हणोपसंपादनप्रतिप्रस्रम्भन्नोन्मज्जनञ् च ।

। कलहकारकतम् जयेयुः कर्मणा ।

। निगर्हणम् अभीक्ष्णसंघावशेषापत्तिकस्याप्रतिकृत्य ।

। कुलदूषकस्य प्रवासनम् ।

। अदानाकरणयोश् च तदर्थं संनिपातावकाशयोः ।

। उद्भावने च तददृष्टेः ।

। प्रतिसंहरणमवम् पण्डितागारिकस्य ।

। तत्क्षम[55ब्4]णकम् अत्र कर्मणः स्थाने ऽवसारणं प्रति प्रतीतायाम्[आ]पत्तावप्रतिकृतायाम् अप्रतिकार्यायां संवरेणादृष्टिम् उद्भावयन्तम् अनिच्छन्तं प्रतिकृतिम् अनुष्ठातुम् अनुत्सृजन्तं च पापिकां दृष्टिम् उत्क्षिपेयुः ।

। इहैवैनाम् आपत्तिं प्रतिकुर्वीथा अयम् एव त्व् आसंघः प्रस्रम्भयिष्यति इत्य् एवं ब्रूय्युः ।

। नापत्तिं प्रतिच्छादयेत् ।

। नाम्ना ऽन्ततः [55ब्5] प्रवेद्यत्वम् ।

। यथाकथंचित् दुष्कृतस्य ।

। प्रकृतिस्थे ।

। अनन्यदृष्टौ सोपसंपदि ।

। तुल्यव्यंजने ।

। अतैवैतत् सोत्तरम् ।

। कृतत्वम् अस्यैदंधर्मके ।

। सीमान्तरस्थे च ।

। संघे सर्वत्राज्ञापनजानाम् ।

। सन्निहिते तत्रास्रमे प्रतिदेशनीयस्य गर्ह्यम् आयुष्मन्तः स्थानम् आपन्नो सात्म्यं प्रतिदेशनीयन्त धर्मं प्रतिदे[श]यामि इति ।

। नैतन् मन्त्रवत् ।

। [55ब्6] संवरकृतेर् अतो व्युत्थानं मानसीतः ।

। अन्य तस्मै तदो देशनात् ।

। एकत्र ।

। अनन्यदृष्टो तत्र ।

। असमावन्ये निकायतः ।

। अभावे आपत्तितः ।

। निःसर्गवीचनपूर्वकानैःकातः ।

। संघे स्थूलात् सर्वत्र ।

। पंचकादौ सशेषागताद् गुरुणः ।

। अशेषागताद् अनवच्छिन्ने भूयसि ।

। लिङ्घोरस्माच् चतुष्कादौ ।

। कृत[56अ1] । ।वदन्ते ऽत्रोद्युक्तस्यासंपन्नप्रयत्वे कर्म ।

। दुष्कारवत्त्वमूढकृतस्य प्रत्यापत्तौ संज्ञायमानस्य तेन ।

। नामगोत्रोपसंहितम् आपत्तित्वात् कीर्त्तनम् ।

। इयत्कालप्रतिच्छन्नतया वा संघावशेषायाम् ।

। आवर्हणम् अतो व्युत्थानकृत ।

। चरितमानास्यस्य ।

। षड् अहम् आदाय संघात् ।

। अर्द्धमासं भिक्षुण्याः ।

। गुरुधर्मा[56अ2]तिक्रमे ऽप्य् अस्य चरितत्वम् ।

। असति प्रतिच्छाददोषे तद् रूढिः ।

। परिवाएन तदपहतिः ।

। तावन्तं कालम् आद्[आ]य संघात् ।

। क्रियमान्तायाम् अनयोस् तत्संघावशेषापदने ध्वंसः कृतादानयोः ।

। तस्मान् मूलोपक्रमत्वं दानम् ।

। निर्वाह्य तत्प्रस्तुतम् ।

। तस्माद् अरूढस्यास्य पृथक् तदानीम् उत्थाप्यता प्रथमं च ।

। प्रतिकार्यं तदान्तरम् ।

। तस्मात् तादर्थस्या[56अ3]पि संश्रयत्वम् ।

। अवरोध्यता चातिरिक्तस्य तत्प्रतिच्छादकालस्य ।

। कर्मणा न्योद्दानम् ।

। आवर्हणाञ् च ।

। तर्जनं चात्र ज्ञप्तिप्रथमवाचनान्तराले ।

। निपतितस्य तृणप्रस्तारकेण ।

। समुद्रेजनञ् च ।

। कृततोत्कीर्त्तनान्तरम् ।

। निष्काशनं दुःशीलस्य ।

। संघस्यात्र प्रगमः ।

। नासावेनदव्युपेक्षेत ।

। [56अ4] अवसार्यत्वं नाशितस्य ।

। नासां मन्ये प्रणिधातॄणाम् अवसारणस्य प्रणिहितौ रूढिः ।

। अवस्तव्यता दूषितस्थाने प्रवासितस्य ।

। सर्वत्रोत्क्षिप्तके संबास्यत्वासंभोग्यत्वे ।

। संज्ञयात्र व्यवस्थानम् ।

। अधर्मपक्षस्यैतिभिन्नतायाम् इतरेण ।

। नान्यस्य ।

। नान्यत्रैत प्रणिहिते ।

। अपाश्रयेणास्य वस्तव्यता सप्रेमकस्य ।

। विकृतेः क्रियमाणप्रणिधिना ध्वस्ते[56अ5]न च निष्कास्य मानेन भजने भाण्डस्य छोरणम् ।

। वलानिष्काशः ।

। अवलम्बनस्य छोदनम् ।

। अपतनधर्मणा तत्रोत्पाटनम् ।

। संघेन तस्य प्रतिसंस्करणम् ।

। संप्रदास्य ।

। असंपत्तौ वैहारात् ।

। न कलहकारकं निष्कास्यमानन् वारयेत् ।

। अनिवृत्तौ कलेर् उपशान्त्यै प्रयत्नाद् उत्क्षेपः ।

। विनिश्चयगते व्युपशमनेन ।

। निःश्रिते निःश्रयः प्रय[56अ6]तेत् ।

। निमित्तस्यापि कलेरुपसंहारिणोत्क्षेप्यता ।

। संसृष्टविहारिणम् अपि भिक्षुणीभिर् उत्क्षिपेयुः ।

। अवन्दनार्हसंवृतिम् अत्रोत्क्षिप्तस्य भिक्षुण्याष् कुर्युः ।

। उद्भवो ऽन्यस्य प्रणिधिः निमित्ते तदर्थाभिसन्धिनान्य् अप्रकृतौ ।

। अरूढिर् अन्यथात्वं परत्र ।

। अनुत्थानम् उत्क्षेपे ।

। स्थूलं ज्ञातमहापुण्यसूत्रविनयमातृकाधरबहुश्रुतपक्षम् अनिवाराणां [56ब्1] निर्दोषनागारिकभिक्ष्वादिपञ्चकावस्पण्डने ऽपि प्रतिसंहरणम् ।

। नाक्रोश्येनावस्पण्डनम् ।

। अनाशंक्यं स्वसाधारण्यम् ।

। अनुपसंपत्कस्यैषां प्रव्रजिते कर्तव्यता ।

। न गृहिणि ।

। पात्रसस्वाख्यातारं प्रति भिक्षोर् अभूतेन पाराजैकेन ।

। क्रोशकं परिभाषकं च निकुब्जयेरन् ।

। व्यवस्थाकरणतः ।

। प्रज्ञप्त्या ।

। न निकुब्जितया तस्य [56ब्2] गृहान् गच्छेत् ।

। नासनं परिभुञ्जीत ।

। न प्रज्ञप्तान् देयधर्मं ।

। न पिण्डपातं प्रतिगृह्णीतात् ।

। न धर्मं देशयेत् ।

। यत् कर्म करणं तद्गतानां निकुब्जितत्वम् ।

। अनुत्तानम् अस्यास्वपक्षकुलं प्रत्योत्क्षिप्तकात् ।

। तेतनमस्य केनचित् ।

। क्षमिततत्य् उन्मज्जनं ज्ञपनेन ।

। भवत्य् उत्थानम् अनुत्पन्नप्रतिच्छादचित्तस्यान्तिमातः ।

। शिक्षाचरणेन ।

। [56ब्3] तल्लभायाः संघतः ।

। कर्मणा दानम् ।

। यावज् जीव[म्] ।

। शुद्धिर् एकस्य पुरतो देशनेन संघावशेषतो ह्रीमतः ।

। सूत्रधरस्य विनयस्य मातृकायाः ।

। ज्ञातस्य च ।

। अशयतापत्तिव्युत्थानेन दण्डकर्मतः ।

। निकायतो नामात्रापत्तेर् नाम ।

। समुत्थानं गोत्रम् ।