વિનયસૂત્ર · અધ્યાય 10

। નાપ્રતિકૃતાજ્ઞપનજષ્કર્મ પ્રત્યનુભવેત્ ।

। ઉત્સૃજ્ય પોષધં પ્રવારણાઞ્ ચ ।

। ન સીમાન્તરસ્થસ્ય કસ્મિંશ્ ચિદ્ અઙ્ગત્વમ્ ।

। ધ્વંસસ્ તદ્ગતૌ સાહ્ય ગતસ્ય ।

। ઉભયસ્થત્વમ્ એકસ્મિન્ન્ એ[55અ4]કત્ર પાદે પરસ્મિન્ પરત્ર ।

। સર્વસ્મિન્ન્ અવષ્ટમ્ભિનિ સ્થિતસ્યાવષ્ટબ્ધે ।

। રૂઢિર્ એવમ્ અનેકત્રોપગતેઃ ।

। અર્હત્વમ્ અનેકશયનાસનગ્રાહે ।

। યથેષ્ટમ્ અસ્ય વસ્તવ્યતા ।

। ન વ્યગ્રકારિત્વં જિનસ્ય ।

। ન પૂરકત્વમ્ ।

। નાકર્મણા તત્કરણીયસ્યોત્થાનમ્ ।

। કૃતત્વં યદ્ભૂયસ્ કૃતત્વે વાક્યસ્યાનુત્તરસ્ય ।

। નાકીર્ત્તિત્વે નિમિત્તાનાં બન્ધે ।

। પારિવાસિકે [55અ5] નાન્તસ્યોપસ્થાનસંવૃતેઃ ।

। ઉન્મત્તકેન ચોદ્દેશસ્ય ।

। જ્ઞપ્તિવદ્ ભેદાનુષ્ઠાનમ્ ।

। અનઙ્ગમ્ અત્ર ભિન્નવ્યંજનત્વમ્ ।

। ન હાસ્યભાવેન કસ્યચિત્ સ્થૂલમ્ અરૂઢિબુદ્ધ્યા ભેદોત્ક્ષેપયોઃ ।

। દુષ્કૃતમ્ અસંઘભૂતત્વે ।

। નાન્યેષાં નાનાસંવાસિકેભ્યો બર્હાણાં પૂરણે ગણેન જ્ઞપ્તિવાચનયોઃ ।

। નાસંપન્નત્વે ઽર્હ[ઃ] સ્વસંઘેન પ્રત્યનુભવસ્ય ।

। સંપન્નત્વં [55અ6] જ્ઞપ્તિશ્રુતાવ્ અસ્ય નાવિધિર્ ભવ્યરૂપે પ્રતિનિધિના દૂતેન પ્રવ્રાજનમ્ ।

। ઉત્તરઞ્ ચોપસંપાદનાત્ ।

। નાપ્રતીષ્ટો દત્તત્વમ્ ।

। ધ્વંસો ઽત્ર યાચનસ્ય ।

। વિધિત્વં મેવકજ્ઞપનપૂર્વકત્વે ઽસ્ય ।

। ઉત્ક્ષેપે ઽપ્ય્ એતત્ ।

। અવધાનં પરેણાસમન્વાહારાદ્ યુક્તો તન્ત્રઃ ।

। નાર્થચ્છેદાના, ક્રમવ્યત્યાદ્ અરૂઢિઃ ।

। અકરણીયત્વં ભ્રેષસ્ય ।

। ન વ્યઞ્જનાન્તર[55બ્1]સંશ્રયાત્ ।

। ન ભિક્ષુભિક્ષુણીત્વયોર્ અન્યકર્મવસ્તુપ્રતિજ્ઞપિતે ચોદકેન કલ્પયતિ સાંમુખ્યં પ્રણિધિકરણમ્ ।

। પ્રતીતિમાત્રેણ સન્નિપાતાદાને ।

। અનઙ્ગમ્ અદર્શને વ્યાઘાતિત્વાત્ સત્ત્વસ્ય પ્રતિજ્ઞાનમ્ ।

। અવકાશાં કરણે ચાયોગાત્ ।

। સંપત્યાસ્વયમ્ અનુત્થાને ચોદકસ્યોત્થાપનમ્ ।

। [આ]ક્રોષરોષકપરિભાષકતામલાભાવા[55બ્2]સાભ્યાં સંઘસ્ય ચેતકત્વમ્ ।

। રાજકુલયુક્તકુલજ્ઞાતિપુદ્ગલપ્રતિસરણતામ્ અપ્રતિસર્તૃતાં સંઘસ્યાબિભ્રતઃ ।

। અકુર્વાણસ્યાસ્યાગારિકતીર્થિકધ્વજધારણતીર્થ્યસેવાનાચારચરણાન્યશિક્ષણઞ્ ચ ભિક્ષુશિક્ષાયામ્ ઉત્કચપ્રકચસ્ય સંઘે રોમ પાતયતો નિઃસરણં પ્રવર્ત્તયતઃ સમીચીમ્ ઉપદર્શયતો વિરમતો નિમિત્તાદ્ અવસારણં યાચિતે ।

। [55બ્3] કર્મદાનબર્હણોપસંપાદનપ્રતિપ્રસ્રમ્ભન્નોન્મજ્જનઞ્ ચ ।

। કલહકારકતમ્ જયેયુઃ કર્મણા ।

। નિગર્હણમ્ અભીક્ષ્ણસંઘાવશેષાપત્તિકસ્યાપ્રતિકૃત્ય ।

। કુલદૂષકસ્ય પ્રવાસનમ્ ।

। અદાનાકરણયોશ્ ચ તદર્થં સંનિપાતાવકાશયોઃ ।

। ઉદ્ભાવને ચ તદદૃષ્ટેઃ ।

। પ્રતિસંહરણમવમ્ પણ્ડિતાગારિકસ્ય ।

। તત્ક્ષમ[55બ્4]ણકમ્ અત્ર કર્મણઃ સ્થાને ઽવસારણં પ્રતિ પ્રતીતાયામ્[આ]પત્તાવપ્રતિકૃતાયામ્ અપ્રતિકાર્યાયાં સંવરેણાદૃષ્ટિમ્ ઉદ્ભાવયન્તમ્ અનિચ્છન્તં પ્રતિકૃતિમ્ અનુષ્ઠાતુમ્ અનુત્સૃજન્તં ચ પાપિકાં દૃષ્ટિમ્ ઉત્ક્ષિપેયુઃ ।

। ઇહૈવૈનામ્ આપત્તિં પ્રતિકુર્વીથા અયમ્ એવ ત્વ્ આસંઘઃ પ્રસ્રમ્ભયિષ્યતિ ઇત્ય્ એવં બ્રૂય્યુઃ ।

। નાપત્તિં પ્રતિચ્છાદયેત્ ।

। નામ્ના ઽન્તતઃ [55બ્5] પ્રવેદ્યત્વમ્ ।

। યથાકથંચિત્ દુષ્કૃતસ્ય ।

। પ્રકૃતિસ્થે ।

। અનન્યદૃષ્ટૌ સોપસંપદિ ।

। તુલ્યવ્યંજને ।

। અતૈવૈતત્ સોત્તરમ્ ।

। કૃતત્વમ્ અસ્યૈદંધર્મકે ।

। સીમાન્તરસ્થે ચ ।

। સંઘે સર્વત્રાજ્ઞાપનજાનામ્ ।

। સન્નિહિતે તત્રાસ્રમે પ્રતિદેશનીયસ્ય ગર્હ્યમ્ આયુષ્મન્તઃ સ્થાનમ્ આપન્નો સાત્મ્યં પ્રતિદેશનીયન્ત ધર્મં પ્રતિદે[શ]યામિ ઇતિ ।

। નૈતન્ મન્ત્રવત્ ।

। [55બ્6] સંવરકૃતેર્ અતો વ્યુત્થાનં માનસીતઃ ।

। અન્ય તસ્મૈ તદો દેશનાત્ ।

। એકત્ર ।

। અનન્યદૃષ્ટો તત્ર ।

। અસમાવન્યે નિકાયતઃ ।

। અભાવે આપત્તિતઃ ।

। નિઃસર્ગવીચનપૂર્વકાનૈઃકાતઃ ।

। સંઘે સ્થૂલાત્ સર્વત્ર ।

। પંચકાદૌ સશેષાગતાદ્ ગુરુણઃ ।

। અશેષાગતાદ્ અનવચ્છિન્ને ભૂયસિ ।

। લિઙ્ઘોરસ્માચ્ ચતુષ્કાદૌ ।

। કૃત[56અ1] । ।વદન્તે ઽત્રોદ્યુક્તસ્યાસંપન્નપ્રયત્વે કર્મ ।

। દુષ્કારવત્ત્વમૂઢકૃતસ્ય પ્રત્યાપત્તૌ સંજ્ઞાયમાનસ્ય તેન ।

। નામગોત્રોપસંહિતમ્ આપત્તિત્વાત્ કીર્ત્તનમ્ ।

। ઇયત્કાલપ્રતિચ્છન્નતયા વા સંઘાવશેષાયામ્ ।

। આવર્હણમ્ અતો વ્યુત્થાનકૃત ।

। ચરિતમાનાસ્યસ્ય ।

। ષડ્ અહમ્ આદાય સંઘાત્ ।

। અર્દ્ધમાસં ભિક્ષુણ્યાઃ ।

। ગુરુધર્મા[56અ2]તિક્રમે ઽપ્ય્ અસ્ય ચરિતત્વમ્ ।

। અસતિ પ્રતિચ્છાદદોષે તદ્ રૂઢિઃ ।

। પરિવાએન તદપહતિઃ ।

। તાવન્તં કાલમ્ આદ્[આ]ય સંઘાત્ ।

। ક્રિયમાન્તાયામ્ અનયોસ્ તત્સંઘાવશેષાપદને ધ્વંસઃ કૃતાદાનયોઃ ।

। તસ્માન્ મૂલોપક્રમત્વં દાનમ્ ।

। નિર્વાહ્ય તત્પ્રસ્તુતમ્ ।

। તસ્માદ્ અરૂઢસ્યાસ્ય પૃથક્ તદાનીમ્ ઉત્થાપ્યતા પ્રથમં ચ ।

। પ્રતિકાર્યં તદાન્તરમ્ ।

। તસ્માત્ તાદર્થસ્યા[56અ3]પિ સંશ્રયત્વમ્ ।

। અવરોધ્યતા ચાતિરિક્તસ્ય તત્પ્રતિચ્છાદકાલસ્ય ।

। કર્મણા ન્યોદ્દાનમ્ ।

। આવર્હણાઞ્ ચ ।

। તર્જનં ચાત્ર જ્ઞપ્તિપ્રથમવાચનાન્તરાલે ।

। નિપતિતસ્ય તૃણપ્રસ્તારકેણ ।

। સમુદ્રેજનઞ્ ચ ।

। કૃતતોત્કીર્ત્તનાન્તરમ્ ।

। નિષ્કાશનં દુઃશીલસ્ય ।

। સંઘસ્યાત્ર પ્રગમઃ ।

। નાસાવેનદવ્યુપેક્ષેત ।

। [56અ4] અવસાર્યત્વં નાશિતસ્ય ।

। નાસાં મન્યે પ્રણિધાતૄણામ્ અવસારણસ્ય પ્રણિહિતૌ રૂઢિઃ ।

। અવસ્તવ્યતા દૂષિતસ્થાને પ્રવાસિતસ્ય ।

। સર્વત્રોત્ક્ષિપ્તકે સંબાસ્યત્વાસંભોગ્યત્વે ।

। સંજ્ઞયાત્ર વ્યવસ્થાનમ્ ।

। અધર્મપક્ષસ્યૈતિભિન્નતાયામ્ ઇતરેણ ।

। નાન્યસ્ય ।

। નાન્યત્રૈત પ્રણિહિતે ।

। અપાશ્રયેણાસ્ય વસ્તવ્યતા સપ્રેમકસ્ય ।

। વિકૃતેઃ ક્રિયમાણપ્રણિધિના ધ્વસ્તે[56અ5]ન ચ નિષ્કાસ્ય માનેન ભજને ભાણ્ડસ્ય છોરણમ્ ।

। વલાનિષ્કાશઃ ।

। અવલમ્બનસ્ય છોદનમ્ ।

। અપતનધર્મણા તત્રોત્પાટનમ્ ।

। સંઘેન તસ્ય પ્રતિસંસ્કરણમ્ ।

। સંપ્રદાસ્ય ।

। અસંપત્તૌ વૈહારાત્ ।

। ન કલહકારકં નિષ્કાસ્યમાનન્ વારયેત્ ।

। અનિવૃત્તૌ કલેર્ ઉપશાન્ત્યૈ પ્રયત્નાદ્ ઉત્ક્ષેપઃ ।

। વિનિશ્ચયગતે વ્યુપશમનેન ।

। નિઃશ્રિતે નિઃશ્રયઃ પ્રય[56અ6]તેત્ ।

। નિમિત્તસ્યાપિ કલેરુપસંહારિણોત્ક્ષેપ્યતા ।

। સંસૃષ્ટવિહારિણમ્ અપિ ભિક્ષુણીભિર્ ઉત્ક્ષિપેયુઃ ।

। અવન્દનાર્હસંવૃતિમ્ અત્રોત્ક્ષિપ્તસ્ય ભિક્ષુણ્યાષ્ કુર્યુઃ ।

। ઉદ્ભવો ઽન્યસ્ય પ્રણિધિઃ નિમિત્તે તદર્થાભિસન્ધિનાન્ય્ અપ્રકૃતૌ ।

। અરૂઢિર્ અન્યથાત્વં પરત્ર ।

। અનુત્થાનમ્ ઉત્ક્ષેપે ।

। સ્થૂલં જ્ઞાતમહાપુણ્યસૂત્રવિનયમાતૃકાધરબહુશ્રુતપક્ષમ્ અનિવારાણાં [56બ્1] નિર્દોષનાગારિકભિક્ષ્વાદિપઞ્ચકાવસ્પણ્ડને ઽપિ પ્રતિસંહરણમ્ ।

। નાક્રોશ્યેનાવસ્પણ્ડનમ્ ।

। અનાશંક્યં સ્વસાધારણ્યમ્ ।

। અનુપસંપત્કસ્યૈષાં પ્રવ્રજિતે કર્તવ્યતા ।

। ન ગૃહિણિ ।

। પાત્રસસ્વાખ્યાતારં પ્રતિ ભિક્ષોર્ અભૂતેન પારાજૈકેન ।

। ક્રોશકં પરિભાષકં ચ નિકુબ્જયેરન્ ।

। વ્યવસ્થાકરણતઃ ।

। પ્રજ્ઞપ્ત્યા ।

। ન નિકુબ્જિતયા તસ્ય [56બ્2] ગૃહાન્ ગચ્છેત્ ।

। નાસનં પરિભુઞ્જીત ।

। ન પ્રજ્ઞપ્તાન્ દેયધર્મં ।

। ન પિણ્ડપાતં પ્રતિગૃહ્ણીતાત્ ।

। ન ધર્મં દેશયેત્ ।

। યત્ કર્મ કરણં તદ્ગતાનાં નિકુબ્જિતત્વમ્ ।

। અનુત્તાનમ્ અસ્યાસ્વપક્ષકુલં પ્રત્યોત્ક્ષિપ્તકાત્ ।

। તેતનમસ્ય કેનચિત્ ।

। ક્ષમિતતત્ય્ ઉન્મજ્જનં જ્ઞપનેન ।

। ભવત્ય્ ઉત્થાનમ્ અનુત્પન્નપ્રતિચ્છાદચિત્તસ્યાન્તિમાતઃ ।

। શિક્ષાચરણેન ।

। [56બ્3] તલ્લભાયાઃ સંઘતઃ ।

। કર્મણા દાનમ્ ।

। યાવજ્ જીવ[મ્] ।

। શુદ્ધિર્ એકસ્ય પુરતો દેશનેન સંઘાવશેષતો હ્રીમતઃ ।

। સૂત્રધરસ્ય વિનયસ્ય માતૃકાયાઃ ।

। જ્ઞાતસ્ય ચ ।

। અશયતાપત્તિવ્યુત્થાનેન દણ્ડકર્મતઃ ।

। નિકાયતો નામાત્રાપત્તેર્ નામ ।

। સમુત્થાનં ગોત્રમ્ ।