भाषा

ENहिગુ
ग्रंथ पाठ

स्वयंभुपुराण · अध्याय 3

3.1

अशोकः ससभालोकः प्राभ्यनन्दं प्रबोधितः ।
इति श्री स्वयम्भूत्पत्ति कथाया श्री स्वयम्भू भट्टारकोद्देश पूजावर्णना नाम द्वीतीयो ऽध्याय समाप्त ।
तृतीय अध्याय महाह्रदशोषणधर्मधातुपद्मगिरि सम्प्रतिष्ठापन्नो नाम
अथाशोको महीपालः साञ्जलिःपुर आश्रितः ।
तमर्हन्तं यतिं नत्वा प्रार्थयेदेवमादरात्

3.2

भदन्त श्रोतुमिच्छामि तद् भूमि सत्कथां ।
तत्सम्यक् समुपादिश्य संबोधयितुं नो भवान्

3.3

इति संप्रार्थिते राज्ञा सो ऽर्हन्यतिर्महामतिः ।
उपगुप्तो नरेन्द्रं तं सम्पश्यन्नेवमादिशत्

3.4

साधु शृणु महाराज यथा मे गुरुणोदितं ।
तथाहं ते प्रवक्ष्यामि सर्वलोकाभिवोधने

3.5

तद्यथाथ महासत्त्वो मैत्रेयः स जिनात्मजः ।
भगवन्तं पुनर्नत्वा सांजलिरेवमब्रवीत्

3.6

भगवन्नावासोसौमहा जलाश्रयो ह्रदः ।
कदा भूमि प्रदेशो ऽत्र कथं जलाश्रयो भवेत्

3.7

कस्य च समये देशाग्रामादयः प्रवर्त्तिताः ।
तत्सर्वं समुपादिश्यन्सर्वानस्मान्प्रवोधयन्

3.8

इति संप्रार्थिते तेन मैत्रेयेन सः सर्ववित् ।
भगवान्स्तं महासत्त्वं सम्पश्यन्नैवमादिशत्

3.9

साधु शृणु महासत्त्वं यदत्राभूत् महीतले ।
तत्प्रवृत्तिं समाख्यामि सर्वलोकाभिबोधने

3.10

तद्यथा भूविलोकानां वर्ष षष्टी सहस्रका ।
पुराभूत् भगवाञ्छास्ता विश्वभूर्न्नामसर्ववित्

3.11

धर्मराजो मुनीन्द्रो ऽर्हस्तथागतो विनायकः ।
सर्व विद्याधिपस्तापी संबुद्ध सुगतो जिनः

3.12

सो ऽनुपमानाम पूर्यां उपकण्ठे जिनाश्रमे ।
सर्वसत्त्व हितार्थेन विजहार ससांधिकः

3.13

मैत्रेयो ऽहं तदा भूवं विश्वभू उपासकः ।
पर्वताख्यो महासत्त्वो बोधिसत्त्वो हितार्थभृत्

3.14

तत्र स भगवाञ्छास्ता संभासयं सुधाशुवत ।
सद्धर्म्म समुपादेष्टुं सभासने सभाश्रयत्

3.15

तं दृष्टा भिक्षवो सर्वे श्रावकाः ब्रह्मचारिणः ।
प्रत्येक सुगताश्चापि बोधिसत्त्वाश्चचैलकाः

3.16

भिक्षुण्या ब्रह्मचारिण्योयतयो ऽयोगिनो पिच ।
त्रिरत्न भजनारक्ता उपासक उपासिकाः

3.17

एवं मन्येपि लोकाश्च सद्धर्म्म गुणलालसाः ।
भद्रश्री सभाणारक्ता संबुद्ध दर्शणोत्सुका

3.18

तत्सुधर्म्मामृतं पातुं समत्येन मुनीश्वरं ।
यथाक्रमं समभ्यर्च्य नत्वा साञ्जलाय मुदा

3.19

परिवृत्य पुरस्कृत्य समुद्विक्ष्य समादरात् ।
तत्सभायां समाश्रित्य संनिषेदु समाहिताः

3.20

एवं ब्रह्मादयः सर्वे ऋषयो ब्रह्मचारिणः ।
तीर्थिका अपि सर्वे तत्सद्धर्मं श्रोतुमागताः

3.21

शक्रादयोयिदावाश्च सर्वलोकाधिपा अपि ।
ग्रहास्तारागणाः सिद्धाः साध्या विद्याधरा अपि

3.22

सर्वे ऽपि ते ससागत्य भगवन्तं यथाक्रमं ।
समभ्यर्च्य प्रणत्वा तत सभायां समुपाश्रयत्

3.23

एवं च ब्राह्मणा विज्ञा राजान क्षत्रिया अपि ।
वैश्याश्च मन्त्रिणो ऽमात्या गृहस्थाश्च महाजनाः

3.24

शिल्पिनो वणिजश्चापि सार्थवाहाश्च पौरिकाः ।
ग्राम्या जानपदाश्चापि तथा न्ये देशवासिनः

3.25

सर्वे ते समुपागत्य भगवन्त यथाक्रमं ।
समभ्यर्च्य प्रणत्वा च कृत्वा प्रदक्षिणान्यपि

3.26

गुरु कृत्य पुरस्कृत्य परिवृत्य समन्ततः ।
तत्सधर्म्मामृतं पातुमुपतस्थुः समाहिताः

3.27

तान्दृष्ट्वा समुपासीनान् विश्वभूर्भगवांजिनः ।
आदि मध्यान्त कल्याणं सद्धर्म समुपादिशत्

3.28

तत्सद्धर्म्मामृतं पीत्वा सर्वे लोकाः सभाश्रिताः ।
धर्म्मविशेषमाज्ञाय प्राप्यनन्द प्रवोधिताः

3.29

तस्मिन्क्षणे मही सर्वा च चारद्धि सपर्वताः ।
सुप्रसन्ना दिशः सर्वा रेजुरवीन्द्र वह्न्यः

3.30

सुरदुन्दुभयो नेन्दुर्निपेतुः पुष्पवृष्टयः ।
निरुत्पातं महोत्साहं प्रावर्त्तत समन्ततः

3.31

तद् विलोक्य सभालोकाः सर्वे ते विस्मयान्विताः ।
श्रोतुं तद्धेतु सर्वज्ञमुद्वीक्ष्य तस्थुरादिताः

3.32

तदा गगनगञ्जाख्यो बोधिसत्त्वः समुत्थितः ।
उद्धहन्नुत्तरासंग पुरतः समुपाश्रित

3.33

सर्वज्ञं तं महाभिज्ञं धर्म्मराजं विनायकं ।
विश्वभुवं मुनिन्नत्वा सांजलिरेवमब्रवीत्

3.34

भगवन्तद्रनैमित्यं कस्येदं जायते ऽधुना ।
तद्भवान्समुपादिश्य संबोधयतु नो गुरोः

3.35

इति संप्रार्थिते तेन भगवान्स मुनीश्वरः ।
गगनगंजमालोक्य तं सभाचैवमब्रवीत्

3.36

कुलपुत्र महद् भद्र निमित्तमिदमाचरत् ।
तदहं सप्रवक्षामि शृणुध्वं यूयमादरात्

3.37

तद्यथा त्रिगुणाभिज्ञा मञ्जुश्रीः सुगतात्मजः ।
उत्तरस्यां महाचीने विहरति नगाश्रमे

3.38

तस्य भार्या उभेज्येष्टाकेशिनी श्रीवरप्रदा ।
विद्या सद्गुण संभर्त्री द्वितीयाः चोपकेशिनी

3.39

एकस्मिन् समये तत्र मंजुश्रीः सद्गुणोदधिः ।
लोकं संदर्शन नाम समाधिं विदधे मुदा

3.40

ध्यान दृष्टा ददर्शात्र महाह्रदसरोरुहे ।
रत्नमयं समुत्पन्नं धर्म्मधातुं जिनालयं

3.41

स्वयंभुवं तमालोक्य मंजुदेवं सुसन्मतिः ।
संहर्षितः पुर्नध्यात्वा मनसैवं व्यचिन्तयेत्

3.42

अहो स्वयं समुद्भूतो धर्म्मधातु जिनालयः ।
निर्जने जलमये ज्योतिरूपः संभाषयन् स्थितः

3.43

तत् तथाहं करिष्यामि गत्वा तत्र महाह्रदे ।
शोषयित्वा तदम्भान्सि यथा पृथ्वीतलो ऽभवत्

3.44

तदा तत्र महीभूत्रे निर्जले सुप्रतिष्ठिते ।
शिलोच्चये प्रतिष्ठाप्य भजिष्यामि तमीश्वरं

3.45

तथा तत्र महीभूते ग्रामादि वसतिर्भवेत ।
तदा सर्वे ऽपि लोकाश्यः भजेयुस्तं जिनालयं

3.46

तथा तत् पुण्य भावेन सर्वदा तत्र मंगलं ।
निरुत्पातं भवेन्नूनं लोकाश्च स्यूः सुभाविनः

3.47

ततस्ते मानवाः सर्वे तस्यैव शरणाश्रिताः ।
यथाशक्ति महोत्साहैः प्रभजेयुः सदा मुदा

3.48

ततस्तत्पुण्यशुद्धास्ते सद्धर्म गुणलालसाः ।
बोधिसत्त्वा महासत्त्वाश्चरेयुर्बोधिसंवरं

3.49

ततस्ते बोधिसंभारं पुरयित्वा यथाक्रमं ।
त्रिविधां विधिमासाद्य निवृतिपदमाप्नुयुः

3.50

एवं कृत्वा महत्पुण्यं प्राप्याहं त्रिजगत्स्वपि ।
कृत्वा धर्म्ममयं बोधिप्राप्य निवृत्तिपदमाप्नुयां

3.51

इति ध्यात्वा विनिश्चित्य मञ्जुश्रीः सजिनात्मजः ।
मञ्जुदेवाभिधाचार्यरूपं धृत्वा महर्द्धिमान्

3.52

केशिनी वरदा नाम मोक्षदाख्यो ऽपकेशिनी ।
भूत्वानेकैः महासत्त्वैः सहसर्वे ऽपिनेचरत्

3.53

ततश्चरन् सभार्यासौ मञ्जुदेवः ससांधिकः ।
सर्वत्र भद्रतां कृत्वा महोत्सार्हैः समाचरत्

3.54

तत्र ते समुपागत्य दूरतः संप्रभास्वरं ।
महाह्रदाव्जमध्यस्थं ददृशुस्तं जिनालयं

3.55

तत्र ते तं समालोक्य ज्योतिरूपं समुज्वलं ।
प्रणत्वा सहसोपेत्यः कृत्वा प्रदक्षिणानि च

3.56

तत्तीरे पर्वते रम्ये सर्वे ऽपि ते समाश्रिताः ।
तं चैत्यमेव संवीक्ष्य न्यवसन्त प्रमोदिताः

3.57

ततः प्रातः समुत्थाय मञ्जुदेवः स ऋद्धिमान् ।
भक्तया परमयास्तौषिज्जिनालयं स्वयंभुवं

3.58

ज्योतिरूपाय चैतन्यरूपाय भवते नमः ।
अनादि निधनाय श्रीदात्रे प्रणवरूपिणे

3.59

विश्वतोमुख रूपाय स्वाहास्वधारूपिणे ।
पृथ्व्यादिभूतनिर्मात्रे महामहस्वरूपिणे

3.60

जगत्स्रष्टे जगत्पात्रे जगद् धर्त्रे नमो नमः ।
जगत् वंद्याय जगतमाराधाय च ते नमः

3.61

अतिस्थूलाय सूक्ष्माय विकाराय विकारिणे ।
निराकृतिकृते तुभ्यं सच्चिदानंदमूर्त्तयै

3.62

वषट्कार स्वरूपाय हुतभुजे स्वयं नमः ।
होत्रे हवन रूपाय होमद्रव्याय ते नमः

3.63

भक्तिलभ्याय सोम्याय भक्तवत्सलाय ते नमः ।
ध्यानगम्याय ध्येयाय चतुवर्गप्रदायिने

3.64

अग्ररत्नाय निःसीममहिम्ने सर्वदा नमः ।
गुणातीताय योगाय योगिने च सदा नमः

3.65

एवं स्तुत्वा मञ्जुदेवः पुनः क्षमार्थतां व्यधात् ।
प्रसीद भगवन् यदहं हदं संशोषितुं यते

3.66

इत्युक्त्वा चन्द्रहासं स सज्जीकृत्य समं ततः ।
त्रिधा प्रदक्षिणीकृत्य समन्ततो व्यलोकयत्

3.67

विलोक्य स महासत्त्वो याम्य दिशावृतं नगं ।
चन्द्रहासेन खड्गेन छित्वा जलाश्रयं व्यधात्

3.68

तच्छिन्नशैलमार्गेण तज्जलानि समन्ततः ।
प्रनिर्गत्याशु सर्वाणि गंगासंगममाययुः

3.69

तदारभ्य नदा नद्यो बभूवुर्भूतले ह्रदाः ।
दिग्विदिक्षु मलांभोभिस्तद् द्वीपैः परिपूरिताः

3.70

तत्र निरुध्य ये ऽम्वुनि यत्र ये शिलाः स्थिताः ।
तत्र तत्र सतान्सर्वाश्छित्वा स्वूनिच चारयेत्

3.71

एवं स सर्वतः छित्वा कृत्वा तज्जलनिर्गमं ।
त्रिरात्रेणापि न जलानि सर्वाणि निरचारयेत्

3.72

तज्जला धानमेकन्तु ह्रदं धनादहाभिधं ।
कर्क्कोटकनागस्य समस्थाप यदाश्रमं

3.73

सिंहेनोपद्रुता यद् वद गजेन्द्रोभय विह्वलाः ।
महारावै रुदन्तो वै विद्रवन्तो दिशो दशः

3.74

एवं तज्जलसंघातश्चन्द्रहासासिछेदनात् ।
मार्गान्तरान्निरगमत पंकशेषं यथाभवत्

3.75

तज्जलाधानमेकेन्तु ह्रदं धराद्रहाभिधं ।
कर्क्कोतकस्य नागस्य समस्थापयदाश्रयं

3.76

ततस्तस्मिन् जले शुष्केयदाधारसरोरुहं ।
तदेव पर्वताभूय धर्मधातोर्व्यवस्थितः

3.77

मञ्जुदेवानुभावेन स सर्वपर्वतोक्तमः ।
अभेद्या वज्रवक्तेन वज्रकूट इति स्मृतः

3.78

तदासौ भूतलोरम्यः समन्ततो नगावृतः ।
उपछन्दोह इत्याख्या हिमाल यो ऽपिचोच्यते

3.79

सुदुर्जया स्वरूपाभूः प्रज्ञा ज्ञानानुभाविनी ।
हेरुकमण्डलाकारा भूत्वा समवतिष्ठते

3.80

तत्रापि च प्रधाना श्री महादेवी खगानना ।
धर्म्मोदया समुहुता संतिष्ठते जगद्धिते

3.81

तं दृष्ट्वा स महाचर्या मञ्जुदेवो महर्द्धिमान ।
बोधिसत्त्वो महासत्त्वः प्रत्यत्यानन्दितो ऽभवत्

3.82

ततः स तां महादेवी समालोक्य प्रमोदितः ।
उरसा शिरसा दृष्टया वचसा मनसा तथा

3.83

पद्भ्यां कराभ्यां जानुभ्यां अष्टांगो ऽपि इति स्मृतः ।
अष्टांगै प्रणीता कृत्वा सांजलिः समुपाश्रयन्

3.84

सुप्रसन्न मुखाम्भोजः सुप्रबुद्धो शयाम्बुजः ।
संपश्यस्तां महादेवीं स्तोत्रैरेवं मुदाभजं

3.85

भगवति महादेवी भवत्याः शरणं व्रजे ।
वन्दे पादाम्वुजे नित्यं भजामि तन्प्रसीदतु

3.86

जननी सर्वबुद्धानां त्वमेव बोधिदायिनी ।
सर्वेषां बोधिसत्त्वानां माताहितानुपालिनी

3.87

सर्वहितार्थ संभक्ति सर्वपापविशोधनी ।
दुष्ट मारगणाक्षोभ महानन्द सुखप्रदा

3.88

सद्धर्म्मसाधनोत्साहवलवीर्य गुणप्रदा ।
निःक्लेशस्तिमितेध्यान समाधि सुखदायिनी

3.89

प्रज्ञागुण महारत्न श्री समृद्धि प्रदायिनी ।
तद् भक्त्याः पदाम्भोज शरणस्थो भजाम्यहम्

3.90

इति संप्रार्थ्य स प्राज्ञो मञ्जुदेव स सम्वरी ।
तस्या भक्ती प्रसन्नात्मा समाराधितुमैच्छत्

3.91

अथ तत्र स आचार्यः सगणः संप्रमोदितः ।
मार्ग शीर्षैशितैः पक्षै नवम्यां रविवासरे

3.92

प्रातः स्नात्वा विशुद्धात्मा शुचिवस्त्रावृतः सुधीः ।
पोषधसम्वरं धृत्वा देवीमाराधयं स्थितः

3.93

रात्रौ जागरणं कृत्वा धारणी मन्त्रजल्पनैः ।
स्तुतिभिश्च समाराध्यं प्राभजतां जिनेश्वरीं

3.94

ततः प्रातः दशम्यां स स्नात्वा गन्धोदकैर्मुदा ।
दत्वा दानं यथाकामं परिशुद्धत्रिमण्डलः

3.95

यथाविधिसमभ्यर्च्य तां देवीं परमेश्वरीं ।
महोत्साहैः स्तुतिं कृत्वा त्रिधा प्रदक्षिणानि च

3.96

सुप्रसन्न मुखाम्भोजः सद्धर्मगुणमानसः ।
भूयो ऽष्टांगैः प्रणत्वैवं प्रार्थयात्सांजलिमुद्रा

3.97

प्रसीदतु जगन्मातर्भवत्याः समुपाश्रितः ।
संबोधि साधनोत्सौ भजामि सर्वदा मुदां

3.98

इति संप्रार्थ्य संप्राज्ञौ नत्वाष्टांगैर्मुदा च तां ।
तत्पद्मामृतमादाय त्रिध्यमञ्जुलिना पिवेत्

3.99

तदमृतं निपीयासौ संविशुद्धत्रिमण्डलं ।
अष्टाक्षणविनिर्मुक्तः संबुद्धक्षणमाप्नुवान्

3.100

एवं कृत्वा स आचार्य देव्या भक्तिपरायणः ।
संबुद्धक्षणमासाद्य सर्व धर्म्माधिपो ऽभवत्

3.101

ततः श्रीमान् स आचार्यो बोधिसत्त्व जगद्धिते ।
स संघान्यवसत् तत्र धर्मधातौरूपाश्रमैः

3.102

तत्समभ्यषितत्वात् संप्रदेशः श्री मनोहरः ।
स्यात्सर्वत्रापि मञ्जुश्रीपर्वत इति विश्रुतः

3.103

तत्र श्रितः सदाप्यस्प धर्म्मधातोरूपासकः ।
सर्वसत्त्व हितार्थेन प्राभजन्स जिनात्मजः

3.104

तत्समीक्षामला सर्वेब्रह्मेन्द्रप्रमुखाअपि ।
सर्वेलोकाधिपाश्चापि मुदा तत्र समागताः

3.105

तत्रैवो पोषढं धृत्वा कृत्वा जागरणं निशि ।
उषित्वा धारणी मन्त्रः ध्यात्वा तां श्री जिनेश्वरीं

3.106

यथाविधि समभ्यर्च्य कृत्वा प्रदक्षिणानि च ।
कृत्वाष्टांग प्रणामानि स्तुतिभिश्चा भजं मुदा

3.107

एवं तस्यामहादेव्याः सर्वे तै शरणाश्रिताः ।
धर्मश्रीगुणसंपत्ति महर्द्धिसिद्धिमाप्नुवन्

3.108

ततस्ते चामराः सर्वे सेन्द्र ब्रह्मादयाधिपाः ।
वज्रकूटं नगाव्जं तं समीक्ष्यन्ते जिनालयं

3.109

अनुमोद्याभिनन्दन्ते स्तस्यापि शरणे गताः ।
महोत्साहैः समभ्यर्च्य प्रभजन्त समादरं

3.110

ततः सर्वे ऽमरास्तैच सर्वैलोकाधिपाश्च ते ।
अस्यापि मञ्जुएदेवस्य वज्राचार्यस्य सद्गुरोः

3.111

शरणे समुपासृत्य दिव्य पूजोपहारकैः ।
समभ्यर्च्य महोत्साहैः प्राभजन्त प्रमोदिताः

3.112

एवं मन्वादयः सर्वे मनुयोपियःमहर्षयः ।
यतयोगिनश्चापि भिक्षवो ब्रह्मचारिणः

3.113

चैलका बोधिसत्त्वाश्च महासत्त्वा जिनात्मजाः ।
ते सर्वे समुपागत्य तस्या देव्या उपासकाः

3.114

यथाविधि समभ्यर्च्य प्राभजन्त प्रमोदिताः ।
ततस्ते धर्म्मधातौश्च सर्वे ऽपि शरणाश्रिताः

3.115

समभ्यर्च्य महोत्साहैः नत्वा कृत्वा प्रदक्षिणां ।
सुप्रसन्न मुखाम्भोजान्त प्रमोदितनः

3.116

ततस्ते च महासत्त्व मञ्जुदेवं महद्धिंकिम् ।
आचार्य समुत्साहैः समर्चयं प्रमोदिताः

3.117

प्रत्येक सुगताश्चापि सर्वे तत्र समागताः ।
तां देवी धर्म्मधातुं तमाचार्यं च समार्चयं

3.118

सर्वे तथागताश्चापि पूजामेघसर्जनैः ।
तां देवीं धर्मधातुं तमाचार्यं च समाचर्यं

3.119

एवंमन्येपि लोकाश्च प्रदुष्ट्वा समुपागताः ।
तां देवीं धर्मधातुं च तमाचार्यं च प्राभजन्

3.120

एतत्पुण्यानुभावेन चलिता साव्धिनगा मही ।
पुष्पवृष्टिः शुभोत्साहं प्रवर्त्तते समन्ततः

3.121

इत्यादिष्ट मुनीन्द्रेण विश्वभूवा निशम्यते ।
सर्वे समाश्रिता लोका विस्मयं समुपाययुः

3.122

ततः सर्वे ऽपि ते लोकास्तां देवीं श्रीमहेश्वरी ।
धर्म्मधातुतमाचार्यं द्रष्टुमभिव वाञ्छिरे

3.123

तदाशयं परिज्ञायः गगणगञ्ज उत्थितः ।
भगवन्तन्तमानस्पश्यन्नेवमव्रवीत्

3.124

भगवन् सर्वमिच्छन्ति द्रष्टुं तां सुगेश्वरीं ।
धर्म्मधातुं तमाचार्यं तदनुज्ञां ददातु नः

3.125

इति संप्रार्थितं तेन भगवान्स मुनीश्वरः ।
गगणगञ्जमात्मज्ञ तं पश्यन्नेवमादिशत्

3.126

साधु साध्यामहादेवीं खगाननाजिनेश्वरीं ।
धर्मधातुं तमाचार्यमपिर्दष्टुं यदीच्छथ

3.127

तत्र हिमालये गत्वा तां श्री देवीं खगाननां ।
धर्मधातुं तमाचार्यं संभजध्वं यथा विधि

3.128

इत्यादिष्टं मुनीन्द्रेण विश्वभुवा निशम्यते ।
सर्वे लोका महोत्साहै रत्राययुः प्रमोदिताः

3.129

अहमपि मुनीन्द्रस्य प्राप्यानुज्ञां प्रमोदितः ।
तैःसार्द्धं प्रस्थितौ दूरात्पश्यन्निमंमाययौ

3.130

अत्र प्राप्नो ऽहं समालोक्य धर्म्मधातुन्निमं मुदा ।
समभ्यर्च्य महोत्साहैस्तै लोकैः प्राभजं सह

3.131

श्रद्धया शरणं गत्वा कृत्वा चैनं प्रदक्षिणां ।
स्तुत्वाष्टांगैः प्रणत्वा च प्रार्थयं बोधिसम्वरं

3.132

ततो ऽहं मञ्जुदेवाख्यं तमाचार्य समीक्ष्य च ।
समभ्यर्च्य महोत्साहैः प्राभजध्वं सहानुजैः

3.133

ततस्तस्योपदेश तां श्रीदेवीं खगाननां ।
यथाविधि समाराध्य महोत्साहैः समर्चयं

3.134

कृत्वा प्रदक्षिणां चापि नत्वाष्टाङ्गैः प्रमोदितः ।
स्तुत्वा ध्यात्वा च संबोधिं संप्रार्थय जगद्धिते

3.135

एतत्पुण्यानुभावेन परिशुद्ध त्रिमण्डलाः ।
अष्टाक्षण विनिर्मुक्तो बोधिसत्त्वो भवं कृती

3.136

ततः सम्बोधिसंभारं पूरयित्वा यथाक्रमं ।
जित्वा मारगणान् अर्हन् कलावपि जिनोभवे

3.137

एवमस्या महादेव्याः ये ये शरण आश्रिताः ।
यथाविधि समाराध्य भजेयु बोधिमानसाः

3.138

ते ते सर्वे महासत्त्वाः परिशुद्ध त्रिमण्डलाः ।
बोधिसत्त्वा महाभिज्ञा भवेयु स्त्रिगुणाधिपाः

3.139

कुत्रापि ते नगच्छेत् दुर्ग्गतिञ्च कदाचन ।
सदासङ्गतिसंजात भवेयुः श्री गुणाश्रयाः

3.140

यथाभिवाच्छितं द्रव्यं दत्वार्थिभ्यो समादरात् ।
यथाकामं सुखं भुक्त्वा सञ्चरेरञ्जगद्धिते

3.141

ततो विशुद्धशीलास्ते चतुर्ब्रह्म विहारिणः ।
बोधिसत्त्वसम्वरमाधाय संचरेरन् सदा शुभे

3.142

ततस्ते स्यु र्महासत्त्वाः सद्धर्म्म सुखलालसाः ।
स्वपरात्महिताधारक्षान्तिव्रतसमारताः

3.143

ततस्ते सद्गुणाधारा वीर्यवन्तो विचक्षणाः ।
सद्धर्म्म साधनोद्युक्ता भवेयु स्त्रिगुणाधिपाः

3.144

ततस्ते सुधियो धीरा निःक्लेशा विजितेन्द्रियाः ।
समाधि गुणसम्पन्ना भवेयुबोधियोगिनः

3.145

ततस्ते विमलात्मानः सर्वविद्या गुणाधिपाः ।
प्रज्ञाश्री रत्न संप्राप्तो भवेयुः सुगतात्मजाः

3.146

ततश्च ते सहासत्त्वाः सर्वे सत्त्वा हितोत्सुकाः ।
सर्वापाय विधि प्राज्ञा भवेयुश्त्रिगुणाधिपाः

3.147

ततस्ते बोधिसंभार प्रणिधिरत्नसागराः ।
सर्वसत्त्वहितं कृत्वा संचरेरं सदाशुभे

3.148

ततश्च ते महाभिज्ञाः भद्रश्री सत्गुणान्विताः ।
वलिष्ठा दुष्ट जेतारो भवेयु स्त्रिभवेश्वराः

3.149

ततस्ते त्रिविधां बोधिमासाद्य भद्रचारिणः ।
सम्बोधिज्ञानसद्रन्तसमृद्धाः स्यु र्मुनीश्वराः

3.150

ततस्ते सुगताः बुद्धाः दशभूमीश्वराजिनाः ।
बोधिमार्गे प्रतिष्ठाप्य कूर्युः सर्वान्सुधर्म्मिणः

3.151

एवं धर्ममयं कृत्वा सर्वत्र भुवनेष्वपि ।
सुनिवृर्तिपदं प्राप्य संप्रयायुर्जिनालयं

3.152

एवमस्या महादेव्या भजनो हूतमुक्तमं ।
पुण्यं महत्तरं सिद्धं सम्बुद्धपदसाधनं

3.153

इति सत्यं समाख्यातं सर्वै रपि मुनीश्वरैः ।
विज्ञायास्या महादेव्या भजध्वं शरणे स्थिता

3.154

अस्यापि धर्म धातौश्च भजनोद्भूतमुक्तमं ।
पुण्यं महत्तरं सिद्धं सम्बुद्धपदसाधनं

3.155

अस्यापि मञ्जुदेवस्यः भजनोद् भूतमुक्तमं ।
पुण्यं महत्तरं सिद्धं सम्बुद्धपदसाधनं

3.156

मत्वेति यदि वो वांच्छा विद्यते सौगते पदे ।
सर्वे यूयं समाधाय भजतान्त्र जिनालये

3.157

खगाननास्याया महादेव्याः शरणे च समाश्रिताः ।
ध्यात्वा स्मृत्वा समुच्चार्य नामापि भजताभवं

3.158

य एषां शरणे स्थित्वा ध्यात्वा स्मृत्वा समाहिताः ।
नामापि समुदाहृत्य भजन्ति सर्वदाभवे

3.159

ते सभद्रा नगच्छन्ति दुर्ग्गतिं च कदाचन ।
सदा सद्गति संजाता भवेयुः श्री गुणाश्रयाः

3.160

बोधिसत्त्वा महासत्त्वा सद्धर्म बोधि चारिणः ।
सर्वसत्त्व हितोद्युक्ता भवेयुः सुगतात्मजाः

3.161

एवन्तेषां महत्सौख्यं भद्रश्री सद्गुणान्वितं ।
सर्वदापि निरुत्पातं प्रवर्क्तते समाहितः

3.162

दैवोत्पातभयन्तेषांत विद्यते समन्ततः ।
यक्तान्दृष्ट्वा सुराः सर्वे रक्षन्तीन्द्रादयोमुदा

3.163

अग्न्युत्पातंभयं तेषां विद्यते न कदाचन ।
यत् तान्दृष्ट्वा प्रसीदन्तो रक्षेयुर्वह्नयः सदा

3.164

अकाल मरणाद् भीतिस्तेषान्नविद्यते क्वचित् ।
यद्यमोपि समलोक्य रक्षति तां प्रसादितः

3.165

राक्षसस्याभयं तेषां विद्यते न समन्ततः ।
यद् वायवो ऽपि ता वीज्य रक्षेयुः सर्वदानुगाः

3.166

यक्षस्यापि भयं तेषां विद्यते न सदा क्वचित् ।
यक्षा समीक्ष्य रक्षेयुः सर्वे यक्षाधिपा अपि

3.167

भूतेभ्यो ऽपि भयन्तेषां विद्यते न समन्ततः ।
यदीशानोपि तान्पश्य संरक्षेत्संप्रमोदिताः

3.168

गन्धर्वोत्पति तो भीतिस्तेषान्नविद्यते क्वचित् ।
धृतराष्टो ऽपि तान्पश्यत् संरक्षेत्सं प्रसादितः

3.169

कुम्भाण्डेभ्यो ऽपि नास्त्येवं भयन्तेषां कदाचन ।
विरुढकोहितान् पश्यनभिरक्षन् प्रसादतः

3.170

नागेभ्यो ऽपि भयन्तेषां विद्यते न सदा क्वचित ।
विरुपाक्षो हि सम्यश्यन्तान्रक्षन्सम्प्रसादितः

3.171

यक्षेभ्यो ऽपि सदा तेषां विद्यते न भयं क्वचित ।
कुवेरो हि समालोक्य संरक्षस्तान् प्रसादितः

3.172

भयं न किन्नरेभ्योपि तेषामस्ति कदाचन ।
द्रुमो हितान् महासत्त्वा संवीक्षवत् प्रसादितः

3.173

गुह्यकेभ्योपि नास्त्येव भयन्तेषां सुधर्म्मणां ।
वज्रपाणिर्हितान्वीक्ष्य प्रसादिता भवेत् सदा

3.174

तथा विद्याधरेभ्यो ऽपि भयन्तेषान्न विद्यते ।
यतः सर्वार्थसिद्धो ऽपि सम्यश्यन्स्तान् वेत्सदा

3.175

ग्रहोत्पात भयन्तेषां विद्यते न कदाचन ।
ग्रहाधिपाहि सर्वे ऽपि समीक्ष्य तानवेत्सदा

3.176

तथा तारागणोत्पातभयं तेषान्नविद्यते ।
सर्वास्ता राहि तान्वीक्ष्य सर्वत्रा वेयुराभवं

3.177

सिद्धाः साध्याश्चरुद्राश्च वीक्ष्यावेयुः सदापि तान् ।
तत्तेभ्योपि भयं क्वापि तेषां नास्ति कदाचन

3.178

तथा च मातृकोत्पातं भयं नास्ति कदाचन ।
सर्वाहि मातृकान् दृष्ट्वा रक्षेयु स्तां प्रसादिताः

3.179

महाकालो गणेश स्कन्दश्च भैरवा अपि ।
सर्वदा तान्समालोक्य रक्षेयुः संप्रसादिताः

3.180

प्रेता भूताः पिशाश्चाश्च वेताडा डाकिनीगणाः ।
अपि तान्सर्वदालोक्य संरक्षेयुः प्रसादिताः

3.181

तेभ्यो ऽपि भयन्तेषां विद्यते न कदाचन ।
सर्वे ऽपि र्तेसहायाः स्यु संवोधि धर्म्मसाधने

3.182

सिंहादि सर्वजन्तुभ्योः पक्षिभ्यो ऽपि समन्ततः ।
सर्पादि कृमिकीटेभ्यो भयन्तेषां सदापि न

3.183

दुष्ट प्रत्यर्थिकेभ्यो ऽपि तस्करेभ्योपि सर्वतः ।
शत्रुभ्यो ऽपि भयन्तेषां विद्यते न समन्ततः

3.184

यदेतत्पुण्यलिप्तास्तां समीक्ष्य ते प्रसादिताः ।
सर्वे मैत्री कृपा स्नेह निवद्धाः स्युहितार्थिनः

3.185

एवं सर्वे ऽपि सत्वास्तान्दृष्ट्वा संप्रसादिताः ।
स्निग्धचिक्ताप्रसन्नास्याः पश्येयु मैत्रीभावतः

3.186

राजानो ऽपि च तान्दृष्ट्वा मैत्री स्नेहसभाविताः ।
सुप्रसन्नाशयाः प्रीता मानयेयुः सदा मुदा

3.187

मन्त्रीणो ऽपि सदा तेषां मैत्रीस्नेह सभाषिताः ।
मानयेयुःयथाकामं सद्धर्म्म व्रतसाधनं

3.188

ब्राम्हणा अपि सर्वे च तेषां सद्धर्म्म साधनं ।
दृष्ट्वानुमोदितात्मानो दधु भद्राशिवं सदा

3.189

ऋषयो ऽपि तथा सर्वे तां दृष्ट्वा संप्रसादिताः ।
पश्यन्तः कृपया दृष्ट्वा मोदयेयुः सुभाशिषा

3.190

एवं च योगिनः सिद्धा यतयो ब्रम्हचारिणः ।
तीर्थिकास्तापसाश्चापि व्रतिनश्चाप्युपासकाः

3.191

चैरका भिक्षवोश्चापि भिक्षुण्यश्चाप्युपासिकाः ।
अपि तां सुदृशालोक्य नन्दयेयुः शुभाशिषाः

3.192

एवं च श्रावकाः सर्वे प्रत्येक सुगता अपि ।
बोधिसत्वाश्च सर्वे ऽपि तान् दृष्ट्वा संप्रसादिताः

3.193

कृपया दृष्टवानुपश्यन्तो मैत्री स्नेहसुभाविनः ।
रक्षित्वा बोधिमार्गेषु नियाजेयुः सदा भवं

3.194

एवं सर्वे ऽपि संबुद्धा दृष्ट्वा तां संप्रसादिताः ।
सर्वदा कृपया रक्ष्युचारयेयुर्ज्जगद्धिते

3.195

एवं तेषां महत्पुण्यं सम्बुद्ध पदसाधनं ।
भद्रश्रीगुणसंपत्ति समृद्धि सिद्धिसंप्रदं

3.196

एवं यूयमपि ज्ञात्वा सर्वदा शरणाश्रिताः ।
यथाशक्ति समभ्यर्च्य भजतैतांस्त्रिरत्निकान्

3.197

स्मृत्वा ध्यात्वापि नामापि समुच्चार्य सदा मुदा ।
एषामेव त्रिरत्नानां भजध्वं शरणे स्थिता

3.198

एतत्पुण्यविलिप्ता ये परिशुद्धत्रिमण्डलाः ।
भद्रश्रीगुणसंपन्ना भवेस्ते शुभाशया

3.199

दुर्गतिं ते न गच्छेयुः सदा सद्गतिसंभवाः ।
बोधिसत्वा महासत्वा भवेर्युभद्रचारिणः

3.200

ततस्ते सर्वसत्वानां हितार्थ साधनोद्यताः ।
सुधीरा बोधिसम्भारं पूरयित्वा यथाक्रमं

3.201

ततो मारगणाञ्जित्वा निःक्लेशा विजितेन्द्रियाः ।
अर्हन्त त्रिविधां बोधिंप्राप्य यायु जिनालयं

3.202

एत्सर्व मया ख्यातं सर्वैरपि मुनीश्वरैः ।
श्रुत्वानुमोदनां कृत्वा प्रचरध्वं सदाशुभे

3.203

इत्यादिष्टं मुनीन्द्रेण निशम्यते सभाश्रिताः ।
सर्वे तथानुमोदन्तः प्राप्यानन्दत्प्रवोधिताः

मूल पाठ: Svayaṃbhupurāṇa · Edition: Min Bahadu Shakyar & Shanta Harsa Bajracharya (trans.). Svayambhu Purāṇa. Nepal: Nagarjuna Institute of Exact Methods, 2001. · Data entry members of the Digital Sanskrit Buddhist Canon Input Project · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc