સ્વયંભુપુરાણ · અધ્યાય 3

અશોકઃ સસભાલોકઃ પ્રાભ્યનન્દં પ્રબોધિતઃ ।
ઇતિ શ્રી સ્વયમ્ભૂત્પત્તિ કથાયા શ્રી સ્વયમ્ભૂ ભટ્ટારકોદ્દેશ પૂજાવર્ણના નામ દ્વીતીયો ઽધ્યાય સમાપ્ત ।
તૃતીય અધ્યાય મહાહ્રદશોષણધર્મધાતુપદ્મગિરિ સમ્પ્રતિષ્ઠાપન્નો નામ
અથાશોકો મહીપાલઃ સાઞ્જલિઃપુર આશ્રિતઃ ।
તમર્હન્તં યતિં નત્વા પ્રાર્થયેદેવમાદરાત્

ભદન્ત શ્રોતુમિચ્છામિ તદ્ ભૂમિ સત્કથાં ।
તત્સમ્યક્ સમુપાદિશ્ય સંબોધયિતું નો ભવાન્

ઇતિ સંપ્રાર્થિતે રાજ્ઞા સો ઽર્હન્યતિર્મહામતિઃ ।
ઉપગુપ્તો નરેન્દ્રં તં સમ્પશ્યન્નેવમાદિશત્

સાધુ શૃણુ મહારાજ યથા મે ગુરુણોદિતં ।
તથાહં તે પ્રવક્ષ્યામિ સર્વલોકાભિવોધને

તદ્યથાથ મહાસત્ત્વો મૈત્રેયઃ સ જિનાત્મજઃ ।
ભગવન્તં પુનર્નત્વા સાંજલિરેવમબ્રવીત્

ભગવન્નાવાસોસૌમહા જલાશ્રયો હ્રદઃ ।
કદા ભૂમિ પ્રદેશો ઽત્ર કથં જલાશ્રયો ભવેત્

કસ્ય ચ સમયે દેશાગ્રામાદયઃ પ્રવર્ત્તિતાઃ ।
તત્સર્વં સમુપાદિશ્યન્સર્વાનસ્માન્પ્રવોધયન્

ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન મૈત્રેયેન સઃ સર્વવિત્ ।
ભગવાન્સ્તં મહાસત્ત્વં સમ્પશ્યન્નૈવમાદિશત્

સાધુ શૃણુ મહાસત્ત્વં યદત્રાભૂત્ મહીતલે ।
તત્પ્રવૃત્તિં સમાખ્યામિ સર્વલોકાભિબોધને

તદ્યથા ભૂવિલોકાનાં વર્ષ ષષ્ટી સહસ્રકા ।
પુરાભૂત્ ભગવાઞ્છાસ્તા વિશ્વભૂર્ન્નામસર્વવિત્

ધર્મરાજો મુનીન્દ્રો ઽર્હસ્તથાગતો વિનાયકઃ ।
સર્વ વિદ્યાધિપસ્તાપી સંબુદ્ધ સુગતો જિનઃ

સો ઽનુપમાનામ પૂર્યાં ઉપકણ્ઠે જિનાશ્રમે ।
સર્વસત્ત્વ હિતાર્થેન વિજહાર સસાંધિકઃ

મૈત્રેયો ઽહં તદા ભૂવં વિશ્વભૂ ઉપાસકઃ ।
પર્વતાખ્યો મહાસત્ત્વો બોધિસત્ત્વો હિતાર્થભૃત્

તત્ર સ ભગવાઞ્છાસ્તા સંભાસયં સુધાશુવત ।
સદ્ધર્મ્મ સમુપાદેષ્ટું સભાસને સભાશ્રયત્

તં દૃષ્ટા ભિક્ષવો સર્વે શ્રાવકાઃ બ્રહ્મચારિણઃ ।
પ્રત્યેક સુગતાશ્ચાપિ બોધિસત્ત્વાશ્ચચૈલકાઃ

ભિક્ષુણ્યા બ્રહ્મચારિણ્યોયતયો ઽયોગિનો પિચ ।
ત્રિરત્ન ભજનારક્તા ઉપાસક ઉપાસિકાઃ

એવં મન્યેપિ લોકાશ્ચ સદ્ધર્મ્મ ગુણલાલસાઃ ।
ભદ્રશ્રી સભાણારક્તા સંબુદ્ધ દર્શણોત્સુકા

તત્સુધર્મ્મામૃતં પાતું સમત્યેન મુનીશ્વરં ।
યથાક્રમં સમભ્યર્ચ્ય નત્વા સાઞ્જલાય મુદા

પરિવૃત્ય પુરસ્કૃત્ય સમુદ્વિક્ષ્ય સમાદરાત્ ।
તત્સભાયાં સમાશ્રિત્ય સંનિષેદુ સમાહિતાઃ

એવં બ્રહ્માદયઃ સર્વે ઋષયો બ્રહ્મચારિણઃ ।
તીર્થિકા અપિ સર્વે તત્સદ્ધર્મં શ્રોતુમાગતાઃ

શક્રાદયોયિદાવાશ્ચ સર્વલોકાધિપા અપિ ।
ગ્રહાસ્તારાગણાઃ સિદ્ધાઃ સાધ્યા વિદ્યાધરા અપિ

સર્વે ઽપિ તે સસાગત્ય ભગવન્તં યથાક્રમં ।
સમભ્યર્ચ્ય પ્રણત્વા તત સભાયાં સમુપાશ્રયત્

એવં ચ બ્રાહ્મણા વિજ્ઞા રાજાન ક્ષત્રિયા અપિ ।
વૈશ્યાશ્ચ મન્ત્રિણો ઽમાત્યા ગૃહસ્થાશ્ચ મહાજનાઃ

શિલ્પિનો વણિજશ્ચાપિ સાર્થવાહાશ્ચ પૌરિકાઃ ।
ગ્રામ્યા જાનપદાશ્ચાપિ તથા ન્યે દેશવાસિનઃ

સર્વે તે સમુપાગત્ય ભગવન્ત યથાક્રમં ।
સમભ્યર્ચ્ય પ્રણત્વા ચ કૃત્વા પ્રદક્ષિણાન્યપિ

ગુરુ કૃત્ય પુરસ્કૃત્ય પરિવૃત્ય સમન્તતઃ ।
તત્સધર્મ્મામૃતં પાતુમુપતસ્થુઃ સમાહિતાઃ

તાન્દૃષ્ટ્વા સમુપાસીનાન્ વિશ્વભૂર્ભગવાંજિનઃ ।
આદિ મધ્યાન્ત કલ્યાણં સદ્ધર્મ સમુપાદિશત્

તત્સદ્ધર્મ્મામૃતં પીત્વા સર્વે લોકાઃ સભાશ્રિતાઃ ।
ધર્મ્મવિશેષમાજ્ઞાય પ્રાપ્યનન્દ પ્રવોધિતાઃ

તસ્મિન્ક્ષણે મહી સર્વા ચ ચારદ્ધિ સપર્વતાઃ ।
સુપ્રસન્ના દિશઃ સર્વા રેજુરવીન્દ્ર વહ્ન્યઃ

સુરદુન્દુભયો નેન્દુર્નિપેતુઃ પુષ્પવૃષ્ટયઃ ।
નિરુત્પાતં મહોત્સાહં પ્રાવર્ત્તત સમન્તતઃ

તદ્ વિલોક્ય સભાલોકાઃ સર્વે તે વિસ્મયાન્વિતાઃ ।
શ્રોતું તદ્ધેતુ સર્વજ્ઞમુદ્વીક્ષ્ય તસ્થુરાદિતાઃ

તદા ગગનગઞ્જાખ્યો બોધિસત્ત્વઃ સમુત્થિતઃ ।
ઉદ્ધહન્નુત્તરાસંગ પુરતઃ સમુપાશ્રિત

સર્વજ્ઞં તં મહાભિજ્ઞં ધર્મ્મરાજં વિનાયકં ।
વિશ્વભુવં મુનિન્નત્વા સાંજલિરેવમબ્રવીત્

ભગવન્તદ્રનૈમિત્યં કસ્યેદં જાયતે ઽધુના ।
તદ્ભવાન્સમુપાદિશ્ય સંબોધયતુ નો ગુરોઃ

ઇતિ સંપ્રાર્થિતે તેન ભગવાન્સ મુનીશ્વરઃ ।
ગગનગંજમાલોક્ય તં સભાચૈવમબ્રવીત્

કુલપુત્ર મહદ્ ભદ્ર નિમિત્તમિદમાચરત્ ।
તદહં સપ્રવક્ષામિ શૃણુધ્વં યૂયમાદરાત્

તદ્યથા ત્રિગુણાભિજ્ઞા મઞ્જુશ્રીઃ સુગતાત્મજઃ ।
ઉત્તરસ્યાં મહાચીને વિહરતિ નગાશ્રમે

તસ્ય ભાર્યા ઉભેજ્યેષ્ટાકેશિની શ્રીવરપ્રદા ।
વિદ્યા સદ્ગુણ સંભર્ત્રી દ્વિતીયાઃ ચોપકેશિની

એકસ્મિન્ સમયે તત્ર મંજુશ્રીઃ સદ્ગુણોદધિઃ ।
લોકં સંદર્શન નામ સમાધિં વિદધે મુદા

ધ્યાન દૃષ્ટા દદર્શાત્ર મહાહ્રદસરોરુહે ।
રત્નમયં સમુત્પન્નં ધર્મ્મધાતું જિનાલયં

સ્વયંભુવં તમાલોક્ય મંજુદેવં સુસન્મતિઃ ।
સંહર્ષિતઃ પુર્નધ્યાત્વા મનસૈવં વ્યચિન્તયેત્

અહો સ્વયં સમુદ્ભૂતો ધર્મ્મધાતુ જિનાલયઃ ।
નિર્જને જલમયે જ્યોતિરૂપઃ સંભાષયન્ સ્થિતઃ

તત્ તથાહં કરિષ્યામિ ગત્વા તત્ર મહાહ્રદે ।
શોષયિત્વા તદમ્ભાન્સિ યથા પૃથ્વીતલો ઽભવત્

તદા તત્ર મહીભૂત્રે નિર્જલે સુપ્રતિષ્ઠિતે ।
શિલોચ્ચયે પ્રતિષ્ઠાપ્ય ભજિષ્યામિ તમીશ્વરં

તથા તત્ર મહીભૂતે ગ્રામાદિ વસતિર્ભવેત ।
તદા સર્વે ઽપિ લોકાશ્યઃ ભજેયુસ્તં જિનાલયં

તથા તત્ પુણ્ય ભાવેન સર્વદા તત્ર મંગલં ।
નિરુત્પાતં ભવેન્નૂનં લોકાશ્ચ સ્યૂઃ સુભાવિનઃ

તતસ્તે માનવાઃ સર્વે તસ્યૈવ શરણાશ્રિતાઃ ।
યથાશક્તિ મહોત્સાહૈઃ પ્રભજેયુઃ સદા મુદા

તતસ્તત્પુણ્યશુદ્ધાસ્તે સદ્ધર્મ ગુણલાલસાઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વાશ્ચરેયુર્બોધિસંવરં

તતસ્તે બોધિસંભારં પુરયિત્વા યથાક્રમં ।
ત્રિવિધાં વિધિમાસાદ્ય નિવૃતિપદમાપ્નુયુઃ

એવં કૃત્વા મહત્પુણ્યં પ્રાપ્યાહં ત્રિજગત્સ્વપિ ।
કૃત્વા ધર્મ્મમયં બોધિપ્રાપ્ય નિવૃત્તિપદમાપ્નુયાં

ઇતિ ધ્યાત્વા વિનિશ્ચિત્ય મઞ્જુશ્રીઃ સજિનાત્મજઃ ।
મઞ્જુદેવાભિધાચાર્યરૂપં ધૃત્વા મહર્દ્ધિમાન્

કેશિની વરદા નામ મોક્ષદાખ્યો ઽપકેશિની ।
ભૂત્વાનેકૈઃ મહાસત્ત્વૈઃ સહસર્વે ઽપિનેચરત્

તતશ્ચરન્ સભાર્યાસૌ મઞ્જુદેવઃ સસાંધિકઃ ।
સર્વત્ર ભદ્રતાં કૃત્વા મહોત્સાર્હૈઃ સમાચરત્

તત્ર તે સમુપાગત્ય દૂરતઃ સંપ્રભાસ્વરં ।
મહાહ્રદાવ્જમધ્યસ્થં દદૃશુસ્તં જિનાલયં

તત્ર તે તં સમાલોક્ય જ્યોતિરૂપં સમુજ્વલં ।
પ્રણત્વા સહસોપેત્યઃ કૃત્વા પ્રદક્ષિણાનિ ચ

તત્તીરે પર્વતે રમ્યે સર્વે ઽપિ તે સમાશ્રિતાઃ ।
તં ચૈત્યમેવ સંવીક્ષ્ય ન્યવસન્ત પ્રમોદિતાઃ

તતઃ પ્રાતઃ સમુત્થાય મઞ્જુદેવઃ સ ઋદ્ધિમાન્ ।
ભક્તયા પરમયાસ્તૌષિજ્જિનાલયં સ્વયંભુવં

જ્યોતિરૂપાય ચૈતન્યરૂપાય ભવતે નમઃ ।
અનાદિ નિધનાય શ્રીદાત્રે પ્રણવરૂપિણે

વિશ્વતોમુખ રૂપાય સ્વાહાસ્વધારૂપિણે ।
પૃથ્વ્યાદિભૂતનિર્માત્રે મહામહસ્વરૂપિણે

જગત્સ્રષ્ટે જગત્પાત્રે જગદ્ ધર્ત્રે નમો નમઃ ।
જગત્ વંદ્યાય જગતમારાધાય ચ તે નમઃ

અતિસ્થૂલાય સૂક્ષ્માય વિકારાય વિકારિણે ।
નિરાકૃતિકૃતે તુભ્યં સચ્ચિદાનંદમૂર્ત્તયૈ

વષટ્કાર સ્વરૂપાય હુતભુજે સ્વયં નમઃ ।
હોત્રે હવન રૂપાય હોમદ્રવ્યાય તે નમઃ

ભક્તિલભ્યાય સોમ્યાય ભક્તવત્સલાય તે નમઃ ।
ધ્યાનગમ્યાય ધ્યેયાય ચતુવર્ગપ્રદાયિને

અગ્રરત્નાય નિઃસીમમહિમ્ને સર્વદા નમઃ ।
ગુણાતીતાય યોગાય યોગિને ચ સદા નમઃ

એવં સ્તુત્વા મઞ્જુદેવઃ પુનઃ ક્ષમાર્થતાં વ્યધાત્ ।
પ્રસીદ ભગવન્ યદહં હદં સંશોષિતું યતે

ઇત્યુક્ત્વા ચન્દ્રહાસં સ સજ્જીકૃત્ય સમં તતઃ ।
ત્રિધા પ્રદક્ષિણીકૃત્ય સમન્તતો વ્યલોકયત્

વિલોક્ય સ મહાસત્ત્વો યામ્ય દિશાવૃતં નગં ।
ચન્દ્રહાસેન ખડ્ગેન છિત્વા જલાશ્રયં વ્યધાત્

તચ્છિન્નશૈલમાર્ગેણ તજ્જલાનિ સમન્તતઃ ।
પ્રનિર્ગત્યાશુ સર્વાણિ ગંગાસંગમમાયયુઃ

તદારભ્ય નદા નદ્યો બભૂવુર્ભૂતલે હ્રદાઃ ।
દિગ્વિદિક્ષુ મલાંભોભિસ્તદ્ દ્વીપૈઃ પરિપૂરિતાઃ

તત્ર નિરુધ્ય યે ઽમ્વુનિ યત્ર યે શિલાઃ સ્થિતાઃ ।
તત્ર તત્ર સતાન્સર્વાશ્છિત્વા સ્વૂનિચ ચારયેત્

એવં સ સર્વતઃ છિત્વા કૃત્વા તજ્જલનિર્ગમં ।
ત્રિરાત્રેણાપિ ન જલાનિ સર્વાણિ નિરચારયેત્

તજ્જલા ધાનમેકન્તુ હ્રદં ધનાદહાભિધં ।
કર્ક્કોટકનાગસ્ય સમસ્થાપ યદાશ્રમં

સિંહેનોપદ્રુતા યદ્ વદ ગજેન્દ્રોભય વિહ્વલાઃ ।
મહારાવૈ રુદન્તો વૈ વિદ્રવન્તો દિશો દશઃ

એવં તજ્જલસંઘાતશ્ચન્દ્રહાસાસિછેદનાત્ ।
માર્ગાન્તરાન્નિરગમત પંકશેષં યથાભવત્

તજ્જલાધાનમેકેન્તુ હ્રદં ધરાદ્રહાભિધં ।
કર્ક્કોતકસ્ય નાગસ્ય સમસ્થાપયદાશ્રયં

તતસ્તસ્મિન્ જલે શુષ્કેયદાધારસરોરુહં ।
તદેવ પર્વતાભૂય ધર્મધાતોર્વ્યવસ્થિતઃ

મઞ્જુદેવાનુભાવેન સ સર્વપર્વતોક્તમઃ ।
અભેદ્યા વજ્રવક્તેન વજ્રકૂટ ઇતિ સ્મૃતઃ

તદાસૌ ભૂતલોરમ્યઃ સમન્તતો નગાવૃતઃ ।
ઉપછન્દોહ ઇત્યાખ્યા હિમાલ યો ઽપિચોચ્યતે

સુદુર્જયા સ્વરૂપાભૂઃ પ્રજ્ઞા જ્ઞાનાનુભાવિની ।
હેરુકમણ્ડલાકારા ભૂત્વા સમવતિષ્ઠતે

તત્રાપિ ચ પ્રધાના શ્રી મહાદેવી ખગાનના ।
ધર્મ્મોદયા સમુહુતા સંતિષ્ઠતે જગદ્ધિતે

તં દૃષ્ટ્વા સ મહાચર્યા મઞ્જુદેવો મહર્દ્ધિમાન ।
બોધિસત્ત્વો મહાસત્ત્વઃ પ્રત્યત્યાનન્દિતો ઽભવત્

તતઃ સ તાં મહાદેવી સમાલોક્ય પ્રમોદિતઃ ।
ઉરસા શિરસા દૃષ્ટયા વચસા મનસા તથા

પદ્ભ્યાં કરાભ્યાં જાનુભ્યાં અષ્ટાંગો ઽપિ ઇતિ સ્મૃતઃ ।
અષ્ટાંગૈ પ્રણીતા કૃત્વા સાંજલિઃ સમુપાશ્રયન્

સુપ્રસન્ન મુખામ્ભોજઃ સુપ્રબુદ્ધો શયામ્બુજઃ ।
સંપશ્યસ્તાં મહાદેવીં સ્તોત્રૈરેવં મુદાભજં

ભગવતિ મહાદેવી ભવત્યાઃ શરણં વ્રજે ।
વન્દે પાદામ્વુજે નિત્યં ભજામિ તન્પ્રસીદતુ

જનની સર્વબુદ્ધાનાં ત્વમેવ બોધિદાયિની ।
સર્વેષાં બોધિસત્ત્વાનાં માતાહિતાનુપાલિની

સર્વહિતાર્થ સંભક્તિ સર્વપાપવિશોધની ।
દુષ્ટ મારગણાક્ષોભ મહાનન્દ સુખપ્રદા

સદ્ધર્મ્મસાધનોત્સાહવલવીર્ય ગુણપ્રદા ।
નિઃક્લેશસ્તિમિતેધ્યાન સમાધિ સુખદાયિની

પ્રજ્ઞાગુણ મહારત્ન શ્રી સમૃદ્ધિ પ્રદાયિની ।
તદ્ ભક્ત્યાઃ પદામ્ભોજ શરણસ્થો ભજામ્યહમ્

ઇતિ સંપ્રાર્થ્ય સ પ્રાજ્ઞો મઞ્જુદેવ સ સમ્વરી ।
તસ્યા ભક્તી પ્રસન્નાત્મા સમારાધિતુમૈચ્છત્

અથ તત્ર સ આચાર્યઃ સગણઃ સંપ્રમોદિતઃ ।
માર્ગ શીર્ષૈશિતૈઃ પક્ષૈ નવમ્યાં રવિવાસરે

પ્રાતઃ સ્નાત્વા વિશુદ્ધાત્મા શુચિવસ્ત્રાવૃતઃ સુધીઃ ।
પોષધસમ્વરં ધૃત્વા દેવીમારાધયં સ્થિતઃ

રાત્રૌ જાગરણં કૃત્વા ધારણી મન્ત્રજલ્પનૈઃ ।
સ્તુતિભિશ્ચ સમારાધ્યં પ્રાભજતાં જિનેશ્વરીં

તતઃ પ્રાતઃ દશમ્યાં સ સ્નાત્વા ગન્ધોદકૈર્મુદા ।
દત્વા દાનં યથાકામં પરિશુદ્ધત્રિમણ્ડલઃ

યથાવિધિસમભ્યર્ચ્ય તાં દેવીં પરમેશ્વરીં ।
મહોત્સાહૈઃ સ્તુતિં કૃત્વા ત્રિધા પ્રદક્ષિણાનિ ચ

સુપ્રસન્ન મુખામ્ભોજઃ સદ્ધર્મગુણમાનસઃ ।
ભૂયો ઽષ્ટાંગૈઃ પ્રણત્વૈવં પ્રાર્થયાત્સાંજલિમુદ્રા

પ્રસીદતુ જગન્માતર્ભવત્યાઃ સમુપાશ્રિતઃ ।
સંબોધિ સાધનોત્સૌ ભજામિ સર્વદા મુદાં

ઇતિ સંપ્રાર્થ્ય સંપ્રાજ્ઞૌ નત્વાષ્ટાંગૈર્મુદા ચ તાં ।
તત્પદ્મામૃતમાદાય ત્રિધ્યમઞ્જુલિના પિવેત્

તદમૃતં નિપીયાસૌ સંવિશુદ્ધત્રિમણ્ડલં ।
અષ્ટાક્ષણવિનિર્મુક્તઃ સંબુદ્ધક્ષણમાપ્નુવાન્

એવં કૃત્વા સ આચાર્ય દેવ્યા ભક્તિપરાયણઃ ।
સંબુદ્ધક્ષણમાસાદ્ય સર્વ ધર્મ્માધિપો ઽભવત્

તતઃ શ્રીમાન્ સ આચાર્યો બોધિસત્ત્વ જગદ્ધિતે ।
સ સંઘાન્યવસત્ તત્ર ધર્મધાતૌરૂપાશ્રમૈઃ

તત્સમભ્યષિતત્વાત્ સંપ્રદેશઃ શ્રી મનોહરઃ ।
સ્યાત્સર્વત્રાપિ મઞ્જુશ્રીપર્વત ઇતિ વિશ્રુતઃ

તત્ર શ્રિતઃ સદાપ્યસ્પ ધર્મ્મધાતોરૂપાસકઃ ।
સર્વસત્ત્વ હિતાર્થેન પ્રાભજન્સ જિનાત્મજઃ

તત્સમીક્ષામલા સર્વેબ્રહ્મેન્દ્રપ્રમુખાઅપિ ।
સર્વેલોકાધિપાશ્ચાપિ મુદા તત્ર સમાગતાઃ

તત્રૈવો પોષઢં ધૃત્વા કૃત્વા જાગરણં નિશિ ।
ઉષિત્વા ધારણી મન્ત્રઃ ધ્યાત્વા તાં શ્રી જિનેશ્વરીં

યથાવિધિ સમભ્યર્ચ્ય કૃત્વા પ્રદક્ષિણાનિ ચ ।
કૃત્વાષ્ટાંગ પ્રણામાનિ સ્તુતિભિશ્ચા ભજં મુદા

એવં તસ્યામહાદેવ્યાઃ સર્વે તૈ શરણાશ્રિતાઃ ।
ધર્મશ્રીગુણસંપત્તિ મહર્દ્ધિસિદ્ધિમાપ્નુવન્

તતસ્તે ચામરાઃ સર્વે સેન્દ્ર બ્રહ્માદયાધિપાઃ ।
વજ્રકૂટં નગાવ્જં તં સમીક્ષ્યન્તે જિનાલયં

અનુમોદ્યાભિનન્દન્તે સ્તસ્યાપિ શરણે ગતાઃ ।
મહોત્સાહૈઃ સમભ્યર્ચ્ય પ્રભજન્ત સમાદરં

તતઃ સર્વે ઽમરાસ્તૈચ સર્વૈલોકાધિપાશ્ચ તે ।
અસ્યાપિ મઞ્જુએદેવસ્ય વજ્રાચાર્યસ્ય સદ્ગુરોઃ

શરણે સમુપાસૃત્ય દિવ્ય પૂજોપહારકૈઃ ।
સમભ્યર્ચ્ય મહોત્સાહૈઃ પ્રાભજન્ત પ્રમોદિતાઃ

એવં મન્વાદયઃ સર્વે મનુયોપિયઃમહર્ષયઃ ।
યતયોગિનશ્ચાપિ ભિક્ષવો બ્રહ્મચારિણઃ

ચૈલકા બોધિસત્ત્વાશ્ચ મહાસત્ત્વા જિનાત્મજાઃ ।
તે સર્વે સમુપાગત્ય તસ્યા દેવ્યા ઉપાસકાઃ

યથાવિધિ સમભ્યર્ચ્ય પ્રાભજન્ત પ્રમોદિતાઃ ।
તતસ્તે ધર્મ્મધાતૌશ્ચ સર્વે ઽપિ શરણાશ્રિતાઃ

સમભ્યર્ચ્ય મહોત્સાહૈઃ નત્વા કૃત્વા પ્રદક્ષિણાં ।
સુપ્રસન્ન મુખામ્ભોજાન્ત પ્રમોદિતનઃ

તતસ્તે ચ મહાસત્ત્વ મઞ્જુદેવં મહદ્ધિંકિમ્ ।
આચાર્ય સમુત્સાહૈઃ સમર્ચયં પ્રમોદિતાઃ

પ્રત્યેક સુગતાશ્ચાપિ સર્વે તત્ર સમાગતાઃ ।
તાં દેવી ધર્મ્મધાતું તમાચાર્યં ચ સમાર્ચયં

સર્વે તથાગતાશ્ચાપિ પૂજામેઘસર્જનૈઃ ।
તાં દેવીં ધર્મધાતું તમાચાર્યં ચ સમાચર્યં

એવંમન્યેપિ લોકાશ્ચ પ્રદુષ્ટ્વા સમુપાગતાઃ ।
તાં દેવીં ધર્મધાતું ચ તમાચાર્યં ચ પ્રાભજન્

એતત્પુણ્યાનુભાવેન ચલિતા સાવ્ધિનગા મહી ।
પુષ્પવૃષ્ટિઃ શુભોત્સાહં પ્રવર્ત્તતે સમન્તતઃ

ઇત્યાદિષ્ટ મુનીન્દ્રેણ વિશ્વભૂવા નિશમ્યતે ।
સર્વે સમાશ્રિતા લોકા વિસ્મયં સમુપાયયુઃ

તતઃ સર્વે ઽપિ તે લોકાસ્તાં દેવીં શ્રીમહેશ્વરી ।
ધર્મ્મધાતુતમાચાર્યં દ્રષ્ટુમભિવ વાઞ્છિરે

તદાશયં પરિજ્ઞાયઃ ગગણગઞ્જ ઉત્થિતઃ ।
ભગવન્તન્તમાનસ્પશ્યન્નેવમવ્રવીત્

ભગવન્ સર્વમિચ્છન્તિ દ્રષ્ટું તાં સુગેશ્વરીં ।
ધર્મ્મધાતું તમાચાર્યં તદનુજ્ઞાં દદાતુ નઃ

ઇતિ સંપ્રાર્થિતં તેન ભગવાન્સ મુનીશ્વરઃ ।
ગગણગઞ્જમાત્મજ્ઞ તં પશ્યન્નેવમાદિશત્

સાધુ સાધ્યામહાદેવીં ખગાનનાજિનેશ્વરીં ।
ધર્મધાતું તમાચાર્યમપિર્દષ્ટું યદીચ્છથ

તત્ર હિમાલયે ગત્વા તાં શ્રી દેવીં ખગાનનાં ।
ધર્મધાતું તમાચાર્યં સંભજધ્વં યથા વિધિ

ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ વિશ્વભુવા નિશમ્યતે ।
સર્વે લોકા મહોત્સાહૈ રત્રાયયુઃ પ્રમોદિતાઃ

અહમપિ મુનીન્દ્રસ્ય પ્રાપ્યાનુજ્ઞાં પ્રમોદિતઃ ।
તૈઃસાર્દ્ધં પ્રસ્થિતૌ દૂરાત્પશ્યન્નિમંમાયયૌ

અત્ર પ્રાપ્નો ઽહં સમાલોક્ય ધર્મ્મધાતુન્નિમં મુદા ।
સમભ્યર્ચ્ય મહોત્સાહૈસ્તૈ લોકૈઃ પ્રાભજં સહ

શ્રદ્ધયા શરણં ગત્વા કૃત્વા ચૈનં પ્રદક્ષિણાં ।
સ્તુત્વાષ્ટાંગૈઃ પ્રણત્વા ચ પ્રાર્થયં બોધિસમ્વરં

તતો ઽહં મઞ્જુદેવાખ્યં તમાચાર્ય સમીક્ષ્ય ચ ।
સમભ્યર્ચ્ય મહોત્સાહૈઃ પ્રાભજધ્વં સહાનુજૈઃ

તતસ્તસ્યોપદેશ તાં શ્રીદેવીં ખગાનનાં ।
યથાવિધિ સમારાધ્ય મહોત્સાહૈઃ સમર્ચયં

કૃત્વા પ્રદક્ષિણાં ચાપિ નત્વાષ્ટાઙ્ગૈઃ પ્રમોદિતઃ ।
સ્તુત્વા ધ્યાત્વા ચ સંબોધિં સંપ્રાર્થય જગદ્ધિતે

એતત્પુણ્યાનુભાવેન પરિશુદ્ધ ત્રિમણ્ડલાઃ ।
અષ્ટાક્ષણ વિનિર્મુક્તો બોધિસત્ત્વો ભવં કૃતી

તતઃ સમ્બોધિસંભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં ।
જિત્વા મારગણાન્ અર્હન્ કલાવપિ જિનોભવે

એવમસ્યા મહાદેવ્યાઃ યે યે શરણ આશ્રિતાઃ ।
યથાવિધિ સમારાધ્ય ભજેયુ બોધિમાનસાઃ

તે તે સર્વે મહાસત્ત્વાઃ પરિશુદ્ધ ત્રિમણ્ડલાઃ ।
બોધિસત્ત્વા મહાભિજ્ઞા ભવેયુ સ્ત્રિગુણાધિપાઃ

કુત્રાપિ તે નગચ્છેત્ દુર્ગ્ગતિઞ્ચ કદાચન ।
સદાસઙ્ગતિસંજાત ભવેયુઃ શ્રી ગુણાશ્રયાઃ

યથાભિવાચ્છિતં દ્રવ્યં દત્વાર્થિભ્યો સમાદરાત્ ।
યથાકામં સુખં ભુક્ત્વા સઞ્ચરેરઞ્જગદ્ધિતે

તતો વિશુદ્ધશીલાસ્તે ચતુર્બ્રહ્મ વિહારિણઃ ।
બોધિસત્ત્વસમ્વરમાધાય સંચરેરન્ સદા શુભે

તતસ્તે સ્યુ ર્મહાસત્ત્વાઃ સદ્ધર્મ્મ સુખલાલસાઃ ।
સ્વપરાત્મહિતાધારક્ષાન્તિવ્રતસમારતાઃ

તતસ્તે સદ્ગુણાધારા વીર્યવન્તો વિચક્ષણાઃ ।
સદ્ધર્મ્મ સાધનોદ્યુક્તા ભવેયુ સ્ત્રિગુણાધિપાઃ

તતસ્તે સુધિયો ધીરા નિઃક્લેશા વિજિતેન્દ્રિયાઃ ।
સમાધિ ગુણસમ્પન્ના ભવેયુબોધિયોગિનઃ

તતસ્તે વિમલાત્માનઃ સર્વવિદ્યા ગુણાધિપાઃ ।
પ્રજ્ઞાશ્રી રત્ન સંપ્રાપ્તો ભવેયુઃ સુગતાત્મજાઃ

તતશ્ચ તે સહાસત્ત્વાઃ સર્વે સત્ત્વા હિતોત્સુકાઃ ।
સર્વાપાય વિધિ પ્રાજ્ઞા ભવેયુશ્ત્રિગુણાધિપાઃ

તતસ્તે બોધિસંભાર પ્રણિધિરત્નસાગરાઃ ।
સર્વસત્ત્વહિતં કૃત્વા સંચરેરં સદાશુભે

તતશ્ચ તે મહાભિજ્ઞાઃ ભદ્રશ્રી સત્ગુણાન્વિતાઃ ।
વલિષ્ઠા દુષ્ટ જેતારો ભવેયુ સ્ત્રિભવેશ્વરાઃ

તતસ્તે ત્રિવિધાં બોધિમાસાદ્ય ભદ્રચારિણઃ ।
સમ્બોધિજ્ઞાનસદ્રન્તસમૃદ્ધાઃ સ્યુ ર્મુનીશ્વરાઃ

તતસ્તે સુગતાઃ બુદ્ધાઃ દશભૂમીશ્વરાજિનાઃ ।
બોધિમાર્ગે પ્રતિષ્ઠાપ્ય કૂર્યુઃ સર્વાન્સુધર્મ્મિણઃ

એવં ધર્મમયં કૃત્વા સર્વત્ર ભુવનેષ્વપિ ।
સુનિવૃર્તિપદં પ્રાપ્ય સંપ્રયાયુર્જિનાલયં

એવમસ્યા મહાદેવ્યા ભજનો હૂતમુક્તમં ।
પુણ્યં મહત્તરં સિદ્ધં સમ્બુદ્ધપદસાધનં

ઇતિ સત્યં સમાખ્યાતં સર્વૈ રપિ મુનીશ્વરૈઃ ।
વિજ્ઞાયાસ્યા મહાદેવ્યા ભજધ્વં શરણે સ્થિતા

અસ્યાપિ ધર્મ ધાતૌશ્ચ ભજનોદ્ભૂતમુક્તમં ।
પુણ્યં મહત્તરં સિદ્ધં સમ્બુદ્ધપદસાધનં

અસ્યાપિ મઞ્જુદેવસ્યઃ ભજનોદ્ ભૂતમુક્તમં ।
પુણ્યં મહત્તરં સિદ્ધં સમ્બુદ્ધપદસાધનં

મત્વેતિ યદિ વો વાંચ્છા વિદ્યતે સૌગતે પદે ।
સર્વે યૂયં સમાધાય ભજતાન્ત્ર જિનાલયે

ખગાનનાસ્યાયા મહાદેવ્યાઃ શરણે ચ સમાશ્રિતાઃ ।
ધ્યાત્વા સ્મૃત્વા સમુચ્ચાર્ય નામાપિ ભજતાભવં

ય એષાં શરણે સ્થિત્વા ધ્યાત્વા સ્મૃત્વા સમાહિતાઃ ।
નામાપિ સમુદાહૃત્ય ભજન્તિ સર્વદાભવે

તે સભદ્રા નગચ્છન્તિ દુર્ગ્ગતિં ચ કદાચન ।
સદા સદ્ગતિ સંજાતા ભવેયુઃ શ્રી ગુણાશ્રયાઃ

બોધિસત્ત્વા મહાસત્ત્વા સદ્ધર્મ બોધિ ચારિણઃ ।
સર્વસત્ત્વ હિતોદ્યુક્તા ભવેયુઃ સુગતાત્મજાઃ

એવન્તેષાં મહત્સૌખ્યં ભદ્રશ્રી સદ્ગુણાન્વિતં ।
સર્વદાપિ નિરુત્પાતં પ્રવર્ક્તતે સમાહિતઃ

દૈવોત્પાતભયન્તેષાંત વિદ્યતે સમન્તતઃ ।
યક્તાન્દૃષ્ટ્વા સુરાઃ સર્વે રક્ષન્તીન્દ્રાદયોમુદા

અગ્ન્યુત્પાતંભયં તેષાં વિદ્યતે ન કદાચન ।
યત્ તાન્દૃષ્ટ્વા પ્રસીદન્તો રક્ષેયુર્વહ્નયઃ સદા

અકાલ મરણાદ્ ભીતિસ્તેષાન્નવિદ્યતે ક્વચિત્ ।
યદ્યમોપિ સમલોક્ય રક્ષતિ તાં પ્રસાદિતઃ

રાક્ષસસ્યાભયં તેષાં વિદ્યતે ન સમન્તતઃ ।
યદ્ વાયવો ઽપિ તા વીજ્ય રક્ષેયુઃ સર્વદાનુગાઃ

યક્ષસ્યાપિ ભયં તેષાં વિદ્યતે ન સદા ક્વચિત્ ।
યક્ષા સમીક્ષ્ય રક્ષેયુઃ સર્વે યક્ષાધિપા અપિ

ભૂતેભ્યો ઽપિ ભયન્તેષાં વિદ્યતે ન સમન્તતઃ ।
યદીશાનોપિ તાન્પશ્ય સંરક્ષેત્સંપ્રમોદિતાઃ

ગન્ધર્વોત્પતિ તો ભીતિસ્તેષાન્નવિદ્યતે ક્વચિત્ ।
ધૃતરાષ્ટો ઽપિ તાન્પશ્યત્ સંરક્ષેત્સં પ્રસાદિતઃ

કુમ્ભાણ્ડેભ્યો ઽપિ નાસ્ત્યેવં ભયન્તેષાં કદાચન ।
વિરુઢકોહિતાન્ પશ્યનભિરક્ષન્ પ્રસાદતઃ

નાગેભ્યો ઽપિ ભયન્તેષાં વિદ્યતે ન સદા ક્વચિત ।
વિરુપાક્ષો હિ સમ્યશ્યન્તાન્રક્ષન્સમ્પ્રસાદિતઃ

યક્ષેભ્યો ઽપિ સદા તેષાં વિદ્યતે ન ભયં ક્વચિત ।
કુવેરો હિ સમાલોક્ય સંરક્ષસ્તાન્ પ્રસાદિતઃ

ભયં ન કિન્નરેભ્યોપિ તેષામસ્તિ કદાચન ।
દ્રુમો હિતાન્ મહાસત્ત્વા સંવીક્ષવત્ પ્રસાદિતઃ

ગુહ્યકેભ્યોપિ નાસ્ત્યેવ ભયન્તેષાં સુધર્મ્મણાં ।
વજ્રપાણિર્હિતાન્વીક્ષ્ય પ્રસાદિતા ભવેત્ સદા

તથા વિદ્યાધરેભ્યો ઽપિ ભયન્તેષાન્ન વિદ્યતે ।
યતઃ સર્વાર્થસિદ્ધો ઽપિ સમ્યશ્યન્સ્તાન્ વેત્સદા

ગ્રહોત્પાત ભયન્તેષાં વિદ્યતે ન કદાચન ।
ગ્રહાધિપાહિ સર્વે ઽપિ સમીક્ષ્ય તાનવેત્સદા

તથા તારાગણોત્પાતભયં તેષાન્નવિદ્યતે ।
સર્વાસ્તા રાહિ તાન્વીક્ષ્ય સર્વત્રા વેયુરાભવં

સિદ્ધાઃ સાધ્યાશ્ચરુદ્રાશ્ચ વીક્ષ્યાવેયુઃ સદાપિ તાન્ ।
તત્તેભ્યોપિ ભયં ક્વાપિ તેષાં નાસ્તિ કદાચન

તથા ચ માતૃકોત્પાતં ભયં નાસ્તિ કદાચન ।
સર્વાહિ માતૃકાન્ દૃષ્ટ્વા રક્ષેયુ સ્તાં પ્રસાદિતાઃ

મહાકાલો ગણેશ સ્કન્દશ્ચ ભૈરવા અપિ ।
સર્વદા તાન્સમાલોક્ય રક્ષેયુઃ સંપ્રસાદિતાઃ

પ્રેતા ભૂતાઃ પિશાશ્ચાશ્ચ વેતાડા ડાકિનીગણાઃ ।
અપિ તાન્સર્વદાલોક્ય સંરક્ષેયુઃ પ્રસાદિતાઃ

તેભ્યો ઽપિ ભયન્તેષાં વિદ્યતે ન કદાચન ।
સર્વે ઽપિ ર્તેસહાયાઃ સ્યુ સંવોધિ ધર્મ્મસાધને

સિંહાદિ સર્વજન્તુભ્યોઃ પક્ષિભ્યો ઽપિ સમન્તતઃ ।
સર્પાદિ કૃમિકીટેભ્યો ભયન્તેષાં સદાપિ ન

દુષ્ટ પ્રત્યર્થિકેભ્યો ઽપિ તસ્કરેભ્યોપિ સર્વતઃ ।
શત્રુભ્યો ઽપિ ભયન્તેષાં વિદ્યતે ન સમન્તતઃ

યદેતત્પુણ્યલિપ્તાસ્તાં સમીક્ષ્ય તે પ્રસાદિતાઃ ।
સર્વે મૈત્રી કૃપા સ્નેહ નિવદ્ધાઃ સ્યુહિતાર્થિનઃ

એવં સર્વે ઽપિ સત્વાસ્તાન્દૃષ્ટ્વા સંપ્રસાદિતાઃ ।
સ્નિગ્ધચિક્તાપ્રસન્નાસ્યાઃ પશ્યેયુ મૈત્રીભાવતઃ

રાજાનો ઽપિ ચ તાન્દૃષ્ટ્વા મૈત્રી સ્નેહસભાવિતાઃ ।
સુપ્રસન્નાશયાઃ પ્રીતા માનયેયુઃ સદા મુદા

મન્ત્રીણો ઽપિ સદા તેષાં મૈત્રીસ્નેહ સભાષિતાઃ ।
માનયેયુઃયથાકામં સદ્ધર્મ્મ વ્રતસાધનં

બ્રામ્હણા અપિ સર્વે ચ તેષાં સદ્ધર્મ્મ સાધનં ।
દૃષ્ટ્વાનુમોદિતાત્માનો દધુ ભદ્રાશિવં સદા

ઋષયો ઽપિ તથા સર્વે તાં દૃષ્ટ્વા સંપ્રસાદિતાઃ ।
પશ્યન્તઃ કૃપયા દૃષ્ટ્વા મોદયેયુઃ સુભાશિષા

એવં ચ યોગિનઃ સિદ્ધા યતયો બ્રમ્હચારિણઃ ।
તીર્થિકાસ્તાપસાશ્ચાપિ વ્રતિનશ્ચાપ્યુપાસકાઃ

ચૈરકા ભિક્ષવોશ્ચાપિ ભિક્ષુણ્યશ્ચાપ્યુપાસિકાઃ ।
અપિ તાં સુદૃશાલોક્ય નન્દયેયુઃ શુભાશિષાઃ

એવં ચ શ્રાવકાઃ સર્વે પ્રત્યેક સુગતા અપિ ।
બોધિસત્વાશ્ચ સર્વે ઽપિ તાન્ દૃષ્ટ્વા સંપ્રસાદિતાઃ

કૃપયા દૃષ્ટવાનુપશ્યન્તો મૈત્રી સ્નેહસુભાવિનઃ ।
રક્ષિત્વા બોધિમાર્ગેષુ નિયાજેયુઃ સદા ભવં

એવં સર્વે ઽપિ સંબુદ્ધા દૃષ્ટ્વા તાં સંપ્રસાદિતાઃ ।
સર્વદા કૃપયા રક્ષ્યુચારયેયુર્જ્જગદ્ધિતે

એવં તેષાં મહત્પુણ્યં સમ્બુદ્ધ પદસાધનં ।
ભદ્રશ્રીગુણસંપત્તિ સમૃદ્ધિ સિદ્ધિસંપ્રદં

એવં યૂયમપિ જ્ઞાત્વા સર્વદા શરણાશ્રિતાઃ ।
યથાશક્તિ સમભ્યર્ચ્ય ભજતૈતાંસ્ત્રિરત્નિકાન્

સ્મૃત્વા ધ્યાત્વાપિ નામાપિ સમુચ્ચાર્ય સદા મુદા ।
એષામેવ ત્રિરત્નાનાં ભજધ્વં શરણે સ્થિતા

એતત્પુણ્યવિલિપ્તા યે પરિશુદ્ધત્રિમણ્ડલાઃ ।
ભદ્રશ્રીગુણસંપન્ના ભવેસ્તે શુભાશયા

દુર્ગતિં તે ન ગચ્છેયુઃ સદા સદ્ગતિસંભવાઃ ।
બોધિસત્વા મહાસત્વા ભવેર્યુભદ્રચારિણઃ

તતસ્તે સર્વસત્વાનાં હિતાર્થ સાધનોદ્યતાઃ ।
સુધીરા બોધિસમ્ભારં પૂરયિત્વા યથાક્રમં

તતો મારગણાઞ્જિત્વા નિઃક્લેશા વિજિતેન્દ્રિયાઃ ।
અર્હન્ત ત્રિવિધાં બોધિંપ્રાપ્ય યાયુ જિનાલયં

એત્સર્વ મયા ખ્યાતં સર્વૈરપિ મુનીશ્વરૈઃ ।
શ્રુત્વાનુમોદનાં કૃત્વા પ્રચરધ્વં સદાશુભે

ઇત્યાદિષ્ટં મુનીન્દ્રેણ નિશમ્યતે સભાશ્રિતાઃ ।
સર્વે તથાનુમોદન્તઃ પ્રાપ્યાનન્દત્પ્રવોધિતાઃ