संवित्सिद्धि · श्लोक 221-240

न हि ज्ञानाद् ऋते ऽज्ञानम् अन्यतस् ते निवर्तते ॥

संविद् एवेति चेत् तस्या ननु भावाद् असम्भवः ॥

किंचेयं तद्विरुद्धा वा न तस्याः क्वापि सम्भवः ॥

यतो ऽखिलं जगद् व्याप्तं विद्ययैवाद्वितीयया ॥

अभावो ऽन्यो विरुद्धो वा संविदो ऽपि यदीष्यते ॥

तदानीं संविदद्वैत प्रतिज्ञां दूरतस् त्यज ॥

किंचासौ कस्य जीवस्य को जीवो यस्य सेति चेत् ॥

नन्व् एवम् असमाधानम् अन्योन्याश्रयणं भवेत् ॥

नर्ते जीवाद् अविद्या स्यान् न च जीवस् तया विना ॥

न बीजाङ्कुरतुल्यत्वं जीवोत्पत्तेर् अयोगतः ॥

ब्रह्मणश् चेन् न सर्वज्ञं कथं तद् बम्भ्रमीति ते ॥

अविद्याकृतदेहात्म प्रत्ययाधीनता न ते ॥

ब्रह्मसर्वज्ञभावस्य तत्स्वाभाविकताश्रुतेः ॥

भेदावभासगर्भत्वाद् अथ सर्वज्ञता मृषा ॥

तत एवामृषा कस्मान् न स्याच् छब्दान्तरादिवत् ॥

यथा शब्दान्तराभ्यास सङ्ख्याद्याः शास्त्रभेदकाः ॥

भेदावभासगर्भाश् च यथार्थास् तादृशी न किम् ॥

सर्वज्ञे नित्यमुक्ते ऽपि यद्य् अज्ञानस्य सम्भवः ॥

तेजसीव तमस् तस्मान् न निवर्तेत केनचित् ॥

सर्वज्ञत्वादिवचन प्रामाण्यं व्यावहारिकम् ॥