સંવિત્સિદ્ધિ · શ્લોક 221-240

ન હિ જ્ઞાનાદ્ ઋતે ઽજ્ઞાનમ્ અન્યતસ્ તે નિવર્તતે ॥

સંવિદ્ એવેતિ ચેત્ તસ્યા નનુ ભાવાદ્ અસમ્ભવઃ ॥

કિંચેયં તદ્વિરુદ્ધા વા ન તસ્યાઃ ક્વાપિ સમ્ભવઃ ॥

યતો ઽખિલં જગદ્ વ્યાપ્તં વિદ્યયૈવાદ્વિતીયયા ॥

અભાવો ઽન્યો વિરુદ્ધો વા સંવિદો ઽપિ યદીષ્યતે ॥

તદાનીં સંવિદદ્વૈત પ્રતિજ્ઞાં દૂરતસ્ ત્યજ ॥

કિંચાસૌ કસ્ય જીવસ્ય કો જીવો યસ્ય સેતિ ચેત્ ॥

નન્વ્ એવમ્ અસમાધાનમ્ અન્યોન્યાશ્રયણં ભવેત્ ॥

નર્તે જીવાદ્ અવિદ્યા સ્યાન્ ન ચ જીવસ્ તયા વિના ॥

ન બીજાઙ્કુરતુલ્યત્વં જીવોત્પત્તેર્ અયોગતઃ ॥

બ્રહ્મણશ્ ચેન્ ન સર્વજ્ઞં કથં તદ્ બમ્ભ્રમીતિ તે ॥

અવિદ્યાકૃતદેહાત્મ પ્રત્યયાધીનતા ન તે ॥

બ્રહ્મસર્વજ્ઞભાવસ્ય તત્સ્વાભાવિકતાશ્રુતેઃ ॥

ભેદાવભાસગર્ભત્વાદ્ અથ સર્વજ્ઞતા મૃષા ॥

તત એવામૃષા કસ્માન્ ન સ્યાચ્ છબ્દાન્તરાદિવત્ ॥

યથા શબ્દાન્તરાભ્યાસ સઙ્ખ્યાદ્યાઃ શાસ્ત્રભેદકાઃ ॥

ભેદાવભાસગર્ભાશ્ ચ યથાર્થાસ્ તાદૃશી ન કિમ્ ॥

સર્વજ્ઞે નિત્યમુક્તે ઽપિ યદ્ય્ અજ્ઞાનસ્ય સમ્ભવઃ ॥

તેજસીવ તમસ્ તસ્માન્ ન નિવર્તેત કેનચિત્ ॥

સર્વજ્ઞત્વાદિવચન પ્રામાણ્યં વ્યાવહારિકમ્ ॥