रामायण · अध्याय 7.047

लक्ष्मणस्य वचः श्रुत्वा दारुणं जनकात्मजा
परं विषादम् आगम्य वैदेही निपपात ह

सा मुहूर्तम् इवासंज्ञा बाष्पव्याकुलितेक्षणा
लक्ष्मणं दीनया वाचा उवाच जनकात्मजा

मामिकेयं तनुर् नूनं सृष्टा दुःखाय लक्ष्मण
धात्रा यस्यास् तथा मे ऽद्य दुःखमूर्तिः प्रदृश्यते

किं नु पापं कृतं पूर्वं को वा दारैर् वियोजितः
याहं शुद्धसमाचारा त्यक्ता नृपतिना सती

पुराहम् आश्रमे वासं रामपादानुवर्तिनी
अनुरुध्यापि सौमित्रे दुःखे विपरिवर्तिनी

सा कथं ह्य् आश्रमे सौम्य वत्स्यामि विजनीकृता
आख्यास्यामि च कस्याहं दुःखं दुःखपरायणा

किं च वक्ष्यामि मुनिषु किं मयापकृतं नृपे
कस्मिन् वा कारणे त्यक्ता राघवेण महात्मना

न खल्व् अद्यैव सौमित्रे जीवितं जाह्नवीजले
त्यजेयं राजवंशस् तु भर्तुर् मे परिहास्यते

यथाज्ञां कुरु सौमित्रे त्यज मां दुःखभागिनीम्
निदेशे स्थीयतां राज्ञः शृणु चेदं वचो मम

श्वश्रूणाम् अविशेषेण प्राञ्जलिः प्रग्रहेण च
शिरसा वन्द्य चरणौ कुशलं ब्रूहि पार्थिवम्

यथा भ्रातृषु वर्तेथास् तथा पौरेषु नित्यदा
परमो ह्य् एष धर्मः स्याद् एषा कीर्तिर् अनुत्तमा

यत् त्वं पौरजनं राजन् धर्मेण समवाप्नुयाः
अहं तु नानुशोचामि स्वशरीरं नरर्षभ
यथापवादं पौराणां तथैव रघुनन्दन

एवं ब्रुवन्त्यां सीतायां लक्ष्मणो दीनचेतनः
शिरसा धरणीं गत्वा व्याहर्तुं न शशाक ह

प्रदक्षिणं च कृत्वा स रुदन्न् एव महास्वनम्
आरुरोह पुनर् नावं नाविकं चाभ्यचोदयत्

स गत्वा चोत्तरं कूलं शोकभारसमन्वितः
संमूढ इव दुःखेन रथम् अध्यारुहद् द्रुतम्

मुहुर् मुहुर् अपावृत्य दृष्ट्वा सीताम् अनाथवत्
वेष्टन्तीं परतीरस्थां लक्ष्मणः प्रययाव् अथ

दूरस्थं रथम् आलोक्य लक्ष्मणं च मुहुर् मुहुः
निरीक्षमाणाम् उद्विग्नां सीतां शोकः समाविशत्

सा दुःखभारावनता तपस्विनी यशोधरा नाथम् अपश्यती सती
रुरोद सा बर्हिणनादिते वने महास्वनं दुःखपरायणा सती