रामायण · अध्याय 4.009

वाली नाम मम भ्राता ज्येष्ठः शत्रुनिषूदनः
पितुर् बहुमतो नित्यं मम चापि तथा पुरा

पितर्य् उपरते ऽस्माकं ज्येष्ठो ऽयम् इति मन्त्रिभिः
कपीनाम् ईश्वरो राज्ये कृतः परमसंमतः

राज्यं प्रशासतस् तस्य पितृपैतामहं महत्
अहं सर्वेषु कालेषु प्रणतः प्रेष्यवत् स्थितः

मायावी नाम तेजस्वी पूर्वजो दुन्दुभेः सुतः
तेन तस्य महद् वैरं स्त्रीकृतं विश्रुतं पुरा

स तु सुप्ते जने रात्रौ किष्किन्धाद् वारम् आगतः
नर्दति स्म सुसंरब्धो वालिनं चाह्वयद् रणे

प्रसुप्तस् तु मम भ्राता नर्दितं भैरवस्वनम्
श्रुत्वा न ममृषे वाली निष्पपात जवात् तदा

स तु वै निःसृतः क्रोधात् तं हन्तुम् असुरोत्तमम्
वार्यमाणस् ततः स्त्रीभिर् मया च प्रणतात्मना

स तु निर्धूय सर्वान्नो निर्जगाम महाबलः
ततो ऽहम् अपि सौहार्दान् निःसृतो वालिना सह

स तु मे भ्रातरं दृष्ट्वा मां च दूराद् अवस्थितम्
असुरो जातसंत्रासः प्रदुद्राव तदा भृशम्

तस्मिन् द्रवति संत्रस्ते ह्य् आवां द्रुततरं गतौ
प्रकाशो ऽपि कृतो मार्गश् चन्द्रेणोद्गच्छता तदा

स तृणैर् आवृतं दुर्गं धरण्या विवरं महत्
प्रविवेशासुरो वेगाद् आवाम् आसाद्य विष्ठितौ

तं प्रविष्टं रिपुं दृष्ट्वा बिलं रोषवशं गतः
माम् उवाच तदा वाली वचनं क्षुभितेन्द्रियः

इह त्वं तिष्ठ सुग्रीव बिलद्वारि समाहितः
यावद् अत्र प्रविश्याहं निहन्मि समरे रिपुम्

मया त्व् एतद् वचः श्रुत्वा याचितः स परंतप
शापयित्वा च मां पद्भ्यां प्रविवेश बिलं तदा

तस्य प्रविष्टस्य बिलं साग्रः संवत्सरो गतः
स्थितस्य च मम द्वारि स कालो व्यत्यवर्तत

अहं तु नष्टं तं ज्ञात्वा स्नेहाद् आगतसंभ्रमः
भ्रातरं न हि पश्यामि पापशङ्कि च मे मनः

अथ दीर्घस्य कालस्य बिलात् तस्माद् विनिःसृतम्
सफेनं रुधिरं रक्तम् अहं दृष्ट्वा सुदुःखितः

नर्दताम् असुराणां च ध्वनिर् मे श्रोत्रम् आगतः
निरस्तस्य च संग्रामे क्रोशतो निःस्वनो गुरोः

अहं त्व् अवगतो बुद्ध्या चिह्नैस् तैर् भ्रातरं हतम्
पिधाय च बिलद्वारं शिलया गिरिमात्रया
शोकार्तश् चोदकं कृत्वा किष्किन्धाम् आगतः सखे

गूहमानस्य मे तत्त्वं यत्नतो मन्त्रिभिः श्रुतम्
ततो ऽहं तैः समागम्य समेतैर् अभिषेचितः

राज्यं प्रशासतस् तस्य न्यायतो मम राघव
आजगाम रिपुं हत्वा वाली तम् असुरोत्तमम्

अभिषिक्तं तु मां दृष्ट्वा क्रोधात् संरक्तलोचनः
मदीयान् मन्त्रिणो बद्ध्वा परुषं वाक्यम् अब्रवीत्

निग्रहे ऽपि समर्थस्य तं पापं प्रति राघव
न प्रावर्तत मे बुद्धिर् भ्रातृगौरवयन्त्रिता

मानयंस् तं महात्मानं यथावच् चाभ्यवादयम्
उक्ताश् च नाशिषस् तेन संतुष्टेनान्तरात्मना