मोक्षोपायटीका · अध्याय 1.13

आयुः पल्लवकोणाग्रलम्बाम्बुकणभङ्गुरम् ।
उन्मत्तम् इव सन्त्यज्य यात्य् अकाण्डे शरीरकम् ॥

विषयाशीर्विषासङ्गपरिजर्जरचेतसाम् ।
अप्रौढात्मविवेकानाम् श्4: °त्मावि°; न्11: °त्म्(आ)अवि° आयुर् आयासकारणम् ॥

ये तु विज्ञातविज्ञेया विश्रान्ता वितते पदे ।
भावाभावसमाश्वस्ता आयुस् तेषां सुखायते ॥

वयम् परिमिताकारपरिनिष्ठितनिश्चयाः ।
संसाराभ्रतडित्पुञ्जे मुने नायुषि निर्वृताः ॥

युज्यते वेष्टनं वायाव् आकाशस्य च श्4: ओम्. खण्डनम् ।
ग्रथनं च तरङ्गाणाम् आस्था नायुषि युज्यते ॥

पेलवं शरदीवाभ्रम् अस्नेहम् इव दीपकम् ।
तरङ्गकम् इवालोलं गतम् एवोपलक्ष्यते ॥

तरङ्गप्रतिबिम्बेन्दुं न्11: °एदुं तडित्पुञ्जं नभोऽम्बुदम् ।
ग्रहीतुम् आस्थाम् बध्नामि न त्व् आयुषि गतस्थितौ ॥

अविश्रान्तमनाः शून्यम् आयुर् आततम् ईहते ।
दुःखायैव विमूढो ऽन्तर् गर्भम् अश्वतरी यथा ॥

संसारसंसृताव् अम्भःफेनो ऽस्मिन् सर्गसागरे ।
कायवल्ल्यां रसो राजञ् जीवितम् मे न रोचते ॥

प्राप्यं सम्प्राप्यते येन भूयो येन न शोच्यते ।
पराया निर्वृतेः श्4: °वृत्तेः स्थानं यत् तज् जीवितम् उच्यते ॥

तरवो ऽपि हि जीवन्ति जीवन्ति मृगपक्षिणः ।
स जीवति मनो यस्य मननेन न जीवति ॥

जातास् त एव जगति जन्तवः साधुजीविताः ।
ये पुनर् नेह जायन्ते शेषा जानीत गर्दभाः ॥

भारो ऽविवेकिनः शास्त्रम् भारो ज्ञानं च रागिणः ।
अशान्तं च मनो भारो भारो ऽनात्मविदो वपुः ॥

रूपम् आयुर् मनो बुद्धिर् अहङ्कारस् तथेहितम् ।
भारो भारधरस्येव सर्वं दुःखाय दुर्धियः ॥

अविश्रान्तमनःपूर्णम् आपदाम् परमास्पदम् ।
नीडो रोगविहङ्गानाम् आयुर् आयासनं दृढम् ॥

प्रत्यहं खेदम् उत्सृज्य शनैर् अलम् अनारतम् ।
आश्व् एव जन्मनः श्वभ्रं कालेन विनिखन्यते ॥

शरीरबिलविश्रान्तैर् विषदाहप्रदायिभिः ।
रोगैर् निपीयते रौद्रैर् व्यालैर् इव वनानिलः ॥

प्रसुवानैर् अवच्छेदं तुच्छैर् अन्तरवासिभिः ।
दुःखैर् आकृष्यते क्रूरैर् घुणैर् इव जरद्द्रुमः ॥

नूनं निगिरणायाशु घनगर्वम् अनारतम् ।
आखुर् मार्जारकेणेव मरणेनावलोक्यते ॥

गर्वादिगुणगर्भिण्या शून्ययाशक्तिवश्यया ।
अन्नम् महाशनेनेव जरसा परिजीर्यते ॥

दिनैः कतिपयैर् एव परिज्ञाय गतादरम् ।
दुर्जनः सज्जनेनेव यौवनेनावमुच्यते ॥

विनाशसुहृदा नित्यं जरामरणबन्धुना ।
रूपं शिड्गवरेणेव कृतान्तेनाभिलष्यते ॥

स्थिरतया सुखहारितया तया सततम् उज्झितम् उत्तम फल्गु च ।
जगति नास्ति तथा गुणवर्जितम् मरणमार्जितम् श्4: °रमा° आयुर् इदं यथा ॥