महापरिनिर्वाणसूत्र · अध्याय 24

तत्र भगवान् आयुष्मन्तम् आ(नन्दम् आमन्त्र)यते ॥

तस्मात् त(र्)ह्(इ) त आनन्द भि(क्षुभिः) सूत्रान्तप्रतिसरणैर् भवितव्यं न पुद्गल(प्)र्(अतिसरणैः ॥)

(कथं) भिक्षुः सूत्रान्तप्रतिसरणो भवति न (पुद्गलप्रतिसरणः ॥)

इहान्(अ)न्द भिक्षुर् आगच्छ्(एत् स एवं) वदेत् ॥

संमुखं मे भगवतो ऽन्तिकाच् छ्रुतं संमुख्(अम् उद्गृहीतम् अयं ध)र्मो ऽयं विनय इदं शास्तुः शासनम् ॥

त्(अस्य भिक्षवस् तन्) नोत्साहयित्(अ)व्यं नावसादयितव्यम् ॥ अनुत्साहयित्वानवसादयित्वा श्रोत्रम् अवधा(य तानि प)दव्यंजनान्य् उद्गृह्य सूत्रे ऽवतार्(अयितव्यं विन)य्(ए) संदर्शयितव्यं ॥ यदि सूत्र्(ए) ऽवतार्यमाणा विनये संदर्श्यमानाः सूत्रे नावतरन्(ति विनये) न संदृश्यन्ते धर्मतां च विलोमयन्ति (स एव)ं स्याद् वचनीयः ॥

अद्धायुष्मन्न् इमे धर्मा न भगवता भाषिताः ॥ आयुष्मता वा इमे धर्मा दु(र्गृहीतास् तथा) हीमे धर्माः सूत्रे ऽवतार्यमाणा विनये संद्(अर्श्यमानाः) सूत्रे नावतरन्ति विनये न संदृश्यन्ते धर्मतां च विलोमयन्ति ॥

नायं धर्मो नायं वि(नयो नेदं शास्)तुः शासनम् इति विदित्वा छोरयितव्याः ॥

पुन(र् अप)रम् (आनन्द) भिक्षुर् आगच्छेत् स एवं वदेत् ॥

अमुष्मिन्न् आवासे महान् भिक्षुसंघ(ः प्रतिवसति सस्थविरः सप्रमोक्षः ॥)

(संमुखं मे तस्य महतो भिक्षुसंघस्यान्तिकाच् छ्रुतं संमुखम् उद्गृहीतम् अयं धर्मो) ऽयं विनय इदं शास्तुः शासनं ॥

तस्य (भिक्षवस्) त(न् नोत्साहयितव्यं नावसादयितव्यम् ॥ अनुत्साहयित्वानवसादयित्वा श्रोत्रम् अवधाय तानि पदव्यंज)नान्य् उद्गृह्य सूत्रे ऽवतारयितव्यं विनये सं(दर्शयितव्यं ॥ यदि सूत्रे ऽवतार्यमाणा विनये संदर्श्यमानाः सूत्रे नावतरन्ति विनये न सं)दृश्यन्ते धर्मतां च विलोमयन्ति स एवं स्याद् व(चनीयः ॥)

(अद्धायुष्मंस् तेन महता भिक्षुसंघेन धर्मसंज्ञिना च विनयसंज्ञिना चाधर्मश् चाविनय)श् च भाषितः ॥ आयुष्मता वा इमे धर्मा दुर्गृ(हीतास् तथा हीमे धर्माः सूत्रे ऽवतार्यमाणा विनये संदर्श्यमानाः सूत्रे नावतरन्ति विनये न संदृश्यन्ते धर्म)तां च विलोमयन्ति ॥

नायं धर्मो नायं विनयो (नेदं शास्तुः शासनम् इति विदित्वा छोरयितव्याः ॥)

(पुनर् अपरम् आनन्द भिक्षुर् आगच्छेत् स एवं वदेत् ॥)

()(अमुष्मिन्न् आवासे संब)हुला भिक्षवः प्रतिवसन्ति सूत्रधरा विन(यधरा मातृकाधराः ॥)

(संमुखं मे तेषां संबहुलानां भिक्षूणाम् अन्तिकाच् छ्रुतं संमुखम् उद्गृहीतम् अयं धर्मो ऽयं विनय इदं शास्तुः शासनं)

(तस्य भिक्षवस् तन् नोत्साहयितव्यं पूर्ववद् यावत् स) एवं स्याद् वचनीयः ॥

अद्धायुष्मंस् तैर् भिक्षुभिर् ध(र्मसंज्ञिभिश् च विनयसंज्ञिभिश् चाधर्मश् चाविनयश् च भाषितः ॥ पूर्ववद्)

(यावद् इति विदित्वा छोरयितव्याः ॥)

(पुनर् अपरम् आनन्द) भिक्षुर् आगच्छेत् स एवं वदेत् ॥

अमुष्मिन्न् आवासे (भिक्षुः प्रतिवसति स्थविरः ..............) <= 24.45>

(सं)मुखं मे तस्य भिक्षोर् अन्तिकाच् छ्रुतं संमुख(म् उद्गृहीतम् अयं धर्मो ऽयं विनय इदं शास्तुः शासनं ॥)

(तस्य भिक्षवस् तन् नोत्साहयितव्यं पूर्ववद् यावत् स एवं स्याद् वचनीयः ॥)

(अद्धायुष्मंस् तेन भि)क्षुणा धर्मसंज्ञिना च विनयसंज्ञिना चा(धर्मश् चाविनयश् च भाषितः ॥ पूर्ववद्)

(यावद् इति विदित्वा छोरयितव्याः ॥)

(पुनर् अपरम् आन)न्द भिक्षुर् आगच्छेत् स एवं वदेत् ॥

संमुखं मे भगव(तो ऽन्तिकाच् छ्रुतं संमुखम् उद्गृहीतम् अयं धर्मो ऽयं विनय इदं शास्तुः शासनम् ॥)

(तस्य भिक्षवस् तन् नोत्साहयितव्)य्(अं) नावसादयितव्यम् ॥ अनुत्साहयित्वानवसा(दयित्वा श्रोत्रम् अवधाय तानि पदव्यञ्जनान्य् उद्गृह्य सूत्रे ऽवतारयितव्यं विनये सन्दर्शयि)तव्यं ॥ यदि सूत्रे ऽवत्(आ)र्यमा(णा विन)ये सन्दर्श्य्(अमा)नाः सूत्रे ऽ(वतरन्ति विनये संदृश्यन्ते धर्मतां च न विलोमयन्ति स एवं स्याद् वचनीयः ॥)

(अद्धायुष्मन्)न् (इ)मे धर्मा भगवता भाषिताः ॥ आयु(ष्मत्)आ चेमे ध्(अर्)म्(आ)ः सुगृहीता(स् तथा हीमे धर्माः सूत्रे ऽवतार्यमाणा विनये संदर्श्यमानाः सूत्रे ऽवतरन्ति विन)ये संदृश्यन्ते धर्मतां च न विलोमयन्ति ॥

अयं धर्मो ऽयं वि(नय इदं शास्तुः शासनम् इति विदित्वा धारयितव्याः ॥)

(पुनर् अपरम् आनन्द भिक्षुर् आगच्छेत् स) एवं वदेत् ॥

अमुष्मिन्न् आवासे महान् भिक्षुसंघः प्रति(व)सति स(स्थविरः सप्रमोक्षः ॥)

(संमुखं मे तस्य महतो भिक्षुसंघस्यान्तिकाच् छ्रुतं संमुखम् उद्गृहीतम् अयं धर्मो) ऽयं विनय इदं शास्तुः शासनम् ॥
24.35( तस्य भिक्षवस् तन् न्)ओत्साह(यितव्यं पूर्ववद् यावत् स एवं स्याद् वचनीयः ॥)

(अद्धायुष्मंस् तेन महता भिक्षुसंघेन धर्मसंज्ञिना विनय)संज्(ञ्)इनात्र धर्मश् च विनयश् च (भाषितः ॥ आयुष्मता) चे(मे धर्माः सुगृहीतास् तथा हीमे धर्माः सूत्रे ऽवतार्यमाणा विनये संदर्श्यमानाः सूत्रे ऽवतरन्ति विनये न संद्)ऋश्य्(अन्ते) धर्मताञ् च न वि(लोमयन्ति ॥)

(अयं धर्मो) ऽयं वि(नय इदं शास्तुः शासनम् इति विदित्वा धारयितव्याः ॥)

(पुनर् अपरम् आनन्द भिक्षुर् आगच्छेत् स एवं वदेत् ॥)()

()(अमुष्मिन्)न् आवासे स्(अं)बहुला भिक्षवः प्रति(वसन्ति सूत्रधरा वि)नयध(रा मातृकाधराः ॥)

(संमुखं मे तेषां संबहुलानां भिक्षूणाम् अन्तिकाच् छ्रुतं संमुखम् उद्गृहीतम् अयं ध)र्मो ऽयं विनय इदं शास्तुः शासनं ॥

(तस्य भिक्षवस् तन् नोत्साहयितव्यं) पूर्वव(द्) य्(आ)वत् स एवं (स्याद् वचनीयः ॥)

(अद्धायुष्मंस् तैर् भिक्षुभिर् धर्मसंज्ञिभिश् च विनयसंज्ञिभिश् च धर्मश् च विन)यश् च भाषितः ॥ आयुष्मता चेमे धर्माः सुगृहीतास् तथा ही(मे धर्माः सूत्रे ऽवतार्यमाणा पूर्ववद् यावद्)

(अयं धर्मो ऽयं विनय इदं शास्तुः शासनम् इति विदित्वा धारयितव्याः ॥)

पुनर् अपरम् (आनन्द) भिक्षुर् आगच्छेत् स ए(व)ं (वदे)त् ॥

अमुष्मिन्न् आवासे भिक्षुः प्रति(वसति स्थविरः ..............) <= 24.22>

(संमुखं मे त)स्य भिक्षोर् अन्तिकाच् छ्रुतं संमुख(म् उद्गृही)तम् अयं (धर्मो ऽयं विनय इदं शास्तुः शासनम् ॥)

(तस्य भिक्षवस् तन् नो)त्साह(यितव्यं पूर्ववद् यावत्) स्(अ) एवं स्याद् वचन्(ई)य्(अः ॥)

(अद्धायुष्मंस् तेन भिक्षुणा धर्मसंज्ञिना च विनयसंज्ञिना च धर्मश् च विनयश् च भाषितः ॥ पूर्ववद्)

(यावद् इ)त्(इ) विदित्वा धा(रयितव्याः ॥)

(तत्र्)आनन्द ये ते पूर्वकाश् च(त्)व्. .................. (नायं धर्मो नायं विनयो नेदं) शास्तुः (शासनम् इति) विदित्वा छोरयितव्याः ॥

त(त्रानन्द ये ते .....................) (अ)यं धर्मो (ऽयं विनय) इदं शास्त्(उः) शासन(म् इति विदित्वा धारयितव्याः ॥)

(एवम् एवानन्द भिक्षुभिः सूत्रान्तप्रतिसरणैर् भवितव्यं न पुद्गलप्रतिसरणैः ॥)
25. = सोन्देर्तेxत् इ (स्त्.इ) <च्त् 417ff.>