आयुर्वेदमहोदधौ अन्नपानविधि · अध्याय 2

इत्य् आयुर् वेदमहोदधौ श्रीसुषेणकृतौ पानीयगुणाः समाप्ताः ॥
अथ काष्ठतप्तोदकवर्गः ।
गन्धर्वहस्तकाष्ठैश् च तप्तं वारि प्रपूजितम्
अलक्ष्मीरक्तपित्तघ्नं दोषाणां च प्रसादनम्

भल्लातकैश् च काष्ठैश् च तप्तं वारि शुभोदकम् ।
वातश्लेष्महरं पथ्यं वीर्यतेजोविवर्धनम्

पालाशोदुम्बरोद्भूतकाष्ठतप्तं शुभं जलम् ।
व्रणकण्डूहरं चासृक्बलवीर्यविवर्धनम्

जम्बूकपित्थाम्रजैः काष्ठैः तप्तं वारि तडागजम् ।
मेधाबलप्रदं वीर्यकृमिदोषविनाशनम्

दुम्बरीकाष्ठजैस् तोयं ताप्यं वापीसमुद्भवम् ।
कफहृत् तच् च निर्दिष्टं दोषाणां च विनाशनम्

काष्ठैः खदिरजैस् तप्तं रक्तपित्तविनाशनम् ।
आप्यायनकरं ग्रीष्मे श्रेष्ठम् उक्तम् इदं जलम्

कदम्बनिम्बजैस् तप्तं सरित्समुद्रजं जलम् ।
पथ्यं दोषहरं कण्डूरक्तपित्तविनाशनम्

धात्रीदारुशृतं तप्तं मलक्षालनयोदकम् ।
वातपित्तहरं श्रेष्ठं रसायनकरं परम्

पुष्करस्स (मधुकस्य) च काष्ठैश् च तप्तं कूपोद्भवोदकम् ।
वातपित्तहरं श्रेष्ठं रसायनकरं परम्

(ग्रहणीपाण्डुहृत्कासश्वासहृत्परमं हितं ।)
कर्पूर (कर्कन्धु) दारुसंभूततप्तम् उष्णोदकं शुभम् (नादेयम् उदकोत्तमम् ।)
जठराग्नेश् च सदनं सुश्रुतेन प्रदर्शितम्

सल्लकीशाकनिर्यासकाष्ठैश् चापि पृथक् पृथक् ।
तप्तं निर्झरजं वारि नामयान् जनयेद् वरम् (रोगान् संजनदेद् बहून्)

वटैश् चार्जुनकाष्ठैश् च संततं तापितं जलम् ।
बलमेधाप्रजननं (आ) मैत्रेयेण प्रदर्शितम्

तर्कारी वातहंत्री च कण्डूत्वग्दोषवर्धनम् ।
वनो (नवो)दकं सुसंतप्तं मलानां क्षालने हितम्