अष्टाध्यायी (अन्य संस्करण) · अध्याय 1.04

आ कडारात्=एका संज्ञा

विप्रतिषेधे परम् कार्यम्

यू स्त्री=अख्यौ नदी

न=इयङ्=उवङ्-स्थानौ=अ-स्त्री

वा=आमि

ङित्-इ ह्रस्वश् च

शेषो घि=अ-सखि

पतिः समासे=एव

षष्ठी-युक्तश् छन्दसि वा

ह्रस्वम् लघु

संयोगे गुरु

दीर्घं च

यस्मात् प्रत्यय-विधिस् तद्-आदि प्रत्यये=अऋगम्

सुप्-तिङ्=अन्तम् पदम्

नः क्ये

स्-इत्-इ च

स्ः=आदिषु=अ-सर्वनमस्थाने

य्-अचि भम्

त-सौ मतु=अर्थे

अयस्मय=आदीनि छन्दसि

बहुषु बहु-वचनम्

द्वि=एकयोर् द्वि-वचन=एक-वचने

कारके

ध्रुवम् अपाये=अपादानम्

भी-त्रा-अर्थानाम् भय-हेतुः

परा-जेर् अ-सोढः

वारण=अर्थानाम् ईप्सितः

अन्तर्धौ येन अ-दर्शनम् इच्छति

आख्याता=उपयोगे

जनि-कर्तुः प्रकृतिः

भुवः प्रभवः

कर्मणा यम् अभि-प्रैति स सम्प्रदानम्

रुचि=अर्थानाम् प्रीयमाणः

श्लाघ-ह्नुङ्-स्था-शपाम् ज्ञीप्स्यमानः

धारेर् उत्तमर्णः

स्पृहेर् ईप्सितः

क्रुध्ः-द्रुह्ः-ईर्ष्य्ः=असूयान् आम्

क्रुध्ः-द्रुहोर् उपसृष्टयोः कर्म

राध्-ईक्ष्योर् यस्य विप्रश्नः

प्रति=आङ्भ्यां श्रुवः पूर्वस्य कर्ता

अनु-प्रति-गृणश् च

साधकतमम् करणम्

दिवः कर्म च

परि-क्रयणे सम्प्रदानन् अन्यतरस्याम्

आधारः=अधिकरणम्

अधि-शीङ्-स्था=आसां कर्म

अभि-नि-विशश् च

उप=अनु=अधि-आङ्-असः

कर्तुर् ईप्सिततमम् कर्म

तथा-युक्तं च=अन्-इप्सीतम्

अ-कथितं च

गति-बुद्धि-प्रत्यवसान=अर्थ-शब्द-कर्म=अ-कर्मकाणाम् अणि कर्ता स णौ

हृ-क्रोर् अन्यतरस्याम्

स्वतन्त्रः कर्ता

तत्-प्रयोजको हेतुश् च

प्राक्=इश्वरात्=निपा तः

च=आदयो=अ-सत्त्वे

प्र=आदयः

उपसर्गाः क्रिया-योगे

गतिश् च

ऊरी=आदि-च्वि-डाचश् च

अनुकरणम् च=अन्=इति-परम्

आदर=अन्-आदरयोः सत्-असत्-ई

भूषणे=अलम्

अन्तर् अ-परिग्रहे

कणे-मनस्-ई श्रद्धा-प्रतीघाते

पुरस्=अव्ययम्

अस्तं च

अच्छ गति=अर्थ-वदेषु

अदः=अन्-उप-देशे

तिरः=अन्तर्धौ

विभाषा कृञ्-इ

उपाजे=अन्वाजे

साक्षात्-प्रभृतीनि च

अन्-अत्याधाने=उरसि-मनसी

मध्ये-पदे-निवचने च

नित्यं हस्ते पाणौ=उपयमने

प्राध्वम् बन्धने

जीविका-उपनिषदौ=औपम्ये

ते प्राग् धातोह्

छन्दसि परे=अपि

व्यवहिताश् च

कर्म-प्रवचनीयाः

अनुर् लक्षणे

तृतीया=अर्थे

हीने

उपः=अधिके च

अप-परी वर्जने

आङ् मर्यादा-वचने

लक्षण=इत्थम्-भूत=आख्यान-भाग-वीप्सासु प्रति-परि-अनवः

अभिर् अ-भागे

प्रतिः प्रतिनिधि-प्रतिदानयोः

अधि-परी अनर्थकौ

सुः पूजायाम्

अतिर् अतिक्रमणे च

अपिः पदार्थ-सम्भावन=अन्ववसर्ग-गर्हा-समुच्चयेषु

अधिर् ईश्वरे

विभाषा कृञ्-इ

लः परस्मैपदम्

तङ्-आमौ=आत्मनेपदम्

तिङस् त्रीणि त्रीणि प्रथम-मध्यम=उत्तमाः

तानि=एकवचन-द्विवचन-बहुवचनानि एकशः

सुपः

विभक्तिश् च

युष्मदि=उपपदे समान=धिकरणे स्थानिन्य्=अपि मध्यमः

प्रहासे च मन्य=उपपदे मन्यतेर् उत्तम एकवत्=च

अस्मद्य् उत्तमः

शेषे प्रथमः

परः संनिकर्षः संहिता

विरामः अवसानम्