अष्टाध्यायी · अध्याय 3.4

धातु-सम्बन्धे प्रत्ययाः

क्रियासम्-अभिहारे लोट् लोटो हि-स्वौ वा च त-ध्वमोः

सयुच्चये ऽन्यतरस्याम्

यथाविध्य्-अनुप्रयोगः पूर्वस्मिन्

समुच्चये सामान्य-वचनस्य

छन्दसि लुङ्-लङ्-लिटः

लिङ्-अर्थे लेट्

उपसंवाद-आशङ्कयोश् च

तुमर्थे से-सेन्-असे-असेन्-क्षे-कसेन्-अध्यै-अध्यैन्-कध्यै-कध्यैन्-शध्यै-शध्यैन्-तवै-तवेङ्-तवेनः

प्रयै रोहिष्यै अव्यथिष्यै

दृशे विख्ये च

शकि णमुल्कमुलौ

ईश्वरे तोसुन्-कसुनौ

कृत्य-अर्थे तवै-केन्-केन्य-त्वनः

अवचक्षे च

भावल्-अक्षने स्था-इण्-कृञ्-वदि-चरि-हु-तमि-जनिभ्यस् तोसुन्

सृपि-तृदोः कसुन्

अलं-खल्वोः प्रतिषेधयोः प्राचां क्त्वा

उदीचां माङो व्यतीहारे

पर-अवर-योगे च

समान-कर्तुऋकयोः पूर्वकाले

आभीक्ष्ण्ये णमुल् च

न यद्य् अनाकाङ्क्षे

विभाषा ऽग्रे प्रथम-पूर्वेषु

कर्मण्य् आक्रोशे कृञः खमुञ्

स्वादुमि णमुल्

अन्यथा-एवं-कथम्-इत्थंसु सिद्ध-अप्रयोगश्-चेत्

यथा-तथयोर् असूया-प्रतिवचने

कर्मणि दृशि-विदोः साकल्ये

यावति विन्द-जीवोः

चर्म-उदरयोः पूरेः

वर्ष-प्रमाण ऊलोपश् च अस्य अन्यत्रस्याम्

चेले क्नोपेः

निमूल-समूलयोः कषः

शुष्क-चूर्ण-रूक्षेषु पिषः

समूल-अकृत-जीवेषु हन्-कृञ्-ग्रहः

करणे हनः

स्नेहने पिषः

हस्ते वर्ति-ग्रहोः

स्वे पुषः

अधिकरणे वन्धः

सञ्ज्ञायाम्

कर्तोर् जीव-पुरुषयोर् नशि-वहोः

ऊर्ध्वे शुषि-पूरोः

उपमाने कर्मणि च

कषादिषु यथाविध्य्-अनुप्रयोगः

उपदंशस् तृतीयायाम्

हिंसा-अर्थानां च समानकर्मकाणाम्

सप्तम्यां च+उपपीड-रुध-कर्षः

समासत्तौ

प्रमाणे च

अपादाने परीप्सायाम्

द्वितियायां च

स्वाङ्गे ऽध्रुवे

परिक्लश्यमाने च

विशि-पति-पदि-स्कन्दाम् व्याप्यमान-आसेव्यमानयोः

अस्यति-तृषोः क्रियान्तरे कालेषु

नाम्न्य्-आदिशि-ग्रहोः

अव्यये ऽयथाभिप्रेत-आख्याने कृञः क्त्वा-णमुलौ

तिर्यच्य् अपवर्गे

स्वाङ्गे तस्-प्रत्यये कृभ्वोः

ना-धा-अर्थप्रत्यये च्व्य्-अर्थे

तूष्णीमि भुवः

अन्वच्य् आनुलोम्ये

शक-धृष-ज्ञा-ग्ला-घट-रभ-लभ-क्रम-सह-अर्ह-अस्त्य्-अर्थेषु तुमुन्

पर्याप्ति-वचनेष्व् अलम्-अर्थेषु

कर्तरि कृत्

भव्य-गेय-प्रवचनीय-उपस्थानीय-जन्य-आप्लाव्य-आपात्या वा

लः कर्मणि च भावे च अक्रमकेभ्यः

तयोर् एव कृत्य-क्त-खल्-अर्थाः

आदिकर्मणि क्तः कर्तरि च

गत्य्-अर्थ-अक्रमक-श्लिष-शीङ्-स्था-आस-वस-जन-रुह-जीर्यतिभ्यश् च

दाश-गोघ्नौ सम्प्रदाने

भीम-आदयो ऽपादाने

ताभ्याम् अन्यत्र-उणादयः

क्तो ऽधिकरणे च ध्रौव्य-गति-प्रत्यवसान-अर्थेभ्यः

लस्य

तिप्-तस्-झि-सिप्-थस्-थ-मिब्-वस्-मस्-त-आतां-झ-थास्-आथाम्-ध्वम्-इड्-वहि-महिङ्

टित आत्मनेपदानां टेरे

थासः से

लिटस् त-झयोर् एश्-इरेच्

प्रस्मैपदानां णल्-अतुस्-उस्-थल्-थुस्-अणल्-व-माः

विदो लटो वा

ब्रुवः पञ्चानाम् आदित आहो ब्रुवः

लोटो लङ्वत्

एर् उः

सेर् ह्य् अपिच् च

वा छन्दसि

मेर् निः

आम् एतः

स-वाभ्याम् वामौ

आड् उत्तमस्य पिच् च

एत ऐ

लेटो ऽड्-आटौ

आत ऐ

वा-एतो ऽन्यत्र

इतश् च लोपः परस्मैपदेसु

स उत्तमस्य

नित्यं डितः

इतश् च

तस्-थस्-थ-मिपाम् तां-तं-त-अमः

लिङः सीयुट्

यासुट् परस्मैपदेसु उदात्तो ङिच् च

किद् आशिसि

झस्य रन्

इटो ऽत्

सुट् तिथोः

झेर् जुसू

सिज्-अभ्यस्त-विदिभ्यश् च

आतः

लङः शाकटायनस्य+एव

द्विषश् च

तिङ्-शित्-सार्वधातुकम्

आर्धधातुकं शेषः

लिट् च

लिङ् आशिषि

छन्दस्य् उभयथा