અષ્ટાધ્યાયી · અધ્યાય 3.4

ધાતુ-સમ્બન્ધે પ્રત્યયાઃ

ક્રિયાસમ્-અભિહારે લોટ્ લોટો હિ-સ્વૌ વા ચ ત-ધ્વમોઃ

સયુચ્ચયે ઽન્યતરસ્યામ્

યથાવિધ્ય્-અનુપ્રયોગઃ પૂર્વસ્મિન્

સમુચ્ચયે સામાન્ય-વચનસ્ય

છન્દસિ લુઙ્-લઙ્-લિટઃ

લિઙ્-અર્થે લેટ્

ઉપસંવાદ-આશઙ્કયોશ્ ચ

તુમર્થે સે-સેન્-અસે-અસેન્-ક્ષે-કસેન્-અધ્યૈ-અધ્યૈન્-કધ્યૈ-કધ્યૈન્-શધ્યૈ-શધ્યૈન્-તવૈ-તવેઙ્-તવેનઃ

પ્રયૈ રોહિષ્યૈ અવ્યથિષ્યૈ

દૃશે વિખ્યે ચ

શકિ ણમુલ્કમુલૌ

ઈશ્વરે તોસુન્-કસુનૌ

કૃત્ય-અર્થે તવૈ-કેન્-કેન્ય-ત્વનઃ

અવચક્ષે ચ

ભાવલ્-અક્ષને સ્થા-ઇણ્-કૃઞ્-વદિ-ચરિ-હુ-તમિ-જનિભ્યસ્ તોસુન્

સૃપિ-તૃદોઃ કસુન્

અલં-ખલ્વોઃ પ્રતિષેધયોઃ પ્રાચાં ક્ત્વા

ઉદીચાં માઙો વ્યતીહારે

પર-અવર-યોગે ચ

સમાન-કર્તુઋકયોઃ પૂર્વકાલે

આભીક્ષ્ણ્યે ણમુલ્ ચ

ન યદ્ય્ અનાકાઙ્ક્ષે

વિભાષા ઽગ્રે પ્રથમ-પૂર્વેષુ

કર્મણ્ય્ આક્રોશે કૃઞઃ ખમુઞ્

સ્વાદુમિ ણમુલ્

અન્યથા-એવં-કથમ્-ઇત્થંસુ સિદ્ધ-અપ્રયોગશ્-ચેત્

યથા-તથયોર્ અસૂયા-પ્રતિવચને

કર્મણિ દૃશિ-વિદોઃ સાકલ્યે

યાવતિ વિન્દ-જીવોઃ

ચર્મ-ઉદરયોઃ પૂરેઃ

વર્ષ-પ્રમાણ ઊલોપશ્ ચ અસ્ય અન્યત્રસ્યામ્

ચેલે ક્નોપેઃ

નિમૂલ-સમૂલયોઃ કષઃ

શુષ્ક-ચૂર્ણ-રૂક્ષેષુ પિષઃ

સમૂલ-અકૃત-જીવેષુ હન્-કૃઞ્-ગ્રહઃ

કરણે હનઃ

સ્નેહને પિષઃ

હસ્તે વર્તિ-ગ્રહોઃ

સ્વે પુષઃ

અધિકરણે વન્ધઃ

સઞ્જ્ઞાયામ્

કર્તોર્ જીવ-પુરુષયોર્ નશિ-વહોઃ

ઊર્ધ્વે શુષિ-પૂરોઃ

ઉપમાને કર્મણિ ચ

કષાદિષુ યથાવિધ્ય્-અનુપ્રયોગઃ

ઉપદંશસ્ તૃતીયાયામ્

હિંસા-અર્થાનાં ચ સમાનકર્મકાણામ્

સપ્તમ્યાં ચ+ઉપપીડ-રુધ-કર્ષઃ

સમાસત્તૌ

પ્રમાણે ચ

અપાદાને પરીપ્સાયામ્

દ્વિતિયાયાં ચ

સ્વાઙ્ગે ઽધ્રુવે

પરિક્લશ્યમાને ચ

વિશિ-પતિ-પદિ-સ્કન્દામ્ વ્યાપ્યમાન-આસેવ્યમાનયોઃ

અસ્યતિ-તૃષોઃ ક્રિયાન્તરે કાલેષુ

નામ્ન્ય્-આદિશિ-ગ્રહોઃ

અવ્યયે ઽયથાભિપ્રેત-આખ્યાને કૃઞઃ ક્ત્વા-ણમુલૌ

તિર્યચ્ય્ અપવર્ગે

સ્વાઙ્ગે તસ્-પ્રત્યયે કૃભ્વોઃ

ના-ધા-અર્થપ્રત્યયે ચ્વ્ય્-અર્થે

તૂષ્ણીમિ ભુવઃ

અન્વચ્ય્ આનુલોમ્યે

શક-ધૃષ-જ્ઞા-ગ્લા-ઘટ-રભ-લભ-ક્રમ-સહ-અર્હ-અસ્ત્ય્-અર્થેષુ તુમુન્

પર્યાપ્તિ-વચનેષ્વ્ અલમ્-અર્થેષુ

કર્તરિ કૃત્

ભવ્ય-ગેય-પ્રવચનીય-ઉપસ્થાનીય-જન્ય-આપ્લાવ્ય-આપાત્યા વા

લઃ કર્મણિ ચ ભાવે ચ અક્રમકેભ્યઃ

તયોર્ એવ કૃત્ય-ક્ત-ખલ્-અર્થાઃ

આદિકર્મણિ ક્તઃ કર્તરિ ચ

ગત્ય્-અર્થ-અક્રમક-શ્લિષ-શીઙ્-સ્થા-આસ-વસ-જન-રુહ-જીર્યતિભ્યશ્ ચ

દાશ-ગોઘ્નૌ સમ્પ્રદાને

ભીમ-આદયો ઽપાદાને

તાભ્યામ્ અન્યત્ર-ઉણાદયઃ

ક્તો ઽધિકરણે ચ ધ્રૌવ્ય-ગતિ-પ્રત્યવસાન-અર્થેભ્યઃ

લસ્ય

તિપ્-તસ્-ઝિ-સિપ્-થસ્-થ-મિબ્-વસ્-મસ્-ત-આતાં-ઝ-થાસ્-આથામ્-ધ્વમ્-ઇડ્-વહિ-મહિઙ્

ટિત આત્મનેપદાનાં ટેરે

થાસઃ સે

લિટસ્ ત-ઝયોર્ એશ્-ઇરેચ્

પ્રસ્મૈપદાનાં ણલ્-અતુસ્-ઉસ્-થલ્-થુસ્-અણલ્-વ-માઃ

વિદો લટો વા

બ્રુવઃ પઞ્ચાનામ્ આદિત આહો બ્રુવઃ

લોટો લઙ્વત્

એર્ ઉઃ

સેર્ હ્ય્ અપિચ્ ચ

વા છન્દસિ

મેર્ નિઃ

આમ્ એતઃ

સ-વાભ્યામ્ વામૌ

આડ્ ઉત્તમસ્ય પિચ્ ચ

એત ઐ

લેટો ઽડ્-આટૌ

આત ઐ

વા-એતો ઽન્યત્ર

ઇતશ્ ચ લોપઃ પરસ્મૈપદેસુ

સ ઉત્તમસ્ય

નિત્યં ડિતઃ

ઇતશ્ ચ

તસ્-થસ્-થ-મિપામ્ તાં-તં-ત-અમઃ

લિઙઃ સીયુટ્

યાસુટ્ પરસ્મૈપદેસુ ઉદાત્તો ઙિચ્ ચ

કિદ્ આશિસિ

ઝસ્ય રન્

ઇટો ઽત્

સુટ્ તિથોઃ

ઝેર્ જુસૂ

સિજ્-અભ્યસ્ત-વિદિભ્યશ્ ચ

આતઃ

લઙઃ શાકટાયનસ્ય+એવ

દ્વિષશ્ ચ

તિઙ્-શિત્-સાર્વધાતુકમ્

આર્ધધાતુકં શેષઃ

લિટ્ ચ

લિઙ્ આશિષિ

છન્દસ્ય્ ઉભયથા