યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 6.24

ચતુર્વિંશઃ સર્ગઃ

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
મમેત્યુક્તવતો મઙ્કિર્વિનિપત્ય સ પાદયોઃ ।
ઉવાચાનન્દપૂર્ણાક્ષમિદં માર્ગે વહન્વચઃ

મઙ્કિરુવાચ ।
ભગવન્ભૂરિશો ભ્રાન્તા દિશો દશ દૃશો યથા ।
મયા ન તુ પુનઃ સાધુર્લબ્ધઃ સંશયનાશકૃત્

સમસ્તદેહસારાણાં સારસ્યાદ્ય ફલં મયા ।
ખિન્નોસ્મિ ભગવન્પશ્યન્દશાઃ સંસારદોષદાઃ

પુનર્જાતં પુનર્નષ્ટં સુખદુઃખભ્રમઃ સદા ।
અવશ્યંભાવિપર્યન્તદુઃખત્વાત્સકલાન્યપિ

સુખાન્યેવાતિદુઃખાનિ વરં દુઃખાન્યતો મુને ।
દૃઢદુઃખવદન્તત્વાદ્દુઃખયન્તિ સુખાનિ મામ્

તથા રામ યથા દુઃખમેવ મે સુખતાં ગતમ્ ।
વયોદશનલોમાન્ત્રૈઃ સહ જર્જરતાં ગતમ્

ઉચ્ચૈઃપદે પાતપરા બુદ્ધિર્નાધ્યવસાયિની ।
સુપ્રવાલં કુસંકલ્પાદ્ગહનં ન પ્રકાશતે

મનઃ પિપ્પલપલ્યૂલૈરિવ કુગ્રામકોટરમ્ ।
વાસનાઙ્ગવહૈર્ગૃધ્રૈર્નિત્યં પાપીયસી સ્થિતિઃ

કણ્ટકદ્રુમવલ્લીવ કરાલકુટિલા મતિઃ ।
આયુરાયાસશાલિન્યા યામિન્યેવ તમોન્ધયા

અક્ષીવાનાગતાલોકં ક્ષીણં સંતતચિન્તયા ।
ન કિંચિદ્રસમાદત્તે નષ્ટૈવાપિ ન નશ્યતિ

ન પુષ્પિતા ન ફલિતા તૃષ્ણા શુષ્કલતેવ નઃ ।
કર્મ કર્મણિ નિર્મગ્નં વાસનાખ્યમકર્મણે

જીવિતં ચ જને જીર્ણં નૈવોત્તીર્ણો ભવાર્ણવઃ ।
દિનાનુદિનમુચ્છૂના ભોગાશા ભયદાયિની

પૂર્ણાપૂર્ણાત્મનિ ક્ષીણાઃ શ્વભ્રકણ્ટકવૃક્ષવત્ ।
ચિન્તાજ્વરવિકારિણ્યો લક્ષ્મ્યાઃ ખલુ મહાપદઃ

સંપન્નમક્ષતં સાપિ વિપ્રલમ્ભેન જૃમ્ભતે ।
અન્તઃ સ્ફુરિતરત્નેહં ભાસ્વરં વાન્ધકોટરમ્

કલ્લોલકલિલં શૂન્યં ચેતઃ શુષ્કાબ્ધિદુર્ભગમ્ ।
મામિન્દ્રિયાર્થૈકપરં ન સ્પૃશન્તિ વિવેકિનઃ

સકણ્ટકમમેધ્યસ્થં શ્લેષ્માતકમિવ દ્રુમમ્ ।
અસદેવ મહારમ્ભં ચલદર્જુનવાતવત્

મનો મરણમપ્રાપ્તં શૂન્યં દુઃખાય વલ્ગતિ ।
શાસ્ત્રસજ્જનસંપર્કચન્દ્રતારકધારિણી

અહંભાવોલ્લસદ્યક્ષા ક્ષીણા નાજ્ઞાનયામિની ।
અજ્ઞાનધ્વાન્તમત્તેભસિંહઃ કર્મતૃણાનલઃ

ઉદિતો ન વિકારાર્કો વાસનારજનીક્ષયઃ ।
અવસ્તુ વસ્તુવદ્બુદ્ધં મત્તશ્ચિત્તમતંગજઃ

ઇન્દ્રિયાણિ નિકૃન્તન્તિ ન જાને કિં ભવિષ્યતિ ।
શાસ્ત્રદૃષ્ટિરપિ પ્રાજ્ઞૈર્નાશ્રિતા તરણાય યા

સાપ્યદૃષ્ટિરિવાન્ધ્યાય વાસનાવેશકારિણી ।
તદેવમતિસંમોહે યત્કાર્યમિહ દારુણે ।
ઉદર્કશ્રેયસે તાત તન્મે કથય પૃચ્છતે

શામ્યન્તિ મોહમિહિકાઃ શરદીવ સાધૌ
પ્રાપ્તે ભવન્તિ વિમલાશ્ચ તથાખિલાશાઃ ।
સત્યેતિ વાગ્ભવતુ સાધુજનોપગીતા
મદ્બોધનેન ભવતા ભવશાન્તિદેન

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકીયે દે૦ મો૦ નિર્વાણપ્રકરણે ઉત્તરાર્ધે મઙ્ક્યુ૦ મઙ્કિવૈરાગ્યં નામ ચતુર્વિંશઃ સર્ગઃ