વિષ્વક્સેનસંહિતા · અધ્યાય 9

ઇતિ શ્રીપાઞ્ચરાત્રે વિષ્વક્સેનસંહિતાયાં પ્રથમેષ્ટકાવિધિર્નામાષ્ટમો ઽધ્યાયઃ
નવમો ઽધ્યાયઃ
નવમો ઽધ્યાયઃ વિષ્વક્સેનઃ---
અથાતઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ બાલસ્યાનવિધિં પરમ્ ।
પ્રથમં ચ દ્વિતીયં ચ (?) સંક્ષેપાચ્છૃણુ નારદ

મહાવિમાનાભિમુખં નાતિદૂરસમીપગમ્ ।
પ્રાસાદસ્યાગ્રતઃ કુર્યાત્ દેવસ્ય તરુણાલયમ્

મહાગેહાભિમુખો (ગેહમુખં યદ્વા?) પૂર્વદ્વારે તુ કલ્પયેત્ ।
પ્રાસાદાભિમુખાભાવે દક્ષિણે ચૈવ કલ્પયેત્

ઉત્તરે વા મુનિશ્રેષ્ઠ સોમેશાનાન્તરે ઽથ વા ।
ઈશાને વાપ્યભાવે તુ કલ્પયેત્તરુણાલયમ્

રાષ્ટ્રવૃદ્ધિકરં પૂર્વે ધનધાન્યસુખપ્રદમ્ ।
ગ્રામરાષ્ટ્રસ્ય વૃદ્ધિઃ સ્યાદ્દક્ષિણે મુનિસત્તમ

બ્રહ્મઋદ્ધિકરં સોમે પુત્રપૌત્રસુખાવહમ્ ।
દુર્ભિક્ષભયનાશાર્થં સોમેશાનાન્તરે મુને

ઈશાને તુ ભવેત્તસ્મિન્(ત્તચ્ચ?)ગ્રામાયતનઋદ્ધિકૃત્ ।
પ્રાસાદે પશ્ચિમદ્વારે બાલસ્થાનં તુ પશ્ચિમે

દક્ષિણાદિક્રમં તસ્મિન્ (?) સર્વં પૂર્વવદાચરેત્ ।
મૂલસ્થાનસ્ય દેશં ચ ગૃહીત્વા તદનન્તરમ્

પ્રથમં સ્યાન્મુનિશ્રેષ્ઠ કલ્પયેત્તરુણાલયમ્ ।
ઇષ્ટકાભિર્મૃદા વાપિ કારયેચ્છાસ્ત્રચોદિતમ્

ષટ્પઞ્ચસપ્તહસ્તં વા નવહસ્તમથાપિ વા ।
સંજ્ઞાત્વા સાધકસ્તસ્મિન્ યજમાનેચ્છયા કુરુ (?)

ગર્ભમાનત્રિભાગૈકં દ્વારમાંન પ્રશસ્યતે ।
દ્વારવિસ્તારમાનસ્ય દ્વિગુણં તુ તથોચ્છ્રિતમ્

કૂટાકારં તુ વા કુર્યાત્ મણ્ડપાકારમેવ વા ।
કારયેત્ બાલગેહં તુ આચાર્યઃ શિલ્પિભિઃ સહ

આદ્યેષ્ટકાવિધાનાદિ કારયેદિહ પૂર્વવત્ ।
મણ્ડપં ચાગ્રતઃ કૃત્વા સપ્રાકારં સુરક્ષિતમ્

ગર્ભન્યાસં તુ કુર્યાચ્ચ રત્નન્યાસં તુ નેષ્યતે ।
પીઠં કૃત્વા તુ તન્મધ્યે કાષ્ઠૈર્વા ચેષ્ટકૈ(?)સ્તથા

મૃદા વા સુદૃઢં સ્નિગ્ધં કાષ્ઠાસનસમન્વિતમ્ ।
એકહસ્તોચ્છ્રિતાં વેદિં સાષ્ટપત્રં સકર્ણિકમ્

કૃત્વૈવં બાલગેહં તુ સાધકેચ્છાનુરૂપતઃ ।
એવં કૃત્વા વિધાનેન તરુણાલયમુત્તમમ્