વિષ્વક્સેનસંહિતા · અધ્યાય 27

આચાર્યં પૂજયેત્ પશ્ચાત્ યથાશક્તિ સમાહિતઃ ॥
ઇતિ શ્રીપાઞ્ચરાત્રે વિષ્વક્સેનસંહિતાયાં ઝ્ર્ધ્વજારોહણાદિવિધર્નામટ ષઙ્વિશો ઽધ્યાયઃ ॥
સપ્તવિંશો ઽધ્યાયઃ
વિષ્વક્સેનઃ--
અથાતઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ ઉત્સવસ્ય વિધિં પરમ્ ।
સર્વશાન્તિકરં પુણ્યં સર્વયજ્ઞફલપ્રદમ્

સર્વપાપહરં પુંસાં સર્વકર્મશુભાવહમ્ ।
રાજરાષ્ટ્રવિવૃદ્ધ્યર્થં શ્રીમત્ત્રૈલોક્યભૂષણમ્

ઉત્સવં ત્વેકરાત્રં તુ ત્રિરાત્રિકમથાપિ વા ।
પઞ્ચરાત્રં તુ વા વિપ્ર સપ્તરાત્રમથાપિ વા

નવરાત્રં તુ વા કુર્યાત્ ઉત્સવસ્ય તુ વિસ્તરમ્ ।
એકરાત્રોત્સવો બ્રાહ્મઃ ત્રિયહઃ શૈવ ઉચ્યતે

પઞ્ચાહશ્ચૈન્દ્ર વિજ્ઞેયઃ સપ્તાહશ્ચાર્ષકો ભવેત્ ।
નવાહો દૈવિકઃ પ્રોક્ત ઉત્સવઃ પઞ્ચધોચ્યતે

દૈવિકં સર્વશાન્ત્યર્થં રાજ્યવર્ધનમાર્ષકમ્ ।
ઐન્દ્રં દુર્ભિક્ષનાશાર્થં શૈવં રોગવિનાશનમ્

બ્રાહ્મં તુ બ્રહ્મવૃદ્ધિઃ સ્યાત્ ઉત્સવં પઞ્ચધા ફલમ્ ।
એકાહં ત્રિયહં વાપિ સપ્તાહં તુ નવાહકમ્

પઞ્ચાહમાદિકાલોયમુત્સવં હ્રાસયેન્ન તુ ।
વર્ધયેત્તુ યથાકામં હ્રાસનં રાષ્ટ્રનાશકૃત્

રાતવિભ્રમકૃચ્ચાપિ દુર્ભિક્ષભયકૃદ્ભવેત્ ।
ઉત્સવાનાં તતઃ કુર્યાત્ કારકસ્યાનુરૂપતઃ

શુભનક્ષત્રયોગે ચ તિથિવારનિરીક્ષિતે ।
પ્રતિષ્ઠાઋક્ષકે વાથ નગરગ્રામઋકે

રાજ્ઞઃ સ્વજન્મનક્ષત્રે યજમાનેચ્છયા કુરુ ।
તત્ક્રમં તે પ્રવક્ષ્યામિ હરેઃ સુરમુને શૃણુ

સવસ્ત્વમઙ્ગલં વિદ્ધિ તન્નિરાસાત્તદુત્સવઃ ।
પઞ્ચોત્તરદશાઙ્ગં ચ કથ્યતે તાનનુક્રમાત્

પ્રથમં ચાઙ્કુરાવાપઃ પતાકારોહણં તતઃ ।
શુદ્ધસ્નાનં તૃતીયં સ્યાત્ સ્પપનં તુ તતઃ પરમ્

અઙ્કુરસ્યોત્સવં પશ્ચાત્ હોમઃ સ્યાદ્ભૂષણં તતઃ ।
અષ્ટમં તુ બલિં વિદ્યાત્ નવમં તુ મહોત્સવમ્

તીર્થાધિવાસનં પશ્ચાત્ તીર્થસ્નાનમનન્તરમ્ ।
દ્વાદશં સ્નપનં વિદ્યાત્ પુષ્પયાગમનન્તરમ્

દક્ષિણાસંપ્રદાનં ચ ધ્વજસ્યાપ્યવરોહણમ્ ।
પઞ્ચોત્તરદશાઙ્ગો ઽયમુત્સવઃ પરિકીર્તિતઃ

સાયંપ્રાતઃ કૃતેનૈવ હોમેન ચ સમન્વિતમ્ ।
દક્ષિણ ભિશ્ચ સંયુક્તં વૈષ્ણવાનાં ચ પૂજનમ્

આચણ્ડાલાન્તમન્નાદ્યમુત્સવસ્યૈષ સંગ્રહઃ ।
તદ્ભૂતપિતૃયક્ષાભિઃ બ્રહ્મશૈવાન્યહાનિ ચ (?)

વૈષ્ણવાનિ ચ શેષાણિ સાયં પ્રાતર્બલિં હરેત્ ।
સપ્તાહે યાજ્ઞિકૈર્દ્રવ્યૈર્બલિં કુર્યાદ્વિચક્ષણઃ

પઞ્ચાહે બ્રહ્મકાદિઃ સ્યાત્ ત્રિયહે વૈષ્ણવાદયઃ ।
બલિભ્રમણપૂર્વં તુ હોમં કુર્યાદ્વિચક્ષણઃ

યાત્રા ચોત્સવબિમ્બસ્ય દ્વિકાલં પશ્ચિમં ભવેત્ ।
એકકાલમથો વાપિ કારયેત્તન્ત્રવિત્તમઃ

પૂર્વાહ્ણે વાથ મધ્યાહ્ને બલિદાનં સમાચરેત્ ।
બલિભ્રમણવેલાયાં પરિભ્રમ્ય શનૈઃ શનૈઃ

શઙ્ખ દિકુમ્ભપર્યન્તમષ્ટમઙ્ગલકાન્(!)ક્રમાત્ ।
બ્રહ્મચારી ગૃહસ્થો વા વાનપ્રસ્થો ઽથ ભિક્ષુકઃ

ધારયેચ્છિરસા વિદ્વાન્ વૈષ્ણવાન્ મઙ્ગલાન્ પૃથક્ ।
એષ ક્રમો મયા પ્રોક્તો બલિદ્રવ્યમથોચ્યતે

સિતાઃ સુમનસો રજનીપરાગ- લાજાદધિકમલં સિતચન્દનેન ।
અહનિ સસક્તુ મુને ઽથ ભૂતસંજ્ઞે પ્રથમદિને બલિરાહ તૃપ્તિકારી

તિલકુઙ્કુમોદાક્ષતનીલપુષ્પં દ્વિતીયે પયોમિશ્રિતં વાસરે સ્યાત્ ।
બલિસ્તૃપ્તિકારી પિતૄણાં તદીયે મુને કથ્યતે તત્તૃતીયે બલિશ્ચ

રક્તં પુષ્પં સર્પિષાપૂપલાજાઃ શરાદં વા કરમ્ભેણ યુક્તમ્ ।
યક્ષાણાં તત્તૃપ્તિહેતોર્મુનીન્દ્રૈ- રિષ્ટૈઃ પ્રાજ્ઞૈરહ્નિરેષા બલેઃ સ્યાત્

એકોદનીલોત્પલનારિકેલ- ક્ષીરેણ શાલેરથ પિષ્ટકં ચ ।
કાકોદરાણાં દિવસે તુરીયે સક્તૂનિ ચાહુર્બલિમાર્યવર્યાઃ

કમલમક્ષતમુત્પલવાસિતં જલમથો કમલાસનવાસરે ।
બલિરયં મુનિભિઃ પરિગીયતે કનકસંનિભપુષ્પચયૈઃ સહ

પાટલસુરભિતપૂતજલૈર્વા વાસિતકુસુમચયૈશ્ચરુરેષા- ।
પૂપગુલયુત ઇતિ ષષ્ઠદિને સ્યાત્ પાવનચોદિતહરિદિનપૂજા

વિષ્ણોરુત્સવસપ્તમે દિનવરે તત્તૃપ્તિકારી બલિઃ પુષ્પં શ્યામલમોદનં ચ સગુલં સન્મલ્લિકાગન્ધિકમ્ ।
જાતીવાસિતમમ્બુપાયસમપિ સ્યાદષ્ટમે વાસરે પુષ્પં મેચકમાહ નારદ મહાવિષ્ણોર્દિને સ્યાદ્બલિઃ

સદાવિષ્ણોસ્તૃપ્તયૈ કૃસરમશિલૈર્ગન્ધનિવહૈઃ સદીપૈર્યુક્તં શીતં જલમખિલવર્ણૈશ્ચ કુસુમૈઃ ।
બલિઃ સક્તૂપેતં નવમદિવસે નારદમુને યથાવત્ કાર્યો ઽયં નૃપજનવિવૃદ્ધ્યૈ બલિવિધિઃ

કુમુદાદીનાં તુ નામાનિ તેષાં ચ પરિવારકમ્ ।
પ્રવક્ષ્યામિ મુનિશ્રેષ્ઠ સમાસેન યથાક્રમમ્

કુમુદઃ કુમુદાક્ષશ્ચ પુણ્ડરીકો ઽથ વામનઃ ।
શઙ્કુકર્ણઃ સર્વનેત્રઃ સુમુખઃ સુપ્રતિષ્ઠિતઃ

દેવાશ્ચ તેષાં રિપવો ઽસુરાશ્ચ ગન્ધર્વયક્ષાઃ પિતરો ભુજઙ્ગાઃ ।
યક્ષાશ્ચ યાશ્ચાપિ પિશાચજાતિઃ યે ષષ્ઠકો દેવગણા ગ્રહાખ્યાઃ

બલિં તુ મણ્ડલે દદ્યાદ્વેદ્યાદિક્રમયોગતઃ ।
ચતુષ્પથેષુ કોણેષુ ત્રિપથૈકપથેષુ ચ

દેવાગારે ઽથ વલ્મીકે કૂપતીરે ઽથ પર્વતે ।
તટાકે ચૈત્યવૃક્ષેષુ પર્વતસ્ય સમીપગે (-કે?)

એવમાદિષુ દેશેષુ તોરણાનિ ચ કારયેત્ ।
સંસ્થાપ્ય પરિતઃ સમ્યક્ ગ્રામાદ્યષ્ટસુ વાસ્તુષુ

ઉત્થાપયિત્વા કેતૂનાં તોરણાન્તે પૃથક્ પૃથક્ ।
અથવાત્ર મુનિશ્રેષ્ઠ કેતૂન્ ગ્રામાદિવાસ્તુષુ

અષ્ટદિક્ષુ યથાયોગં બલિપીઠં પ્રકલ્પયેત્ ।
તાલદ્વયપ્રમાણેન વિસ્તારાયામતાદૃશમ્

મેખલાદ્વયસંયુક્તં પ્રત્યકં ચતુરઙ્ગુલમ્ ।
તન્મધ્યે કર્ણિકાં કુર્યાત્ વૃત્તાં વા ચતુરશ્રકામ્

ચતુરઙ્ગુલમાયામાં કર્ણિકાં મુનિસત્તમ ।
એવં પીઠવિધિઃ પ્રોક્તો હરિપાર્ષદાન્ શૃણુ

નારદઃ---
વદ મમાખિલ દેવગુરોર્ગુરો પ્રતિદિશં હરિપારિષદાન્ ક્રમાત્ ।
બલિભુજઃ કુમુદાદિપુરોહિતાન્ હરિમહોત્સવકર્મણિ વાસ્તુષુ

વિષ્વક્સેનઃ---
અહં ખલ્વખિલાણ્ડયોનેરશેષધિષણાધીશિતુરપ્રમેયસ્યાનવરતસુખિનો હરેઃ મહોત્સવાદિષુ ગ્રામાદિવાસ્તુષુ ઐન્દ્રાદિદિક્સ્થિતાનાં કુમુદાદીનાં વર્ણરૂપવાહનાયુધપરિવારમન્ત્રાર્ચનાદિ યથામતિ કથયિષ્યે---
કુમુદસ્તુ પુનઃ શુભ્રો મુકુન્દઃ(ન્દ?)પાર્ષદઃ કુન્દવાસાઃ ત્ર્યક્ષઃ શઙ્ખચક્રધરઃ કૃતાઞ્જલિપુટો ગ્રામાભિમુખો હસ્ત્યારૂઢો દેવગ્રહગણમધ્યે સ્થિતઃ ।
ઉત્કટઃ પ્રકટોન્મુખો વિમુખો ઽશ્વગ્રીવો ઽશ્વવદનો ઽશ્વજિહ્વો હસ્તિવક્ત્રો કુમુદો હસ્તિપાદઃ કેશવવામનનરકનરમર્દનમન્દદૃષ્ટિકણ્ડુ (કન્દુ?) કન્દુકલોચનપટહાક્ષવિશાલાક્ષક્ષામકક્ષમપાણ્ડરપાણ્ડુપૃષ્ઠદુર્દિનસુદિનવામદેવમહાદેવમહાગ્નિમધુસૂદનકનકકાલકભાવનભવનભાનુમદ્ભાનુવેગભાસ્કરાભાસ્કરવિશ્વસેનવિસેનવિષ્વક્સેનવિસારિવિસ્તારનિસ્તરવિદણ્ડિદણ્ડકામદકામુકકામભૃત્કામનાશનનામભિઃ પઞ્ચાશદ્ભિઃ પાર્ષદૈઃ સૌમ્યૈઃ નાનાવિધાકારૈઃ પરિવૃતમેન સંસ્મૃત્ય અર્ઘ્યપાદ્યાચમનગન્ધપુષ્પધૂપદીપૈરભ્યર્ચ્યાનન્તરં તદ્દિનવિહિતહવ્યં નિવેદ્ય બલિં દદ્યાત્ અઞ્જલિં દર્શયિત્વા હરેઃ મુખાદિવાસં વિધાય (મુખવાસં દત્વા?) તદ્દેવતાતૃપ્ત્યર્થં શઙ્ખદુન્દુભિનૃત્તગેયાદિ કારયેત્ ।
કુમુદાક્ષં પુનઃ આગ્નેય્યાં સ્થિતં નીલવાસસં ત્રિણેત્રં કાકવક્ત્રં ચતુર્ભુજં મુષ્ટિયુદ્ધહસ્તં ખડ્ગમુદ્ગરધારિણં મહિષારૂઢં ગ્રામાભિમુખમસુરગ્રહગણમધ્યસ્થં આગ્નેયનિધનાગ્નિજિહ્વહુતાશનાગ્નિરૂપાગ્નિકેશાગ્નિવર્ણાગ્ન્યગ્નિવક્ત્રમહાવક્ત્રમહાસેનમહોદરકરાલકાકજિહ્વકાકવક્ત્રાગ્નિવક્ત્રમણ્ડુમણ્ડૂકવક્ત્રદેવદેવલકશર્વકશપકશઙ્કુશઙ્કુશ્રવમારીચદ્રોણમારીચમહિષમાહિષકુમ્ભનાસવિનાસકુમ્ભકર્ણવિકર્ણવિદારિવિક્રમમસ્કરિમસ્કરસૂકરસૂકરાસ્યશશશશમુખસિંહસિંહમુખનરસિંહનરકાલધૃક્કાલસૂત્રસૂત્રસૂત્રવિનાલિનાલકર્ણૈઃ પરિવૃતં અમું યથાપૂર્વમભ્યર્ચ્ય તદ્દિનબલિદ્રવ્યં નિવેદ્યાચમનં દત્વા અઞ્જલિમુદ્રાં દર્શયિત્વા બલિબરે મુખવાસાન્તં વિધાય (મુખવાસં દત્વા?) તદ્દિગ્દેવતૃપ્ત્યર્થં તૂર્યાણિ ઘાષયેત્ ।
અન્તકાશાસ્થિતં પુણ્ડરીકં પુણ્ડરીકત્વિષં પુણ્ડરીકવદનં ત્રિલોચનં ચતુર્ભુજં શઙ્ખચક્રધરં કૃતાઞ્જલિપુટં ગ્રામાભિમુખમશ્વારૂઢં પિતૃગ્રહગણમધ્યસ્થ યમધર્મધરધર્મધર્મરાજધનુર્ધરવિનયપ્રશ્રયનિશ્રેયનિર્ગુણાલસકુણપક્રૂરબાહુકુઞ્જરપ્રાંશુદમનનિષ્કોપનિરનુક્રોશનિર્મમવિવાહા (વિભવા?) વિભવહુતાશાહ્યૂ (બહૂર્?)ધ્વરક્ષણ સંજ્ઞૈકલપાકલકઙ્કકટકાવટશઙ્ખીચક્રીગદીખડ્ગીશાર્ઙ્ગીશાર્ઙ્ગધરવાસુદેવભદ્રકેતુમત્કેતુકક્ષમીજ્વલનકિંનરાશ્વત્થસુપ્તસુજપનજપપશ્ચિમકૈક્ષિકસ્વંજબાડવક્ષમીભિઃપરિવૃતં પૂર્વવદભ્યર્ચ્ય તદ્દિનબલિં નિવેદ્યાચમનં [દત્વા]અઞ્જલિં દર્શયિત્વાનન્તરં બલિકૌતુકે મુખવાસં વિધાય (દત્વા?) તદ્દિગ્દેવતાતૃપ્ત્યર્થં શઙ્ખાદિ ઘોષયેત્ ।
નિરૃત્યાશાસ્થિતં વામનં ધૂમ્રવર્ણં ધૂમ્રવાસસં ત્રિણયનં ચતુર્ભુજં શૂલખડ્ગમુદ્ગરધરં મુષ્ટિયુદ્ધહસ્તં શકટારૂઢં ગ્રામાભિમુખં યાતુગ્રહાન્તઃ સ્થિતં બલમ્બિરૃતિપ્રકૃતિવિકૃતિસુકૃતિદારુણદમકરક્ષકલક્ષકમાધવમાંસકનિષ્ઠુરખરભાષણપ્રલમ્બકપ્રાણનપ્રણયવીરસેનાઙ્ગદવિભાષવિભીષણરક્તાક્ષલોહિતાક્ષરક્તજિહ્વવિજહ્વકવિદ્યુત્કેશવિશાલાક્ષવિક્ષરવીરહાક્ષરપ્રાક્ષરકામરૂપીવિરૂપીસર્વગસર્વવિદ્ગૌરસંભવપ્રભવવારુણવસુવિમર્દમદન (દમન?)એ વૈકર્તનવિકર્તૃકપર્દીપૃથુકન્દકીકન્દકનાકીવરુણારુણૈઃ પરિવૃતં પૂર્વવદભ્યર્ચ્ય તદ્દિનબલ્યાચમનં વિધાયાઞ્જલિં નિર્વર્ત્ય[બલિ] કૌતુકે મુખવાસં વિધાયા (દત્વા?) નન્તરં તૂર્યાણિ ઘોષયેત્ ।
વરુણદિગાલયં શઙ્કુકર્ણં પીતવર્ણં ત્રિવીક્ષણં પીતવાસસં ચતુર્ભુજં શઙ્ખચક્રધરં કૃતાઞ્જલિપુટં ગ્રામાભિમુખં વ્યાઘ્રારૂઢં પિતૃગ્રહગણમધ્યસ્થં વરુણવારુણપાશીપાશધરગુરુક્ષેપણક્ષોભણનારદસર્વદરવિસુમનનામનહંસવૈકુણ્ઠપરમપરહુનમત્વસુમત્ભદ્રભદ્રવપ્રભવમહાકર્ણવિકર્ણશશકશલકપિકવાનરનરકકાર્ષ્ણીકર્ણધરાંશુમત્ચક્રૃભૃત્ [ઉગ્ર] વજ્રીવજ્રનાભવિનાભકકરપ (-ભ?) કુરભદાક્ષિણદક્ષિણ સુહૃદ્દુર્ગન્ધપૂતિગન્ધતાર્ક્ષ્યગરુડવિરોધરોધકરોધકઙ્કણવૃકોદરૈઃ પરિવૃતં પૂર્વવદભ્યર્ચ્ય તદ્દિનબલ્યાચમનં દત્વા અઞ્જલિં કૃત્વા બલિબેરે મુખવાસં દત્વા શઙ્ખાદીન્ ઘોષયેત્ ।
અથ પુનરનિલદિઙ્નિલયં અતિતપ્તહાટકનિભં સર્પનેત્રં ત્રિણેત્રં ચતુર્ભુજં હરિદ્રાવાસસં પરશુપાશધરં મુષ્ટિસંનદ્ધહસ્તં ગ્રામાભિમુખં મૃગાધિરૂઢં નાગાભરણભૂષિતં ગન્ધર્વગ્રહગણાન્તંઃ સ્થિતં મરુન્મારુતગોરુર્વ્યાખુવાયુસુતાનિલગલર્તવર્તકકંકમાર્ગણપ્રાઙ્કણાચલબલબલનિધિવીરવિરોધરોધકવિધિસિ દ્ધવસુયવસંકરધીરકમાલીમાલાવિધિવસ્તુસમર્થસમુહોત્સવકર્કટકટકગન્ધગન્ધવહપરસિક્તવસિ ક્તરોગીસેવકસેવનસવૌષધભેષજરોગીગભવકારણકરણકર્તૃગરવીરખલ (અખલ?) બલવાકુવાહસુચારુભિઃ પરિવૃતં યથોક્તમભ્યર્ચ્યાચમનં દત્વા અઞ્જલિં દર્શયિત્વા બલિબિમ્બાન્નવાસઃ નિર્વર્ત્ય (બલિબિમ્બેમુખવાસં તદ્દિનબલિં ચ દત્વા?) દિગ્દેવતાતૃપ્ત્યર્થં શઙ્ખાદીન્ ઘાષયેત્ ।
અનન્તરમમૃતકરાશાસ્થિતં શ્યામચ્છાયં શ્યામામ્બરધરં ત્રિણેત્રં ચતુર્ભુજં જલજચક્રધરં કૃતાઞ્જલિપુટં ગ્રામાભિમુખં યક્ષગ્રહગણમધ્યસ્થં સુમુખં મેષારૂઢં સોમસોમકલસોમ (સોમ્ય?) સામવિત્સામનાયકસુધાસુધાતાધાતાસુરાષ્ટ્રકાષ્ઠકકલિકાલધૃક્કાલચક્રકાલકૂટવિષબલામૃતામૃતનાથકેયૂરીકેવલીબલીવિષ્ણુકૃષ્ણપિશઙ્ગાઙ્ગી રેખાલેખાલેખપિકશુકલૂબકશુકશ્યેનશ્યેનમુખમાર્જારમરુભૃદ્વાલગુલ્મકણવકકણશેષવિશેષોચ્છેદ (-ષ?) કર્દમપૂતિવિગ્રહસામ્બસંવત્સરવેગીવેગધરમરુદ્ભિઃ ચતુરૈ રાક્ષસસહસ્રગૈર્નાયકૈઃ પરિવૃતં સાગણધ્યાનં યથાપૂર્વમભ્યર્ચ્ય તદદ્વારબલિદ્રવ્યં પરિવૃતં સગણધ્યાનં યથાપૂર્વમભ્યર્ચ્ય તદદ્વારબલિદ્રવ્યં નિવેદ્યઞ્જિલિં દર્શયિત્વા [બલિ] પ્રતિમામુખવાસં વિધાયા(દત્વા)શાદેવતાતૃપ્ત્યર્થં શઙ્ખાદીન્ ઘોષયેત્ ।
અથ પુનરીશાનશાપ્રતિષ્ઠિતં સુપ્રતિષ્ઠિતં સિંહારૂઢં રજતવર્ણં રજતવાસસં ત્રિણેત્રં ચતુર્ભુજં ખડ્ગમુદ્ગદધરં મુષ્ટિયુદ્ધહસ્તં ગ્રામાભિમુખં પિશાચગ્રહગણમધ્યસ્થં ઈશાનેશ્વરવ્યાપીવ્યસનવિનશબુધધરબકવિશવાદશકુનિશકટઘટવૃક્ષકક્ષક્ષમીક્ષાન્તિમાતૃરોમકપિઞ્જલબ્રહ્મણ્યબ્રહ્મવિદ્બ્રહ્મીબ્રહ્માત્મબ્રહ્મસાધનવેદીવેદવિદુદ્બન્ધશઙ્કરશઙ્કરધીમદ્વિસૃષ્ટિરિષ્ટાત્મદુષ્ટાત્મદુષ્ટકર્મકૃત્વિનેતૃવિગોવિન્દગોપતિગોપ્તૃમહેશ્વરૈઃ પરિવૃતં યથં ક્તમભ્યર્ચ્યાચમનં દત્વા તદ્દિનબલિં દત્વાઞ્જલિં દર્શયિત્વા બલિબિમ્બાનનવાસં નિર્વર્ત્ય(દત્વા?) દિગ્દેવતાતૃપ્ત્યર્થં શઙ્ખાદીન્ ઘોષયેત્ ।

અનન્તસ્થિતં પૃશ્નિગર્ભં સિદ્ધગ્રહગણાન્વિતં તપ્તજામ્બૂનદસંકાશં ચતુર્વક્ત્રં ચતુર્ભુજં અક્ષસૂત્રકમણ્ડલુધરં પુષ્પાઞ્જલિધરં હંસાધિરૂઢં પશ્ચિમાભિમુખં કમલોદ્ભવં કમલાસનં સિદ્ધધાતૃવિધાતૃધાતૃપ્રજાપતિલોકેશલોકકૃત્કર્તૃસ્રષ્ટ્રુબ્રહ્માત્મભસુતાપતુલરીતિવર્ધનાવ્યક્તગુણવદ્ગૌણગુણભુગુદ્ગીથપ્રણવહિરણ્યગર્ભવિરિઞ્ચપુષ્કરભાસનભાસવિકર્ણવિજયરથન્તરચ્છન્દોયજુઋગથર્વમરીચ્યઙ્ગિરપુલહક્રતુવસિષ્ઠપ્રચેતશલભભીષ્મહેમન્તશિશિરકુસુમાકરકલહવિરાહિ (-ગિ?) અમર્ષરોષણશોષણગતિહર્ષણવર્ધનૈઃ પૃશ્નિગર્ભવશાનુગૈઃ ભીમરૂપમહાકાયૈરસંખ્યપરિવારકૈઃ વ્યાઘ્રવક્ત્રૈર્મેષવવત્રૈઃ શશમુખેઃ સ્વસ્તિવક્ત્રૈઃ વ્યાલવક્ત્રૈઃ વરાહવક્ત્રૈઃ કુક્કુટવક્ત્રૈઃ બલાકવક્ત્રૈઃ હંસવક્ત્રૈઃ મયૂરવક્ત્રૈઃ સ્વસ્તિકાસ્યૈઃ ચક્રવાકાનનૈઃ કપોતાસ્યૈરેકનેત્રૈઃ દ્વિનેત્રૈઃ ત્રિણેત્રૈઃ (બહુનેત્રૈઃ?) એકપાદૈઃ દ્વિપાદૈઃ બહુપાદૈઃ એકવક્ત્રૈઃ બહુવક્ત્રૈઃ અસંખ્યૈઃ પરિવૃતં વિષ્ણુપાર્ષદેશ્વરગણમધ્યસ્થં ધ્યાત્વાર્ઘ્યાદિભિરભ્યર્ચ્ય બલિદ્રવ્યં પ્રદાયાચમનાઞ્જલિં દર્શયિત્વા બિમ્બાભિમુખં કૃત્વા પુષ્પાઞ્જલિઃ સાધકો નમસ્કૃત્ય સમસ્તમઙ્ગલવાદ્યાદિ મુખવાસં વિધાય (દત્વા?) તદ્દેવતાતૃપ્ત્યૈ શઙ્ખાદીન્ ઘોષયેત્ ।
નારદઃ---
ઉત્સવેર્ઽઘ્યપ્રદાનાદિ ચણ્ડાદીનાં ગુરો ઽસ્તિ કિમ્ ।
ભેદઃ સામાન્યતો વાપિ મન્ત્રં કિં વા વિધિઃ પ્રભો

વિષ્વક્સેનઃ---
ચણ્ડાદિદેવતાધ્યાનં કૃત્વા દેવમુખે તતઃ ।
દક્ષિણેર્ઽઘ્યં તથાચામં હસ્તે પાદે ચ પાદ્યકમ્

લલાટે ગન્ધમાદદ્યાત્ પુષ્પં શિરસિ ધારયેત્ ।
નાસાદક્ષિણપાર્શ્વે તુ ધૂપં દીપં તતો દૃશિ

બલિદ્રવ્યં ચ પાનીયં પુનરાચમનં તથા ।
દક્ષિણે દોષ્ણિ દદ્યાત્તુ તત્પ્રમાણમથો શૃણુ

પાદ્યાર્ઘ્યાચમનીયં તુ પરિમાણમથેચ્યતે (?) ।
ગન્ધં ષડ્બિન્દુમાત્રં તુ પુષ્પં મુષ્ટિપ્રપૂરિતમ્

ધૂપં સુરભિણા વ્યાપ્તં શાન્તજ્વાલોચ્છ્રિતોત્થિતમ્ ।
બહુરેખમરત્યગ્રં(?) દશમાત્રં પ્રદાપેયત્

દીપં સપ્તાઙ્ગુલોત્થાનં ઘૃતકર્પૂરદીપિતમ્ ।
ધૂપવદ્દીપયેદ્દેવમુપચારનિવર્તકમ્

ત્રિમાત્રકં તુ મુદ્રાયા દર્શનં દક્ષિણે દૃશિ ।
ઇત્થં નિર્વર્ત્ય વારાણાં રાજરાષ્ટ્રવિવૃદ્ધિકૃત્

અન્યથા પરિવારાણાં અર્ચોત્સવવિધૌ ભવેત્ ।
રાજરાષ્ટ્રવિનાશાય દુર્ભિક્ષાનર્થદો ભવેત્

તતશ્ચણ્ડાદિમન્ત્રાણાં લક્ષણં કથ્યતે ઽધુના ।
પ્રણવાદિનમો ઽન્તં ચ નામમન્ત્રમિતિ સ્મૃતમ્

પીઠે પીઠે બલિં ક્ષિપ્ત્વા ગ્રામમધ્યે સમાપયેત્ ।
ભૂતકૃદ્ભ્યો નમઃ સર્વભૂતેભ્યશ્ચ નમો ઽસ્ત્વિતિ

નમો ઽસ્તુ સર્વભૂતેભ્ય ઇતિ મન્ત્રમુદીરયેત્ ।
તસ્મિન્ વેદ્યાદિપર્યન્તં દેશે મન્ત્રમિતિ સ્મૃતમ્

અનુગચ્છન્તિ યે ત્વત્ર કૌતુકં કૌતુકાન્વિતાઃ ।
પદે પદે ક્રતુફલં લભન્તે નાત્ર સંશયઃ

શુદ્ધવાસાઃ શુચિર્ભૂત્વા કૃતદન્તાનુધાવનઃ ।
હવિષ્યભુગ્ યતાત્મા ચ આચાર્યો બલિમાચરેત્

રાત્રૌ બલિપ્રદાનાન્તે સ્નાનં સદ્યઃ સમાચરેત્ ।
પ્રતિષ્ઠોત્સવહોમેષુ સ્નપનાદૌ વિશેષતઃ

આરભ્ય તન્ત્રાનુક્તં ચ નિરીક્ષ્યાન્યાંસ્તુ કારયેત્ ।
અન્યથા કેવલં તન્ત્રમેકં વીક્ષ્ય પ્રયોજયેત્

તત્સંક્ષેપં ન વિસ્મૃત્ય મોહાત્ સર્વવિનાશકૃત્ ।
તીર્થપૂર્વદિને રાત્રાવધિવાસનમાચરેત્

યાગમણ્ડપમધ્યે વા દેવસ્ય પુરતો ઽથવા ।
વેદિં કૃત્વાથ શાલીભિરષ્ટદ્રોણસમન્વિતમ્

તદર્ધં તણ્ડુલં ન્યસ્ય તન્મધ્યે ઽમ્બુજમાલિખેત્ ।
કુશાન્ સંસ્તીર્ય તન્મધ્યે વસ્ત્રાણિ પરિતો ન્યસેત્

ગન્ધપુષ્પૈઃ સમાસ્તીર્ય પ્રોક્ષયેન્મૂલવિદ્યયા ।
અષ્ટદિગ્દીપસંયુક્તં કર્પૂરાગરુધૂપિતમ્

ધૂપયિત્વા તતો વેદિં તન્મધ્યે દેવમાનયેત્ ।
અર્ઘ્યપાદ્યાદિનાભ્યર્ચ્ય હવિરસ્મૈ તુ દાપયેત્

દેવસ્ય પૂર્વપાર્શ્વે તુ પૂર્ણકુમ્ભં નિધાય તુ ।
વેષ્ટિતં સૂક્ષ્મવસ્ત્રૈશ્ચ હેમરત્નસમન્વિતમ્

તસ્મિન્નાવાહયેત્ તીર્થાન્ સરિતશ્ચ સરાંસિ ચ ।
પૂજયિત્વૈવ ગન્ધાદ્યૈસ્તતો દેવં સમર્ચયેત્

પ્રાર્થયેત્તીર્થયાત્રાર્થં પ્રણિપત્યૈવ દેશિકઃ ।
દેવદેવ જગન્નાથ નમસ્તે લોકભાવન

તીર્થયાત્રાં કુરુષ્વ ત્વં પ્રસીદ પુરુષોત્તમ ।
પ્રાર્થચિત્વૈવ દેવેશં પ્રોક્ષયેત્ કુમ્ભવારિણા

પઞ્ચમન્ત્રૈશ્ચ સૂક્તેન પૌરુષેણ ચ મન્ત્રવિત્ ।
તથા નારાયણં સૂક્તં સૃષ્ટ્ય દિપ્રતિપાદકમ્

અથર્વણમિદં સૂક્તં સર્વકામપ્રદં શુભમ્ ।
આત્માનં ચ તથાચાર્યો વૈષ્ણવાંશ્ચૈવ સાત્ત્વતાન્

ગઙ્ગસ્નાનફલં સર્વર્ં(-વે?)લભન્તે પ્રોક્ષયેત્તદા ।
પુનરાચમનં દત્વા ગન્ધપુષ્પાદિનાર્ચયેત્

હવિર્નિવેદનં કુર્યાદપૂપાંશ્ચ ફલાનિ ચ ।
પાનીયાચમનં દત્વા મુખવાસં તથૈવ ચ

નિવેદિતં તુ તત્સર્વં આચાર્યાય નિવેદયેત્ ।
આચાર્યસ્ય મનઃ પ્રીતિરતિસંપત્તિકારિણી

આચાર્યસ્યાનુરૂપેણ સાત્ત્વતેભ્યો નિવેદયેત્ ।
કિઞ્ચિન્માત્રં ગૃહીત્વા તુ સદસ્યાનાં તુ દાપયેત્

પુણ્યાહં વાચયિત્વૈવ કૌતુકં બન્ધયેત્તતઃ ।
દર્શયેદ્દેવદેવસ્ય મઙ્ગલાનિ યથાક્રમમ્

છત્રં ચામરમાદર્શં સુમુહર્તે નિવેદયેત્ ।
શાયયેચ્છયને દિવ્યે દેવં મૂલેન વિદ્યયા

આત્માનં કૌતુકં બદ્ધ્વા રાત્રિશેષં સમાપયેત્ ।
અથ તીર્થે ઽહનિ પ્રાપ્તે નિત્યકર્મ સમાપ્ય ચ

મણ્ડપે મધ્યમે ભાગે સોમેશાને તુ લેપયેત્ ।
તન્મધ્યે શાલિના વેદિં કુર્યાન્મધ્યે ઽબ્જમુત્તમમ્

ઉલૂખલાન(-ન્ય?)લંકૃત્ય નિશાચૂર્ણૈ(-ખણ્ડૈ?)સ્તુ પૂરયેત્ ।
પૂર્વોક્તેન વિધાનેન ઘાતયેત્તત્ત્રિધા પુનઃ

તસ્ય પશ્ચિમભાગે તુ શાલિમધ્યે મહામુને ।
તીર્થાર્થં સ્થાપયેચ્ચૂર્ણાન્ ગન્ધાદીન્ ક્રમયોગતઃ

ગન્ધચૂર્ણં તથા પિષ્ટં ચૂર્ણં રજનિમેવ ચ ।
શાલિમધ્યે તુ સંસ્થાપ્ય પ્રાગાદીશાવસાનકમ્

નવવસ્ત્રૈસ્તુ સંવેષ્ટ્ય કલશાન્(-શો?)લૂખલાન્(?)ક્રમાત્ ।
પશ્ચાદ્રજનિચૂર્ણં તુ પૂરયેત્ કલશે મુને

અર્ઘ્યપાદ્યાદિનાભ્યર્ચ્ય તં દેવં મૂલવિદ્યયા ।
સ્નાપયેદ્દેવદેવસ્ય મૂર્ધ્નિ પશ્ચાત્ સમાહિતઃ

ગન્ધાદિચૂર્ણાન્ સંગૃહ્ય તીર્થદેશે સમાચરેત્ ।
ચૂર્ણોત્સવં તતઃ કુર્યાત્ ચુર્ણસ્નાનસમન્વિતમ્

ગ્રામં પ્રદક્ષિણં કૃત્વા તીર્થદેશં સમાનયેત્ ।
પુણ્યાહાજ્યારોપણં સ્નાનવસ્ત્રં પાદ્યાર્ઘ્યં વૈ દન્તકાષ્ઠં ચ તોયમ્

દત્વાદર્શં તૈલમુદ્વર્તનં ચ ધાત્રીસ્નાનં સ્નાનપૂર્વોપચારમ્ ।
સ્નાનક્રમં પ્રવક્ષ્યામિ નિત્યે નૈમિત્તિકે ઽપિ ચ

કામ્યે તુ વા પ્રકુર્વીત દેવદેવસ્ય શાઙ્ર્ગિણઃ ।
દેવસ્ય પૂર્વભાગે તુ મણ્ડલં પઞ્ચહસ્તકમ્

કૃત્વા તન્મધ્યમે ન્યસ્ય શાલિદ્રોણદ્વયં મુને ।
વિસ્તીર્ય વેદિમધ્યે તુ તદર્ધં તણ્ડુલં તથા

તત્ર મધ્યે ન્યસેદ્વિદ્વાન્ કલશાન્ દ્વાદશ ક્રમાત્ ।
મધ્યમે તુ ઘૃતં ન્યસ્ય તત્ર પૂર્વે દધિ ન્યસેત્

દક્ષિણે વિન્યસેત્ ક્ષીરં મધુ વારુણગોચરે ।
સોમે ચોષ્ણોદકં ન્યસ્ય સાધકઃ પરમાર્થવિત્

આગ્નેય્યાં ગન્ધતોયં તુ નૈરૃતે પુષ્પતોયકમ્ ।
વાયવ્યે મઙ્ગલોદં તુ ઈશાને શુદ્ધવારિભિઃ

હસ્તમુત્સૃજ્ય નવકાદૈન્દ્રે વા ચોત્તરે ઽથવા ।
સ્થાપયેત્ ક્રમયોગેન ચૂર્ણાનિ ક્રમયોગતઃ

પરમેષ્ટ્યાદિભિર્મન્ત્રૈઃ સ્નાપયેત્ પુરુષોત્તમમ્ ।
તતશ્ચ વિમૃજેચ્ચૂર્ણૈર્મૂલેનાઙ્ગાદિ દૈવકે

પુનશ્ચ કુશકૂર્ચેન માર્જયેદ્બિમ્બમુત્તમમ્ ।
એવં વૈ કલશાન્ ન્યસ્ય કૂર્ચદ્રવ્યાત્ ન્યસેદ્બુધઃ

ચક્રિકાં સ્થાપયેત્તસ્મિન્ ગન્ધપુષ્પં વિનિક્ષિપેત્ ।
નવવસ્ત્રૈસ્તુ સંછાદ્ય ગન્ધપુષ્પાદિનાર્ચયેત્

તતસ્તુ પરિતઃ કુર્યાદ્રક્ષાર્થં કુમુદાદિકાન્ ।
કુમુદં પૂર્વદિગ્ભાગે પુણ્ડરીકં તુ દક્ષિણે

શઙ્કુકર્ણં પ્રતીચ્યાં તુ સુમુખં ચોત્તરે ન્યસેત્ ।
આગ્નેયે કુમુદાક્ષં તુ નૈરૃતે વામનં ન્યસેત્

સર્પનેત્રં તુ વાયવ્યામીશાને સુપ્રતિષ્ઠતમ્ ।
એવં તુ કુમુદાદીંસ્તુ કલશેષુ ન્યસેદ્બુધઃ

તુલસીસહદેવી ચ બિલ્વમૌદુમ્બરં તથા ।
અશ્વત્થં પ્લક્ષવકુલં સદાભદ્રા પ્રકીર્તિતાઃ

એતેષાં પલ્લવાન્ ગૃહ્ય કલશેષુ ન્યસેત્ ક્રમાત્ ।
પુષ્પાદિભિઃ સમભ્યર્ચ્ય ધૂપદીપાન્તમેવ ચ

એવં વૈ કલશાન્ ન્યસ્ય દ્રવ્યદેવાન્ બ્રવીમિ તે ।
શાલિનીવારમાષાંશ્ચ ચન્દનોશીરમેવ ચ

પઞ્ચચૂર્ણમિતિ ખ્યાતં પરાગાણામનુત્તમમ્ ।
ચન્દનં કુઙ્કુમોશીરં ચમ્પકોત્પલવાસિતમ્

ગન્ધતોયમિતિ ખ્યાતં ગઙ્ગાવારિસમપ્રભમ્ ।
ઉત્પલં મલ્લિકાજાતિપાટલં પદ્મમેવ ચ

પઞ્ચ પુષ્પોદકમિદં પઞ્ચોપનિષદં ન્યસેત્ ।
ઇન્દ્રવલ્યઙ્કુરાશ્વત્થદલૈકં પદ્મમેવ ચ

એતત્તુ કથિતં પૂર્વં મઙ્ગલં મઙ્ગલોદકમ્ ।
શુદ્ધતોયં સમાદાય મન્ત્રેણ પરમેષ્ઠિના

કુશાગ્રેણ મથિત્વા તુ દેવેશમભિષેચયેત્ ।
કુઙ્કુમોશીરકુષ્ઠં ચ રજનીચન્દનં તથા

એતત્તીર્થમયં પુણ્યં તીર્થચૂર્ણમિતિ સ્મૃતમ્ ।
રજનીષ્વેકવર્જ્યં તુ દ્રોણં વાપ્યર્ધમેવ વા

આઢકં વા તદર્ધં વા ચૂર્ણં કુર્યાત્તુ મન્ત્રવિત્ ।
ચૂર્ણાનામપ્યલાભે તુ રજનીચૂર્ણમુત્તમમ્

શાલિભિર્વાથ સર્વેષાં સ્નાપયેન્મૂલવિદ્યયા ।
ઘૃતાદિસ્નેહદ્રવ્યાણામાઢકં વાર્ધમેવ વા

સર્વેષામપ્યલાભે તુ પૂરયેદ્ગન્ધવારિણા ।
તેનૈવ સ્નાપયેદ્દેવં યથાવિત્તાનુસારતઃ(?)

યત્પ્રોક્તં ચોત્સવે પુષ્પં તસ્યા (?) એવં તુ મન્ત્રવિત્ ।
તત્તદ્દોષં સ્મરેત્ ક્ષિપ્ય તુલસી ચોત્પલાક્ષતમ્

એવં દ્રવ્યં તુ સંપ્રોક્તં દૈવતં કથયામિ તે ।
દામોદરાવસાનાશ્ચ કેશવાદ્યાશ્ચ મૂર્તયઃ

ઘૃતાદિકલશાનાં તુ દેવતાઃ પરિકીર્તિતાઃ ।
રક્ષાર્થં કલશાનાં તુ કુમુદાદીનિ દૈવતમ્

ઉદ્ધારણક્રમં યેન તત્પ્રોક્તં દૈવતં ક્રમાત્ ।
એવં સંસ્થાપ્ય વિધિવત્ પશ્ચાચ્છુદ્ધિં સમાચરેત્

પુણ્યાહં વાચયિત્વા તુ પ્રોક્ષયેત્ કુશવારિણા ।
એવં સંપ્રોક્ષ્ય વિધિવત્ તતઃ સ્નપનમાચરેત્

ઘૃતેન દધ્ના પયસા મધુનોષ્ણાકદકેન ચ ।
સ્નાપયેત્ પઞ્ચચૂર્ણૈશ્ચ સંપ્રપૂજ્ય પ્રભું મુને

અષ્ટાક્ષરેણ ગન્ધામ્ભઃ પુષ્પામ્ભો દ્વાદશાક્ષરૈઃ ।
મઙ્ગલં વિષ્ણુગાયત્ર્યા શુદ્ધામ્ભઃ પ્રણવેન તુ

તીર્થચૂર્ણં તતઃ સ્નાપ્ય મૂલમન્ત્રેણ સાધકઃ ।
સ્નપનાન્તે તુ સંસ્થાપ્ય રજનીચૂર્ણમુત્તમમ્

આજ્યાદિનિશિ(?)ચૂર્ણાન્તં એવં સંસ્નાપયેત્ ક્રમાત્ ।
ગન્ધપુષ્પાદિનાભ્યર્ચ્ય દીપાન્તં ચ મહામુને

સ્નપનાન્તે તુ મન્ત્રજ્ઞઃ કુમુદાદીંશ્ચ રક્ષકાન્ ।
દેવસ્ય શિરસિ ભ્રામ્ય ભક્તાનાં તુ પ્રદાપયેત્

એવં તુ સ્નપનં કૃત્વા નદીસ્નાનં તુ કારયેત્ ।
તીરે દેવં સમાનીય કુશકૂર્ચેન માર્જયેત્

પાદ્યાદિદીપપર્યન્તં અર્ચયેત્ કૌતુકં તતઃ ।
અવગાહ્ય ચ તત્તીર્થં તીર્થાનાવાહ્ય સર્વતઃ

કૃત્વાઘમર્ષણં તત્ર પઞ્ચમન્ત્રૈઃ સમાહિતઃ ।
જલકેલિં તતઃ કૃત્વા તીરમાસાદ્ય દેશિકઃ

તત્ર તીર્થજલે સ્નાતઃ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ।
અલંકૃત્ય તુ વસ્ત્રાદ્યૈર્ગન્ધપુષ્પાદિનાર્ચયેત્

હવિર્મહાહવિર્વાપિ દત્વા નૃત્તાદિ કારયેત્ ।
દેવસ્ય પૂર્વદિગ્દેશે બલિં દદ્યાત્ સમાહિતઃ

નમો ઽસ્તુ સર્વદેવેભ્ય એવમુચ્ચાર્ય મન્ત્રતઃ ।
પાલિકાદ્યૈરલંકૃત્ય યાનમારોપયેદ્ધરિમ્

પુનઃ પ્રદક્ષિણં કુર્યાત્ ગ્રામં વા નગરં તુ વા ।
આલયં વાપ્યભાવે તુ યથાવિત્તાનુસારતઃ(!)

સ્વસ્તિવાચનસંયુક્તં શઙ્ખભેરીરવાકુલમ્ ।
પ્રદીપશતસંયુક્તં નૃત્તગીતાદિસંયુતમ્

પુષ્પવૃષ્ટિસમાયુક્તમક્ષતા(?) લાજસંયુતમ્ ।
સામગીતસમાયુક્તં જયશબ્દસમન્વિતમ્

પ્રદક્ષિણં પરિક્રમ્ય નદ્રુતં નવિલમ્બિતમ્ ।
યાગભૂમિં સમાસાદ્ય પૂજયિત્વા યથાક્રમમ્

સ્નપનં વિધિવત્ કૃત્વા પુષ્પયાગં સમારભેત્ ।
કૃત્વા પદ્મં ચક્રકં મણ્ડલં વા તત્ર સ્થાને વાસુદેવાદિકાં (-કા?) શ્ચ

શઙ્ખાદ્યા વૈ બાહ્યતો લોકપાલાઃ વિષ્વક્સેનો વૈનતેયશ્ચ બાહ્યે ।
ભૂતેશા વૈ બાહ્યતઃ પૂજનીયાઃ ગૌલ્યન્નં વૈ ભક્ષ્યમગ્નેશ્ચ કાર્યમ્

પુણ્યાહાર્ઘ્યં પુષ્પમેકં બલિં ચ પૂજાપુજ્યે મૂલબિમ્બે સ્થિતં વૈ ।
ચક્રલક્ષણમાર્ગે તુ શેષમસ્મિન્નિયોજયેત્

ધ્વજાવરોહણં કુર્યાત્ ઉદ્વાસ્યૈવ તુ દેવતાઃ ।
દત્વા મહાબલિં તાભ્યો મુદ્ગાન્નાપૂપલાજકૈઃ

સક્તુભિર્ગ્રામબાહ્યે ચ મધ્યે ચૈવ ક્ષમાપ્ય ચ ।
ધ્વજાદ્વિસર્જયેદ્દેવં વૈનતેયં સ્વમન્ત્રતઃ

એકરાત્રિદ્વિરાત્રે વા ત્રિરાત્રે તુ મહામુને ।
ધ્વજાવરોહણં કુર્યાત્ અધિકં તુ ન કારયેત્

અધિકં યદિ ચેત્તત્ર સ્નપનં કારયેત્ ક્રમાત્ ।
ઉત્સવપ્રતિમાયાં તુ સ્નપનં ત્વધમોત્તમમ્

પઞ્ચવિંશતિભિર્વાપિ કલશૈર્દ્વાદશૈસ્તુ વા ।
યથાવિત્તાનુસારેણ (!) સ્નપનં કારયેદ્ધરિમ્

ધ્વજાવરોહણં પશ્ચાત્ કારયેન્મન્ત્રવિત્તમઃ ।
કર્ષણાદિષુ પૂજાયાં પ્રતિષ્ઠારોહણાદિષુ

ધ્વાજારોહણવેલાયાં ધ્વજસ્યાપ્યવરોહણે ।
ઉત્સવે બલિદાને તુ શઙ્ખાદ્યૈશ્ચૈવ ઘોષયેત્

શઙ્ખતૂર્યાદિનિર્ઘોષં હરિતૃપ્તિકરં મુને ।
રક્ષોવિદ્રાવણં ચૈવ રાજશાન્તિકરં તથા

રાષ્ટ્રવૃદ્ધિકરં સમ્યક્ યજમાનસુખાવહમ્ ।
સ્નપનસ્થાપનાદીનાં યા મુદ્રા યસ્ય કથ્યતે

તાં તથાશક્નુવન્ કર્તું મૂલમન્ત્રં ન્યસેત્ કરે ।
તેન કુર્વન્ ક્રિયાઃ સર્વાઃ કરેણ મુનિપુઙ્ગવ

તૃતીયં સમનુધ્યાનં તે ચાન્તે ઽઞ્જલિકારકાઃ ।
તૃપ્તિં કુર્વન્તિ દેવસ્ય જલસ્થાનજલેશ્વરાન્(?)

તૃપ્ત (તર્પ) યેદાત્મનસ્તૃપ્તિમિતિ ગુહ્યોપદેશકઃ ।
દેવોત્સવાદિક્રિયયા નૃપસ્ય બલાયુરારોગ્યજયશ્રિયશ્ચ

રાષ્ટ્રસ્ય વૃદ્ધિર્ધનધાન્યયુગ્વૈ પ્રયોજયિત્રાદિ ફલં સુખાદિ ।
ઉત્સવાઙ્ગમથો વક્ષ્યે યાગમણ્ડપમુત્તમમ્

દક્ષિણે ગોપુરસ્યૈવ આનેય્યાં દિશિ વૈ તથા ।
યામ્યાયામુત્તરે વાથ કારયેદ્યાગમણ્ડપમ્

તત્પૂર્વભાગે કર્તવ્યં કુણ્ડં લક્ષણસંયુતમ્ ।
કુણ્ડપાર્શ્વે મુનિશ્રેષ્ઠ વેદિં કુર્યાદ્યથાવિધિ

ચતુર્હસ્તપ્રમાણેન કારયેદ્વેદિમુત્તમામ્ ।
વિસ્તારાયામતુલ્યા સ્યાદ્યાગવેદિર્મહામુને

ત્રિહસ્તં વા દ્વિહસ્તં વા કારયેદ્વેદિમુત્તમામ્ ।
રત્નિમાત્રસમુત્સેધામથવા તાલમાત્રકામ્

દર્પણોદરસંકાશાં યાગવેદિમનુત્તમામ્ ।
એવં કૃત્વા વિધાનેન વેદિં ભુક્તિશુભપ્રદામ્

તત્રોપરિ લિખેત્ પદ્મમષ્ટપત્રદલાકૃતિ ।
ગોમયેન સમાલિપ્ય દ્વાદશાક્ષરવિદ્યયા

પ્રોક્ષયેત્તેન મન્ત્રેણ કુશપૂતેન વારિણા ।
પાલિકા ચાઙ્કુરોપેતમષ્ટમઙ્ગલસંયુતમ્

પૂર્વાદિક્રમયોગેન શઙ્ખાદીન્ મઙ્ગલાન્(!)ન્યસેત્ ।
ઉત્તમાદિક્રમં પ્રોક્તં વેદિકાલક્ષણં મુને

પુણ્યાહં વાચયિત્વા તુ પ્રોક્ષયિત્વા કુશામ્ભસા ।
સ્વસ્તિસૂક્તં તતોચ્ચાર્ય(?)બ્રાહ્મણૈઃ સહ મન્ત્રવિત્

તત્ર મધ્યે મુનિશ્રેષ્ઠ શાલિના વેદિમાચરેત્ ।
પઞ્ચભારપ્રમાણં વા તસ્યાર્ધં વાર્ધમેવ વા

વિસ્તીર્ય વેદિમધ્યે તુ રક્તશાલ્યન્તમેવ વા ।
પૂર્વવદ્વિલિખેદ્રક્તપદ્મમષ્ટદલૈર્યુતમ્

તત્ર મધ્યે તુ સંસ્થાપ્ય નવકુમ્ભાન્ યથાક્રમમ્ ।
સૂત્રત્રયસમોપેતાન્ ગાલિતોદકપૂરિતાન્

વસ્ત્રયુગ્મૈરલંકૃત્ય ગન્ધપુષ્પસમન્વિતાન્ ।
પઞ્ચરત્નસમોપેતાન્ કૂર્ચત્રયસમન્વિતાન્

અશ્વત્થપલ્લવૈર્યુક્તાંશ્ચક્રિકાભિઃ પિધાય તુ ।
એવં લક્ષણસંયુક્તકુમ્ભેષ્વાવાહયેત્ ક્રમાત્

મહાબેરાન્નયેચ્છક્તિં મધ્યકુમ્ભે મહામુને ।
પૂર્વાદિ ચષ્ટકુમ્ભેષુ વાસુદેવાદિકાન્ યજેત્

અર્ઘ્યપાદ્યાદિનાભ્યર્ચ્ય હવીંષિ મુખવાસકમ્ ।
દાપેયત્ કુમ્ભમધ્યસ્થદેવાય મુનિસત્તમ

પૂર્વાદિ ચાષ્ટકુમ્ભેષુ તચ્છેષેણ બલિં ક્ષિપેત્ ।
વાસુદેવાદિકાન્ જ્ઞાત્વા સ્વનામ્નૈવ પૃથક્ પૃથક્

તતસ્તુ કુમુદાદીનાં કુમ્ભસ્ય પરિતોર્ઽચયેત્ ।
ઘણ્ટાશબ્દસમોપેતં કુક્કુટાણ્ડપ્રમાણતઃ

સ્વસ્તિવાચનસંયુક્તં ધૂપદીપસમન્વિતમ્ ।
સ્વનમ્ના બલિદાનં તુ સાધયેત્ સાધકોત્તમઃ

નારિકેલફલં દદ્યાત્ સન્ધ્યયોરેવમર્ચયેત્ ।
તત્પૂજાન્તે તુ મન્ત્રજ્ઞો હોમકર્મ સમારભેત્

અષ્ટોત્તરશતં વાપિ તદર્ધં વાર્ધમેવ વા ।
સમિદાદિતિલાન્તં તુ જુહુયાત્ સાધકોત્તમઃ

હોમાન્તે બલિદાનં તુ કારયેદ્ગ્રામવાસ્તુષુ ।
તતસ્તીર્થસ્ય દિવસે પૂર્વાહ્ણે હોમપૂજનમ્

કારયેત્ પૂર્વવત્ સમ્યક્ સાધકઃ પરમાર્થવિત્ ।
હોમાન્તે ચાનયેત્ કુમ્ભાત્તચ્ચક્ષુર્મૂલબેરકે

તતસ્તુ વાસુદેવાદીન્ નયેત્ પૂર્વવદાવૃતે ।
વત્સરે વત્સરે બ્રહ્મન્ કર્તવ્યં પરમં શુભમ્

નિત્યપૂજાવિહીનસ્ય પ્રાયશ્ચિત્તં મહોત્સવમ્ ।
એવં સંપૂજયેદ્દેવં ચોત્સવે યાગમણ્ડપે

તીર્થસ્ય દિવસં યાવત્તાવત્ સંપૂજયેત્ ક્રમાત્ ।
યાગમણ્ડપપૂજાયામઙ્કુરાર્પણપૂજને

બલિશેષં હોમશેષં પાત્રશેષં તથૈવ ચ ।
અસ્મિન્નિવેદિતં સર્વમાચાર્યાય પ્રદાપયેત્

અન્યથા નિષ્ફલં યાતિ યજમાનસ્ય રોગકૃત્ ।
તસ્માત્ સર્વપ્રયત્નેન કારયેચ્છાસ્ત્રચોદિતમ્

યઃ કારયેત્તુ મતિમાન્ તત્ફલં સમવાપ્નુયાત્ ।
યાગમણ્ડપપૂજાં તુ વિના ચેદુત્સવં કુરુ

કેવલં હોમમાત્રેણ ચાપ્યલં તુ મહોત્સવમ્ ।
ધન્યં યશસ્યમાયુષ્યં સર્વપાપનિકૃન્તનમ્