વિષ્વક્સેનસંહિતા · અધ્યાય 21

ઇતિ શ્રીપાઞ્ચરાત્રે વિષ્વક્સેનસંહિતાયાં [પૂજાભેદકથનં નામ] વિંશોધ્યાયઃ ॥
એકવિંશો ઽધ્યાયઃ
એકવિંશો ઽધ્યાયઃ નારદઃ---
ભગવન્નનયાર્ચનયા સદૃશં પરમાપ્તિકરં ન હિ પુંસ ઇતિ ।
અતિચાપલગદ્ગદાપિ (-દયાપિ?) ગિરા સ્તુતિરસ્તિ કિમભિયત્ સ્વપરામ્ (?)

વિષ્વક્સેનઃ---
શૃણુ નારદ મૂર્તિનુતિં પરમાં પરમેણ મમાભિહિતાં ગુરુણા ।
તવ ભક્તિમતઃ કથયિષ્યામિ (-યામ્યધુના?) ઇહ (ત્વિહ?) તૃપ્યતિ કો હિ શુભેષુ નરઃ

વિનતાસુતવાહનમાદરત- સ્ત્રિદશં કનકાઙ્ગદમષ્ટભુજમ્ ।
ધવલાદ્રિનિભં દ્વિપદં સુમુખં પરમાત્મગુરું પ્રણતો ઽસ્મિ સદા

જલજારિગદામ્બુજહસ્તધરં સકલાભરણં તુહિનાદ્રિમુષમ્ ।
ચતુરાનનસેવિતપાદયુગં પરનામધરં પ્રણતો ઽસ્મિ સદા

તરુણાર્કનિભં ત્રિદશેધ્ય (-ડ્ય?) પદં સુકુમારદૃશં મુસલપ્રહરમ્ ।
અરુણામ્બરમપ્રતિમં હલિનં શશિવક્ત્રસમં પ્રણતો ઽસ્મિ સદા

ચતુરઙ્ગ(?)સુપીવરદીર્ઘભુજં હરિવર્ણકૃતાઞ્જલિનોપકૃતમ્ (?) ।
ગરુડેન ચ દક્ષિણતો ઽમ્બુજ- યોત્તરતઃ પ્રહરં પ્રણતો ઽસ્મિ સદા (?)

અત્ર કશ્ચિદ્વિશેષો ઽસ્તિ મૂર્તીનામર્ચનાવિધૌ ।
મત્સ્યાદિદશમૂર્તીનામિહ લોકે ફલં લભેત્

તત્ફલં તે પ્રવક્ષ્યામિ અધુના શૃણુ નારદ ।
આયુરારોગ્યદં(-કં?) ચૈવ સાયુજ્યં લભતે ધ્રુવમ્

ઉક્તક્રમેણ(?)યો મત્સ્યં ભક્તિપૂર્વં સમર્ચયેત્ ।
સર્વાન્ કામાનવાપ્નોતિ વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ

કૂર્મં ભક્ત્યા સમારાધ્ય નરો નિર્ધૂતકલ્મષઃ ।
સર્વાન્ કામાનનુપ્રાપ્ય વિષ્ણુસાયુજ્યમાપ્નુયાત્

ભક્ત્યા વરાહમભ્યર્ચ્ય ક્રમેણાનેન બુદ્ધિમાન્ ।
પાપરોગવિનિર્મુક્તઃ સ યાતિ પરમાં ગતિમ્

નારસિંહં સમારાધ્ય ભક્ત્યા પરમયા યુતઃ ।
સમસ્તકામસંસિદ્ધો જયલક્ષ્મીં સમૃચ્છતિ

ભક્ત્યાર્ચ્ય વામનં જ્ઞાની વિષ્ણુસાલોક્યમશ્નુતે ।
ભાર્ગવં રામમારાધ્ય વિષ્ણુસારૂપ્યમાપ્નુયાત્

અર્ચ્ય દાશરથિં રામમાયુઃ કીર્તિં સુખં યશઃ ।
અવાપ્ય કામમખિલં વિષ્ણુલોકે મહીયતે

બલરામં સમારાધ્ય બલારોગ્યધનં લભેત્ ।
કૃષ્ણમભ્યર્ચ્ય સકલં ઇષ્ટમિષ્ટફલં લભેત્

જ્ઞાનમૂર્તિં ચ કલ્કિં તુ(?) લક્ષ્મ્યાયુઃ કીર્તિમેવ ચ ।
અવાપ્ય વિષ્ણુસાલોક્યં મોદતે વિષ્ણુપાર્ષદૈઃ

દશમૂર્ત્યર્ચનં પુણ્યં ગુહ્યાદ્ગુહ્યતરં મુને ।
સાધકાનાં હિતાર્થાય તવ ભક્તસ્ય ધીમતઃ

ફલશ્રુતિર્મયા પ્રોક્તા મત્સ્યાદીનાં વિશેષતઃ ।
તન્ત્રાણાં પરમં ગુહ્યં વિનિયોગમતઃ શૃણુ

ઉક્તં ચ નોપદેષ્ટવ્યમભક્તાય કદાચન ।
ન માનિને ડંભિને ચ નાસ્તિકાય શઠાય ચ

ન ચાશુશ્રૂષવે દદ્યાત્ શુચયે ચ કૃપાલવે ।
દેવતાગુરુભક્તાય ન હિ ચેદ્ગુરુદોષભાક્

જાનકીં રુક્મિણીં લક્ષ્મ્યા પુષ્ટ્યા ભામાં તુ વિદ્યયા ।
લક્ષ્મણં ભરતં વાપિ શત્રુઘ્નં ચ મહામુને

પ્રણવાદિસ્વનામ્નૈવ ચતુર્થ્યન્તં નમો ઽયુજા ।
અર્ચયેત મુનિચ્છન્દો દૈવં રાઘવમન્ત્રવિત્

સર્વેષાં પરિવારાણાં મન્ત્રમેવં પ્રયોજયેત્ ।
આભિર્હેમઃ પ્રયોક્તવ્યઃ સ્વાહાન્તં સકલં મુને

અભ્યન્તરોપચારેણ(-ષુ?) આગચ્છાન્તં મુખીકૃતૌ ।
ક્ષમસ્વાન્તં વિસર્ગે તુ નમો ઽન્તં ચાન્મકર્મણિ