વિષ્ણુપુરાણ (સમીક્ષિત આવૃત્તિ) · અધ્યાય 5.32

પ્રદ્યુમ્નાદ્યા હરેઃ પુત્રા રુક્મિણ્યાઃ કથિતાસ્ તવ
ભાનું ભૈમરિકં ચૈવ સત્યભામા વ્યજાયત ॥

દીપ્તિમન્તઃ પ્રયક્ષાદ્યા રોહિણ્યાસ્ તનયા હરેઃ
બભૂવુર્ જામ્બવત્યાં ચ સામ્બાદ્યા બાહુશાલિનઃ ॥

તનયા ભદ્રવિન્દાદ્યા નાગ્નજિત્યાં મહાબલાઃ
સંગ્રામજિત્પ્રધાનાસ્ તુ શૈબ્યાયાશ્ ચાભવન્ સુતાઃ ॥

વૃકાદ્યાશ્ ચ સુતા માદ્ર્યાં ગાત્રવત્પ્રમુખાન્ સુતાન્
અવાપ લક્ષ્મણા પુત્રાઃ કાલિન્દ્યાશ્ ચ શ્રુતાદયઃ ॥

અન્યાસાં ચૈવ ભાર્યાણાં સમુત્પન્નાનિ ચક્રિણઃ
અષ્ટાયુતાનિ પુત્રાણાં સહસ્રાણાં શતં તથા ॥

પ્રદ્યુમ્નઃ પ્રથમસ્ તેષાં સર્વેષાં રુક્મિણીસુતઃ
પ્રદ્યુમ્નાદ્ અનિરુદ્ધો ઽભૂદ્ વજ્રસ્ તસ્માદ્ અજાયત ॥

અનિરુદ્ધો રણે રુદ્ધો બલેઃ પૌત્રીં મહાબલઃ
બાણસ્ય તનયામ્ ઊષામ્ ઉપયેમે દ્વિજોત્તમ ॥

યત્ર યુદ્ધમ્ અભૂદ્ ઘોરં હરિશંકરયોર્ મહત્
છિન્નં સહસ્રં બાહૂનાં યત્ર બાણસ્ય ચક્રિણા ॥

કથં યુદ્ધમ્ અભૂદ્ બ્રહ્મન્ન્ ઉષાર્થે હરકૃષ્ણયોઃ
કથં ક્ષયં ચ બાણસ્ય બાહૂનાં કૃતવાન્ હરિઃ ॥

એતત્ સર્વં મહાભાગ મમાખ્યાતું ત્વમ્ અર્હસિ
મહત્ કૌતૂહલં જાતં કથાં શ્રોતુમ્ ઇમાં હરેઃ ॥

ઉષા બાણસુતા વિપ્ર પાર્વતીં સહ શમ્ભુના
ક્રીડન્તીમ્ ઉપલક્ષ્યોચ્ચૈઃ સ્પૃહાં ચક્રે તદાશ્રયામ્ ॥

તતઃ સકલચિત્તજ્ઞા ગૌરી તામ્ આહ ભામિનીમ્
અલમ્ અત્યર્થતાપેન ભર્ત્રા ત્વમ્ અપિ રંસ્યસે ॥

ઇત્યુક્તે સા તદા ચક્રે કદેતિ મતિમ્ આત્મનઃ
કો વા ભર્તા મમેત્ય્ એનાં પુનર્ અપ્ય્ આહ પાર્વતી ॥

વૈશાખશુક્લદ્વાદશ્યાં સ્વપ્ને યો ઽભિભવં તવ
કરિષ્યતિ સ તે ભર્તા રાજપુત્રિ ભવિષ્યતિ ॥

તસ્યાં તિથૌ પુમાન્ સ્વપ્ને યથા દેવ્યા ઉદીરિતમ્
તથૈવાભિભવં ચક્રે રાગં ચક્રે ચ તત્ર સા ॥

તતઃ પ્રબુદ્ધા પુરુષમ્ અપશ્યન્તી સમુત્સુકા
ક્વ ગતો ઽસીતિ નિર્લજ્જા મૈત્રેયોક્તવતી સખીમ્ ॥

બાણસ્ય મન્ત્રી કુમ્ભાણ્ડઃ ચિત્રલેખા ચ તત્સુતા
તસ્યાઃ સખ્ય્ અભવત્ સા ચ પ્રાહ કો ઽયં ત્વયોચ્યતે ॥

યદા લજ્જાકુલા નાસ્યૈ કથયામ્ આસ સા સખી
તદા વિશ્વાસમ્ આનીય સર્વમ્ એવાભ્યવાદયત્ ॥

વિદિતાર્થાં તુ તામ્ આહ પુનર્ ઊષા યથોદિતમ્
દેવ્યા તથૈવ તત્પ્રાપ્તૌ યો ઽભ્યુપાયઃ કુરુષ્વ તમ્ ॥

દુર્વિજ્ઞેયમ્ ઇદં વસ્તુ પ્રાપ્તું ચાપિ ન શક્યતે ॥

તથાપિ કશ્ચિત્ કર્તવ્યઃ ઉપકારઃ પ્રિયે તવ ॥

સપ્તાષ્ટદિનપર્યન્તં કાલં તાવત્ પ્રતીક્ષ્યતામ્ ॥

ઇત્ય્ ઉક્ત્વાભ્યન્તરગૃહં ગત્વોપાયમ્ અથાકરોત્ ॥

તતઃ પટે સુરાન્ દૈત્યાન્ ગન્ધર્વાંશ્ ચ પ્રધાનતઃ
મનુષ્યાંશ્ ચાભિલિખ્યાસ્યૈ ચિત્રલેખા વ્યદર્શયત્ ॥

અપાસ્ય સા તુ ગન્ધર્વાંસ્ તથોરગસુરાસુરાન્
મનુષ્યેષુ દદૌ દૃષ્ટિં તેષ્વ્ અપ્ય્ અન્ધકવૃષ્ણિષુ ॥

કૃષ્ણરામૌ વિલોક્યાસીત્ સુભ્રૂર્ લજ્જાજડેવ સા
પ્રદ્યુમ્નદર્શને વ્રીડા દૃષ્ટિં નિન્યે ઽન્યતો દ્વિજ ॥

દૃષ્ટમાત્રે તતઃ કાન્તે પ્રદ્યુમ્નતનયે દ્વિજ
દૃષ્ટ્વાત્યર્થવિલાસિન્યા લજ્જા ક્વાપિ નિરાકૃતા ॥

સો ઽયં સો ઽયમ્ ઇતીત્ય્ ઉક્તે તયા સા યોગગામિની ॥

ચિત્રલેખાબ્રવીદ્ એનામ્ ઉષાં બાણસુતાં તદા ॥

અયં કૃષ્ણસ્ય પૌત્રસ્ તે ભર્તા દેવ્યા પ્રસાદિતઃ ॥

અનિરુદ્ધ ઇતિ ખ્યાતઃ પ્રખ્યાતઃ પ્રિયદર્શનઃ ॥

પ્રાપ્નોષિ યદિ ભર્તારમ્ ઇમં પ્રાપ્તં ત્વયાખિલમ્ ॥

દુષ્પ્રવેશા પુરી પૂર્વં દ્વારકા હરિપાલિતા ॥

તથાપિ યત્નાદ્ ભર્તારમ્ આનયિષ્યામિ તે સખિ ॥

રહસ્યમ્ એતદ્ વક્તવ્યં ન કસ્યચિદ્ અપિ પ્રિયે ॥

અચિરાદ્ આગમિષ્યામિ સહસ્વ વિરહં મમ ॥

યયૌ દ્વારવતીમ્ ઊષાં સમાશ્વાસ્ય તતઃ સખીમ્ ॥