વિષ્ણુપુરાણ (સમીક્ષિત આવૃત્તિ) · અધ્યાય 3.18
તપસ્ય્ અભિરતાન્ સો ઽથ માયામોહો મહાસુરાન્
મૈત્રેય દદૃશે ગત્વા નર્મદાતીરસંશ્રયાન્ ॥
તતો દિગમ્બરો મુણ્ડો બર્હિપત્રધરો દ્વિજ
માયામોહો ઽસુરાન્ શ્લક્ષ્ણમ્ ઇદં વચનમ્ અબ્રવીત્ ॥
ભો દૈત્યપતયો બ્રૂત યદર્થં તપ્યતે તપઃ
ઐહિકં વાથ પારત્ર્યં તપસઃ ફલમ્ ઇચ્છથ ॥
પારત્ર્યફલલાભાય તપશ્ચર્યા મહામતે
અસ્માભિર્ ઇયમ્ આરબ્ધા કિં વા તે ઽત્ર વિવક્ષિતમ્ ॥
કુરુધ્વં મમ વાક્યાનિ યદિ મુક્તિમ્ અભીપ્સથ
અર્હધ્વં ધર્મમ્ એતં ચ મુક્તિદ્વારમ્ અસંવૃતમ્ ॥
ધર્મો વિમુક્તેર્ અર્હો ઽયં નૈતસ્માદ્ અપરઃ પરઃ
અત્રૈવાવસ્થિતાઃ સ્વર્ગં વિમુક્તિં વા ગમિષ્યથ ॥
અર્હધ્વં ધર્મમ્ એતં ચ સર્વે યૂયં મહાબલાઃ ॥
એવંપ્રકારૈર્ બહુભિર્ યુક્તિદર્શનવર્ધિતૈઃ
માયામોહેન દૈત્યાસ્ તે વેદમાર્ગાદ્ અપાકૃતાઃ ॥
ધર્માયૈતદ્ અધર્માય સદ્ એતન્ ન સદ્ ઇત્ય્ અપિ
વિમુક્તયે ત્વ્ ઇદં નૈતદ્ વિમુક્તિં સંપ્રયચ્છતિ ॥
પરમાર્થો ઽયમ્ અત્યર્થં પરમાર્થો ન ચાપ્ય્ અયમ્ ॥
કાર્યમ્ એતદ્ અકાર્યં ચ નૈતદ્ એવં સ્ફુટં ત્વ્ ઇદમ્
દિગ્વાસસામ્ અયં ધર્મો ધર્મો ઽયં બહુવાસસામ્ ॥
ઇત્ય્ અનેકાન્તવાદં ચ માયામોહેન નૈકધા
તેન દર્શયતા દૈત્યાઃ સ્વધર્માંસ્ ત્યાજિતા દ્વિજ ॥
અર્હથેમં મહાધર્મં માયામોહેન તે યતઃ
પ્રોક્તાસ્ તમ્ આશ્રિતા ધર્મમ્ અર્હતાસ્ તેન તે ઽભવન્ ॥
ત્રયીધર્મસમુત્સર્ગં માયામોહેન તે ઽસુરાઃ
કારિતાસ્ તન્મયા હ્ય્ આસંસ્ તથાન્યે તત્પ્રબોધિતાઃ ॥
તૈર્ અપ્ય્ અન્યે પરે તૈશ્ ચ તૈર્ અપ્ય્ અન્યે પરે ચ તૈઃ
અલ્પૈર્ અહોભિઃ સંત્યક્તા તૈર્ દૈત્યૈઃ પ્રાયશસ્ ત્રયી ॥
પુનશ્ ચ રક્તામ્બરધૃઙ્ માયામોહો ઽજિતેક્ષણઃ
અન્યાન્ આહાસુરાન્ ગત્વા મૃદ્વલ્પમધુરાક્ષરમ્ ॥
સ્વર્ગાર્થં યદિ વો વાઞ્છા નિર્વાણાર્થમ્ અથાસુરાઃ
તદ્ અલં પશુઘાતાદિ દુષ્ટધર્મં નિબોધત ॥
વિજ્ઞાનમયમ્ એવૈતદ્ અશેષમ્ અવગચ્છત
બુધ્યધ્વં મે વચઃ સમ્યગ્ બુધૈર્ એવમ્ ઉદીરિતમ્ ॥
જગદ્ એતદ્ અનાધારં ભ્રાન્તિજ્ઞાનાર્થતત્પરમ્
રાગાદિદુષ્ટમ્ અત્યર્થં ભ્રામ્યતે ભવસંકટે ॥
એવં બુધ્યત બુધ્યધ્વં બુધ્યતૈવમ્ ઇતીરયન્
માયામોહઃ સ દૈત્યેયાન્ ધર્મમ્ અત્યાજયન્ નિજમ્ ॥
નાનાપ્રકારવચનં સ તેષાં યુક્તિયોજિતમ્
તથા તથાવદદ્ ધર્મં તત્યજુસ્ તે યથા યથા ॥
તે ઽપ્ય્ અન્યેષાં તથૈવોચુર્ અન્યૈર્ અન્યે તથોદિતાઃ
મૈત્રેય તત્યજુર્ ધર્મં વેદસ્મૃત્યુદિતં પરમ્ ॥
અન્યાન્ અપ્ય્ અન્યપાષણ્ડ પ્રકારૈર્ બહુભિર્ દ્વિજ
દૈતેયાન્ મોહયામ્ આસ માયામોહો ઽતિમોહકૃત્ ॥
સ્વલ્પેનૈવ હિ કાલેન માયામોહેન તે ઽસુરાઃ
મોહિતાસ્ તત્યજુઃ સર્વાં ત્રયીમાર્ગાશ્રિતાં કથામ્ ॥
કેચિદ્ વિનિન્દાં વેદાનાં દેવાનામ્ અપરે દ્વિજ
યજ્ઞકર્મકલાપસ્ય તથાન્યે ચ દ્વિજન્મનામ્ ॥
નૈતદ્ યુક્તિસહં વાક્યં હિંસા ધર્માય નેષ્યતે
હવીંષ્ય્ અનલદગ્ધાનિ ફલાયેત્ય્ અર્ભકોદિતમ્ ॥
યજ્ઞૈર્ અનેકૈર્ દેવત્વમ્ અવાપ્યેન્દ્રેણ ભુજ્યતે
શમ્યાદિ યદિ ચેત્ કાષ્ઠં તદ્વરં પત્રભુક્ પશુઃ ॥
.... .... ભવેદ્ યજ્ઞસ્ય સાધનમ્ ॥
તદાહારસ્ તદા નિત્યં .... .... ॥
નિહતસ્ય પશોર્ યજ્ઞે સ્વર્ગપ્રાપ્તિર્ યદીષ્યતે
સ્વપિતા યજમાનેન કિં નુ તસ્માન્ ન હન્યતે ॥
તૃપ્તયે જાયતે પુંસો ભુક્તમ્ અન્યેન ચેત્ તતઃ
દદ્યાચ્ છ્રાદ્ધં શ્રદ્ધયાન્નં ન વહેયુઃ પ્રવાસિનઃ ॥
જનશ્રદ્ધેયમ્ ઇત્ય્ એતદ્ અવગમ્ય તતો ઽત્ર વઃ
ઉપેક્ષા શ્રેયસી વાક્યં રોચતાં યન્ મયેરિતમ્ ॥
ન હ્ય્ આપ્તવાદા નભસો નિપતન્તિ મહાસુરાઃ
યુક્તિમદ્ વચનં ગ્રાહ્યં મયાન્યૈશ્ ચ ભવદ્વિધૈઃ ॥
માયામોહેન તે દૈત્યાઃ પ્રકારૈર્ બહુભિસ્ તથા
વ્યુત્થાપિતા યથા નૈષાં ત્રયીં કશ્ચિદ્ અરોચયત્ ॥
ઇત્થમ્ ઉન્માર્ગયાતેષુ તેષુ દૈત્યેષુ તે ઽમરાઃ
ઉદ્યોગં પરમં કૃત્વા યુદ્ધાય સમુપસ્થિતાઃ ॥
તતો દેવાસુરં યુદ્ધં પુનર્ એવાભવદ્ દ્વિજ
હતાશ્ ચ તે ઽસુરા દેવૈઃ સન્માર્ગપરિપન્થિનઃ ॥
સદ્ધર્મકવચસ્ તેષામ્ અભૂદ્ યઃ પ્રથમં દ્વિજ
તેન રક્ષાભવત્ પૂર્વં નેશુર્ નષ્ટે ચ તત્ર તે ॥
તતો મૈત્રેય તન્માર્ગ વર્તિનો યે ઽભવઞ્ જનાઃ
નગ્નાસ્ તે તૈર્ યતસ્ ત્યક્તં ત્રયીસંવરણં વૃથા ॥
કૃતાશ્ ચ તે ઽસુરા દેવૈર્ નાનાવેદવિનિન્દકાઃ ॥
બ્રહ્મચારી ગૃહસ્થશ્ ચ વાનપ્રસ્થસ્ તથાશ્રમાઃ
પરિવ્રાડ્ વા ચતુર્થો ઽત્ર પઞ્ચમો નોપપદ્યતે ॥
યસ્ તુ સંત્યજ્ય ગાર્હસ્થ્યં વાનપ્રસ્થો ન જાયતે
પરિવ્રાડ્ વાપિ મૈત્રેય સ નગ્નઃ પાપકૃન્ નરઃ ॥
નિત્યાનાં કર્મણાં વિપ્ર તસ્ય હાનિર્ અહર્નિશમ્
અકુર્વન્ વિહિતં કર્મ શક્તઃ પતતિ તદ્દિને ॥
પ્રાયશ્ચિત્તેન મહતા શુદ્ધિં પ્રાપ્નોત્ય્ અનાપદિ
પક્ષં નિત્યક્રિયાહાનેઃ કર્તા મૈત્રેય માનવઃ ॥
સંવત્સરં ક્રિયાહાનિર્ યસ્ય પુંસો ઽભિજાયતે
તસ્યાવલોકનાત્ સૂર્યો નિરીક્ષ્યઃ સાધુભિઃ સદા ॥
સ્પૃષ્ટે સ્નાનં સચૈલસ્ય શુદ્ધિહેતુર્ મહામુને
પુંસો ભવતિ તસ્યોક્તા ન શુદ્ધિઃ પાપકર્મણઃ ॥
દેવર્ષિપિતૃભૂતાનિ યસ્ય નિઃશ્વસ્ય વેશ્મનિ
પ્રયાન્ત્ય્ અનર્ચિતાન્ય્ અત્ર ન તસ્માત્ પાપકૃન્ નરઃ ॥
દેવાદિનિઃશ્વાસહતં શરીરં યસ્ય વેશ્મ ચ
ન તેન સંકરં કુર્યાદ્ ગૃહાસનપરિચ્છદૈઃ ॥
સંભાષણાનુપ્રશ્નાદિ સહાસ્યં ચૈવ કુર્વતઃ
જાયતે તુલ્યતા પુંસસ્ તેનૈવ દ્વિજ વત્સરમ્ ॥
અથ ભુઙ્ક્તે ગૃહે તસ્ય કરોત્ય્ આસ્યાં તથાસને
શેતે ચાપ્ય્ એકશયને સ સદ્યસ્ તત્સમો ભવેત્ ॥
દેવતાપિતૃભૂતાનિ તથાનભ્યર્ચ્ય યો ઽતિથીન્
ભુઙ્ક્તે સ પાતકં ભુઙ્ક્તે નિષ્કૃતિસ્ તસ્ય કીદૃશી ॥
બ્રાહ્મણાદ્યાશ્ ચ યે વર્ણાઃ સ્વધર્માદ્ અન્યતોમુખમ્
યાન્તિ તે નગ્નસંજ્ઞાં તુ હીનકર્મસ્વ્ અવસ્થિતાઃ ॥
ચતુર્ણાં યત્ર વર્ણાનાં મૈત્રેયાત્યન્તસંકરઃ
તત્રાસ્યા સાધુવૃત્તીનામ્ ઉપઘાતાય જાયતે ॥
અનભ્યર્ચ્ય ઋષીન્ દેવાન્ પિતૃભૂતાતિથીંસ્ તથા
યો ભુઙ્ક્તે તસ્ય સંભાષાત્ પતન્તિ નરકે નરાઃ ॥
તસ્માદ્ એતાન્ નરો નગ્નાંસ્ ત્રયીસંત્યાગદૂષિતાન્
સર્વદા વર્જયેત્ પ્રાજ્ઞ આલાપસ્પર્શનાદિષુ ॥
શ્રદ્ધાવદ્ભિઃ કૃતં યત્નાદ્ દેવાન્ પિતૃપિતામહાન્
ન પ્રીણયતિ તચ્ છ્રાદ્ધં યદ્ય્ એભિર્ અવલોકિતમ્ ॥
શ્રૂયતે ચ પુરા ખ્યાતો રાજા શતધનુર્ ભુવિ
પત્ની ચ શૈબ્યા તસ્યાભૂદ્ અતિધર્મપરાયણા ॥
પતિવ્રતા મહાભાગા સત્યશૌચદયાન્વિતા
સર્વલક્ષણસંપન્ના સંપન્ના વિનયેન ચ ॥
સ તુ રાજા તયા સાર્ધં દેવદેવં જનાર્દનમ્
આરાધયામ્ આસ વિભું પરમેણ સમાધિના ॥
હોમૈર્ જપૈસ્ તથા દાનૈર્ ઉપવાસૈશ્ ચ ભક્તિતઃ
પૂજાભિશ્ ચાનુદિવસં તન્મના નાન્યમાનસઃ ॥
એકદા તુ સમં સ્નાતૌ તૌ તુ ભાર્યાપતી જલે
ભાગીરથ્યાઃ સમુત્તીર્ણૌ કાર્ત્તિક્યાં સમુપોષિતૌ
પાષણ્ડિનમ્ અપશ્યેતામ્ આયાન્તં સંમુખં દ્વિજ ॥
ચાપાચાર્યસ્ય તસ્યાસૌ સખા રાજ્ઞો મહાત્મનઃ
અતસ્ તદ્ગૌરવાત્ તેન સહાલાપમ્ અથાકરોત્ ॥
ન તુ સા વાગ્યતા દેવી તસ્ય પત્ની યતવ્રતા
ઉપોષિતાસ્મીતિ રવિં તસ્મિન્ દૃષ્ટે દદર્શ ચ ॥
સમાગમ્ય યથાન્યાયં દમ્પતી તૌ યથાવિધિ
વિષ્ણોઃ પૂજાદિકં સર્વં કૃતવન્તૌ દ્વિજોત્તમ ॥
કાલેન ગચ્છતા રાજા મમારાસૌ સપત્નજિત્
અન્વારુરોહ તં દેવી ચિતાસ્થં ભૂપતિં પતિમ્ ॥
સ તુ તેનાપચારેણ શ્વા જજ્ઞે વસુધાધિપઃ
ઉપોષિતેન પાષણ્ડ સંભાષો યઃ કૃતો ઽભવત્ ॥
સાપિ જાતિસ્મરા જજ્ઞે કાશિરાજસુતા શુભા
સર્વવિજ્ઞાનસંપન્ના સર્વલક્ષણભૂષિતા ॥
તાં પિતા દાતુકામો ઽભૂદ્ વરાય વિનિવારિતઃ
તયૈવ તન્વ્યા વિરતો વિવાહારમ્ભતો નૃપઃ ॥
તતઃ સા દિવ્યયા દૃષ્ટ્યા દૃષ્ટ્વા શ્વાનં નિજં પતિમ્
વૈદિશાખ્યં પુરં ગત્વા તદવસ્થં દદર્શ તમ્ ॥
તં દૃષ્ટ્વૈવ મહાભાગા શ્વાનભૂતં પતિં તથા
દદૌ તસ્મૈ વરાહારં સત્કારપ્રવણં શુભમ્ ॥
ભુઞ્જન્ દત્તં તયા સો ઽન્નમ્ અતિમિષ્ટમ્ અભીપ્સિતમ્
શ્વજાતિલલિતં કુર્વન્ બહુ ચાટુ ચકાર વૈ ॥
અતીવ વ્રીડિતા બાલા કુર્વતા ચાટુ તેન સા
પ્રણામપૂર્વમ્ આહેદં દયિતં તં કુયોનિજમ્ ॥
સ્મર્યતાં તન્ મહારાજ દાક્ષિણ્યલલિતં ત્વયા
યેન શ્વયોનિમ્ આપન્નો મમ ચાટુકરો ભવાન્ ॥
પાષણ્ડિનં સમાભાષ્ય તીર્થસ્નાનાદ્ અનન્તરમ્
પ્રાપ્તો ઽસિ કુત્સિતાં યોનિં કિં ન સ્મરસિ તત્ પ્રભો ॥
તયૈવં સ્મારિતે તત્ર પૂર્વજાતિકૃતે તદા
દધ્યૌ ચિરમ્ અથાવાપ નિર્વેદમ્ અતિદુર્લભમ્ ॥
નિર્વિણ્ણચિત્તઃ સ તતો નિર્ગમ્ય નગરાદ્ બહિઃ
મરુપ્રપતનં કૃત્વા શાર્ગાલીં યોનિમ્ આગતઃ ॥
સાપિ દ્વિતીયે સંપ્રાપ્તે વર્ષે દિવ્યેન ચક્ષુષા
જ્ઞાત્વા સૃગાલં તં દ્રષ્ટું યયૌ કોલાહલં ગિરિમ્ ॥
તત્રાપિ દૃષ્ટ્વા તં પ્રાહ શાર્ગાલીં યોનિમ્ આગતમ્
ભર્તારમ્ અપિ ચાર્વઙ્ગી તનયા પૃથિવીક્ષિતઃ ॥
અપિ સ્મરસિ રાજેન્દ્ર શ્વયોનિસ્થસ્ય યન્ મયા
પ્રોક્તં તે પૂર્વચરિતં પાષણ્ડાલાપસંશ્રયમ્ ॥
પુનસ્ તયોક્તં તજ્ જ્ઞાત્વા સત્યં સત્યવતાં વરઃ
કાનને સ નિરાહારસ્ તત્યાજ સ્વં કલેવરમ્ ॥
ભૂયસ્ તતો વૃકં જાતં ગત્વા તં નિર્જને વને
સ્મારયામ્ આસ ભર્તારં પૂર્વવૃત્તમ્ અનિન્દિતા ॥
ન ત્વં વૃકો મહાભાગ રાજા શતધનુર્ ભવાન્
શ્વા ભૂત્વા ત્વં શૃગાલો ઽભૂર્ વૃકત્વં સામ્પ્રતં ગતઃ ॥
સ્મારિતેન યથા વ્યક્તસ્ તેનાત્મા ગૃધ્રતાં ગતઃ
અપાપા સા પુનશ્ ચૈનં બોધયામ્ આસ ભામિની ॥
નરેન્દ્ર સ્મર્યતામ્ આત્મા હ્ય્ અલં તે ગૃધ્રચેષ્ટયા
પાષણ્ડાલાપજાતો ઽયં દોષો યદ્ ગૃધ્રતાં ગતઃ ॥
તતઃ કાકત્વમ્ આપન્નં સમનન્તરજન્મનિ
ઉવાચ તન્વી ભર્તારમ્ ઉપલભ્યાત્મયોગતઃ ॥
અશેષા ભૂભૃતઃ પૂર્વં વશ્યા યસ્મૈ બલિં દદુઃ
સ ત્વં કાકત્વમ્ આપન્નો જાતો ઽદ્ય બલિભુક્ પ્રભો ॥
એવમ્ એવ ચ કાકત્વે સ્મારિતઃ સ પુરાતનમ્
તત્યાજ ભૂપતિઃ પ્રાણાન્ મયૂરત્વમ્ અવાપ ચ ॥
મયૂરત્વે તતઃ સા વૈ ચકારાનુગતં શુભા
દત્તૈઃ પ્રતિક્ષણં ભોજ્યૈર્ બાલા તજ્જાતિભોજનૈઃ ॥
તતસ્ તુ જનકો રાજા વાજિમેધં મહાક્રતુમ્
ચકાર તસ્યાવભૃથે સ્નાપયામ્ આસ તં તદા ॥
સસ્નૌ સ્વયં ચ તન્વઙ્ગી સ્મારયામ્ આસ ચાપિ તમ્
યથાસૌ શ્વશૃગાલાદ્યા યોનીર્ જગ્રાહ પાર્થિવઃ ॥
સ્મૃતજન્મક્રમઃ સો ઽથ તત્યાજ સ્વં કલેવરમ્
જજ્ઞે ચ જનકસ્યૈવ પુત્રો ઽસૌ સુમહાત્મનઃ ॥
તતઃ સા પિતરં તન્વી વિવાહાર્થમ્ અચોદયત્
સ ચાપિ કારયામ્ આસ પિતા તસ્યાઃ સ્વયંવરમ્ ॥
સ્વયંવરે કૃતે સા તં સંપ્રાપ્તં પતિમ્ આત્મનઃ
વરયામ્ આસ ભૂયો ઽપિ ભર્તૃભાવેન ભામિની ॥
બુભુજે ચ તયા સાર્ધં સંભોગાન્ નૃપનન્દનઃ
પિતર્ય્ ઉપરતે રાજ્યં વિદેહેષુ ચકાર સઃ ॥
ઇયાજ યજ્ઞાન્ સુબહૂન્ દદૌ દાનાનિ ચાર્થિનામ્
પુત્રાન્ ઉત્પાદયામ્ આસ યુયુધે ચ સહારિભિઃ ॥
રાજ્યં કૃત્વા યથાન્યાયં પાલયિત્વા વસુંધરામ્
તત્યાજ સ પ્રિયાન્ પ્રાણાન્ સંગ્રામે ધર્મતો નૃપઃ ॥
તતશ્ ચિતાસ્થં તં ભૂયો ભર્તારં સા શુભેક્ષણા
અન્વારુરોહ વિધિવદ્ યથાપૂર્વં મુદાવતી ॥
તતો ઽવાપ તયા સાર્ધં રાજપુત્ર્યા સ પાર્થિવઃ
ઐન્દ્રાન્ અતીત્ય વૈ લોકાંલ્ લોકાન્ કામદુહો ઽક્ષયાન્ ॥
સ્વર્ગાક્ષયત્વમ્ અતુલં દામ્પત્યમ્ અતિદુર્લભમ્
પ્રાપ્તં પુણ્યફલં પ્રાપ્ય સંશુદ્ધિં તાં દ્વિજોત્તમ ॥
એષ પાષણ્ડસંભાષ દોષઃ પ્રોક્તો મયા દ્વિજ
તથાશ્વમેધાવભૃથ સ્નાનમાહાત્મ્યમ્ એવ ચ ॥
તસ્માત્ પાષણ્ડિભિઃ પાપૈર્ આલાપસ્પર્શનં ત્યજેત્
વિશેષતઃ ક્રિયાકાલે યજ્ઞાદૌ ચાપિ દીક્ષિતઃ ॥
ક્રિયાહાનિર્ ગૃહે યસ્ય માસમ્ એકં પ્રજાયતે
તસ્યાવલોકનાત્ સૂર્યં પશ્યેત મતિમાન્ નરઃ ॥
કિં પુનર્ યૈસ્ તુ સંત્યક્તા ત્રયી સર્વાત્મના દ્વિજ
પરાન્નભોજિભિઃ પાપૈર્ વેદવાદવિરોધિભિઃ ॥
સહાલાપસ્ તુ સંસર્ગઃ સહાસ્યા ચાતિપાપિની ॥
પાષણ્ડિભિર્ દુરાચારૈસ્ તસ્માત્ તાન્ પરિવર્જયેત્ ॥
પાષણ્ડિનો વિકર્મસ્થાન્ બૈડાલવ્રતિકાઞ્ છઠાન્
હૈતુકાન્ બકવૃત્તીંશ્ ચ વાઙ્માત્રેણાપિ નાર્ચયેત્ ॥
ભ્રષ્ટઃ સ્વધર્માત્ પાષણ્ડો વિકર્મસ્થો નિષિદ્ધકૃત્ ॥
યસ્ય ધર્મસ્ય યો નિત્યં સુરધ્વજ ઇવોચ્છ્રિતઃ ॥
પ્રચ્છન્નાનિ ચ પાપાનિ બૈડાલં નામ તદ્વ્રતમ્ ॥
પ્રિયં વક્તિ પુરો ઽન્યત્ર વિપ્રિયં કુરુતે ભૃશમ્ ॥
ત્યક્તાપરાધચેષ્ટશ્ ચ શઠો ઽયં કથિતો બુધૈઃ ॥
સંદેહકૃદ્ ધેતુભિર્ યઃ સત્કર્મસુ સ હૈતુકઃ ॥
અર્વાગ્દૃષ્ટિર્ નિકૃતિકાઃ સ્વાર્થસાધનતત્પરાઃ ॥
શઠો મિથ્યાવિનીતશ્ ચ બકવૃત્તિર્ ઉદાહૃતઃ ॥
દૂરાદ્ અપાસ્તઃ સંપર્કસ્ સહાસ્યાપિ ચ પાપિભિઃ
પાષણ્ડિભિર્ દુરાચારૈસ્ તસ્માત્ તાન્ પરિવર્જયેત્ ॥
એતે નગ્નાસ્ તવાખ્યાતા દૃષ્ટ્યા શ્રાદ્ધોપઘાતકાઃ
યેષાં સંભાષણાત્ પુંસાં દિનપુણ્યં પ્રણશ્યતિ ॥
એતે પાષણ્ડિનઃ પાપા ન હ્ય્ એતાન્ આલપેદ્ બુધઃ
પુણ્યં નશ્યતિ સંભાષાદ્ એતેષાં તદ્દિનોદ્ભવમ્ ॥
પુંસાં જટાધરણમૌણ્ડ્યવતાં વૃથૈવ મોઘાશિનામ્ અખિલશૌચનિરાકૃતાનામ્
તોયપ્રદાનપિતૃપિણ્ડબહિષ્કૃતાનાં સંભાષણાદ્ અપિ નરા નરકં પ્રયાન્તિ ॥
મૂળ પાઠ: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0