વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 3.61.65

3.61
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
શુકવર્ણા મહી કાર્યા દિવ્યાભરણભૂષિતા ॥
ચતુર્ભુજા સૌમ્યવપુશ્ચન્દ્રાંશુસદૃશામ્બરા

રત્નપાત્રં સસ્યપાત્રં પાત્રમોષધિસંયુતમ્ ॥
પદ્મં કરે ચ કર્તવ્યં ભુવો યાદવનન્દન

દિઙ્નાગાનાં ચતુર્ણાં સા કાર્યા પૃષ્ઠગતા તથા ॥
સર્વૌષધિયુતા દેવી શુક્લવર્ણા તતઃ સ્મૃતા

ધર્મં વસ્ત્રં સિતં તસ્યાઃ પદ્મમર્થં તથા કરે

હેતુશ્ચ શેષો વિદિતો બુધાનામતો મયા તે કથિતોઽદ્ય રાજન્ ॥
રૂપં ત્વરૂપસ્ય તુ વચ્મ્યતોહં પ્રકર્ષિતં યદ્ગગનસ્ય સિદ્ધૈઃ

ઇતિ વિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે ભૂમિરૂપનિર્માણો નામૈકષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ

3.62
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
નીલોત્પલાભં ગગનં તદ્વર્ણામ્બરધારિણમ્ ॥
ચન્દ્રાર્કહસ્તં કર્તવ્યં દ્વિભુજં સૌમ્યદર્શનમ્

એતદ્ધિ રૂપં ગગનસ્ય રાજન્પ્રોક્તં મયા તે પરિકલ્પિતં યત ॥
રૂપં પ્રવક્ષ્યામ્યથ તે નિબોધ પિતામહસ્યાપ્રતિમસ્ય તસ્ય

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે ગગનરૂપવર્ણનો નામ દ્વિષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
પદ્મપત્રાસનસ્થસ્તુ બ્રહ્મા કાર્યશ્ચતુર્મુખઃ ॥
સાવિત્રી તસ્ય કર્તવ્યા વામોત્સઙ્ગગતા તથા

આદિત્યવર્ણા ધર્મજ્ઞ સાક્ષમાલાકરા તથા ॥
રૂપં પૂર્વોદિતં કાર્યં સર્વમન્યજ્જગત્પતે

એતદ્ધિ રૂપં વરદસ્ય કાર્યં પિતામહસ્યાપ્રતિમસ્ય સૌમ્ય ॥
પૂર્વોદિતં વા વરદસ્ય તસ્ય લોકં સમગ્રં વશગં હિ યસ્ય

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીય ખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે બ્રહ્મરૂપનિર્માણો નામ ત્રિષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ

3.64
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
દેવી સરસ્વતી કાર્યા સર્વાભરણભૂષિતા ॥
ચતુર્ભુજા સા કર્તવ્યા તથૈવ ચ સમુત્થિતા

પુસ્તકં ચાક્ષમાલાં ચ તસ્યા દક્ષિણહસ્તયોઃ ॥
વામયોશ્ચ તથા કાર્યા વૈષ્ણવી ચ કમણ્ડલુઃ

સમપાદપ્રતિષ્ઠા ચ કાર્યા સામમુખી તથા ॥
વેદાસ્તસ્ય ભુજા જ્ઞેયાઃ સર્વશાસ્ત્રાણિ પુસ્તકમ્

સર્વશાસ્ત્રામૃતરસો દેવ્યા જ્ઞેયઃ કમણ્ડલુઃ ॥
અક્ષમાલા કરે તસ્યાઃ કાલો ભવતિ પાર્થિવ

સિદ્ધિર્મૂર્તિમતી જ્ઞેયા વૈષ્ણવી નાત્ર સંશયઃ ॥
સાવિત્રી વદનં તસ્યાઃ સર્વાદ્યા પરિકીર્તિતા

ચન્દ્રાર્કલોચના જ્ઞેયા સા ચ રાજીવલોચના

સારસ્વતં તે કથિતં મયૈતદ્રૂપં પવિત્રં પરમં મનોજ્ઞમ્ ॥
ધ્યેયં ચ કાર્યં ચ મહીપમુખ્ય સવાર્થસિદ્ધિં સમભીપ્સમાનૈઃ

ઇતિ વિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે સરસ્વતીરૂપનિર્માણો નામ ચતુઃષષ્ટિ તમોઽધ્યાયઃ

3.65
વજ્ર ઉવાચ ॥
આચક્ષ્વ રૂપનિર્માણં મમાનન્તસ્ય દેવજ ॥
વિષ્ણોરમિતવીર્યસ્ય શેષસ્ય ધરણીભૃતઃ

માર્કંડેય ઉવાચ ॥
કુર્યાચ્છશાઙ્કસઙ્કાશં રત્નોજ્જ્વલફણાન્વિતમ્॥
નીલવસ્ત્રં ચતુર્બાહું સર્વાભરણધારિણમ્

ફણાશ્ચ બહવઃ કાર્યા યત્ફણં તસ્ય મધ્યમમ॥
તત્ર રૂપવતી કાર્યા વસુધા યદુનન્દન

પદ્મં સમુસલં કાર્યં દેવદક્ષિણહસ્તયોઃ ॥
વામયોસ્સીરશંખે ચ કરે તસ્ય સુરામ્બુધિઃ

તાલવૃક્ષં જગત્સર્વં કથિતં તુ મહાભુજ ॥
વિખ્યાતૌ સીરમુસલૌ પૂર્વમેવ મયા તવ

વનમાલા ચ વિખ્યાતા તથા યદુકુલોદ્વહ ॥
પૃથિવી ધાર્યતે તેન સશૈલવનકાનના

પૃથિવી તેન કર્તવ્યા ફણે તસ્ય તુ મધ્યમે

ફણાવલિપ્તસ્ય તયા પ્રતિષ્ઠા કામાસ્તુ તે યાદવવંશમુખ્ય ॥
એતદ્ધિ રૂપં પરમેશ્વરસ્ય વિષ્ણોરચિન્ત્યસ્ય મયેરિતં તે

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધમોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદેઽનન્તરૂપનિરૂપણો નામ પઞ્ચષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ