વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 3.201.205

2.201
વજ્ર ઉવાચ ॥
ભગવન્કર્મણા કેન કુલે જન્મ સમશ્નુતે ॥
એતન્મે સંશયં છિન્ધિ ત્વં હિ સર્વવિદુચ્યસે

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
બૃહદ્દિશિ તુ સંપ્રાપ્ય ત્રિરાત્રોપોષિતો નરઃ ॥
માર્ગશીર્ષાદથારભ્ય પૂજયેત્તુ ત્રિવિક્રમમ્

ત્રિવર્ણૈઃ કુસુમૈર્દેવં ત્રિભિઃ પ્રયતમાનસઃ ॥
ત્રયોઽનુલેપના દેયા ત્રિસારં ધૂપમેવ તુ

બલિં ત્રિમધુરં દદ્યાત્ત્રીઁશ્ચ દીપાન્નૃપોત્તમ ॥
યવૈસ્તિલૈસ્તથા હોમઃ કર્તવ્યઃ સર્ષપાયુતૈઃ

દદ્યાત્ત્રિલોહં ચ તથા દ્વિજેભ્યસ્તામ્રં સુવર્ણં રજતં ચ રાજન્ ॥
ન કેવલં સત્કુલદં વ્રતં તુ યથેષ્ટકામાપ્તિકરં પ્રદિષ્ટમ્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે સત્કુલાવાપ્તિવ્રતવર્ણનો નામૈકોત્તરદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ

3.202
વજ્ર ઉવાચ ॥
ભવન્કર્મણા કેન રૂપવાઞ્જાયતે નરઃ ॥
એતન્મે સંશયં છિન્ધિ ત્વં હિ સર્વવિદુચ્યસે

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ફાલ્ગુન્યાં સમતીતાયાં પ્રતિપત્પ્રભૃતિ ક્રમાત્ ॥
યાવચ્ચૈત્રી મહારાજ તાવત્સ્નાતો દિનેદિને

બહિઃ સમ્પૂજયેદ્દેવં કેશવં ભોગશાયિનમ્ ॥
એકભક્તાશનો નક્તમધઃશાયી તથા ભવેત

ત્રિરાત્રોપોષિતઃ કુર્યાત્પૂજાં ચૈત્ર્યાં તથૈવ ચ ॥
સ્વશક્ત્યા રજતં દદ્યાદ્વસ્ત્રયુગ્મં તથૈવ ચ

રૂપાર્થિનો માસમિદં મયોક્તં વ્રતોત્તમં નિત્યમદીનસત્ત્વ ॥
કૃત્વા ચ નાકં મનુજસ્ત્વવાપ્ય માનુષ્યમાસાદ્ય ચ રૂપવાન્સ્યાત્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુ૦ ધ૦ તૃ૦ ખ૦ મા૦ વ૦ સં૦ રૂપાવાપ્તિવ્રતવર્ણનો નામ દ્વ્યુત્તરદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ

3.203
વજ્ર ઉવાચ ॥
ભગવન્કર્મણા કેન નરો લાવણ્યમાપ્નુયાત્ ॥
લાવણ્યરહિતં રૂપં નિષ્ફલં પ્રતિભાતિ મે

માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
કાર્તિક્યાં સમતીતાયાં પ્રતિપત્પ્રભૃતિ ક્રમાત્ ॥
પટે વા યદિ વાર્ચાયાં પ્રદ્યુમ્નં પૂજયેત્પ્રભુમ્

બહિઃ સ્નાનં સદા કુર્યાન્નક્તમશ્નીત વાગ્યતઃ ॥
એકભુક્તં મહારાજ હવિષ્યપ્રયતઃ સદા

માર્ગશીર્ષં તથા પ્રાપ્ય ત્રિરાત્રોપોષિતઃ શુચિઃ ॥
સંપૂજ્ય દેવ પ્રદ્યુમ્નં હુત્વાગ્નૌ ઘૃતમેવ ચ

ભોજયેદ્બ્રાહ્મણાંશ્ચાત્ર ભોજનં લવણોત્કટમ્ ॥
ચૂર્ણિતસ્ય તતઃ પ્રસ્થં લવણસ્ય દ્વિજાતયે।૫॥
મહારજતરક્તં ચ વસ્ત્રયુગ્મં તથા ગુરોઃ ॥
દદ્યાચ્ચ કનકં રાજન્કાંસ્યપાત્રં રસૈર્યુતમ્

એતદ્ધિ લાવણ્યકરં પ્રદિષ્ટં વ્રતોત્તમં નાકગતિપ્રદં ચ ॥
ન કેવલં યાદવવીર કામાન્નરાય દદ્યાત્પુરુષપ્રધાનઃ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયકાણ્ડે મા૦ વ૦ સં૦ લાવણ્યવ્રતવર્ણનો નામ ત્ર્યુત્તરદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ

3.204
વજ્ર ઉવાચ ॥
ભગવન્કર્મણા કેન સૌભાગ્યં મહદાપ્નુયાત્॥
લાવણ્યરૂપે સૌભાગ્યં વિના જ્ઞેયં નિરર્થકમ્

માર્કણ્ડેય ઉવાચ॥
માઘ્યાં તુ સમતીતાયાં પ્રતિપત્પ્રભૃતિ ક્રમાત્ ॥
પટે વા યદિ વાર્ચાયાં કૃષ્ણં સમ્પૂજયેત્સદા

પૂર્વોક્તં સકલં કુર્યાદ્ધવિષ્યં ચ ધરાધિપ ॥
નિત્યં સમાચરેત્સ્નાનં તથા ગન્ધપ્રિયઙ્ગુના

ફાલ્ગુન્યાં તાં તતો દદ્યાત્ત્રિરાપોષિતઃ શુચિઃ

વસ્ત્રે ચ દેયે નૃપ કુંકુમાક્તે ક્ષૌદ્રસ્ય પાત્રં ચ તથૈવ કાંસ્યમ્ ॥
સૌભાગ્યદં ચૈતદનુત્તમં તે વ્રતં મયૈતત્કથિતં નૃવીર

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે સૌભાગ્યાવાપ્તિવ્રતવર્ણનો નામ ચતુરુત્તરદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ

3.205
વજ્ર ઉવાચ॥
ભગવન્કર્મણા કેન નરસ્ત્વારોગ્યમાપ્નુયાત્॥
રૂપસૌભાગ્યલાવણ્યાઃ સરોગસ્ય નિરર્થકાઃ

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
પ્રોષ્ઠપદ્યામતીતાયાં પ્રતિપત્પ્રભૃતિક્રમાત્ ॥
પટે વા યદિ વાર્ચાયામનિરુદ્ધં તુ પૂજયેત્

પૂર્વોક્તેન વિધાનેન યાવદાશ્વયુજી ભવેત્ ॥
સારસૈરર્ચયેદ્દેવં જાતીપુષ્પૈર્દિનેદિને

ઘૃતેન જુહુયાદ્વહ્નિં ઘૃતં દદ્યાદ્દ્વિજાતયે ॥
ભોજનં ગોરસપ્રાયં તથા વિપ્રાંશ્ચ ભોજયેત્

ત્રિરાત્રોપોષિતઃ સમ્યગાશ્વયુજ્યાં તતો નરઃ ॥
સઘૃતં સસુવર્ણં ચ કાંસ્યપાત્રં દ્વિજાતયે

દદ્યાન્નૃપતિશાર્દૂલ નરસ્ત્વારોગ્યવૃદ્ધયે ॥
વ્રતમેતદ્વિનિર્દિષ્ટં સ્વગર્લોકપ્રદં નૃણામ્

ન કેવલં રોગહરં પ્રદિષ્ટમાજ્ઞાકરં રૂપવિવૃદ્ધિદં ચ ॥
વ્રતોત્તમં તે કથિતં નૃવીર તથેષ્ટકામાપ્તિકરં નૃલોકે

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે આરોગ્યવ્રતવર્ણનો નામ પઞ્ચોત્તરદ્વિશતતમોઽ ધ્યાય