વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 3.161.165

3.161
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
અથાતઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ તવ શૈલવ્રતં શુભમ્ ॥
મહેન્દ્રો મલયઃ સહ્યઃ શુક્તિમાનૃક્ષવાનપિ

વિન્ધ્યશ્ચ પારિયાત્રશ્ચ સપ્તૈતે કુલપર્વતાઃ ॥
ચૈત્રશુક્લસમારમ્ભાત્પ્રત્યહં દિનસપ્તકમ્

તેષાં સંપૂજનં કુર્યાદ્બહિઃ સ્નાનં સમાચરેત્ ॥
ગન્ધમાલ્યનમસ્કારધૂપદીપાન્નસંપદા

યવૈર્હોમસ્તથા કાર્યો દદ્યાદ્વિપ્રેષુ દક્ષિણામ્ ॥
નક્તં યવાન્નમશ્નીયાત્કુર્યાત્સંવત્સરં વ્રતમ્

વ્રતાવસાને દદ્યાચ્ચ યવસ્થાલીશ્ચ વિંશતિમ્ ॥
વાચકાય દ્વિજેન્દ્રાય સુવર્ણં ગાં ચ તસ્ય તુ

દ્રતેનાનેન ચીર્ણેન સર્વાં સાગરમેખલામ્ ॥
ભુનક્તિ વસુધાં રાજા વશીકૃત્વા રિપૂન્નૃપ

ભોગાંશ્ચ ભુક્ત્વા ત્રિદિવે ચ રાજન્માનુષ્યમાસાદ્ય યથોક્તમેતત્ ॥
પ્રાપ્નોતિ સર્વં હિ મયેરિતં યજ્જન્માન્તરાણ્યેવ નરેન્દ્ર સપ્ત

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃ૦ ખ૦ માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે સપ્તશૈલવ્રતવર્ણનો નામૈકષષ્ટ્યુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

3.162
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ તવ લોકવ્રતં શુભમ્ ॥
યાસ્તુ વ્યાહતયઃ સપ્ત ત્રૈલોક્યાં તુ પ્રકીર્તિતાઃ ॥

આચરેત્પ્રત્યહં સ્નાનં બહિર્નિત્યમતન્દ્રિતઃ ॥
ચૈત્રશુક્લાદથારભ્ય ક્રમેણ દિનસપ્તકમ્

ગોમૂત્રં ગોમયં ક્ષીરં દધિ સર્પિઃ કુશોદકમ્ ॥
એકરાત્રોપવાસશ્ચ ક્રમેણૈવં સમાચરેત્

મહાવ્યાહતિભિર્હોમસ્તિલૈઃ કાર્યો દિનેદિને ॥
સંવત્સરાન્તે દદ્યાચ્ચ તથા વિપ્રેષુ દક્ષિણામ્

સુવર્ણમહતં વાસઃ કાંસ્યં ધેનું પયસ્વિનીમ્ ॥
સંવત્સરમિદં કૃત્વા વ્રતં પુરુષસત્તમ

સર્વ લોકચરઃ શ્રીમાન્સ્વેચ્છયા સ્યાન્નરાધિપ ॥
યાવત્કલ્પાવસાનં તુ કલ્પાદૌ પાર્થિવો ભવેત્

સ ચક્રવર્તી નૃપવર્યપૂજ્યઃ સુરાસુરાણામધિકપ્રભાવઃ ॥
સંવત્સરાણામયુતં શતાનાં સમ્પાતિ પૃથ્વીં સકલાભિરામઃ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે સપ્તવ્યાહૃતિ સપ્તલોકવ્રતવર્ણનો નામ દ્વાષષ્ટ્યુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

3.163
॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥ ॥
ચૈત્રશુક્લાદથારભ્ય પ્રત્યહં દિનસપ્તકમ્ ॥
હ્લાદિનીં હ્રાદિનીં ચૈવ પાવનીં ચૈવ પૂજયેત્

સીતાં રામં તથા સિન્ધું તથા ભાગીરથીં ક્રમાત્ ॥
બહિઃસ્નાનં તતઃ કુર્યાન્નિત્યં નક્તાશનો ભવેત્

જલે તુ જુહુયાત્ક્ષીરં તાસાં નામ્ના દિનેદિને ॥
ક્ષીરપૂર્ણા ચ દાતવ્યા વારિધાન્યો દ્વિજાતિષુ

ક્ષીરાશનસ્તુ તિષ્ઠેત્તુ તત્તથા દિનસપ્તકમ્ ॥
એવં સંવત્સરં કૃત્વા પૂર્ણે સંવત્સરે નરઃ

દ્વિજાતિષુ તતો દદ્યાદ્રજતસ્ય પલંપલમ્ ॥
ફાલ્ગુનસ્ય સિતે પક્ષે સપ્તમ્યાં દિવસ ક્રમાત્

તલ્લોકમાપ્નોતિ નરો યત્ર પાયસકર્દમમ્ ॥
નદ્યઃ ક્ષીરવહા દિવ્યાઃ સર્વકામફલપ્રદાઃ

તત્રોષ્ય કાલં સુચિરં મહાત્મા માનુષ્યમાસાદ્ય ભવત્યરોગઃ॥
રૂપેણ શીલેન ધનેન યુક્તો રાજાથ વા બ્રાહ્મણપુઙ્ગવશ્ચ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મેત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે નદીવ્રતવર્ણનોનામ ત્રિષષ્ટ્યુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

3.164
॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥ ॥
ચૈત્રશુક્લાદથારભ્ય પ્રત્યહં દિનસપ્તકમ્ ॥
સુપ્રભાં કાઞ્ચનાક્ષીં ચ વિશાલાં માનસં હ્રદમ્

તાં ત્રિનાદાં સુવેણું ચ તથૈવ વિમલોદકામ્ ॥
નિત્યં સંપૂજયેદ્ભક્ત્યા બહિઃ સ્નાનં સમાચરેત્

તાસાં ચ પ્રત્યહં નામ્ના દધ્ના હોમં સમાચરેત્ ॥
બ્રાહ્મણાન્ભોજયેચ્ચાત્ર દધ્ના મિશ્રં ચ ભોજનમ્

ઘૃતૌદનં તથાશ્નીયાત્સકૃદેવ તથા નિશિ ॥
એવં સંવત્સરં કૃત્વા પૂર્ણે સંવત્સરે નરઃ

ફાલ્ગુનામલપક્ષે તુ પ્રત્યહં દિવસક્રમાત્ ॥
વસ્ત્રાણાં સપ્તકં દદ્યાત્તીર્થસ્નાતે દ્વિજોત્તમે

એવં સંવત્સરં કૃત્વા વ્રતં સારસ્વતં જપેત્ ॥
તત્રોષ્ય સુચિરં કાલં મનુષ્યો જાયતે તદા

તદા નરેન્દ્રો વિજિતારિપક્ષો દ્વિજોત્તમો વા બહુ યજ્ઞયાજી ॥
રૂપેણ શીલેન ધનેન યુક્તઃ શ્રુતાન્વિતઃ સ્યાચ્ચ જનાભિરામઃ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે સારસ્વત વ્રતવર્ણનોનામ ચતુઃષષ્ટ્યુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

3.165
॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥ ॥
ચૈત્રશુક્લાદથારભ્ય પ્રત્યહં દિનસપ્તકમ્ ॥
મરીચિમત્ર્યઙ્ગિરસૌ પુલસ્ત્યં પુલહં ક્રતુમ્

વસિષ્ઠં ચ મહાભાગ પૂજયેદ્દિવસક્રમાત્ ॥
કાલોદ્ભવૈઃ ફલૈઃ પુષ્પૈર્ગોરસૈશ્ચ પૃથક્પૃથક્

આચરેત્પ્રત્યહં સ્નાનં બહિર્નક્તાશનો ભવેત્ ॥
મહાવ્યાહૃતિભિર્હોમં ફલૈર્મૂલૈઃ સગોરસૈઃ

વારિધાન્યશ્ચ દાતવ્યાઃ ક્ષીરપૂર્ણા દ્વિજાતિષુ ॥
એવં સંવત્સરં કૃત્વા વ્રતાન્તે ચાહિતાગ્નયે

દદ્યાત્કૃષ્ણાજિનં રાજન્યથાપૂર્વં મયેરિતમ્ ॥
વ્રતમેતન્નરઃ કૃત્વા મોક્ષોપાયં ચ વિન્દતિ

મોક્ષોપાયં સમાસાદ્ય મોક્ષં પ્રાપ્નોત્યસંશયમ્

પ્રાપ્નોતિ લોકં યદિ વા મુનીનાં દેવસ્ય વિષ્ણોર્યદિ વેશ્વરસ્ય ॥
પિતામહસ્યાપ્રતિમસ્ય વાપિ વ્રતેન ચીર્ણેન મહાનુભાવ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે સપ્તર્ષિવ્રતવર્ણનો નામ પઞ્ચષષ્ટ્યુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ