વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 3.141.145

3.141
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ઇદમન્યત્પ્રવક્ષ્યામિ ચતુર્મૂર્તિવ્રતં તવ ॥
વિદ્યાકામેન કર્તવ્યં નરેણ સુવિપશ્ચિતા

બહિઃ સ્નાનં નરઃ કૃત્વા કૃતઋગ્વેદપૂજનઃ ॥
ઋગ્વેદં શૃણુયાન્નિત્યં માસમાત્રમતન્દ્રિતઃ

ચૈત્રાદારભ્ય ધર્મજ્ઞઃ નિત્યં નક્તાશનો દ્વિજઃ ॥
યસ્માચ્છ્રુતં દ્વિજાત્તસ્ય જ્યેષ્ઠસ્ય ચરમેહનિ

વાસોયુગં હિરણ્યં ચ તથા ધેનું પયસ્વિનીમ ॥
ઘૃતપૂર્ણં કાંસ્યપાત્રં સહિરણ્યં ચ દક્ષિણા

આષાઢાદિષુ માસેષુ યજુર્વેદવ્રતં ભવેત ॥
આશ્વિનાદિષુ માસેષુ સામવેદવ્રતં ભવેત્

તથા સર્વવ્રતં નામ પૌષાદિષુ વિધીયતે ॥
સર્વેષુ સર્વં કર્તવ્યમૃગ્વેદવ્રતકીર્તિતમ્

વેદાત્મનો વાસુદેવસ્ય પૂજાં કૃત્વા નરો દ્રાદશવત્સરાણિ ॥
વિષ્ણોલોકં યાતિ લોકે વિશિષ્ટં યસ્તં પ્રાપ્તઃ સર્વદુઃખં જહાતિ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃ૦ ખ૦ માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે પઞ્ચમચતુર્મૂર્તિકલ્પે વેદવ્રતો નામૈકચત્વારિંશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

3.142
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ઇદમન્યત્પ્રવક્ષ્યામિ ચતુર્મૂર્તિવ્રતં તવ ॥* ચતુર્વ્યૂહ
સર્વાત્મનાં તુ કર્તવ્યા યથા પૂજા જગદ્ગુરોઃ॥
ચૈત્રશુક્લચતુર્થ્યાં તુ સોપવાસો જિતેન્દ્રિયઃ

ચતુર્થ્યાં વાસુદેવસ્ય કૃત્વા સંપૂજનં શુભમ ॥
કાઞ્ચનં દક્ષિણાં દદ્યાદ્દ્વિજાય બ્રહ્મચારિણે

તથા સઙ્કર્ષણં દેવં પૂજયિત્વા જગદ્ગુરુમ્ ॥
વૈશાખે તુ ગૃહસ્થાય દદ્યાચ્છય્યાં સુસંસ્કૃતામ્

સંપૂજ્ય દેવં પ્રદ્યુમ્નં જ્યેષ્ઠે માસિ યથાવિધિ ॥
વનસ્થાય તથા દદ્યાત્ફલમૂલં સગોરસમ્

અનિરુદ્ધં તથાષાઢે પૂજયિત્વા જગદ્ગુરુમ્ ॥
દદ્યાદલાબુપાત્રં ચ યોગસ્થાય દ્વિજાતયે

ઇત્યેવં પારણં પ્રોક્તં સ્વર્ગલોકે મહીયતે ॥
દ્વિતીયે પારણે પ્રાપ્તે શક્રલોકે મહીયતે

સાલોક્યમાયાત્યથ કેશવસ્ય પ્રાપ્તે તૃતીયે ત્વથ પારણે ચ ॥
ઇત્યાશ્રમાખ્યં વ્રતમુત્તમં તે મયેતિ કલ્મષનાશકારિ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે ચતુર્મૂર્તિકલ્પે આશ્રમવ્રતવર્ણનો નામ દ્વિચત્વારિંશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

3.143
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ઇદમન્યત્પ્રવક્ષ્યામિ ચતુર્મૂર્તિવ્રતં તવ ॥
ચતુરાત્મા હરિઃ પ્રોક્તશ્ચત્વારસ્તુ હુતાશનાઃ

આહિતાગ્નિર્દ્વિજો યસ્ય વિદ્યતેઽગ્નિચતુષ્ટયમ્ ॥
સોપવાસશ્ચતુર્થ્યાં તુ શુક્લપક્ષસ્ય ફાલ્ગુને

અભ્યર્ચ્ય ચતુરાત્માનં વાસુદેવમતન્દ્રિતઃ ॥
તસ્મૈ દદ્યાદ્દ્વિજેન્દ્રાય તિલપ્રસ્થાનિ ષોડશ

સુવર્ણસ્ય સુવર્ણં ચ વસ્ત્રં ઘૃતતુલામપિ ॥
એવં સંવત્સરં કૃત્વા વ્રતમેતદતન્દ્રિતઃ

સર્વકામસમૃદ્ધસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલમશ્નુતે ॥
વિમાનેનાર્કવર્ણેન સ્વર્ગલોકં ચ ગચ્છતિ

માનુષો દીપ્તતેજાઃ સ્યાદ્દીપ્તાગ્નિઃ પ્રમદાપ્રિયઃ ॥
રિપૂઞ્જયતિ સંગ્રામે ધનવાંશ્ચ તથા ભવેત્

યે ત્વગ્નયો વૈ ચતુરઃ પ્રદિષ્ટાઃ સ વાસુદેવઃ કથિતશ્ચતુર્ધા ॥
યઃ પૂજયેદ્બ્રાહ્મણમાહિતાઽગ્નિં દેવઃ સ તેનાપ્યથ પૂજિતઃ સ્યાત્ ॥

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃ૦ ખ૦ માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે સપ્તમચતુર્મૂર્તિકલ્પે અગ્નિવ્રતવર્ણનો નામ ત્રિચત્વારિંશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

3.144
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ઇદમન્યત્પ્રવક્ષ્યામિ ચતુર્મૂર્તિવ્રતં તવ ॥
ચૈત્રશુક્લસમારમ્ભે પ્રથમેઽહ્નિ પૂજયેત

કૃતં શુક્લેન સર્વેણ ગન્ધમાલ્યાદિના દ્વિજઃ ॥
દ્વિતીયેઽહનિ રક્તેન તથા ત્રેતાં તુ પૂજયેત્

તૃતીયેઽહનિ પીતેન દ્વાપરં પૂજયેદ્બુધઃ ॥
ચતુર્થેઽહનિ કૃષ્ણેન તિષ્યં સંપૂજયેદ્યુગમ્

સિદ્ધાર્થકૈઃ કુંકુમેન તથૈવ ચ હરિદ્રયા ॥
તથૈવામલકસ્નાનમાચરેદ્દિવસક્રમાત્

સિદ્ધાર્થકાક્ષતતિલૈર્ઘૃતેન જુહુયાત્તથા ॥
મુક્તાફલં તથા વજ્રં પદ્મરાગં ચ યાદવ ॥

ઇન્દ્રનીલં તથા દદ્યાદ્વિપ્રેષુ દિવસક્રમાત્ ॥
ક્ષીરેણ પ્રાણયાત્રાં તુ કુર્યાત્પ્રત્યહમેવ તુ

કૃત્વા વ્રતં વત્સરમેતદેકં ચતુર્યુગં મોદતિ નાકપૃષ્ઠે ॥
સંપૂજ્ય દેવં યુગમૂર્તિસંજ્ઞં ચતુર્યુગં શાસ્તિ મહીં સમગ્રામ્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃ૦ ખ૦ માકણ્ડેયવજ્રસંવાદે અષ્ટમચતુર્મૂર્તિ કલ્પે ચતુર્યુગવ્રતવર્ણનો નામ ચતુશ્ચત્વારિંદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

3.145
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ઇદમન્યત્પ્રવક્ષ્યામિ ચતુર્મૂર્તિવ્રતં તવ ॥
નિત્યં ચતુર્ષુ માસેષુ શ્રાવણાદ્યેષુ યાદવ

ચતુઃસાગરચિહ્નાનિ પૂર્ણકુમ્ભાનિ પૂજયેત ॥
ચતુરાત્મા હરિર્જ્ઞેયઃ સાગરાત્મા વિચક્ષણૈઃ ॥
સ્નાનં સમાચરેન્નિત્યં નદીતોયેષુ યાદવ

હોમં ચ પ્રત્યહં કુર્યાદ્ ગવ્યેન પયસા તથા ॥
તાનિ કુમ્ભાનિ વિપ્રેભ્યઃ પ્રત્યહં વિનિવેદયેત્

સોપહારાણિ ધર્મજ્ઞ ભક્ત્યા શક્ત્યા તથૈવ ચ ॥
નક્તં ચ પ્રાશનં કુર્ય્યાત્સતતં તૈલવર્જિતમ્

કાર્તિકસ્યાવસાનેઽહ્નિ ભોજયિત્વા દ્વિજોત્તમાન્ ॥
ધેનું દત્ત્વા ચ વિપ્રાય નાકપૃષ્ઠે મહીયતે ॥
સર્વકામસમૃદ્ધસ્ય યજ્ઞસ્ય ફલમશ્નુતે

માનુષ્યમાસાદ્ય મહીપતિઃ સ્યાદ્ભુક્ત્વા મહીં સાગરમેખલાન્તામ્ ॥
તત્રાપિ ધર્મસ્ય પતિર્નિવિષ્ટો ભવત્યરોગશ્ચ બલેન યુક્તઃ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે તૃતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે વિષ્ણુચતુર્મૂર્તિકલ્પે સાગરવ્રતવર્ણનો નામ પઞ્ચચત્વારિંશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ