વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 2.156.160

2.156
॥ પુષ્કર ઉવાચ ॥
ઇન્દ્રધ્વજશિરો ભજ્યેત્પતેદિન્દ્રધ્વજો યદિ ॥
ભજ્યતે શક્રયષ્ટિર્વા નૃપતેર્નિયતં વધઃ

યન્ત્રભઙ્ગે તથા જ્ઞેયં રજ્જુચ્છેદે તથૈવ ચ ॥
માતૃકાયાસ્તથા ભઙ્ગે પરચક્રે ભયં દ્વિજ

દિવ્યાન્તરિક્ષભૌમાઃ સ્યુરુત્પાતાસ્તત્ર વૈ યથા ॥
તેષાં તીવ્રતમં જ્ઞેયં ફલમત્યન્તદારુણમ્

નિલીયતે ચેત્ક્રવ્યાદઃ શક્રયષ્ટૌ યદા દ્વિજ ॥
રાજા વા મ્રિયતે તત્ર સ વા દેશો વિનશ્યતિ

ઇંદ્રધ્વજોપકરણં યત્કિંચિદ્દ્વિજસત્તમ ॥
વિનશ્યતિ તદા જ્ઞેયા પીડા નગરવાસિનામ્

ઇંદ્રવાજિનિમિત્તે તુ પ્રાયશ્ચિત્તમિદં સ્મૃતમ્ ॥
ઇન્દ્રયાગં પુનઃ કુર્યાત્સૌવર્ણેનેન્દ્રકેતુના

રાજ્યં દત્ત્વા ચ ગુરુવે બન્ધનાનિ પ્રમોચયેત્ ॥
સપ્તાહં પૂજયિત્વા ચ ધ્વજં દદ્યાદ્દ્વિજાતિષુ

શાન્તિરૈન્દ્રી ભવેત્કાર્યા યષ્ટવ્યશ્ચ પુરન્દરઃ ॥
મહાભોજ્યાનિ કાર્યાણિ બ્રાહ્મણાનાં દિનેદિને

ગાવશ્ચ દેયા દ્રિજપુઙ્ગવેભ્યો હિરણ્યવાસોરજતૈઃ સમેતાઃ ॥
એવં કૃતે શાન્તિમુપૈતિ પાપ વૃદ્ધિસ્તથા સ્યાન્મનુજાધિપસ્ય

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે દ્વિતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે ઇન્દ્રધ્વજ નિમિત્તશમનવર્ણનો નામ ષટ્પઞ્ચાશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

2.157
રામ ઉવાચ ॥
શક્રોચ્છ્રાયે તુ યાન્મન્ત્રાન્સોપવાસો નૃપઃ પઠેત્ ॥
તાનહં શ્રોતુમિચ્છામિ સર્વધર્મભૃતાં વર

પુષ્કર ઉવાચ ॥
શૃણુ મન્ત્રાનિમાન્સમ્યક્સર્વકિલ્બિષનાશનાન્ ॥
પ્રાપ્તે શક્રધ્વજોચ્છ્રાયે યઃ પઠેત્પ્રયતો નૃપઃ

વરસ્ત્વિન્દ્રજિતા મિત્રવૃત્રહન્પાકશાસન ॥
દેવદેવ મહાભાગ ત્વં હિ વર્ધિષ્ણુતાં ગતઃ

ત્વં પ્રભુઃ શાશ્વતશ્ચૈવ સર્વભૂતહિતે રતઃ॥
અનન્તતેજો વિરજો યશોવિજયવર્ધનઃ ॥
અપ્રભુસ્ત્વં પ્રભુર્નિત્યમુત્તિષ્ઠ સુરપૂજિત

બ્રહ્મા સ્વયંભૂર્ભગવાન્સર્વલોકપિતામહઃ ॥
રુદ્રઃ પિનાકભૃદ્દૃપ્તશ્ચતસૃદ્વયસંસ્તુતઃ

યોગસ્ય નેતા કર્તા ચ તથા વિષ્ણુરુરુક્રમઃ ॥
તેજસ્તે વર્ધયન્ત્વેતે નિત્યમેવ મહાબલાઃ

અનાદિનિધનો દેવો બ્રહ્મા સ્રષ્ટા સનાતનઃ ॥
અગ્નિસ્તેજોમયો ભાગો રુદ્રાત્મા પાર્વતીસુતઃ

કાર્તિકેયઃ શક્તિધરઃ ષડ્વક્ત્રશ્ચ ગદાધરઃ ॥
શતં વરેણ્યો વરદસ્તેજો વર્ધયતાં વિભુઃ

દેવઃ સેનાપતિઃ સ્કન્દઃ સુરપ્રવરપૂજિતઃ ॥
આદિત્યા વસવો રુદ્રાઃ સાધ્યા દેવાસ્તથાશ્વિનૌ

ભૃગુરઙ્ગિરસશ્ચૈવ વિશ્વેદેવા મરુદ્ગણાઃ ॥
લોકપાલાસ્ત્રયશ્ચૈવ ચન્દ્રઃ સૂર્યોઽનલોઽનિલઃ

દેવાશ્ચ ઋષયશ્ચૈવ યક્ષગન્ધર્વરાક્ષસાઃ ॥
સમુદ્રા ગિરયશ્ચૈવ નદ્યો ભૂતાનિ યાનિ ચ

તેજસ્તપાંસિ સત્યં ચ લક્ષ્મીઃ શ્રીઃ કીર્તિરેવ ચ ॥
પ્રવર્ધયતુ તત્તેજો જય શક્ર શચીપતે

તવ ચાપિ જયાન્નિત્યં ત્વિહ સંપદ્યતે શુભમ્ ॥
પ્રસીદ રાજ્ઞાં વિપ્રાણાં પ્રજાનામપિ સર્વશઃ

તવ પ્રસાદાત્પૃથિવી નિત્યં સસ્યવતી ભવેત્ ॥
શિવં ભવતુ નિર્વિઘ્નં શમ્યંતામીતયો ભૃશમ્

નમસ્તે દેવદેવેશ નમસ્તે બલસૂદન ॥
નમુચિઘ્ન નમસ્તેઽસ્તુ સહસ્રાક્ષ શચીપતે

સર્વેષામેવ લોકાનાં ત્વમેકા પરમા ગતિઃ ॥
ત્વમેવ પરમઃ પ્રાણઃ સર્વસ્યાસ્ય જગત્પતે

પાશો હ્યસિ પથઃ સ્રષ્ટું ત્વમનલ્પં પુરન્દર ॥
ત્વમેવ મેઘસ્ત્વં વાયુસ્ત્વમગ્નિર્વૈદ્યુતોમ્બરે

ત્વમત્ર મેધા વિક્ષિપ્તા ત્વમ્મે બાહુઃ પ્રતર્દનમ્॥
ત્વં વજ્રમતુલં ઘોરં ઘોષવાંસ્ત્વં બલાહકઃ

સ્રષ્ટા ત્વમેવ લોકાનાં સંહર્તા ચાપરાજિતઃ ॥
ત્વં જ્યોતિઃ સર્વલોકાનાં ત્વમાદિત્યો વિભાવસુઃ

ત્વં મહદ્ભૂતમાશ્ચર્યં ત્વં રાજા ત્વં સુરોત્તમઃ ॥
ત્વં વિષ્ણુસ્ત્વં સહસ્રાક્ષસ્ત્વં દેવસ્ત્વં પરાયણમ્॥।

ત્વમેવ ચામૃતં દેવસ્ત્વં મોક્ષઃ પરમાર્ચિતઃ ॥
ત્વં મુહૂર્તઃ સ્થિતિસ્ત્વં ચ લવસ્ત્વં ચ પુનઃ ક્ષણઃ

શુક્લસ્ત્વં બહુલશ્ચૈવ કલા કાષ્ઠા ત્રુટિસ્તથા ॥
સંવત્સરર્તવો માસા રજન્યશ્ચ દિનાનિ ચ

ત્વમુત્તમા સગિરિચરા વસુંધરા સભાસ્કરં તિમિરમમ્બરં તથા ॥
સહોદધિઃ સતિમિઙ્ગિલસ્તથા સહોર્મિવાન્બહુમકરો ઝષાકુલઃ

મહદ્યશાસ્ત્વમિહ સદા ચ પૂજ્યસે મહર્ષિભિર્મુદિતમના મહર્ષિભિઃ ॥
અભિષ્ટુતઃ પિબસિ ચ સોમમધ્વરે હુતાન્યપિ ચ હવીંષિ ભૂતયે

ત્વં વિપ્રૈઃ સતતમિહેજ્યસે ફલાર્થં ભેદાર્થેષ્વષ્ટસુ બલૌઘ ગીયસે ત્વમ્ ॥
ત્વદ્ધેતોર્યજનપારાયણા દ્વિજેન્દ્રા વેદાઙ્ગાન્યધિગમયન્તિ સર્વવેદૈઃ

વજ્રસ્ય ભર્તા ભુવનસ્ય ગોપ્તા વૃત્રસ્ય હર્તા નમુચેર્નિહન્તા ॥
કૃષ્ણે વસાનો વસને મહાત્મા સત્યાનૃતે યો વિવિનક્તિ લોકે

યં વાજિનં ગર્ભમપાં સુરાણાં વૈશ્વાનરં વાહનમભ્યુપૈતિ ॥
નમઃ સદાઽસ્મૈ ત્રિદિવેશ્વરાય લોકત્રયેશાય પુરન્દરાય

।
અજોઽવ્યયઃ શાશ્વત એકરૂપો વિષ્ણુર્વરાહઃ પુરુષઃ પુરાણઃ ॥
ત્વમન્તકઃ સર્વહરઃ કૃશાનુઃ સહર્ષશીર્ષા શતમન્યુરીડ્યઃ

કવિં સપ્તજિહ્વં ત્રાતારમિન્દ્રં સવિતારં સુરેશમ્ ॥
હૃદયાભિશક્રં વૃત્રહણં સુષેણમસ્માકં વીરા ઉત્તરે ભવન્તુ

ત્રાતારમિન્દ્રેન્દ્રિયકારણાત્મઞ્જગત્પ્રધાનં ચ હિરણ્યગર્ભમ્ ॥
લોકેશ્વરં દેવવરં વરેણ્યં ચાનન્દરૂપં પ્રણતોસ્મિ નિત્યમ

ઇમં સ્તવં દેવવરસ્ય કીર્તયેન્મહાત્મનસ્ત્રિદશપતેઃ સુસંયતઃ ॥
અવાપ્ય કામાન્મનસોભિરામાન્સ્વર્લોકમાયાતિ ચ દેહભેદે

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે દ્વિતીયખણ્ડે મા૦સં૦ શક્રસ્તવવર્ણનો નામ સપ્તપઞ્ચાશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

2.158
રામ ઉવાચ ॥
વિધિના પૂજયેત્કેન ભદ્રકાલીં નરાધિપઃ ॥
નવમ્યામાશ્વિને માસિ શુક્લપક્ષે નરોત્તમ

પુષ્કર ઉવાચ ॥
પૂર્વોત્તરે તુ દિગ્ભાગે શિબિરાત્સુમનોહરે ॥
ભદ્રકાલીગૃહં કુર્યાચ્ચિત્રવસ્ત્રૈરલંકૃતમ્

ભદ્રકાલીં પટે કૃત્વા તત્ર સમ્પૂજયેદ્દ્વિજ॥
આશ્વિને શુક્લપક્ષે તુ અષ્ટમ્યાં પ્રયતસ્તતઃ

તત્રૈવાયુધવર્માદ્યં છત્રં કેતું ચ પૂજયેત્ ॥
રાજલિઙ્ગાનિ સર્વાણિ તથાસ્ત્રાણિ ચ પૂજયેત

પુષ્પૈર્ગન્ધૈઃ ફલૈર્ભક્ષ્યેર્ભોજ્યૈશ્ચ સુમનોહરૈઃ ॥
બહુભિશ્ચ વિચિત્રાભિઃ પ્રેક્ષાદાનૈસ્તથૈવ ચ

રાત્રૌ જાગરણં કુર્યાત્તત્રૈવ વસુધાધિપઃ ॥
એવં સંપૂજયેદ્દેવીં વરદાં ભક્તવત્સલામ્

કાત્યાયનીં કામગમાં વરરૂપાં વરપ્રદામ્॥
પૂજિતાં સર્વકામૈશ્ચ સા યુઙ્ક્તે વસુધાધિપમ્

એવં હિ સમ્પૂજ્ય જગત્પ્રધાનં યાત્રા તુ દેયા વસુધાધિપેન ॥
પ્રાપ્નોતિ સિદ્ધિં પરમાં મહેશો જનસ્તથાન્યોઽપિ હિ વિત્તશક્ત્યા

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે દ્વિતીયખણ્ડે મા૦ સં૦ રામં પ્રતિ પુષ્કરોપાખ્યાને ભદ્રકાલીપૂજા નામાષ્ટપઞ્ચાશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

2.159
રામ ઉવાચ ॥
નીરાજનવિધિં ત્વત્તઃ શ્રોતુમિચ્છામિ સત્તમ ॥
કથં કાર્યા નરેન્દ્રસ્ય શાન્તિં નીરાજને પ્રભો

પુષ્કર ઉવાચ ॥
પૂર્વોત્તરે તુ દિગ્ભાગે નગરાત્સુમનોહરે ॥
વિસ્તીર્ણં કારયેદ્રાજા મનોહરમાશ્રયમ્

કટૈર્ગુપ્તં કુશાસ્તીર્ણં પતાકાધ્વજશોભિતમ્ ॥
તોરણત્રિતયં તત્ર પ્રાઙ્મુખં કારયેચ્છુભમ્

કાર્યં ષોડશહસ્તં તુ તોરણં તુ સમુચ્છ્રિતમ્ ॥
વૈપુલ્યં દશહસ્તં તુ તત્ર કાર્યં ભૃગૂત્તમ

તોરણાદ્દક્ષિણે ભાગે તત્ર કાર્યં સમાશ્રયમ્ ॥
દેવતાર્ચા ભવેદ્યત્ર તથાગ્નિહવન ક્રિયા

અષ્ટહસ્તાયતોત્સેધમુલ્મુકાનાં તુ વામતઃ ॥
કાર્યં ભવતિ શુષ્કાણાં કૂટં ભૃગુકુલોદ્વહ

પઞ્ચરઙ્કસૂત્રેણ શતગ્રન્થિં મનોરમામ્ ॥
મધ્યમે તોરણે કુર્યાચ્છતપાશીં તુ મધ્યગામ્

છાદયિત્વા કુશૈસ્તાં તુ મુદા સંછાદયેત્પુનઃ ॥
તસ્યાશ્ચ લંઘનં વર્જ્યં પ્રયત્નાત્સર્વજન્તુભિઃ

ન લંઘિતા સા યાવત્સ્યાત્પ્રથમં રાજહસ્તિના ॥
ચિત્રાં ત્યક્ત્વા યદા સ્વાતિં સવિતા પ્રતિપદ્યતે

।
તતઃ પ્રભૃતિ કર્તવ્યા યાવત્સ્વાતૌ રવિઃ સ્થિતઃ ॥
આશ્રમે પ્રત્યહં દેવાઃ પૂજનીયા દ્વિજોત્તમ

બ્રહ્મા વિષ્ણુશ્ચ શમ્ભુશ્ચ શક્રશ્ચૈવાનલાનિલૌ॥
વિનાયકઃ કુમારશ્ચ વરુણો ધનદો યમઃ

વિશ્વાન્દેવાન્મહાભાગ ઉચ્ચૈઃશ્રવસમેવ ચ ॥
અષ્ટૌ મહાગજાઃ પૂજ્યાસ્તેષાં નામાનિ મે શૃણુ

કુમુદૈરાવણૌ પદ્મઃ પુષ્પદન્તોઽથ વામનઃ ॥
સુપ્રતીકાઞ્જનૌ નીલ એતેઽષ્ટૌ દેવયોનયઃ ॥

પૂજા કાર્યા ગ્રહર્ક્ષાણાં તથૈવ ચ પુરોધસા ॥
તતસ્તુ જુહુયાદ્વહ્નૌ પુરોધા સુસમાહિતઃ

યથાભિમતદેવાનાં મન્ત્રૈસ્તલ્લિઙ્ગસંજ્ઞકમ્॥
તથા ચ મન્ત્રહીનાનાં પ્રણવેન મહાભુજ

સમિધઃ ક્ષીરવૃક્ષાણાં તથા સિદ્ધાર્થકાનિ ચ ॥
ઘૃતં તિલાંશ્ચ ધર્મજ્ઞ તથા ચૈવાક્ષતાનિ ચ ॥ ૧૬।
હુત્વા ચ કલશાન્કુર્યાત્સોદકાન્ગન્ધસંયુતાન્ ॥
પૂજિતાન્માલ્યગન્ધૈશ્ચ વનસ્પતિવિભૂષિતાન્

પઞ્ચરઙ્ગકસૂત્રેણ કુર્યાદ્વસ્ત્રગતાંસ્તથા ॥
ભલ્લાતશાલિસિદ્ધાર્થા વચાકુષ્ઠપ્રિયઙ્ગવઃ

તોરણાત્પશ્ચિમે ભાગે કલશૈઃ પૂર્વકલ્પિતૈઃ ॥
તતઃ સંસ્નાપનીયાઃ સ્યુર્મંત્રપૂતૈર્ગજોત્તમૈઃ

તુરગાંશ્ચ મહાભાગ ચાલઙ્કૃત્ય તતસ્તુ તાન્ ॥
તતોભિષેકનાગસ્ય તથા તત્તુરગસ્ય ચ

અન્નપિણ્ડં તતો દેયમભિમન્ત્ર્ય પુરોધસા ॥
તસ્યાભિનન્દને રાજ્ઞો વિનયઃ પરિકીર્તિતઃ

ત્યાગે ચ તસ્ય વિજ્ઞેયં મહદ્ભયમુપસ્થિતમ્ ॥
નિષ્ક્રામયેત્તોરણૈસ્તુ તતો હિ પ્રથમં ગજાન્

તત્રાપિ પ્રથમં રામ અભિષિચ્ય ગજોત્તમમ્ ॥
તસ્યાદૌ શતપાશીં તુ નરઃ પઞ્ચનખોઽપિ વા

અથ હ્યન્યો લંઘયેત્તાં રાજ્ઞો મરણમાદિશેત્ ॥
દુર્ભિક્ષં તત્ર વિજ્ઞેયં ગોખરોષ્ટ્રૈશ્ચ લંઘને

લંઘયેદ્વામપાદેન યદિ તાં નૃપકુઞ્જરઃ ॥
રાજા પુરોહિતામાત્યરાજપુત્રહિતં ભવેત્

રાજ્ઞસ્તુ મરણં બૂયાદાક્રમેત્તં યદાપરઃ ॥
રાજ્ઞોપિ જયમાચષ્ટે લંઘયેન્દક્ષિણેન તામ્

રાજહસ્તિનિ નિષ્ક્રાન્તે સા ત્વયા સ્યાત્તદા ભવેત્ ॥
નિષ્ક્રામેયુસ્તતઃ સર્વેઃ પ્રાઙ્મુખાસ્તોરણૈર્ગજાઃ

તતોસ્ત્રાઃ સુમહાભાગ તતસ્તુ નરસત્તમ ॥
તતશ્છત્રં ધ્વજં ચૈવ રાજલિઙ્ગાનિ યાનિ ચ ॥

આશ્રમે તાનિ સંસ્થાપ્ય પૂજયેદાયુધાનિ ચ ॥
પઞ્ચરઙ્ગકસૂત્રેણ યાસ્તાઃ પ્રતિસરા કૃતાઃ

દૂષ્યાદૂષ્યેતિમન્ત્રેણ નિબધ્નીયાત્પુરોહિતઃ ॥
સર્વેષાં નૃપનાગાનાં તુરગાણાં ચ ભાર્ગવ

સ્વગૃહેષુ તતો નેયા કુઞ્જરાસ્તુરગૈઃ સહ ॥
સ્વાતિસ્થઃ સવિતા યાવત્તાવચ્છાયાસુ સંસ્થિતાન્

પૂજયેત્સતતં રામ નાક્રોશેન્ન ચ તાડયેત્ ॥
રાજચિહ્નાનિ સર્વાણિ પૂજયેદાશ્રમે સદા

પૂજયેદ્વરુણં નિત્યં તથાપ્સુ વિધિવદ્દ્વિજ ॥
ભૂતેજ્યા ચ તથા કાર્યા રાત્રૌ બલિભિરુત્તમૈઃ

આશ્રમં રક્ષણીયં સ્યાત્પુરુષૈઃ શસ્ત્રપાણિભિઃ ॥
વસેતામાશ્રમે નિત્યં સાંવત્સર પુરોહિતૌ

અશ્વવૈદ્યપ્રધાનશ્ચ તથા નાગભિષગ્વરઃ ॥
દીક્ષિતૈસ્તૈસ્તથા ભાવ્યં બ્રહ્મચારિભિરેવ ચ

સ્વાતિં ત્યક્ત્વા યદા સૂર્યો વિશાખાં પ્રતિપદ્યતે॥
અલંકુર્યાદ્દિને તસ્મિન્વાહનાંશ્ચ વિશેષતઃ

પૂજિતા રાજલિઙ્ગાશ્ચ કર્તવ્યા નરહસ્તગાઃ॥
હસ્તિનં તુરગં છત્રં ખડ્ગં વા પઞ્ચદુન્દુભિમ્

ધ્વજં પતાકાં ધર્મજ્ઞ કાલજ્ઞસ્ત્વભિમંત્રયેત્ ॥
અભિમન્ત્ર્ય તતઃ સર્વાન્કુર્યાત્કુઞ્જરધૂર્ગતામ

કુઞ્જરોપરિગૌ સ્યાતાં સાંવત્સરપુરોહિતૌ ॥
અશ્વવૈદ્ય પ્રધાનશ્ચ તથા નાગભિષગ્વરઃ

તતોઽભિમન્ત્રિતં રાજા સમારુહ્ય તુરઙ્ગમમ્ ॥
નિષ્ક્રમ્ય તોરણે નાગમભિમન્ત્ર્ય સમારુહેત્

તોરણેન વિનિષ્ક્રમ્ય કુર્યાત્સુરવિસર્જનમ્ ॥
બલિં વિસૃજ્ય વિધિવદ્રાજા કુઞ્જરધૂર્ગતઃ

રત્નૈરલઙ્કૃતઃ સર્વૈર્વીજ્યમાનશ્ચ ચામરૈઃ ॥
ઉલ્મુકાનાં ચ નિચયમાદીપિતમનન્તરમ્

રાજા પ્રદક્ષિણં કુર્યાત્ત્રીન્વારાન્સુસમાહિતઃ

ચતુરઙ્ગબલોપેતઃ સર્વસૈન્યસમન્વિતઃ ॥
ક્ષ્વેડાકિલકિલા શબ્દૈઃ સર્વવાદિત્રનિઃસ્વનૈઃ

વલ્ગિતૈશ્ચ પદાતીનાં હૃષ્ટાનાં મનુજોત્તમ ॥
એવં કૃત્વા ગૃહં ગચ્છેદ્રાજા સૈન્યપુરઃસરઃ

જનં સમ્પૂજ્ય ચ ગૃહાત્સર્વમેવ વિસર્જયેત્ ॥
શાન્તિર્નીરાજનાખ્યેયં કર્તવ્યા વસુધાધિપૈઃ॥
ક્ષેમ્યા વૃદ્ધિકરી રામ નરકુઞ્જરવાજિનામ્

ધન્યા યશસ્યા રિપુનાશની ચ સુખાવહા શાન્તિરનુત્તમા ચ ॥
કાર્યા નૃપૈ રાષ્ટ્રવિવૃદ્ધિહેતોઃ સર્વપ્રયત્નેન ભૃગુપ્રવીર

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે દ્વિતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે રામં પ્રતિ પુષ્કરોપાખ્યાને નીરાજનશાન્તિવર્ણનો નામૈકોનષષ્ટ્યુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

2.160
॥ રામ ઉવાચ ॥
છત્રાશ્ચ કેતુકરિણાં પતાકા ખડ્ગચર્મણામ્ ॥
તથા દુન્દુભિચાપાનાં બ્રૂહિ મન્ત્રાન્મમાનઘ

પુષ્કર ઉવાચ ॥
શૃણુ મન્ત્રાન્મહાભાગ ભગવાન્યત્પરાશરઃ ॥
ગાલવાય પુરોવાચ સર્વધર્મભૃતાં વરઃ

પરાશર ઉવાચ ॥
યથામ્બુદશ્છાદયતિ શિવાયેમાં વસુન્ધરામ ॥
તથાચ્છાદય રાજાનં વિજયારોગ્યવૃદ્ધયે

ઇતિ ચ્છત્રમન્ત્રઃ ॥
પરાશર ઉવાચ ॥
ગન્ધર્વકુલરાજસ્ત્વં મા ભૂયાઃ કુલદૂષકઃ ॥
બ્રહ્મણઃ સત્યવાક્યેન સોમસ્ય વરુણસ્ય ચ

પ્રભાવશ્ચ હુતાશસ્ય ભવસ્ય ત્વં તુરઙ્ગમ ॥
તેજસા ચૈવ સૂર્યસ્ય મુનીનાં તપસાં તથા

રુદ્રસ્ય બ્રહ્મચર્યેણ પવનસ્ય બલેન ચ ॥
સ્મર ત્વં રાજપુત્રોઽસિ કૌસ્તુભં ચ મણિં સ્મર

યાં ગતિં બ્રહ્મહા ગચ્છેત્પિતૃહા માતૃહા તથા ॥
ભૂમ્યર્થેઽનૃતવાદી ચ ક્ષત્ત્રિયશ્ચ પરાઙ્મુખઃ

સૂર્યાચન્દ્રમસૌ વાયુર્યાવત્પશ્યન્તિ દુષ્કૃતમ્ ॥
વ્રજેત્ત્વેતાં ગતિં ક્ષિપ્રં તચ્ચ પાપં ભવેત્તવ

વિકૃતિં યદિ ગચ્છેન્નો યુદ્ધેઽધ્વનિ તુરઙ્ગમ ॥
રિપૂન્વિજિત્ય સમરે સહભર્ત્રા સુખી ભવ

ઇત્યશ્વમન્ત્રઃ ॥
પરાશર ઉવાચ ॥
શક્રકેતો મહાવીર સુપર્ણસ્તત્સુતાશ્રિતઃ ॥
પતત્રિરાટ્ વૈનતેયસ્તથા નારાયણધ્વજઃ

કાશ્યપેયોઽમૃતાહર્તા નાગારિર્વિષ્ણુવાહનઃ ॥
અપ્રમેયો દુરાધર્ષો રણે ચૈવારિસૂદનઃ

।
ગરુત્માન્મારુતગતિઃ ત્વયિ સન્નિહિતઃ સ્થિતઃ ॥
સાશ્વવર્માયુધાન્યોધાન્રક્ષાસ્માકં મહદ્રિપૂન્

ઇતિ ધ્વજમન્ત્રઃ ॥
પરાશર ઉવાચ ॥
કુમુદૈરાવણૌ પદ્મઃ પુષ્પદન્તોથ વામનઃ ॥
સુપ્રતીકોઞ્જનો નીલ એતેષ્ટૌ દેવયોનયઃ

તેષાં પુત્રાશ્ચ પૌત્રાશ્ચ ધનાન્યષ્ટૌ સમાશ્રિતાઃ ॥
ભદ્રો મન્દો મૃગશ્ચૈવ ગજઃ સંકીર્ણ એવ ચ

વનેવને પ્રસૃતાસ્તે સ્મર યોનિં મહાગજ ॥
પાન્તુ ત્વાં વસવો રુદ્રા આદિત્યાઃ સમરુદ્ગણાઃ

ભર્તારં રક્ષ નાગેન્દ્ર સમયઃ પ્રતિપાલ્યતામ્ ॥
અવાપ્નુહિ જયં યુદ્ધે ગમને સ્વસ્તિ નો વ્રજ

શ્રીસ્તે સોમાદ્બલં વિષ્ણોસ્તેજઃ સૂર્યાજ્જવોઽનિલાત્ ॥
સ્થૈર્યં મેરોર્જયં રુદ્રાદ્યશો દેવાત્પુરન્દરાત્

યુદ્ધે રક્ષન્તુ નાગાસ્ત્વાં દિશશ્ચ સહ દૈવતૈઃ ॥
અશ્વિભ્યાં સહ ગન્ધર્વા પાન્તુ ત્વાં સર્વતઃ સદા

ઇતિ હસ્તિમંત્રઃ ॥
પરાશર ઉવાચ ॥
હુતભુગ્વસવો રુદ્રા વાયુઃ સોમો મહર્ષયઃ ॥
નાગકિન્નરગન્ધર્વયજ્ઞભૂતગણગ્રહાઃ

પ્રમથાસ્તુ સહાદિત્યૈર્ભૂતેશો માતૃભિઃ સહઃ ॥
શક્રસેનાપતિઃ સ્કન્દો વરુણશ્ચાશ્રિતસ્ત્વયિ

પ્રદહન્તુ રિપૂન્સર્વાન્રાજા વિજયમિચ્છતુ ॥
યાનિ પ્રયુક્તાન્યરિભિર્દૂષણાનિ સમન્તતઃ

પતન્તૂપરિ શત્રૂણાં હતાનિ તવ તેજસા ॥
કાલનેમિવધે યદ્વદ્યશ્ચ ત્રિપુરપાતને

હિરણ્યકશિપોર્યદ્વદ્વધે સર્વાસુરેષુ ચ ॥
શોભિતાસિ તથૈવાદ્ય શોભસ્વ સમયં સ્મર

નીલાઞ્શ્વેતાનિમાન્દૃષ્ટ્વા નશ્યંત્વાશુ નૃપારયઃ ॥
વ્યાધિભિર્વિવિધૈર્ઘોરૈઃ શસ્ત્રૈશ્ચ યુધિ નિર્જિતાઃ

પૂતના રેવતી નામ્ના કાલરાત્રીતિ પઠ્યતે ॥
દહત્વાશુ રિપૂન્સર્વાન્પતાકે ત્વામુપાશ્રિતા

ઇતિ પતાકામન્ત્રઃ ॥
પરાશર ઉવાચ ॥
અસિર્વિશસનઃ ખડ્ગસ્તીક્ષ્ણધારો દુરાસદઃ ॥
શ્રીગર્ભો વિજયશ્ચૈવ ધર્માચારસ્તથૈવ ચ

ઇત્યષ્ટૌ તવ નામાનિ સ્વયમુક્તાનિ વેધસા ॥
નક્ષત્રં કૃત્તિકા તુભ્યં ગુરુર્દેવો મહેશ્વરઃ

રોહિણ્યાશ્ચ શરીરં તે દૈવતં તુ જનાર્દનઃ ॥
પિતા પિતામહો દેવઃ સ ત્વં પાલય સર્વદા

ઇતિ ખડ્ગમન્ત્રઃ ॥
પરાશર ઉવાચ ॥
વર્મપ્રદસ્ત્વં સમરે ધર્મસૈન્યાય માનદ ॥
રક્ષ માં રક્ષણીયોઽહં તવાનઘ નમોસ્તુ તે

ઇતિ વર્મમન્ત્રઃ ॥
પરાશર ઉવાચ ॥
દુન્દુભે ત્વં સપત્નાનાં ઘોષાદ્ધૃદયકંપનઃ

તવ ભૂમિપસૈન્યાનાં તથા વિજયવર્ધનઃ ॥
યથા જીમૂતઘોષેણ હૃષ્યન્તિ શરવારણાઃ ॥
તથા ચ તવ શબ્દેન ત્રસ્યન્ત્વસ્મદ્દ્વિષો રણે

ઇતિ દુન્દુભિમંત્રઃ ॥
પરાશર ઉવાચ ॥
સર્વાયુધમહામાત્ર સર્વદેવારિસૂદન ॥
ચાપસ્ત્વં સર્વદા રક્ષ સાકં શરવરૈઃ સદા

ઇતિ ચાપમન્ત્રઃ ॥
પુષ્કર ઉવાચ ॥
મંત્રાસ્તવૈતેઽભિહિતા નૃવીર સમ્મંત્રણે વૈજયિકા યથાવત્ ॥
એતૈસ્તુ મંત્રૈરભિમન્ત્રિતાનાં ચલત્યમોઘં બલમપ્રમૃષ્યમ્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે દ્વિતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે રામં પ્રતિ પુષ્કરોપાખ્યાને મન્ત્રાધ્યાયવર્ણનો નામ ષષ્ટ્યુત્તરશતતમોધ્યાયઃ