વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 2.151.155

2.151
॥ રામ ઉવાચ ॥ ॥
અજસ્રં કર્મ મે બ્રૂહિ રાજ્ઞાં રાજીવલોચન ॥
યચ્ચ કાર્યં નરેન્દ્રાણાં તધા ચ પ્રતિવત્સરમ્

॥ પુષ્કર ઉવાચ ॥ ॥।
દ્વિમુહૂર્તાવશેષાયાં રાત્રૌ નિદ્રાં ત્યજેન્નૃપઃ ॥
વેણુવીણામૃદઙ્ગાનાં પટહાનાં ચ નિઃસ્વનૈઃ

બન્દિનાં નિઃસ્વનૈશ્ચૈવ તથા મઙ્ગલવાદિનામ્ ॥
તતઃ પશ્યેન્મહીપાલો ગૂઢાંશ્ચ પુરુષાન્નિશિ

વિજ્ઞાયન્તે ન યે લોકે તદીયા ઇતિ કેનચિત્ ॥
આયવ્યયસ્ય શ્રવણં તતઃ કાર્યં યથાવિધિ

વેગોત્સર્ગં તતઃ કૃત્વા રાજા સ્નાનગૃહં વ્રજેત્॥
દત્તાભ્યઙ્ગઃ પ્રદોષે તુ કલ્પમુત્સાદિતસ્તતઃ

સ્નાનં કુર્યાત્તતઃ પશ્ચાદ્દન્તધાવનપૂર્વકમ્॥
સૌષધૈર્મન્ત્રપૂતૈસ્તુ પાનીયૈર્વિવિધૈઃ શુભૈઃ

સન્ધ્યામુપાસ્ય પ્રયતઃ કૃતજપ્યઃ સમાહિતઃ ॥
અગ્ન્યાગારં પ્રવિશ્યાથ વહ્નીન્ પશ્યેત્પુરોધસા

હુતાન્ સમ્યક્તતઃ કુર્યાદ્વાસુદેવસ્ય ચાર્ચનમ્ ॥
દુઃસ્વપ્નશમનં કર્મ તત્ર કુર્યાત્પુરોહિતઃ

સ્વયં ચૌપસદે વહ્નૌ પવિત્રાં જુહુયાન્નૃપઃ ॥
તર્પયેદુદકૈર્દેવાન્પિતૄનથ યથાવિધિ

દદ્યાદ્દ્વિજાતયે ધેનું સવત્સાં ચ સકાઞ્ચનામ્।
શક્ત્યા ધનૈઃ પૂજયિત્વા દત્તાશીઃ સતતં દ્વિજૈઃ

।
અનુલિપ્તસ્તતઃ સ્રગ્વી સુવાસાશ્ચાપ્યલંકૃતઃ ॥
દર્પણે ચ મુખં પશ્યેત્સસુવર્ણે ચ સર્પિષિ

આજ્યં પ્રસન્નં સુરભિ યદિ સ્યાદ્વિજયો ભવેત્ ॥ ।
દીયમાને ચ દુર્ગન્ધે પતિતે ચ ભયં ભવેત્

વિકૃતં ચેન્મુખં પશ્યેદ્રાજા મૃત્યુમવાપ્નુયાત્ ॥
સુપ્રભં ચ યદા પશ્યેત્તદા તસ્ય શુભં ભવેત્

તતસ્તુ શૃણુયાદ્રાજા સાંવત્સરમુખોદ્ગતમ્ ॥
દિવસે તિથિનક્ષત્રે સર્વાશુભવિનાશનમ્

ભિષજાં ચ વચઃ કુર્યાત્તતસ્ત્વારોગ્યવર્ધનમ્ ॥
મઙ્ગલાલમ્ભનં કૃત્વા તતઃ પશ્યેદ્ગુરૂન્નૃપઃ

કૃત્વાશીર્ગુરુભિઃ પશ્ચાદ્રાજા ગચ્છેત્સમન્તતઃ ॥
તત્રસ્થાન્બ્રાહ્મણાન્પશ્યેદમાત્યાન્મન્ત્રિણસ્તથા

પ્રકૃતીશ્ચ મહાભાગ પ્રતીહારનિબોધતઃ ॥
તત્રેતિહાસશ્રવણં કુર્યાત્કિઞ્ચિદતન્દ્રિતઃ

તતઃ કાર્યાર્થિનાં કુર્યાદ્યથાધીઃ કાર્યનિર્ણયમ્

વ્યવહારાંસ્તતઃ પશ્યેત્સમો ભૂત્વારિમિત્રયોઃ ॥
ત્યક્ત્વા સભાં તતઃ કુર્યાન્મન્ત્રં તુ સહ મન્ત્રિભિઃ

યત્રાસ્ય કશ્ચિત્તં મન્ત્રં શૃણુયાન્ન કથઞ્ચન॥
એકેન સહ તં કુર્યાન્ન કુર્યાદ્બહુભિઃ સહ

ન ચ મૂર્ખૈર્ન ચાનામૈસ્તથા નાધાર્મિકૈર્નૃપઃ ॥
મન્ત્રં સ્વધિષ્ઠિતં કુર્યાદ્યેન રાષ્ટ્રં ન ધાવતિ

રાજ્ઞાં વિનાશમૂલસ્તુ કથિતો મન્ત્રવિભ્રમઃ ॥
નાશહેતુર્ભવેન્મન્ત્રઃ કુપ્રયુક્તસ્ત્વમન્ત્રવત્

મંત્રે સુનિશ્ચિતે સિદ્ધિઃ કથિતા પૃથિવીક્ષિતામ્ ॥
ક્રિયમાણાનિ કર્માણિ યસ્ય વેત્તિ ન કશ્ચન

કૃતાન્યેવ વિજાનાતિ સ રાજા પૃથિવીપતિઃ ॥
પૃથક્ ચ મન્ત્રિભિર્મન્ત્રં કૃતં વૈ સંહિતૈઃ પુનઃ

વિચાર્યમાત્મનઃ સાધુ પશ્ચાત્તત્ર સમાશ્રયેત્ ॥
પ્રજ્ઞાભિમાની નૃપતિર્ન મન્ત્રિવચને રતઃ

ક્ષિપ્રં વિનાશમાયાતિ તડાગમિવ કાજલમ્ ॥
આકારગૂહનૈ રાજ્ઞો મન્ત્રરક્ષા પરા મતા

આકારૈરિઙ્ગિતૈઃ પ્રાજ્ઞા મન્ત્રં જાનન્તિ પણ્ડિતાઃ ॥
સાંવત્સરાણાં વૈદ્યાનાં મન્ત્રિણાં વચને રતઃ

રાજા વિભૂતિમાપ્નોતિ ચિરં યશસિ તિષ્ઠતિ ॥
ત એનં મૃગયાસક્તં ધારયન્તિ વિપશ્ચિતઃ

સ્ત્રીષુ માને તથાક્ષેષુ વૃથા જ્યાયાંશ્ચ ભાર્ગવ ॥
કરપ્રણયને સક્તં હિંસાયાં ચ નરાધિપમ્

તથા પરોક્ષનિન્દાયાં બલવદ્વિગ્રહેઽપિ ચ ॥
અન્યેષુ ચાપ્યનર્થેષુ પ્રસક્તં વારયન્તિ તમ્

મન્ત્રં કૃત્વા તતઃ કુર્યાદ્વ્યાયામં પૃથિવીપતિઃ ॥
રથે નાગે તથૈવાશ્વે ખડ્ગે ધનુષિ ચાપ્યથ

અન્યેષુ ચૈવ શસ્ત્રેષુ નિયુદ્ધેષુ તતઃ પરમ્ ॥
પદ્ભ્યામુદ્વર્તિતઃ સ્નાતઃ પશ્યેદ્વિષ્ણું સુપૂજિતમ્

હુતં ચ પાવકં પશ્યેદ્વિપ્રાન્પશ્યેત્સુપૂજિતાન્॥
સ્વામિનો દક્ષિણાભિશ્ચ પૂજિતાન્ભૃગુનન્દન

તતોઽનુલિપ્તઃ સુરભિઃ સ્રગ્વી રુચિરભૂષણઃ ॥
સુવાસા ભોજનં કુર્યાદ્ગીતં ચ શૃણુયાત્તદા

આપ્તં પરીક્ષિતં વહ્નૌ મૃગપક્ષીઙ્ગિતૈસ્તથા॥
પૂર્વં પરીક્ષિતં ચાન્યૈર્જાંગુલ્યા ચાભિમન્ત્રિતમ્

વિષઘ્નાંશ્ચ મણીન્રાજા ધારયન્નૌષધીંસ્તથા ॥
ભુક્ત્વા ગૃહીતતામ્બૂલઃ પરિક્રમ્ય વિશેષતઃ

શયને વામપાર્શ્વેન તતઃ શાસ્ત્રાણિ ચિન્તયેત્ ॥
કોષ્ઠાગારાયુધાગારાન્પ્રતિ ચાગ્ર્યં ચ વાહનમ્

યોધાંશ્ચ દૃષ્ટ્વા ચાન્વાસ્યા તતઃ સન્ધ્યા ચ પશ્ચિમા ॥
કાર્યાણિ ચિન્તયિત્વા ચ પ્રેષયિત્વા તતશ્ચરાન્ ॥
અન્તઃપુરચરો ભૂત્વા લઘુ ભુક્ત્વા તથા હિતમ્

સવેણુવીણાપટહસ્વનેન સેવેત નિદ્રાં કૃતપૂર્વરક્ષામ્ ॥
એતદ્યશસ્યં હિ નરાધિપાનામાજસ્રિકં તે કથિતં વિધાનમ્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે દ્વિતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે રામં પ્રતિ પુષ્કરોપાખ્યાને આજસ્રિકો નામૈકપઞ્ચાશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

2.152
॥ પુષ્કર ઉવાચ ॥
રાજા તુ જન્મનક્ષત્રે પ્રતિ માસં સમાચરેત્ ॥
જન્મનઃ ક્ષાલનં કર્મ યત્તત્પૂર્વં મયેરિતમ્

પુષ્પસ્નાનં તતઃ કુર્યાત્પ્રતિમાસં નરાધિપઃ ॥
સંક્રાન્તૌ પૂજયેત્સૂર્યં બાલમિન્દું તથૈવ ચ

ગ્રહં સમ્પૂજયેદ્રાજા નિર્ગતં રવિમણ્ડલાત્॥
અગસ્ત્યસ્યોદયે કાર્યા તથા પૂજા નરાધિપૈઃ

પૂજયેચ્ચતુરો માસાન્પ્રસુપ્તં મધુસૂદનમ્ ॥
પ્રોષ્ઠપાદામલે રક્ષેત્પૂજયેચ્ચ શતક્રતુમ્

નવમ્યામાશ્વયુચ્છુક્લે ભદ્રકાલીં ચ પૂજયેત્ ॥
રવૌ સ્વાતિમનુપ્રાપ્તે કુર્યાન્નીરાજનં તથા

સંવત્સરાત્કોટિહોમં કુર્યાચ્ચ ઘૃતકેવલમ્॥
રાજ્યસંવત્સરગ્રન્થૌ કુર્યાત્તદ્રુદ્રપૂજનમ્॥
કર્માણ્યથૈતાનિ નરાધિપસ્ય નિત્યાનિ તે રામ મયોદિતાનિ ॥
એતાનિ કૃત્વા વિધિવન્નરેન્દ્રશ્ચિરં સમાગ્રાં વસુધાં પ્રશાસ્તિ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે દ્વિતીયખણ્ડે મા૦સં૦રામં પ્રતિ પુષ્કરોપાખ્યાને સાંવત્સરિક વર્ણનો નામ દ્વિપઞ્ચાશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

2.153
રામ ઉવાચ ॥
કથં હિ ચતુરો માસાન્કાર્યં કેશવપૂજનમ્ ॥
પાર્થિવેન સુરશ્રેષ્ઠ તન્મમાચક્ષ્વ પૃચ્છતઃ

પુષ્કર ઉવાચ ॥
ઉદ્યુક્તેન સદા ભાવ્યં રાજ્ઞા ભૃગુકુલોદ્વહ ॥
આષાઢશુક્લપક્ષાન્તે રાજા સ્થાનમુપાશ્રયેત્

અધૃષ્યં પરરાષ્ટ્રાણાં પ્રભૂતયવસેન્ધનમ્ ॥
તોયોપેતં વિપઙ્કં ચ પ્રાવૃટ્કાલહતં તથા

યત્રસ્થશ્ચ સ્વવિષયં સર્વં શક્નોતિ રક્ષિતુમ્ ॥
તત્રસ્થશ્ચતુરો માસાનજાંશ્ચ પોષયેન્નૃપઃ

સ્નેહપાનૈર્બહુવિધૈઃ પ્રતિપાનૈશ્ચ ભાર્ગવ ॥
આષાઢશુક્લપક્ષાન્તે દશમ્યૂર્દ્ધ્વં નરાધિપઃ

ઉત્સવન્તુ મહત્કુર્યાદ્દેવસ્ય ચાર્ચને રતઃ ॥
અર્ચાયાં વા પટે વાપિ કૃતં દેવમથાર્ચયેત

દેવભોગમયં વિષ્ણું શ્રીસહાયમરિન્દમમ્ ॥
બલિભિર્વિવિધાભિસ્તુ પુષ્પૈર્ધૂપૈઃ સુગન્ધિભિઃ

ઉત્સવં તુ મહત્કુર્યાત્તતઃ પઞ્ચદિનં નૃપઃ ॥
તતઃ પ્રભૃતિ નિત્યં સ્યાદ્વાસુદેવસ્ય પૂજનમ્

સાત્ત્વતૈર્ભાર્ગવશ્રેષ્ઠ સાંવત્સરપુરોહિતૈઃ ॥
ગીતનૃત્યૈસ્તથા દેવં વિશેષેણાત્ર પૂજયેત્

અસ્મિન્નેવ તથા કાલે કોટિહોમં સમાચરેત્ ॥
કાર્તિક્યાં તત્સમાપ્તિસ્તુ યથા ભવતિ ભાર્ગવ

શુક્લપક્ષત્રિભાગેન્ત્યે કાર્તિકસ્ય તતો નૃપઃ ॥
ઉત્સવં સુમહત્કુર્યાદ્દેવદેવાર્ચનં તથા

વૈકુણ્ઠં પૂજયેદ્દેવમર્ચાયામથવા પટે ॥
મહાદાનં તતો દદ્યાત્પ્રેક્ષ્યાં દદ્યાત્તથૈવ ચ

મલ્લાનામથ ઝલ્લાનાં નટાનાં નર્તકૈઃ સહ ॥
યાત્રાવિધાનં સકલં તથા કુર્યાન્મહીપતિઃ

એતત્કૃત્વા તતો યાત્રા દેયા ભવતિ પાર્થિવૈઃ ॥
શરત્કાલે ગતાતંકૈઃ પુષ્ટાશ્વરથકુઞ્જરૈઃ

એવં ચ રાજ્ઞા ચતુરો હિ માસાન્પૂજ્યો ભવેદ્દેવવરો હિ હર્તા ॥
સન્ત્યક્તચિહ્નં મધુસૂદનં ચ સંપૂજ્ય યાત્રાભિમતપ્રદા સ્યાત્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે દ્વિતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે રામં પ્રતિ પુષ્કરોપાખ્યાને ચાતુર્માસ્યવિધિકથનો નામ ત્રિપઞ્ચાશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

2.154
॥ રામ ઉવાચ॥
શક્રસમ્પૂજનં કાર્યં કથં રાજ્ઞા સુરોત્તમ ॥
સમ્યગ્ભાદ્રપદે માસિ તન્મમાચક્ષ્વ પૃચ્છતઃ

પુષ્કર ઉવાચ ॥
અસુરૈસ્તુ સુરા ભગ્નાઃ પુરા યુદ્ધે ભૃગૂત્તમ ॥
બ્રહ્માણં શરણં જગ્મુઃ સર્વભૂતહિતે રતમ્

તે તુ મૂઢાઃ સુરાઃ સર્વે નિર્જિતા દાનવૈર્વધમ્ ॥
તાનુવાચ તતો બ્રહ્મા ક્ષીરોદે મધુસૂદનમ્

ગચ્છધ્વં સહિતાઃ સર્વે સ વઃ શ્રેયઃ કરિષ્યતિ ॥
એવમુક્ત્વા સુરાઃ સર્વે ક્ષીરોદે કેશવં યયુઃ

દદૃશુશ્ચ તદા દેવં વાસુદેવં જગદ્ગુરુમ્ ॥
અમૃતાધ્માતમેઘાભં શઙ્ખચક્રગદાધરમ્

તુષ્ટુવુશ્ચ મહાભાગં ત્રિદશાસ્તં પુનઃપુનઃ ॥
સર્વેષામીશ્વરં દેવં ભુવનસ્યૈકકારણમ્

દેવા ઊચુઃ ॥
નમસ્તે પુણ્ડરીકાક્ષ શરણાગતવત્સલ ॥
દેવારિબલદર્પઘ્ન ત્રિદશેન્દ્રસુખપ્રદ

ચામીકરાભવસન તાર્ક્ષ્યપ્રવરકેતન ॥
શેષપર્યઙ્કશયન લક્ષ્મીહૃદયવલ્લભ

સુરાસુરશિરોરત્નનિઘૃષ્ટચરણામ્બુજ ॥
ઉન્નિદ્રચારુકમલવિરાજિતકરામ્બુજ

સ ચૈકદૈવ ભગ્નાનામસ્માકમસુરૈર્ભવાન્ ॥
ગતિસ્તેન સ્મ સમ્પ્રાપ્તા દૈત્યભગ્નાસ્ત્વદન્તિકમ્

પ્રસીદ દેવદેવેશ જહિ તાનસુરાધમાન્ ॥
યેઽસ્માકં દેવદેવેશ પીડયન્તિ સદૈવ તુ

ભગવાનુવાચ ॥
ધ્વજમેતં પ્રદાસ્યામિ ભવતામરિનાશનમ્ ॥
દૃષ્ટમાત્રેણ યેનેહ વિદ્રવિષ્યન્તિ દાનવાઃ

શ્રીપુષ્કર ઉવાચ ॥
એવમુક્ત્વા ધ્વજં તેષાં દદૌ વિષ્ણુરનુત્તમમ્ ॥
સૌવર્ણમુચ્છ્રિતં દિવ્યં શક્રધ્વજમિતિ શ્રુતમ્

તમાદાય સુરાઃ સર્વે પ્રયયુર્દાનવાલયમ્॥
દેવાનુપગતાઞ્છ્રુત્વા દાનવા નિર્યયુસ્તતઃ

સુસન્નદ્ધબલાઃ સર્વે પ્રગૃહીતાયુધાસ્તથા ॥
દૃષ્ટ્વા દેવબલં તે ચ શક્રકેતુવિરાજિતમ્

તત્તેજસા મહાભાગ મૂર્ચ્છીભૂતાઃ ક્ષણેન તુ ॥
મૂર્ચ્છિતાસ્તુ તતો દૈત્યાસ્ત્રિદશૈર્વિનિપાતિતાઃ

કેચિદ્ભગ્ના દિશો જગ્મુસ્સમુદ્રં વિવિશુસ્તતઃ ॥
તતો લબ્ધજયઃ શક્રઃ પૂજયામાસ તં ધ્વજમ્

પૂજયિત્વા નૃપતયે વસવે પ્રદદૌ તદા ॥
ગર્ગોક્તેન વિધાનેન તં ચ પૂજિતવાન્વસુઃ

તેનાસ્ય તુષ્ટો મઘવાનિદં વચનમબ્રવીત્ ॥
ઇન્દ્ર ઉવાચ ॥
યેપ્યન્યે ભૂમિપાઃ શ્રેષ્ઠાઃ શક્રધ્વજમહોત્સવમ્

અદ્ય પ્રભૃતિ ધર્મજ્ઞ કરિષ્યન્તિ સમાહિતાઃ ॥
તેષાં તુ વિવિધા વૃદ્ધિર્ભવિષ્યતિ સદા દ્વિજ

દુર્ભિક્ષં મરકો વ્યાધિઃ પરચક્રભયં તથા ॥
સર્વાણ્યેતાનિ નશ્યન્તિ કૃતે શક્રધ્વજોત્સવે ॥

પુષ્કર ઉવાચ ॥
તતઃ પ્રભૃતિ રાજાનો રામ શક્રમહોત્સવમ્ ॥
કુર્વન્તિ ગર્ગકથિતં સર્વાભયવિનાશનમ્

ધન્યં યશસ્યં રિપુનાશકારિ કીર્તિપ્રદં ધર્મફલપ્રદં ચ ॥
કાર્યં નરેન્દ્રૈર્વિજયાય યત્નાચ્છક્રોત્સવં તત્કથયામિ તુભ્યમ્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે દ્વિતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે રામં પ્રતિ પુષ્કરોપાખ્યાને શક્રધ્વજોત્પત્તિવર્ણનો નામ ચતુઃપઞ્ચાશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

2.155
પુષ્કર ઉવાચ ॥
શિબિરાત્પૂર્વદિગ્ભાગે ભૂમિભાગે તથા શુભે ॥
પ્રાગુદક્પ્રવણે દેશે શક્રાર્થં ભવનં શુભમ્

વાસોભિઃ શયનૈઃ શુદ્ધૈર્નાનારાગૈસ્તથૈવ ચ ॥
તતઃ શક્રધ્વજસ્થાનં મધ્યે સંસ્થાપ્ય યત્નતઃ

મઘવન્તં પટં કુર્યાત્તસ્ય ભાગે તુ દક્ષિણે

વામભાગે પટે કુર્યાચ્છચીં દેવીં તથૈવ ચ ॥
પ્રોષ્ઠપાદસિતે પક્ષે પ્રતિપત્પ્રભૃતિ ક્રમાત્

તયોસ્તુ પૂજા કર્તવ્યા સતતં વસુધાધિપૈઃ ॥
વનપ્રવેશવિધિના શક્રયષ્ટિં તતો નૃપ

આનયેદ્ગોરથેનાથ વાયવૈઃ પુરુષૈરથ ॥
અર્જુનસ્યાજકર્ણસ્ય પ્રિયકસ્ય વચસ્ય ચ

સુરદારુણશ્ચ તથા તથૈવોદુમ્બરસ્ય ચ ॥
ચન્દનસ્યાથ વા રામ પદ્મકસ્યાથ વા યદિ

અલાભે સર્વકાષ્ઠાનાં યષ્ટિં કુર્વીત વૈણવીમ્ ॥
સુવર્ણનદ્ધાં ધર્મજ્ઞ તાં ચ સમ્યક્પ્રવેશયેત્

પ્રોષ્ઠપાદસિતે પક્ષે અષ્ટમ્યાં રિપુસૂદન ॥
ક્રમપ્રમાણા વિજ્ઞેયા શક્રયષ્ટિસ્તતો નૃપ

ચતુર્ભિરઙ્ગુલૈર્હીના સાગ્રે ભવતિ શર્મદા ॥
અષ્ટાભિશ્ચ તથા મૂલે છિત્ત્વા તોયે યથા ક્ષિપેત્

યાયાદુદ્ધૃત્ય નગરં સમ્યગેવ પ્રવર્તતે ॥
તસ્યાઃ પ્રવેશે નગરં પતાકાધ્વજમાલિ ચ

સિક્તરાજપથં કુર્યાત્તથાલંકૃતબાલકમ્ ॥
નટનર્તકસઙ્કીર્ણં તથા પૂજિતદૈવતમ્

સમ્પૂજિતગૃહં રામ તથા પૂજિતવાનયમ્ ॥
પૌરૈરનુગતો રાજા સુવંશૈઃ ફલપાણિભિઃ

અષ્ટમ્યાં વાદ્યઘોષેણ તાં તુ યષ્ટિં પ્રવેશયેત્ ॥
પ્રાક્છિરાસ્તાં તતઃ કુર્યાદ્વસ્ત્રૈઃ સંચ્છાદિતાં શુભૈઃ

પૂજિતાં પૂજયેત્તાન્તુ યાવત્સા દ્વાદશીફલમ્ ॥
એકાદશ્યાં સોપવાસો નૃપઃ કુર્યાત્પ્રજાગરમ્

સાંવત્સરેણ સહિતો મન્ત્રિણા સપુરોધસા ॥
રાત્રૌ જાગરણં કાર્યં નાગરેણ જનેન તુ

સ્થાનેસ્થાને મહાભાગ દેયા પ્રેક્ષ્યા તથા મધુ ॥
પૂજયેન્નૃત્યગીતેન રાત્રૌ શક્રં નરાધિપઃ

દ્વાદશ્યાં તુ શિરઃસ્નાતો નૃપતિઃ પ્રયતસ્તતઃ ॥
યન્ત્રેણોત્થાપનં કુર્યાચ્છક્રકેતોઃ સમાહિતઃ

સુયંત્રિતં તુ તં કુર્યાદ્ગૃહં સ્તમ્ભચતુષ્ટયમ્ ॥
પૂજયેત્તન્મહાભાગ ગન્ધમાલ્યાન્નસમ્પદા

નિત્યં ચ પટયોઃ પૂજા યષ્ટિપૂજાં ચ કારયેત્ ॥
બલિભિસ્તુ વિચિત્રાભિસ્તથા બ્રાહ્મણપૂજનૈઃ

નિત્યં ચ જુહુયાન્મન્ત્રાન્પુરોધાઃ શાક્રવૈષ્ણવાન્ ॥
નિત્યં નૃત્યેન ગીતેન તથા શક્રં ચ પૂજયેત્

દ્વાદશ્યાં પૂજયેદ્રાજા બ્રાહ્મણાન્ધનસઞ્ચયૈઃ ॥
વિશેષેણ ચ ધર્મજ્ઞ સાંવત્સર પુરોહિતૌ

ઉત્થાને ચ પ્રવેશે ચ શક્રભૂયાન્નરાધિપઃ ॥
વક્ષ્યમાણેન મન્ત્રેણ કાલવિત્સપુરોહિતઃ

પૂજયેદુત્થિતં કેતું ભૂષણૈર્વિવિધૈરપિ ॥
છત્રેણ ચ તથા વસ્ત્રૈર્માલ્યદામૈસ્તથૈવ ચ

એવં સમ્પૂજયેદ્રામ તદા દિનચતુષ્ટયમ્ ॥
પઞ્ચમે દિવસે પ્રાપ્તે શુક્રકેતું વિસર્જયેત્

પૂજયિત્વા મહાભાગ બલેન ચતુરઙ્ગિણા ॥
નીત્વા કરીન્દ્રૈસ્ત્રિતયં તતો નદ્યાં પ્રવાહયેત્

વાદ્યઘોષેણ મહતા સંગીતં તત્ર કીર્તિતમ્ ॥
પૌરા જાનપદાસ્તત્ર ક્રીડાં કુર્યુસ્તદામ્ભસિ ॥
ઉત્સવં ચ તથા કાર્યં જલતીરગતૈર્મહત્

એતદ્વિધાનં નૃપતિસ્તુ કૃત્વા પ્રાપ્નોતિ વૃદ્ધિં ધનવાહનાનામ્ ॥
નાશં તથા શત્રુગણસ્ય રામ મહત્પ્રસાદં ત્રિદશાધિનાથમ્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે દ્વિતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે રામં પ્રતિ પુષ્કરોપાખ્યાને શક્રધ્વજોત્સવવર્ણનો નામ પઞ્ચપઞ્ચાશદુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ