વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 2.121.125

2.121
રામ ઉવાચ ॥
નરકાદ્યાન્તિ તિર્યક્ત્વં તતો માનુષ્યમેવ ચ ॥
તેષાં ચિહ્નાનિ મે બ્રૂહિ માનુષ્યે વરુણાત્મજ

પુષ્કર ઉવાચ ॥ મણિમુક્તાપ્રવાલાનિ રત્નાનિ વિવિધાનિ ચ ॥
અપહૃત્ય નરો રામ જાયતે હેમકર્તૃષુ

યદ્વા તદ્વા પરદ્રવ્યમપહૃત્ય નરો બલાત્ ॥
પ્રાપ્નોતિ ભૃગુશાર્દૂલ માનુષ્યે ભારવાહિતામ્

યં કઞ્ચિદ્ ઘાતયિત્વાપિ પ્રાણિનં ભૃગુનન્દન ॥
માંસં ભુક્ત્વા તુ ધર્મજ્ઞ ભવતીહ ગદાતુરઃ

સુવર્ણચોરઃ કુનખી સુરાપઃ શ્યાવદન્તકઃ ॥
બ્રહ્મહા ક્ષયરોગી સ્યાહુશ્ચર્મા ગુરુતલ્પગઃ

પિશુનઃ પૂતિનાસઃ સ્યાત્સૂચકઃ પૂતિવક્ત્રકઃ ॥
ધાન્યચૌરોઙ્ગહીનઃ સ્યાદવ્યઙ્ગો મિશ્રહૃદ્ભવેત્

વ્યાધિતશ્ચાન્નહર્તા સ્યાન્મૂકો વાગપહારકઃ ॥
વસ્ત્રાપહારકઃ શ્વિત્રી પઙ્ગુશ્ચાશ્વાપહારકઃ

ખલ્વાટો મત્સરી રામ નાસ્તિકો વેદનિન્દકઃ ॥
ભૂય એવ સમાપ્નોતિ તથા નાસ્તિકતાં દ્વિજ

અન્ધો દીપાપહારી સ્યાત્કાણો નિર્વાપકસ્તથા ॥
અન્ધો ભવતિ ગોઘ્નસ્તુ ઘાણ્ટિકસ્તૈલિકસ્તથા

દરિદ્રઃ પરવિત્તઘ્નો ઉન્મત્તશ્ચ તથાગ્નિદઃ ॥
પ્રતિકૂલો ગુરોર્યસ્તુ સોઽપસ્મારી પ્રજાયતે

મિષ્ટાશ્યેકો મહાભાગ વાતગુલ્મી ભવેન્નરઃ ॥
ખગભક્ષ્યસ્તુ કુણ્ડાશી દીર્ઘરોગી ચ પીડકઃ

ભવતીહ મૃગવ્યાધસ્ત્વવિક્રેયસ્ય વિક્રયાત્ ॥
શ્લીપદી ચાવકીર્ણી સ્યાન્મૂર્ખશ્ચાક્રોશકો ભવેત્

ઉક્તાસ્તુ મુખ્યા હિ મયા તિરશ્ચાં યા યોનયો યાનિ ચ લક્ષણાનિ ॥
શક્યં ન કાર્ત્સ્યેન મયા પ્રવક્તું યા યાતનાશ્ચૈવ નરાધમાનામ્

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે દ્વિતીયખણ્ડે મા૦ સં૦ નારકિચિહ્નવર્ણનન્નામૈકવિંશત્યુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

2.122
માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
એતચ્છ્રુત્વા યદુશ્રેષ્ઠ રામો રતિકરઃ પિતુઃ ॥
પપાત ભુવિ નિશ્ચેષ્ટશ્છિન્નમૂલ ઇવ દ્રુમઃ ॥

તં વિસંજ્ઞં મહાભાગ પીનોન્નતપયોધરાઃ ॥
સચન્દનૈઃ શીતજલૈઃ સિષિચુર્દેવયોષિતઃ

વારુણેરાજ્ઞયા ચાન્યાસ્તાલવૃન્તૈર્મનોરમૈઃ ॥
વીજયન્તિ મહાભાગ રામં ધર્મભૃતાં વરમ્

લબ્ધસંજ્ઞં મુહૂર્તેન ભાર્ગવં ચિત્તવિહ્વલમ્ ॥
આશ્વાસયામાસ તદા વારુણિઃ પરવીરહા

।
સમાશ્વસ્તસ્તતો રામઃ પપ્રચ્છ વરુણાત્મજમ્ ॥
દુર્ગાતિતરણં વીરો રામો ધર્મભૃતાં વરઃ

રામ ઉવાચ ॥ ॥
ક્લિશ્યમાનેષુ ભૂતેષુ તૈસ્તૈર્ભાવૈસ્તતસ્તતઃ ॥
દુર્ગાણ્યતિતરેદ્યેન બ્રૂહિ મે વરુણાત્મજ

પુષ્કર ઉવાચ ॥
આશ્રમેષુ યથોક્તેષુ યથોક્તં તે દ્વિજાતયઃ ॥
વર્તન્તે સંયતાત્માનો દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

યે દમ્ભાન્ન જહતીહ યેષાં વૃત્તિશ્ચ સંવૃતા ॥
વિષયાઁશ્ચ ન ગૃહ્ણન્તિ દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

વાસયન્ત્યતિથીન્નિત્યં નિત્યં યે ચાનસૂયકાઃ ॥
નિત્યં સ્વાધ્યાયશીલાશ્ચ દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

માતાપિત્રોશ્ચ યે વૃત્તિં વર્તન્તે ધર્મકોવિદાઃ ॥
વર્જયન્તિ દિવાસ્વાપં દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

સ્વેષુ દારેષુ વર્તન્તે ન્યાયવૃત્તિમૃતાવૃતૌ ॥
અગ્નિહોત્રપરાઃ સન્તો દુર્ગાણ્યતિ તરન્તિ તે

આહવેષુ ચ યે શૂરાસ્ત્યક્ત્વા મરણજં ભયમ્ ॥
ધર્મેણ જયમિચ્છન્તિ દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

યે પાપાનિ ન કુર્વન્તિ કર્મણા મનસા ગિરા ॥
નિક્ષિપ્તદણ્ડા ભૂતાનાં દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

કર્માણ્યકુહકાર્થાનિ યેષાં વાચશ્ચ સૂનૃતાઃ ॥
યેષામર્થશ્ચ સાધ્વર્થો દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

યે તપશ્ચ તપસ્યન્તિ કૌમારબ્રહ્મચારિણઃ ॥
વિદ્યાવેદવ્રતસ્નાતા દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

યેષાં ન કશ્ચિત્ત્રસતિ ત્રસ્યન્તિ ન ચ કસ્યચિત્ ॥
યેષામાત્મસમો લોકો દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

પરશ્રિયા ન તપ્યન્તે સન્તઃ પુરુષસત્તમાઃ ॥
ગ્રામ્યાસ્વાદ નિવૃત્તાશ્ચ દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

સર્વાન્દેવાન્નમસ્યન્તિ સર્વાન્ધર્માંશ્ચ શૃણ્વતે ॥
યે શ્રદ્દધાનાઃ પુરુષા દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

યે ન લોભાન્નયન્ત્યર્થાન્રાજાનો રજસા વૃતાઃ ॥
વિષયાન્પરિરક્ષન્તો દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

યે ન માનિતુમિચ્છન્તિ માનયન્તિ ચ યે નરાન્ ॥
માન્યમાનાન્નમસ્યન્તિ દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

યે ચ શ્રાદ્ધાનિ કુર્વન્તિ તિથ્યાંતિથ્યાં પ્રજાર્થિનઃ ॥
સુવિશુદ્ધેન મનસા દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

યે ક્રોધં નૈવ કુર્વન્તિ ક્રોધાર્તં શમયન્તિ ચ ॥
ન ચ કુપ્યન્તિ ભૃત્યાનાં દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

મધુ માંસં ચ યે નિત્યં વર્જયન્તીહ માનવાઃ॥
જન્મપ્રભૃતિ મદ્યં ચ દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

યાત્રાર્થં ભોજનં યેષાં સન્તાનાર્થં ચ મૈથુનમ્ ॥
વાક્ સત્યવચનાર્થાય દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

તડાગારામકર્તારસ્તથાન્યે વૃક્ષરોપકાઃ ॥
કૂપાનાં યે ચ કર્તારો દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

ગવાં ગ્રાસપ્રદાતારો ગવાં કણ્ડૂયકાશ્ચ યે॥
ભક્તિમન્તો ગવાં યે ચ દુર્ગાણ્યતિ તરન્તિ તે

પૂજયન્તિ સદા વિપ્રાન્સાધૂનપિ ગુરૂઁસ્તથા ॥
તપસ્વિનશ્ચ ધર્મજ્ઞ દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

ગાયત્રીજાપનિરતાસ્તીર્થયાત્રારતાશ્ચ યે ॥
યે ચૈકમાશ્રિતાસ્તીર્થં દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

યે ચૈકમાશ્રિતા દેવં સર્વભાવેન ભાર્ગવ ॥
ધર્મજ્ઞાશ્ચ વિનીતાશ્ચ દુર્ગાણ્યતિ તરન્તિ તે

સાયં પ્રાતશ્ચ ભુઞ્જાનાઃ પિબન્ત્યાપસ્તુ યે નરાઃ ॥
સદોપવાસિનો રામ દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

ઉપવાસરતા નિત્યં નિત્યં વ્રતપરાયણાઃ॥
નિત્યં સંયતચિત્તાશ્ચ દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

દુર્ગાતિતરણં યે ચ પઠન્તિ શ્રાવયન્તિ ચ ॥
કથયન્તિ ચ વિપ્રેભ્યો દુર્ગાણ્યતિ તરન્તિ તે

ઈશ્વરઃ સર્વભૂતાનાં જગતાં પ્રભવોઽપ્યયઃ ॥
ભક્તા નારાયણે ચૈવ દુર્ગાણ્યતિતરન્તિ તે

ભક્તાનાં કેશવે રામ ન ભયં વિદ્યતે ક્વચિત્ ॥
તથા ગીતશ્ચ શ્લોકોઽયં યમેન શૃણુ ભાર્ગવ

પૃથ્વીશતસ્કરભુજઙ્ગહુતાશવિપ્રદુઃસ્વપ્નદુષ્ટગતમૃત્યુસપત્નજાતમ્ ॥
સંવિદ્યતે ન હિ ભયં ભુવનૈકભર્તુર્ભક્તાશ્ચ યે મધુરિપોર્મનુજેષુ તેષુ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે દ્વિતીયખણ્ડે મા૦ સં૦ રામં પ્રતિ પુષ્કરોપાખ્યાને દુર્ગાતિતરણવર્ણનન્નામ દ્વાવિંશત્યુત્તરશતતમોધ્યાયઃ

2.123
રામ ઉવાચ ॥
ભૂય એવ સમાચક્ષ્વ કર્મણા યેન માનવાઃ ॥
દુર્ગાણ્યતિતરન્ત્યાશુ સર્વધર્મભૃતાં વર

પુષ્કર ઉવાચ ॥
દુર્ગાણ્યતિતરન્ત્યાશુ યે નરા કૃચ્છ્રકારિણઃ ॥
પ્રાપ્નુવન્તિ તથા કામાન્સર્વાન્વૈ મનસેપ્સિતાન્

રામ ઉવાચ ॥
કૃચ્છ્રાણાં શ્રોતુમિચ્છામિ નામાનિ ચ વિધીંસ્તથા ॥
એવં મે બ્રૂહિ ધર્મજ્ઞ ત્વં હિ વેત્સિ યથાતથમ્

પુષ્કર ઉવાચ ॥
કૃચ્છ્રાણ્યેતાનિ કાર્યાણિ રામ વર્ણત્રયેણ ચ ॥
કૃચ્છ્રેષ્વેતેષુ શૂદ્રસ્ય નાધિકારો વિધીયતે

આદૌ તુ મુણ્ડનં કાર્યં સર્વકૃચ્છ્રે ભાર્ગવ ॥
નિત્યં ત્રિષવણસ્નાનં કેશવસ્ય ચ પૂજનમ્

હોમઃ પવિત્રમન્ત્રૈશ્ચ તથાન્તે જાપ્ય એવ ચ ॥
સ્ત્રીશૂદ્રપતિતાનાં ચ તથાલાપં વિવર્જયેત્

એતત્કૃચ્છ્રેષુ સર્વેષુ કર્તવ્યં ચાવિશેષતઃ ॥
વીરાસનં ચ કર્તવ્યં કામતોઽપ્યથવા ન વા

વીરાસનેન સહિતં કૃચ્છ્રં બહુગુણં ભવેત્ ॥
વીરાસનેન રહિતં વિધિહીનં પ્રકીર્તિતમ્

રામ ઉવાચ ॥
વીરાસનમહં ત્વત્તઃ શ્રોતુમિચ્છામિ સુવ્રત ॥
વીરાસનેન સહિતં કૃચ્છ્રં બહુગુણં યતઃ

પુષ્કર ઉવાચ ॥
ઉત્થિતસ્તુ દિવા તિષ્ઠેદુપવિષ્ટસ્તથા નિશિ ॥
એતદ્વીરાસનં પ્રોક્તં મહાપાતકનાશનમ્

આમિક્ષયા તુ દ્વૌ માસૌ પક્ષં તુ પયસા તથા ॥
અષ્ટરાત્રં તથા દધ્ના ત્રિરાત્રમથ સર્પિષા

નિરાહારસ્ત્રિરાત્રં તુ કુર્યાદ્વા તાલકવ્રતમ્ ॥
સર્વપાપપ્રશમનં સર્વકામપ્રદં તથા

સ્નપયેદાત્મનોઽર્થાય પાવકં ભૃગુનન્દન ॥
વહ્નૌ તતોઽઽનુજુહુયાદ્દદ્યાદન્નઞ્ચ કસ્યચિત્

બ્રહ્મા દેવેતિ મન્ત્રેણ સાધ્યમાને વિચક્ષણઃ ॥
દર્ભાંસ્તુ ખલુ બધ્નીયાદ્રક્ષાર્થમિતિ નઃ શ્રુતિઃ

શ્રિતં ચ શ્રાપ્યમાણં ચ ભાણ્ડે ન્યસ્ત તથા પુનઃ ॥
અનેન રામ મન્ત્રેણ નરસ્ત્રિરભિમન્ત્રયેત્

યવોઽસિ ધાન્યરાજોઽસિ વારુણો મધુસંયુતઃ ॥
નિર્ણોદઃ સર્વપાપાનાં પવિત્રમૃષિભિઃ। સ્મૃતમ્

ઘૃતં યવા મધુ યવા આપો વા અમૃતં યવાઃ ॥
સર્વં પુનીત મે પાપં યન્મયા દુષ્કૃતં કૃતમ્

વાચા કૃતં કર્મકૃતં દુઃસ્વપ્નં દુર્વિચિન્તિતમ્ ॥
અલક્ષ્મીં નાશય તથા સર્વં પુનીત મે યવાઃ

શ્વસુકરાવલીઢં ચ હ્યુચ્છિષ્ટોપહૃતં ચ યત્ ॥
માતુર્ગુરોરશુશ્રૂષા સર્વં પુનીત મે યવાઃ

ગણાન્નં ગણિકાન્નં ચ શૂદ્રાન્નં ચ તથા વિશામ્ ॥
ચૌરસ્યાન્નં નવશ્રાદ્ધં સર્વં પુનીત મે યવાઃ

બાલવૃત્તમધર્મં ચ રાજધર્મકૃતં ચ યત્ ॥
સુવર્ણસ્તેયમવ્રાત્યમયાજ્યસ્ય ચ યાજનમ્

બ્રાહ્મણાનાં પરીવાદં સર્વં પુનીત મે યવાઃ ॥
ભાણ્ડેન્યસ્તસ્ય મન્ત્રોઽયં તતસ્તુ પરિકીર્તયેત

(યે દેવા મનોજાતા મનોયુજઃ સુદક્ષા દક્ષપિતરસ્તે નઃ પાન્તુ તે નોઽવન્તુ તેભ્યઃ સ્વાહા)
અનેનાત્મનિ ધર્મજ્ઞ જુહુયાત્પ્રયતઃ સદા ॥
ન કુર્યાદતિસૌહિત્યં વ્રતમેતદ્ધિ યાવકમ્

મેધાર્થિનસ્ત્રિરાત્રં તુ ષડ્રાત્રમતિપાપિનઃ ॥
ઉપપાતકિનઃ પ્રોક્તં સપ્તરાત્રમરિન્દમ

।
મહાપાતકિનશ્ચૈવ ષડ્રાત્ત્રં દ્વિગુણં સ્મૃતમ્ ॥
એકવિંશતિરાત્રેણ કામાનાપ્નોત્યભીપ્સિતાન્

માસેન સર્વપાપેભ્યો મોક્ષમાપ્નોત્યસંશયમ્ ॥
ગવાં નિર્હારમુક્તૈસ્તુ યવૈઃ કૃત્વૈતદેવ હિ ॥

ફલં પ્રાપ્નોતિ ધર્મજ્ઞ તથા દશગુણં ધ્રુવમ્ ॥
માસેન સાક્ષાત્ત્રિદશાન્વેદાન્વિદ્યાશ્ચ પશ્યતિ

વરશાપસમર્થસ્તુ તથા ભવતિ ભાર્ગવ ॥
શુક્લપક્ષસમારમ્ભાદારભેત્પ્રત્યહં નરઃ

એકૈકવૃદ્ધ્યા હ્યશ્નીયાત્પિણ્ડાઞ્શ્રીખણ્ડસંયુતાન્ ॥
એકૈકં હ્રાસયેત્કૃષ્ણે પ્રતિપત્પ્રભૃતિ ક્રમાત્

હવિષ્યસ્ય મહાભાગ નાશ્નીયાચ્ચન્દ્રસંક્ષયે ॥
એતચ્ચાન્દ્રાયણં પ્રોક્તં યવમધ્યં મહાત્મભિઃ

એતદેવ વિપર્યસ્તં વજ્રમધ્યં પ્રકીર્તિતમ્ ॥
અષ્ટભિઃ પ્રત્યહં ગ્રાસૈર્યતિચાન્દ્રાયણં સ્મૃતમ્

પ્રાતશ્ચતુર્ભિઃ સાયં ચ શિશુચાન્દ્રાયણં સ્મૃતમ્ ॥। ।
યથાકથંચિત્પિણ્ડાનાં ચત્વારિંશચ્છતદ્વયમ્

માસેન ભક્ષયેદેતત્સુરચાન્દ્રાયણં સ્મૃતમ્ ॥
ગોક્ષીરં સપ્તરાત્રં તુ પિબેત્સ્તનચતુષ્ટયમ્ ।૩૩।
સ્તનત્રયાત્સપ્તરાત્રં સપ્તરાત્રં સ્તનદ્વયાત્ ॥
સ્તનાત્તથૈવ ષડ્રાત્રં ત્રિરાત્રં વાયુભુગ્ભવેત્

એતત્સોમાયનં નામ વ્રતં કલ્મષનાશનમ્ ॥
ત્ર્યહં પિબેદપસ્તૂષ્ણાસ્ત્ર્યહમુષ્ણં પયઃ પિબેત્

ત્ર્યહમુષ્ણં ઘૃતં પીત્વા વાયુભક્ષ્યો ભવેત્ત્રયહમ્ ॥
તપ્તકૃચ્છ્રમિદં પ્રોક્તં શીતૈઃ શીતં પ્રકીર્તિતમ્

કૃચ્છ્રાતિકૃચ્છ્રં પયસા દિવસાનેકવિંશતીન્ ॥
ગોમૂત્રં ગોમયં ક્ષીરં દધિ સર્પિઃ કુશોદકમ્

એકરાત્રોપવાસશ્ચ કૃચ્છ્રં સાન્તપનં સ્મૃતમ્ ॥
એતચ્ચ પ્રત્યહાભ્યસ્તં મહાસાન્તપનં સ્મૃતમ્

કૃચ્છ્રં પરાકસંજ્ઞં સ્યાદ્દ્વાદશાહમભોજનમ્ ॥
એકભુક્તેન નક્તેન તથૈવાયાચિતેન ચ

ઉપવાસેન ચૈકેન કૃચ્છ્રપાદઃ પ્રકીર્તિતઃ ॥
એતદેવ ત્રિરભ્યસ્તં શિશુકૃચ્છ્રં પ્રકીર્તિતમ્

ત્ર્યહં સાયં ત્ર્યહં પ્રાતસ્ત્ર્યહમદ્યાદયાચિતમ્ ॥
ત્ર્યહં પરં ચ નાશ્નીયાત્પ્રાજાપત્યં ચરન્દ્વિજઃ

પિણ્યાકાચામતક્રામ્બુસક્તૂનાં પ્રતિવાસરમ્ ॥
એકૈકમુપવાસં ચ સૌમ્યકૃચ્છં પ્રકીર્તિતમ્

અમ્બુસિદ્ધૈસ્તથા માસઃ કેવલૈર્વારુણં સમૈઃ ॥
ફલૈર્માસેન કથિતં ફલકૃચ્છ્રં મનીષિભિઃ

શ્રીકૃચ્છ્રં શ્રીફલૈઃ પ્રોક્તં પદ્માક્ષૈરપરં તથા ॥
માસમામલકૈરેવ શ્રીકૃચ્છ્રમપરં સ્મૃતમ્ ૪૪ ॥
પત્રૈર્મતં પત્રકૃચ્છ્રં પુષ્પૈસ્તત્કૃચ્છ્રમુચ્યતે ॥
મૂલકૃચ્છ્રં તથા મૂલૈસ્તોયકૃચ્છ્રં જલેન તુ

દધ્ના ક્ષીરેણ તક્રેણ પિણ્યાકેન કણૈસ્તથા ॥
શાકૈર્માસં તુ કાર્યાણિ સુનામાનિ વિચક્ષણૈઃ

સાયં પ્રાતસ્તુ ભુઞ્જાનો નરો યો નાન્તરા પિબેત્ ॥
ષડભિર્વર્ષૈરિદં પ્રોક્તં કૃચ્છ્રં નિત્યોપવાસિતા

એકભક્તેન માસેન કથિતં ચૈકભક્તકમ્ ॥
ન તુ કૃચ્છ્રં તુ નક્તેન મહત્સંવત્સરાદ્ભવેત્

નક્તાશિનસ્તુ ધર્મજ્ઞ એકભુક્તસ્ય વા પુનઃ ॥
ત્ર્યહં વોપવસેદ્યુક્તઃ સ્નાયીત સવનત્રયમ્

નિમ્નવત્સુ તથૈવાપ્સુ ત્રિઃ પઠેદઘમર્ષણમ્ ॥ ।
દેવતાભાવવૃત્તસ્તુ ચ્છન્દશ્ચૈવાપ્યનુષ્ટુભમ્

સંસ્મરેત્તસ્ય ચ તથા ઋષિં ચૈવાઘમર્ષણમ્ ॥
ચતુર્થેઽહનિ દાતવ્યા બ્રાહ્મણાય તપસ્વિને

ત્ર્યહં જપેદ્યથાશક્તિ શુચિશ્ચૈવાઘમર્ષણમ્ ॥
ભાવવૃત્તસ્તથા દેવસ્તથા ચ પુરુષઃ પરઃ

તદ્દૈવત્યં વિજાનીયાત્સૂક્તં તદઘમર્ષણમ્ ॥
યથાશ્વમેધઃ ક્રતુરાટ્ સર્વપાપાપનોદનઃ

તથાઘમર્ષણં સૂક્તં સર્વકલ્મષનાશનમ્ ॥
કૃષ્ણાજિનં વા કુતપં પરિધાયાથ વલ્કલમ્

સંવત્સરં વ્રતં કુર્યાત્સમ્મિતં નામ ભાર્ગવ ॥
ગૃહં ન પ્રવિશેત્તત્ર ભવેદાકાશશાયકઃ

અશક્તૌ વા ભવેદ્રામ તથા શૈલગુહાશયઃ ॥
નિત્યં ત્રિષવણસ્નાયી તથા સ્યાદ્દ્વિજસત્તમ

ભૈક્ષ્યશાકફલાહારઃ કામં સ્યાદ્દ્વિજપુઙ્ગવ ॥
વીરાસનં તથા કુર્યાત્કાષ્ઠમૌનં તથૈવ ચ

સર્વકામપ્રદં હ્યેતત્સર્વકલ્મષનાશનમ્ ॥
વાયવ્યં કૃચ્છ્રમુક્તં તુ પાણિપૂરાન્નભોજિનઃ

માસેનૈકેન ધર્મજ્ઞ સર્વકલ્મષનાશનમ્ ॥
તિલૈર્દ્વાદશરાત્રેણ કૃચ્છ્રમાગ્નેયમુચ્યતે

લાજાપ્રસૃતિમપ્યેકાં કનકેન સમન્વિતામ્ ॥
ભુઞ્જાનસ્ય તથા માસં કૃચ્છ્રં ધનદદૈવતમ્

ગવાં નિર્હારનિર્મુક્તૈર્યવૈઃ સક્તૂન્સમન્ત્રતઃ ॥
યામ્યં કૃચ્છ્રં વિનિર્દિષ્ટં માસેન ભૃગુનન્દન

ગોમૂત્રેણ ચરેત્સ્નાનં વૃત્તિં ગોમયમાચરેત્ ॥
ગવાં મધ્યે સદા તિષ્ઠેદ્ગોપુરીષે ચ સંવસેત્

ગોષ્વતૃપ્તાસુ ન પિબેદુદકં ભૃગુનન્દન ॥
અભુક્તાસુ તુ નાશ્રીયાદુત્થિતાસૂત્થિતો ભવેત્

તથા ચૈવોપવિષ્ટાસુ સર્વાસૂપવિશેન્નરઃ ॥
માસેનૈકેન કથિતં ગોમૂત્રં કલ્મષાપહમ્

અજાકૃચ્છ્રં તથૈવૈતદજામધ્યે તુ વર્તતઃ ॥
તૃણાનાં ભક્ષણેનેહ સમતુલ્યફલે ઉભે

દ્વાદશાહેન કથિતં સર્વપાતકનાશનમ્ ॥
ઉપોષિતશ્ચતુર્દશ્યાં પઞ્ચદશ્યામનન્તરમ્

પઞ્ચગવ્યં સમશ્નીયાદ્ધવિષ્યાશી ત્વનન્તરમ્ ॥
બ્રહ્મકૂર્ચમિદં કુર્યાદુક્તપ્રશમનાય વૈ

પક્ષાન્તે ત્વથ વા કાર્યં માસમધ્યે તુ વા પુનઃ ॥
બ્રહ્મકૂર્ચં નરઃ કુર્યાત્પૌર્ણમાસેષુ યઃ સદા

તસ્ય પાપં ક્ષયં યાતિ દુર્ભુક્તાદિ ન સંશયઃ ॥
માસાભ્યાં ચ નરઃ કૃત્વા બ્રહ્મકૂર્ચં સમાહિતઃ

સર્વપાપવિનિર્મુક્તો યથેષ્ટાં ગતિમાપ્નુયાત્ ॥
બ્રહ્મભૂતમમાવસ્યાં પૌર્ણમાસ્યાં તથૈવ ચ

યોગભૂતં પરિચરેત્કેશવં મહદાપ્નુયાત્ ॥
એવમેતાનિ કૃચ્છ્રાણિ કથિતાનિ મયા તવ

શાસનાનીહ પાપાનાં દુરિતાનાં ચ ભાર્ગવ ॥
સંવત્સરસ્યૈકમપિ ચરેત્કૃચ્છ્રં દ્વિજોત્તમઃ

અજ્ઞાતભુક્તશુદ્ધ્યર્થં જ્ઞાતસ્ય તુ વિશેષતઃ ॥
અજ્ઞાતં યદિ વા જ્ઞાતં કૃચ્છ્રં પાપં વિશોધયેત્

કૃચ્છ્રસંશુદ્ધપાપાનાં નરકં ન વિધીયતે ॥
શ્રીકામઃ પુષ્ટિકામશ્ચ સ્વર્ગકામસ્તથૈવ ચ

દેવતારાધનપરસ્તથા કૃચ્છ્રં સમાચરેત્ ॥
રસાયનાનિ મન્ત્રાશ્ચ તથા ચૈવૌષધાશ્ચ યે

તસ્ય સર્વે હિ સિધ્યન્તિ યો નરઃ કૃચ્છ્રકૃદ્ભવેત્ ॥
વૈદિકાનિ ચ કર્માણિ યાનિ કામ્યાનિ કાનિચિત્

સિધ્યન્તિ સર્વાણિ સદા કૃચ્છ્રકર્તુર્ભૃગૂત્તમ ॥
તેજસા તસ્ય સંયોગો મહતા ચૈવ જાયતે

વાઞ્છિતાન્માનસાન્કામાન્સ ચાપ્નોતિ ન સંશયઃ ॥
જ્ઞાતો ભવતિ દેવેષુ તથા ચર્ષિગણેષુ ચ ॥
વિપાપ્મા વિતમસ્કશ્ચ સંશુદ્ધશ્ચ વિશેષતઃ

આરાધનાર્થં પુરુષોત્તમસ્ય કૃચ્છ્રાણિ કૃત્વા મધુસૂદનસ્ય ॥
સુરોત્તમાનાં સમતીતલબ્ધં તલ્લોકમાપ્નોતિ જનાર્દનસ્ય

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે દ્વિતીયખણ્ડે મા૦ સં૦ રામં પ્રતિ પુષ્કરોપાખ્યાને કૃચ્છ્રપ્રાયશ્ચિત્તવર્ણન્નામ ત્રયોવિંશત્યુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

2.124
॥ રામ ઉવાચ ॥
વૈદિકાનિ સમાચક્ષ્વ કર્માણિ સુરસત્તમ ॥
અધિકારી ભવેદ્યેષાં કૃચ્છ્રકારી ત્વનન્તરમ્

પુષ્કર ઉવાચ ॥
શૃણુ કામ્યાનિ કર્માણિ પુષ્કલાનિ મમાનઘ ॥
પ્રતિવેદં મહાભાગ ગદતો ભૃગુનન્દન

અન્તર્જલે તથા હોમે જપેચ્ચ માનસેપ્સિતમ્ ॥
કામં કરોતિ ગાયત્રી પ્રાણાયામાદ્વિશેષતઃ

ગાયત્ર્યા દશસાહસ્રો જપો નક્તાશિનો દ્વિજ ॥
બહિઃ સ્નાતસ્ય તત્રૈવ સર્વકલ્મષનાશનઃ

દશાયુતાનિ જપ્ત્વા ચ હવિષ્યાશી સુસંયતઃ ॥
વાયુભૂતસ્તદાપ્નોતિ યદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્

પરસ્ય બ્રહ્મણો રામ વાચકઃ પ્રણવઃ સ્મૃતઃ ॥
પુરુષસ્યાપ્રમેયસ્ય સર્વગસ્યાવિનાશિનઃ

તજ્જપેનેહ પૂયન્તે યેઽપિ દુષ્કૃતકારિણઃ ॥
કારપૂતં સલિલં નાભિમાત્રોદકસ્થિતઃ

શતજપ્તં પિબેદ્યસ્તુ સ પાપૈર્વિપ્રમુચ્યતે ॥
અકારશ્ચાપ્યુકારશ્ચ મકારશ્ચ ભૃગૂત્તમ

યજુર્વેદઃ સામવેદ ઋગ્વેદશ્ચ વિચક્ષણૈઃ ॥
કથિતસ્તુ ત્રિમાત્રશ્ચ પ્રણવઃ પરિકીર્તિતઃ

માત્રાત્રયં તુ પ્રણવસ્ત્રયો દેવાઃ સનાતનાઃ ॥
એત એવ ત્રયો લોકાસ્ત્રયશ્ચૈવાગ્નયસ્તથા

મહાવ્યાહૃતિભિર્હોમાત્સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ॥
મહાવ્યાહૃતયો જ્ઞેયાઃ સપ્તલોકા વિચક્ષણૈઃ

ગાયત્રી પરમા જપ્યે હોમે વ્યાહૃતયસ્તથા ॥
અન્તર્જલે તથા રામ પ્રોક્તશ્ચૈવાઘમર્ષણઃ

અગ્નિમીળે પુરોહિત સૂક્તોઽયં વહ્નિદેવતઃ ॥
શિરસા ધારયેદ્વહ્નિં યો જપેત્પરિવત્સરમ્

હોમં ત્રિષવણં ચૈવ તથા તેન સમાચરેત્ ॥
અનગ્નિજ્વલનં કુર્યાદ્ભૈક્ષાહારસ્તુ વત્સરાન્

અતઃ પરમૃચઃ સપ્ત ચાગ્નેય્યઃ પરિકીર્તિતાઃ ॥
તા જપન્પ્રયતો નિત્યમિષ્ટાન્કામાન્સમશ્નુતે

મેધાકામો જપેન્નિત્યં સદસત્પદમિત્યૃચમ્ ॥
અમ્બયો યાન્તિ યાઃ પ્રોક્તા ન બન્ધોમૃત્યુનાશિની

શુનઃશેફમૃષિં તદ્વત્સંનિરુદ્ધોઽથ વા જપેત્ ॥
મુચ્યતે સર્વપાપેભ્યો ગદાચાપગદી ગદન્

યદીચ્છેચ્છાશ્વતં કામમિન્દ્રાત્પ્રાપ્તં પુરન્દરાત્ ॥
ઋગ્ભિઃ ષોડશભિઃ સ્તૂયાદિન્દ્રમેતિ દિનેદિને

હિરણ્યસ્તૂપમિત્યેતજ્જપઞ્શત્રૂન્પ્રબાધતે ॥
ક્ષેમી ભવતિ ચાધ્માને યે તે પક્તા જપન્નરઃ

રૌદ્રીભિઃ ષડ્ભિરીશાનં સ્તૂયાદ્યો વૈ દિનેદિને ॥
ચરું વા કલ્પયેદ્રૌદ્રં તસ્ય શાન્તિઃ પરા ભવેત્

ઉદિત્યુદ્યન્તમાદિત્યમુપતિષ્ઠેદ્દિનેદિને ॥
ક્ષિપેજ્જલાઞ્જલીન્સપ્ત મનોદુઃખવિનાશનમ્

દ્વિષન્તમિત્યથાનર્ચ્ય દ્વિષ્યન્તં ચ જપન્સ્મરેત્ ॥
અગચ્છન્સપ્તરાત્રેણ વિદ્વેષમધિગચ્છતિ

આરોગ્યકામો રોગી ચ પ્રસ્કન્નસ્યોત્તમં જપેત્ ॥
ઉત્તમસ્તસ્ય ચાવજપેદ્વૈરવિનાશને

॥
ઉદયત્યાયુરક્ષય્યં તેજોમધ્યન્દિને જપેત્ ॥
અસ્તં વ્રજતિ સૂર્યે ચ દ્વિષન્તં પ્રતિપાદિતમ્ ॥

નવપદ્યેતિ સૂક્તાનિ જપઞ્શત્રૂન્નિયચ્છતિ ॥
એકાદશ સુવર્ણસ્ય સર્વકામાંસ્તુ નિર્દિશેત્

આધ્યાત્મિકૈઃ ક ઇત્યેતજ્જપન્મોક્ષમવાપ્નુયાત્ ॥
આસનો રુદ્રમિત્યેતદ્દીર્ઘમાયુરવાપ્નુયાત્

ત્વં સોમેતિ ચ સૂક્તેન નવં પશ્યેન્નિશાકરમ્ ॥
ઉપતિષ્ઠેત્સમિત્પાણિર્વાસાંસ્યાપ્નોત્યસંશયમ્

આયુરિપ્સન્નિદમિતિ કૌત્સસૂક્તં યદાભ્યસેત્ ॥
અપ નઃ શોશુચદિતિ સ્તુત્વા મધ્યે દિવાકરમ્

યથા મુઞ્જાદિવેષીકા તથા પાપં પ્રમુઞ્ચતિ ॥
જાતવેદસ ઇત્યેતજ્જપેત્સ્વસ્ત્યયનં પથિ

ભયૈર્વિમુચ્યતે સર્વૈઃ સ્વસ્તિમાનાપ્નુયાદ્ગૃહમ્ ॥
વ્યુષ્ટાયાં ચ તથા રાત્રાવેતદ્દુઃસ્વપ્નનાશનમ્

પ્રમન્દિતેતિ સૂર્યસ્ય જપેદ્ગર્ભવિમોચનમ્ ॥
જપન્નિન્દ્રમિતિ સ્નાતો વૈશ્વદેવં તુ સપ્તકમ્

મુઞ્ચત્યાજ્યં તથા જુહ્વત્સકલં કિલ્બિષં નરઃ ॥
ઇમામિતિ જપઞ્શશ્વત્કામાનાપ્નોત્યભીપ્સિતાન્

માનસ્તોક ઇતિ દ્વાભ્યાં ત્રિરાત્રોપોષિતઃ શુચિ ॥
ઔદુમ્બરીસ્તુ જુહુયાદ્દધિમધ્વાજ્યસંસ્કૃતાઃ

છિત્વા સર્વાન્મૃત્યુપાશાઞ્જીવેદ્રોગવિવર્જિતઃ ॥
ઊર્ધ્વબાહુરનેનૈવ સ્તુત્વા શસ્ત્રં તથૈવ ચ

માનસ્તોકેતિ ચ ઋચા શિખાબન્ધે કૃતે નરઃ ॥
અદૃશ્યઃ સર્વભૂતાનાં જાયતે સંશયં વિના

ચિત્રમિત્યુપતિષ્ઠેત ત્રિસન્ધ્યં ભાસ્કરં તથા ॥
સમિત્પાણિર્નરો નિત્યં પ્રાપ્નુયાત્તુ ધનાયુષી

એતદ્ દુઃસ્વપ્નસ્યેતિ ચ જપન્પ્રાતર્દિનેદિને॥
દુઃસ્વપ્નં દહતે કૃત્સ્નં ભોજનં ચાપ્નુયાચ્છુભમ્

ઉભેષુનામીતિ તથા રક્ષા ચ પરિકીર્તિતા ॥
નિર્વર્ત્ય પઞ્ચયજ્ઞાંશ્ચ હુત્વા ચાગ્નિં કૃતાહ્નિકઃ

દેવાસાવિતિ દેવ્યેદં જપન્કામાનવાપ્નુયાત્ ॥
આતતાયિનમાયાન્તં દૃષ્ટ્વા વ્યાઘ્રાદિકં નરઃ

ન મા ગિરન્નિતિ જપંસ્તેભ્ય એવ પ્રમુચ્યતે ॥
કયા શુભેતિ ચ જપઞ્જ્ઞાતિશ્રૈષ્ઠ્યમવાપ્નુયાત્

ઇમં નુ સોમમિત્યેતત્સર્વાન્કામાનવાપ્નુયાત્ ॥
પિત્રન્ત્વિત્યુપતિષ્ઠેત નિત્યમન્નમુપસ્થિતમ્

નાસ્ય સ્યાદન્નતો વ્યાધિર્વિષમપ્યન્નતામિયાત્ ॥
અગ્ને નયેતિ સૂક્તેન પ્રત્યૃચં જુહુયાદ્ ઘૃતમ્

પક્વાન્નં પ્રતિપદ્યેત કૃત્વા ચાકર્મ ગર્હિતમ્ ॥
વીરાન્વયં સમાપ્નોતિ સશ્લોકં યો જપેત્સદા

કં કતા ચેતિ સૂક્તેન વિઘ્નાન્સર્વાનપોહતિ ॥
યો જાત ઇતિ સૂક્તેન સુખમાપ્નોત્યનુત્તમમ્

યે પરાજન્નિતીમાં તુ દુઃસ્વપ્નશમનામૃચમ્ ॥
એકામાહમિતીયાં તુ વિજ્ઞેયા શ્રીકરી તથા

ચતુર્દશીમુપોષ્યૈકાં કૃષ્ણાસુ જુહુયાદ્ ઘૃતમ્ ॥
આત્તસૂક્તેન રૌદ્રેણ વ્યાધિમેકં વિમુઞ્ચતિ

સ્નાત્વાનશ્નઞ્જપેદપ્સુ શીતત્રયમતન્દ્રિતઃ ॥
આમિષસ્યેતયોર્મોહાત્કૃત્વા વા કર્મ ગર્હિતમ્

અધ્વનિ પ્રસ્થિતો યસ્તુ પશ્યેચ્છકુનમુત્થિતમ્ ॥
અપ્રશસ્તે પ્રશસ્તે વા કનિક્રદમિદં જપેત્

અસ્પૃષ્ટ્વૈવ ચ જપ્તવ્યમેતત્તસ્કરમોહનમ્ ॥
ૐષ્વિત્યૃચમપાં મધ્યે જપેદ્યો વૈ નદીં તરેત્

ઉદ્ધૌર્મિભિરિતીમાં તુ જપેદ્રથગતસ્તરન્ ॥ .
અધ્વાનં પ્રસ્થિતશ્ચૈવ મન્ત્રૈરિતિ ચ સંસ્મરેત્

સુદાતારં સુપુષ્ટ્યર્થં સર્વવેદે સ્થિતં નરમ્ ॥
નાસ્તિ વિદ્યાગમો યસ્ય સુયુક્તસ્યાપિ ભાર્ગવ

સ સર્પીરિતિ ચ જપન્માસાત્તં પ્રતિપદ્યતે ॥
યાનાક્ષં સમભજ્યન્તં દૃષ્ટ્વા દુર્ગેઽધ્વનિ દ્વિજ

અભિત્યવસ્યેતિ જપેદૃક્ષમક્ષબલં દધત્ ॥
કૃષ્ણપક્ષચતુર્દશ્યાં ત્રિરાત્રોપોષિતઃ શુચિઃ

દક્ષિણાપ્રવણે દેશે શ્મશાનસ્થઃ સમાહિતઃ ॥
રક્તોષ્ણીષ્યસિપાણિશ્ચ તૌલાકીભ્યોઽનિલાશનઃ

સપ્તાહં જુહુયાત્તૈલં સાર્ષપં લવણાન્વિતમ્ ॥
સમિધો રાજવૃક્ષસ્ય વસિષ્ઠે દ્વેષિણીઃ પઠન્

યં દ્વિષ્યાત્તસ્ય કૃત્વા તુ શમ્યા કેનાહૃતં નિશિ ॥
અધિષ્ઠાય ચ તં કુર્યાદૃગ્ભિશ્ચ તિસૃભિર્દ્વિજઃ

ઉદ્દિશ્ય રામ હોમોઽયં સપ્તરાત્રં ન જીવતિ ॥
દ્વાવિંશકં જપન્સૂક્તમધ્યાત્મિકમનુત્તમમ્

પર્વસુ પ્રયતો નિત્યમિષ્ટાન્કામાનુપાશ્નુતે ॥
બૃહસ્પતિમજાશ્વં ચ સતારં બભ્રુમેવ ચ

પઞ્ચર્ચેન સ્તુવન્નેતાન્પઞ્ચકામાનવાપ્નુયાત્॥
કૃણુષ્વેતિ જપન્સૂક્તં જુહ્વદાજ્યં સમાહિતઃ

અરાતીનાં હરેત્પ્રાણાન્રક્ષાંસ્યપિ ચ નાશયેત્॥
ઉપતિષ્ઠેત યો વહ્નિં પરીત્ય ચ દિને દિને

તં રક્ષતિ સ્વયં વહ્નિર્વિશ્વતો વિશ્વતોમુખઃ॥
કો અદ્યેતિ ચ સૂક્તેન વાસાંસિ લભતે પરમ્

કાયેતિ વામદેવેન કુર્યાત્સ્વસ્ત્યયનં નિશિ॥।
હંસઃ શુચિષદિત્યેતચ્છુચિરીક્ષન્દિવાકરમ્

કૃષિં પ્રપદ્યમાનસ્તુ સ્થાલીપાકં યથાવિધિ ॥
જુહુયાત્ક્ષેત્રમધ્યે તુ શુના વાહસ્તુ પઞ્ચભિઃ

।
ઇન્દ્રાય ચ મરુદ્ભ્યશ્ચ પર્જન્યાય ભગાય ચ ॥
યથાલિઙ્ગં તુ વિહરેલ્લાઙ્ગલં તુ કૃષીવલઃ

પૂષ્ણે ધાન્યાય સીતાયૈ શુનાસીરમથોત્તરમ્ ॥ ।
ગન્ધમાલ્યોપહારૈશ્ચ યજેદેતાશ્ચ દેવતાઃ

પ્રવાપણે પ્રલપને ખલસીતોપહારયોઃ ॥
અમોઘં કર્મ ભવતિ વર્ધતે સર્વદા કૃષિઃ

।
ક્ષેત્રસ્ય પત્યે તત્ક્ષેત્રં સૂર્યદૃગ્વિન્દતે ભુવમ્ ॥
આખૂત્કરેષુ ચરણૌ યજેદેતેન મૂષિકામ્

ચિત્રા ઇન્દ્રેતિ ચ સ્તૂયાન્નાસ્ય વૃષ્ટિભયં ભવેત્ ॥।
વિજ્યેતિષ્યેતિ જ્વલયેદ્યત્રેચ્છેજ્જાતવેદસમ્

સમુદ્રાદિતિ સૂક્તેન કામાનાપ્નોતિ પાવકાત્॥
વિશ્વાનિ ચ ઇતિ દ્વાભ્યામૃગ્ભ્યાં યો વહ્નિમર્ચતિ॥

સ તરત્યાપદઃ સર્વાઃ યશઃ પ્રાપ્નોતિ ચાક્ષયમ્ ॥
અગ્ને ત્વમિતિ ચ સ્તુત્વા ધનમાપ્નોતિ વાઞ્છિતમ્

ઉરોષ્ટ ઇતિ(૫.૩૮.૧) સૂક્તેન વિત્તમાપ્નોત્યસંશયમ્ ॥
પ્રજાકામો જપેન્નિત્યં વરુણાદેવસન્નયા

સ્વસ્ત્યાત્રેયં જપેત્પ્રાતઃ સદા સ્વસ્ત્યયનં જપેત્ ॥
સ્વસ્તિપન્થામિતિ પ્રોદ્ય સ્વસ્તિમાન્વ્રજતેઽધ્વનિ

વિજહીષુર્વનસ્યાન્તે શત્રૂણાં બાધનં ભવેત્ ॥
સ્ત્રિયો ગર્ભપ્રમૂઢાયા ગર્ભમોક્ષણમુત્તમમ્

અવચ્છાદિતિ સૂક્તેન વૃષ્ટિકામઃ પ્રયોજયેત્॥
નિરાહારઃ ક્લિન્નવાસા ન ચિરેણ પ્રવર્ષતિ

શ્રિયઃ પઞ્ચદશર્ચં તુ જપઞ્જુહુયાદ્ ઘૃતેન વા॥
ઉપૈતુ માં દેવસખ ઇતિ સર્વૌષધીજલૈઃ

સદા સ્નાતઃ શ્રિયં દીપ્તાં કુલે પ્રાપ્નોત્યસંશયમ્ ॥
મનસઃ કામ ઇત્યેતાં પશુકામો નરો જપેત્

કર્દમેનેતિ ચ સ્નાયાત્પ્રજાકામઃ શુચિ વ્રતઃ॥
અશ્વપૂર્વામિતિ સ્નાયાદ્રાજ્યકામસ્તુ માનવઃ

રોહિતે ચર્મણિ સ્નાયાદ્બ્રાહ્મણસ્તુ યથાવિધિ ॥
રાજા ચર્મણિ વૈયાઘ્રે છાગે વૈશ્યસ્તથૈવ ચ

દશસાહસ્રિકો હોમઃ પ્રત્યેકં પરિકીર્તિતઃ ॥
અપ્સુ વા જુહુયાદ્રામ પદ્માન્યયુતશોઽગ્નિષુ

ઇષ્ટાન ઇત્યૃચા વહ્નિં સ્તુવઞ્શત્રૂન્વિનાશયેત્॥
આચાર ઇતિ સૂક્તેન ગોષ્ઠે ગાં લોકમાતરમ્

ઉપતિષ્ઠેદ્વ્રજેચ્ચૈવ ય ઇચ્છેદ્ગાઃ સદાક્ષયાઃ॥
વાક્સિદ્ધિં તુ સ્તુવઞ્શક્રં મહદ્ધનમવાપ્નુયાત્

ઉપૈતેતિ મૃતી રાજ્ઞો દુન્દુભીનભિમન્ત્રયેત્ ॥
તેજો બલં ચ પ્રાપ્નોતિ શત્રૂંશ્ચૈવ નિયચ્છતિ

તૃણપાણિર્જપેત્સૂક્તં રક્ષોઘ્નં દસ્યુભિર્વૃતઃ ॥
યે કે ચ મેત્યૃચં જપ્ત્વા દીર્ઘમાયુરવાપ્નુયાત્

યસ્ય નષ્ટં ભવેદ્દ્રવ્ય સમ્પૂજ્ય સ જપેન્નિશિ ॥
સૌમારૌદ્રં જપન્સૂક્તં સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

જીમૂતસૂક્તેન તથા સેનાઙ્ગાનભિમન્ત્રયેત્ ॥
યથાલિઙ્ગં તતો રાજા વિનિહન્તિ રણે રિપૂન્

અગ્નિં નરેતિ સૂક્તેન સ્તુવન્નગ્નિં સુખી ભવેત્ ॥
પ્રાણપેતિ ત્રિભિઃ સૂક્તૈર્ધનમાપ્નોતિ ચાક્ષયમ્

અભીતયઃ પ્રગાથેન સ્તુત્વા શક્રં ધની ભવેત્ ॥
શંવતીઃ શન્ન ઇન્દ્રાગ્ની જપેદ્વ્યાધિવિનાશનમ્

સમુદ્રજ્યેષ્ઠેતિ જપેત્સૂક્તમેતજ્જયાવહમ્ ।
વાસ્તોષ્પતે પ્રતીત્યેતત્સૂક્તં વાતોષ્પતેર્જપેત્

અનીવહેતિ સૂક્તેન ભૂતાન્નિઃસ્વાપયેન્નિશિ ॥
સમ્બાધે વિષમે દુર્ગે બન્ધે વા નિગડૈઃ ક્વચિત્

પલાયિત્વા ગૃહીતો વા સૂક્તમેતત્તથા જપેત્ ॥
ત્રિરાત્રં નિયતોપોષ્ય શ્રપયેત્પાયસં ચરુમ્

તેનાયુતશતં પૂર્ણં જુહુયાત્ત્ર્યમ્બકેત્યૃચા ॥
સમુદ્દિશ્ય મહાદેવં જીવેદબ્દશતં સુખી

તચ્ચક્ષુરિત્યૃચા સ્નાત ઉપતિષ્ઠેદ્દિવાકરમ્ ॥
ઉદ્યન્તં મધ્યમં ચૈવ દીર્ઘમાયુર્જિજીવિષુઃ

વ્યુષા ઇત્યુપતિષ્ઠેત યઃ પ્રાતઃ પ્રયતઃ શુચિઃ ॥
પ્રાપ્નુયાત્સહિરણ્યાદિ નાનારૂપધરં બહુ

ધ્રુવં સન્ધ્યાસુ ક્ષિતિષુ જપન્બદ્ધઃ પ્રમુચ્યતે ॥
ઇદમાપઃ પ્રવહત યત્કિંચિદ્દુરિતં પુનઃ

અપઃ પ્રવિશ્ય તુ જપન્સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ॥
સૂક્તાભ્યાં પર એતાભ્યાં હુતાભ્યાં ભૂતિમાપ્નુયાત્

સૂક્તાભ્યાં તિસ્ર એતાભ્યામાસ્યદલ્પોદકસ્થિતઃ ॥
ઉપતિષ્ઠન્રવિં દેવં પઞ્ચરાત્રે ગતે નરઃ

અનશ્નન્ભાર્ગવશ્રેષ્ઠ મહદ્ધર્ષમવાપ્નુયાત્ ॥
ઇન્દ્રાસોમેતિ સૂક્તં તુ કથિતં શત્રુનાશનમ્

યસ્ય લુપ્યેદ્વ્રતં મોહાદ્વાત્યૈર્વા સંસૃજેત્સહ ॥
ઉપોષ્યાજ્યસ્ય જુહુયાત્ત્વમગ્ને વ્રતપા ઇતિ

આદિત્યદૃક્પ્રમાદ્રૌજં જપ્ત્વા વાદી જયી ભવેત્ ॥
સમગ્નિરગ્નિભિશ્ચેતિ પ્રપદ્યેદ્વાયુભાસ્કરૌ

અગ્નિં પ્રથમતઃ સ્તુત્વા મહત્કષ્ટાત્પ્રમુચ્યતે ॥
ન હીતિ ચ ચતુષ્કેણ મુચ્યતે મહતો ભયાત્

ઋચં જપ્ત્વા ય ઇત્યેતત્સર્વાન્કામાનવાપ્નુયાત્ ॥
પ્રાગ્ભોજનમિદં બ્રહ્મ માનવાનાં મહર્ષિણામ્

પૂર્વાહ્ણે જપતો નિત્યં ત્વર્થસિદ્ધિઃ પરા ભવેત્ ॥
અગ્નિનેત્યાશ્વિનં સૂક્તં મૃજાકરમુદાહૃતમ્

સમિધેતિ જુહોત્યગ્નૌ પ્રાપ્નુયાત્કીર્તિમુત્તમામ્ ॥
દ્વિચત્વારિંશકં ચૈન્દ્રં જપ્ત્વા નાશયતે રિપૂન્

નાશં મહીતિ જપ્ત્વા ચ પ્રાપ્નોત્યારોગ્યમેવ ચ ॥
દુઃસ્વપ્નઘ્નાઃ પરા જપ્યા નરઃ પાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

શન્નો ભવેતિ દ્વાભ્યાં તુ ભુક્ત્વાન્નં પ્રયતઃ શુચિઃ ॥।
હૃદયં પાણિના સ્પૃષ્ટ્વા વ્યાધિભિર્નાભિભૂયતે

અહોરાત્રોષિતઃ સ્નાત્વા શક્રં સમ્પૂજ્ય માનવઃ ॥
ઇત ઇત્યાજ્યમુત્પૂય જુહુયાદિન્દ્રમચર્યેત્

ઘૃતં તિલં વા ધર્મજ્ઞ ભયેભ્યો વિપ્રમુચ્યતે ॥
તત્ત્વામન્દમિતિ સ્નાતો હુત્વા શત્રૂન્પ્રમાપયેત્

તાન્વિદ્યાદિત્યદૈવત્યં જપ્ત્વા મુચ્યેત બન્ધનાત્ ॥
યદ્દ્યાવ ઇતિ જપ્ત્વા ચ સર્વાન્કામાન્સમશ્નુતે

પવિત્રાણાં પવિત્રં તુ પાવમાનઋચઃ સ્મૃતાઃ ॥
વૈખાનસઋચસ્ત્રિંશત્પવિત્રાઃ પરમાઃ સ્મૃતાઃ

ઋચાં દ્વિષષ્ટિઃ પ્રોક્તં ચોપવસેદૃષિસત્તમૈઃ ॥
સર્વકલ્મષનાશાય પાવનાય શિવાય ચ

સ્વાદિષ્ટયેતિ સૂક્તાનાં સપ્તષષ્ટિરુદાહતાઃ ॥
દશોત્તરા ઋચશ્ચૈતાઃ પાવમાન્યઃ શતાનિ ષટ્ ૧૧૧ ॥
એતજ્જુહ્વઞ્જપંશ્ચૈવ ઘોરં મૃત્યુભયં જયેત્ ॥
આધ્યાત્મિકં પવિત્રં ચ સૂક્તં જપ્ત્વાલ્પતઃ ક્વચિત્

ગતિમિષ્ટામવાપ્નોતિ વિન્દતે મહતીં શ્રિયમ્ ॥
આપોહિષ્ઠેતિ મહતઃ પ્રયુઞ્જીતોદકસ્થિતઃ

સર્વપાપવિનિર્મુક્તસ્ત્વશેષફલમશ્નુતે ॥
ઉપતિષ્ઠેત રાજાનં યમસૂક્તેન વૈ દ્વિજ ॥

ચતુર્દશ્યા તુ કુર્વીત સ્થાલીપાકં યથાવિધિ ॥
પરેયિવાંસમિત્યેતત્સૂક્તમત્ર પ્રયોજયેત્

પુરાયુષઃ પ્રમીયેત ન સ જાતુ કથઞ્ચન ॥
મૃત્યુમેવ પ્રપદ્યેત પરં મૃત્યોરિવ દ્વિજ

વૈશાખ્યાં પૌર્ણમાસ્યાં તુ નક્તભોજી સદા નરઃ ॥
પુરાયુષઃ પ્રમીયેત ન સ જાતુ કથઞ્ચન

ફલાહારો જયેન્મૃત્યું ત્રિભિર્વર્ષૈઃ સદા નરઃ ॥
દશાક્ષરં તુ શાન્ત્યર્થં ભદ્રં ન ઇતિ સંસ્મરન્

ફલાહારો ભવેન્માસં માસાન્માસં પયઃ પિબેત્ ॥
વાયુભક્ષ્યો ભવેન્માસં જપન્નેતત્સહસ્રશઃ

અન્તર્ધાનમવાપ્નોતિ સિદ્ધાન્પશ્યતિ ચારણાન્ ॥
પ્રદેવતેતિ નિયતો જપેત મરુધન્વસુ

પ્રાણાન્તિકે ભયે પ્રાપ્તે ક્ષિપ્રમાયુસ્તુ વિન્દતિ ॥
વૈભીતકાંસ્તુ ત્રીનક્ષાન્ગન્ધૈઃ સમધિવાસયેત્

પુષ્પૈરવકિરેચ્ચૈવ સ્થાપયિત્વા વિહાયસિ ॥
સંહૃત્ય પાદૌ તૌ તત્ર તિષ્ઠેદ્દક્ષસ્તુતિં જપેત્

પ્રાવે માસેત્યૃચામેકાં જપેચ્ચ મનસા નિશિ ॥
વ્યુષ્ટાયામુદિતે સૂર્યે દ્યૂતે જયમવાપ્નુયાત્

અબ્રધ્નમુષસાનક્તેત્યેતત્સ્વસ્ત્યયનં જપેત્ ॥
નમો મિત્રસ્ય વરુણસ્ય ચક્ષુષેતિ ચ નિત્યશઃ

તથાજ્યં જુહુયાન્નિત્યં ભીતિભ્યો વિપ્રમુચ્યતે ॥
દેવસ્યરીતિ નિત્યં તુ જપેદ્દેવં સમશ્નુતે

મા પ્રગામીતિ મૂઢસ્તુ પન્થાનં પથિ વિન્દતિ ॥
ક્ષીણાયુરિતિ મન્યેત યં કચિત્સુહૃદં પ્રિયમ્

યત્તેયમિતિ તુ સ્નાતસ્તસ્ય મૂર્ધાનમાલભેત્ ॥
સહસ્રકૃત્વા પઞ્ચાહં તેનાયુર્વિન્દતે પુનઃ

સ્રુક્સ્રુવે દશમેનૈવ ઇધ્મમૌદુમ્બરં ભવેત્ ॥
ઇદમિધ્મેતિ જુહુયાદ્ ઘૃતં પ્રાજ્ઞઃ સહસ્રશઃ

પશુકામો ગવાં ગોષ્ઠે અન્નકામશ્ચતુષ્પથે ॥
પારાવતઃ સ્વસ્ત્યયનં સ્નાતકસ્ય વિધીયતે

બૃહસ્પતે પ્રથમમિતિ જ્ઞાનકામસ્ય ભાર્ગવ ॥
વયઃ સુપર્ણમિત્યેતાં જપન્વૈ વિન્દતે શ્રિયમ્

યસ્તે મન્યો ઇતિ સદા મયત્નઘ્નં વિધીયતે ॥
હવિષ્મતીયમભ્યસ્ય સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

યા ઓષધીઃ સ્વસ્ત્યયનં સર્વપાપવિનાશનમ્ ॥ ।
તસ્ય માયા વિનશ્યેત કાયાગ્નિર્વર્ધતે તથા

બૃહસ્પતિઃ પ્રતીત્યેતદ્ વૃષ્ટિકામઃ પ્રયોજયેત્ ॥
સર્વત્ર તુ પરા શક્તિર્જ્ઞેયા પ્રતિરથા તથા ॥

ભૂતાંશં કાશ્યપં નિત્યં પ્રજાકામસ્ય કીર્તિતમ્ ॥
અહં રુદ્રેભિરિત્યેતદ્વાગ્ગ્મી ભવતિ માનવઃ

ન યોનૌ જાયતે વિદ્વાંઞ્જપન્નત્રીતિ રાત્રિષુ ॥
રાત્રિસૂક્તં જપન્રાત્રૌ રાત્રિક્ષેમી ભવેન્નરઃ

યા કલ્પયતીતિ જપેન્નિત્યં કૃત્વા વિનાશનમ્ ॥
આયુષ્યં ચૈવ વર્ચસ્યં સૂક્તં દાક્ષાયણં મહત્

ઉત દેવા ઇતિ જપેદામયઘ્નં ધૃતવ્રતઃ ॥
અગ્ને અગ્નાવ ઇત્યેદ્ધનકામઃ પ્રયોજયેત્

વૈભીતકેઽબ્દં હુત્વાગ્નિં દ્વિષદ્દ્વેષં તતો જપેત્ ॥
દ્વિષન્તુ ધન્વિનં હુત્વા દ્વિષતો વિન્દતે ધનમ્

અયમગ્ને જનિતેતિ જપેદગ્નિં ભયે સતિ ॥
દ્વિમાર્જન્નિતિ પાઠં તુ જપન્નુત્થાપયેદ્દ્વિજઃ

પ્રાતશ્ચ પાઠયેદેનં સંસદિ બ્રહ્મચારિણામ્ ॥
ઇમામિતિ ચ સૂક્તેન શતકૃત્વોઽભિમન્ત્રિતમ્

ઘૃતેન પીત્વા તં પ્રાતઃ સપત્નીભિર્વિમુચ્યતે ॥
અરણ્યાનીત્યરણ્યેષુ જપેત્તદ્ભયનાશનમ્

શ્રદ્ધાસૂક્તં જપેન્નિત્યં શ્રદ્ધાકામવિવર્ધનમ્ ॥
બ્રાહ્મી યદ્યસ્ય સૂક્તે દ્વે જપેત નિયતઃ સદા

શંખપુષ્પીં તુ પયસા બ્રાહ્મીપુષ્પાણિ સર્પિષા ॥
શતાવરી તુ પયસા વચામદ્ભિર્ઘૃતેન વા

સૂક્તાભ્યાં હ્યનુમન્ત્રાભ્યાં ચૈકૈકં તુ ત્ર્યહં પિબેત્ ॥
શ્રદ્ધાં મેધાં સ્મૃતિં પુષ્ટિં વર્ણં લક્ષ્મીં ચ વિન્દતિ

શાસન્નર્થાઞ્જપન્નિત્યં સંગ્રામે વિજિગીષતઃ ॥
ગૃહીતદક્ષિણાદર્ભાન્ગૃહીત્વા સંસ્પૃશેજ્જપેત્

મુઞ્ચામિ ત્વા હવિષેતિ યક્ષ્માણમપકર્ષતિ ॥
બ્રહ્મણાગ્નિઃ સંવિદાનં ગર્ભમૃત્યુવિનાશનમ્

અપેહીતિ જપેત્સૂક્તં શુચિર્દુઃસ્વપ્નનાશનમ્ ॥
દેવાઃ કપોત ઇતિ તુ કપોતસ્યોપવેશને

કૌશિકસ્ય જપેત્સૂક્તં ઘૃતેન જુહુયાત્તથા ॥
સપત્નઘ્નં પ્રયુઞ્જીત ઋષભં જપહોમયોઃ

યેનેદમિતિ જપ્ત્વા વૈ સમાધિં વિન્દતે પરામ્ ॥
મયોભૂર્વાત ઇતિ તુ ગવાં સ્વસ્ત્યયનં પરમ્

યવાનાં ચ ઘૃતાક્તાનાં ગોમયાગ્નૌ સમાહિતઃ ॥
જુહુયાદ્ગોષ્ઠ મધ્યે તુ દધિમધ્વાજ્યસંસ્કૃતમ્

પતન્તમિતિ નિત્યં તુ જપેત વિજને વને ॥
શામ્બરીમિન્દ્રજાલાં વા માલામેતેન ધારયેત્

અદૃશ્યાનાં ચ સત્ત્વાનાં માયામેતેન બાધતે ॥
ન પ્રતિષ્ઠેતિ સ્વસ્ત્યયનં નારીગર્ભવિવર્ધનમ્

વિષ્ણુર્ણ્યાનમિતીમં ચ તથૈવાપરમુચ્યતે ॥
મહિત્યૃણાં મવોસ્વિતિ પરિસ્વસ્ત્યયનં જપેત્ ॥ ૧૫૩ ।
પ્રાપયેદ્વિદ્વિષદ્વેષં જપેચ્ચ રિપુનાશનમ્ ॥
આયઙ્ગૌઃ સપ્તરાજ્ઞસ્તુ સર્પાનેતૈઃ પ્રસાધયેત્ ॥

સંસમિદ્યુવસેચ્ચૈતત્સૌભ્રાતૃકરણં મહત ॥
તચ્છંયોરાવૃણીમહે જપેત્સ્વસ્ત્યયનં સદા

પિતૄણાં સંહિતાં વિદ્યાત્પિતૄન્પ્રીણાતિ વૈ તથા ॥
વાસ્તોષ્પતેન મન્ત્રેણ યજેત ગૃહદેવતામ્

તલ્લિઙ્ગૈર્દેવતામન્ત્રૈર્દેવારાધનમુચ્યતે ॥
જપસ્યેષ વિધિઃ પ્રોક્તો હુતે યજ્ઞે વિશેષતઃ ॥

હોમાન્તે દક્ષિણા દેયા યથાશક્ત્યા ચ ભાર્ગવ ॥
હુતેન શમ્યતે પાપં હુતમન્નેન શમ્યતે

અન્નં હિરણ્યદાનેન અમોઘા બ્રાહ્મણાશિષઃ॥
સિદ્ધાર્થકા યવા ધાન્યં પયો દધિ ઘૃતં તથા

ક્ષીરવૃક્ષાસ્તથેધ્માશ્ચ સર્વકામપ્રદાઃ સ્મૃતાઃ ॥
સમિધઃ કણ્ટકિન્યશ્ચ રાજિકા રુધિરં વિષમ્ ॥

તૈલં ચ ભૃગુશાર્દૂલ વિજ્ઞેયમભિચારકમ્ ॥
સક્તવઃ ફલમૂલાનિ શાકાનિ વિવિધાનિ ચ

પયો દધિ સુવર્ણં ચ ભૈક્ષ્યં નાશનમુચ્યતે ॥
હવિઃસ્નાનં ચ કર્તવ્યં સર્વત્ર ભૃગુસત્તમ

ઋચાં વિધાનં કથિતં તવૈતત્સમાસતઃ કર્મકરં દ્વિજાનામ્ ॥
તતો વિધાનં યજુષાં નિબોધ સમાસતો ધર્મભૃતાં વરિષ્ઠ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે દ્વિતીયખણ્ડે મા૦ સં૦ ઋગ્વિધાનં નામ ચતુર્વિંશત્યુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ

2.125
પુષ્કર ઉવાચ ॥
ૐકારપૂર્વિકા નામ મહાવ્યાહતયઃ સ્મૃતાઃ ॥
સર્વકલ્મષનાશિન્યઃ સર્વકર્મપ્રદાસ્તથા

આજ્યાહુતિસહસ્રેણ દેવમારાધયેદ્દ્વિજ॥
મનસઃ કાંક્ષિતં રામ મનસેપ્તિતકામદમ્

શાન્તિકામો યવૈઃ કુર્યાત્તિલૈઃ પાપાપનુત્તયે ॥
ધાન્યૈઃ સિદ્ધાર્થકૈશ્ચૈવ સર્વકામકરં તથા

ઔદુમ્બરીભિરિધ્માભિઃ પશુકામસ્ય શસ્યતે ॥
દશ ચૈવાન્નકામસ્ય પયસા શાન્તિમિચ્છતઃ

અપામાર્ગસમિદ્ભિશ્ચ કામયન્કનકં બહુ ॥
કન્યાકામો ઘૃતાક્તાનિ યુગ્મશો ગ્રથિતાનિ ચ

જાતીપુષ્પાણિ જુહુયાદ્વામાર્થી તિલતણ્ડુલમ્ ॥
વશીકર્મણિ શાખોટવાશાપામાર્ગમેવ ચ

વસાસૃઙ્મિશ્રસમિધો વ્યાધિઘાતસ્ય ભાર્ગવ ॥
ક્રુદ્ધસ્તુ જુહુયાત્સમ્યક્ શત્રૂણાં વધકામ્યયા

સર્વવ્રીહિમયીં કૃત્વા રાજ્ઞઃ પ્રતિકૃતિં દ્વિજઃ ॥
સહસ્રશસ્તુ જુહુયાત્પ્રજાવશગતો ભવેત્

વસ્ત્રકામસ્ય પુષ્પાણિ દૂર્વા વ્યાધિવિનાશની ॥
બ્રહ્મવર્ચસકામસ્ય વામાગ્રં ચ વિધીયતે

પ્રત્યઙ્ગિરેપ્સુર્જુહુયાત્તુષકણ્ટકભસ્મભિઃ ॥
વિદ્વેષણે ચ પક્ષાણિ કાકકૌશિકયોસ્તથા

કાપિલં તુ ઘૃતં હુત્વા તથા ચન્દ્રગ્રહે દ્વિજ ॥
વચાચૂર્ણેન સંપીતાંસ્તાનાનીય ચ તાં વચામ્

સહસ્રમન્ત્રિતાં ભુક્ત્વા મેધાવી જાયતે નરઃ ॥
સૂર્યોદયેઽર્કાભિમુખં પુત્રકામો જપેન્નરઃ

એકાદશ્યાં ગુગ્ગુલં લૌહં બૈલ્વં ખાદિરમેવ વા ॥
દ્વિષન્તન્ત્વાં બધાનીતિ નિખનેદ્રિપુવેશ્મનિ

ઉચ્ચાટનમિદં કર્મ શત્રૂણાં કથિતં તવ ॥
શક્રં ધ્રુવં ભૂપતયે મહાવ્યાહૃતિભિર્ભવેત્

સૂર્યસ્ત્વેતિ તથા મન્ત્રં જ્ઞેયા પ્રત્યઙ્ગિરા પરા ॥
એતેનૌદુમ્બરૈરિધ્મૈર્દેવં વર્ષાપયેદ્ધ્રુવમ્

અહોરાત્રં જલે જપ્ત્વા ચક્ષુષ્માનિત્યયં દ્વિજ ॥
પ્રણષ્ટચક્ષુર્ધર્મજ્ઞ યોગમાપ્નોતિ ચક્ષુષઃ

ઉપપ્રયન્તમિત્યેતદ્ધુત્વા વિપ્રો મહાનસે ॥
અનુવાકં મહાભાગ નિત્યસન્નેન યુજ્યતે

તનૂપાગ્નેઽસિ ઇતિ ચ દૂર્વા હુત્વા રુજાન્વિતઃ ॥
વ્યાધિમોક્ષમવાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

ઇહૈવ તેભ્યઃ પતિતં ગૃહીત્વા ગોમયં દ્વિજ ॥
ઘૃતાજ્યમધુસંયુક્તં હુત્વા ધેનું તુ તાં લભેત્

એષ તે રુદ્રભાગેતિ હુત્વા રામ ગવેધુકામ્ ॥
અર્ધર્ચેન તથાપ્નોતિ ધનં નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ

અર્ધર્ચેન દ્વિતીયેન ક્ષેત્રમધ્યે બલિં હરેત્ ॥
મૂષિકાશલભોત્પાતે સુરામાંસાસવાદિભિઃ

ભેષજમિતિ મન્ત્રેણ દધ્યાજ્યમધુહોમકઃ ॥
ચતુષ્પદાનાં સર્વેષામુપસર્ગં વિનાશયેત્

ત્ર્યમ્બકં યજામહેતિ હોમઃ સર્વાર્થસાધકઃ ॥
કન્યાનામ ગૃહીત્વા ચ કન્યાલાભકરઃ પરઃ

ભયેષુ ચ જપેન્નિત્યં ભયેભ્યો વિપ્રમુચ્યતે ॥
ધત્તૂરપુષ્પં સઘૃતં તથા હુત્વા ચતુષ્પથે

।
શૂન્યે શિવાલયે વાપિ શિવાત્કામાનવાપ્નુયાત્ ॥
હુત્વા ચ ગુગ્ગુલં રામ સ્વયં પશ્યતિ શઙ્કરમ્

અકૃત્યા ઇતિ ચૈવાષ્ટૌ ઋચો હુત્વા ઘૃતાદિભિઃ ॥
અન્વહં ત્વાપદાં નાશં સ્વકુલે કુરુતે ધુવમ્

ભવત્યુત્તરવાદી ચ જપ્ત્વા ચ વિદસીત્યૃચમ્ ॥
અગ્નેસ્તનોરિતિ તથા હુત્વા ચ તિલ તણ્ડુલૈઃ

સહસ્રશસ્તુ ધર્મજ્ઞ ભવેત્સર્વાતિથિર્નરઃ ॥
યુઞ્જતે મન ઇત્યેતદનુવાકં તુ વૈષ્ણવમ્

સાયં પ્રાતઃ સમાસીત દીર્ઘમાયુરવાપ્નુયાત્ ॥
દિવો વા વિષ્ણ ઇત્યસ્ય કર્મ વ્યાહૃતિવદ્ભવેત્

વિષ્ણોરરાટમિત્યેતત્સર્વબાધાવિનાશનમ્ ॥
રક્ષોઘ્નં ચ યશસ્યં ચ તથૈવ વિવર પ્રદમ્

અયન્નો યજ્ઞ ઇત્યેતત્સંગ્રામે વિજયપ્રદમ્ ॥
ઇદમાપઃ પ્રવહત સ્નાને પાપાપનોદનમ્

દૈવાંશ ઇતિ દૈવેતદભિચારેષુ યોજયેત્ ॥
વ્યાધિઘાતઃ સમિદ્ભિસ્તુ રાજિકાસૃગ્વિષૈસ્તથા

યક્ષ્માહીતિ તથા હુત્વા બહિર્નિર્ગમ્ય માનવઃ॥
ઉપશ્રુતિં તુ ગૃહ્ણીયાત્સા તસ્યાવિતથા ભવેત્

અગ્ને પવસ્વેતિ હુતં બ્રહ્મવર્ચસકારકમ્ ॥
ઉદુત્યં ચિત્રમિત્યસ્ય કર્મ વ્યાહતિવદ્ભવેત્

યસ્માન્નરાદભ્યધિકો નરો ભવિતુમિચ્છતિ ॥
સ્વસ્તિ નેન્દ્રેતિ તુ જપેત્તસ્ય નામાન્તસંયુતમ્

ભવત્યભ્યધિકસ્તસ્માદ્વિદ્યયા યશસા શ્રિયા ॥
તથા હોમાદનેનૈવ દાસલાભમવાપ્નુયાત્

વિશ્વકર્મ હવિષ્યં ચ સૂચીં લૌહીં દશાઙ્ગુલીમ્ ॥
કન્યાગ્રે નિખનેદ્દ્વારિ તતસ્સાસ્મૈ પ્રદીયતે

દેવસ્યેતિ તરીતેન હુતેનૈવાન્નવાન્ભવેત્ ॥
વાજસ્યસતિ ચૈતેન હુત્વાજ્યં સપ્તભિર્દ્વિજઃ

યદેવ જુહુયાત્પશ્ચાત્તદેવાક્ષયમાપ્નુયાત્ ॥
અગ્ને અચ્છેતિ જુહુયાદ્ધનકામો દ્વિજોત્તમઃ ॥

તિલૈર્યવૈશ્ચ ધર્મજ્ઞસ્તથાપામાર્ગતણ્ડુલૈઃ ॥
સહસ્રમન્ત્રિતાં કૃત્વા તથા ગોરોચનાં દ્વિજઃ

તિલકં ચ તથા કૃત્વા જનસ્ય પ્રિયતાં વ્રજેત્ ॥
પૌર્ણમાસ્યાં તથા હુત્વા મેઘં રાજાનમિત્યપિ

ઉપસ્થાનં તથા કૃત્વા દત્ત્વા ચાન્નં દ્વિજન્મને ॥
સોમયાજી ભવેદ્રામ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

એષ તે નિરૃતેત્યાભિરભિચારકકર્મણા ॥
ગૃહાન્નૈરૃત્યકે ભાગે હુત્વા સ્નાત્વા નદીજલે

કાપિલાદ્ગોમયાન્નિત્યં પઞ્ચગવ્યાભિષેચિતમ્ ॥
કૃત્વા રુદ્રાંસ્તથા જપ્ત્વા મૈત્ર્યમાપ્નોતિ ગુહ્યકૈઃ

રુદ્રાણાં ચ તથા જપ્યં સર્વાઘવિનિષૂદનમ્ ॥
સર્વકર્મકરં હોમં તથા સર્વત્ર શાન્તિદમ્

અજાવિકાનામશ્વાનાં કુઞ્જરાણાં તથા ગવામ્ ॥
મનુષ્યાણાં નરેન્દ્રાણાં બાલાનાં યોષિતામપિ

ગ્રામાણાં નગરાણાં ચ દેશાનામપિ ભાર્ગવ ॥
અનિદ્રુતાનાં ધર્મજ્ઞ વ્યાધિતાનાં તથૈવ ચ

મરણે સમનુપ્રાપ્તે રિપુજે ચ તથા ભયે ॥
રુદ્રહોમઃ પરા શાન્તિઃ પાયસેન ઘૃતેન ચ

કૂષ્માણ્ડૈર્ઘૃતહોમેન સર્વાન્પાપાનપોહતિ ॥
સક્તુયાવકભૈક્ષ્યાશી નક્તં મનુજસત્તમ

બહિઃ સ્નાનરતો માસાન્મુચ્યતે બ્રહ્મહત્યયા ॥
મધુવાતેતિ મન્ત્રેણ હુત્વૈવાજ્યમતન્દ્રિતઃ

સહસ્રશસ્તુ ધર્મજ્ઞ દીર્ઘમાપ્નોતિ જીવિતમ્ ॥
હુત્વા દધ્ના તથા પુત્રાન્પ્રાપ્નોતિ મનસેપ્સિતાન્

ગુગ્ગુલોઃ કણિકાભિસ્તુ સૌભાગ્યં વિન્દતે ધ્રુવમ્ ॥
કૃત્વાષ્ટપત્રં કમલં તન્મધ્યે શશિનં લિખેત્

લવણેન તતસ્તસ્ય પૂજાં કૃત્વા યથાવિધિ ॥
સૌભાગ્યં મહદાપ્નોતિ મધુવાતેતિ વૈ જપન્

જપ્ત્વા પુષ્પવતીત્યેવં મન્ત્રં રામ સહસ્રશઃ ॥
દેવતાયૈ નિવેદ્યૈવ કુસુમાનિ શિવં ભવેત્

જીમૂતસ્યૈવ ભવતિ મન્ત્રં જયકરં દ્વિજ ॥
પયસ્વતીતિ પયસા તથા હુત્વા સહસ્રશઃ

બ્રહ્મવર્ચસમાપ્નોતિ દધ્ના વા ભૃગુનન્દન ॥
દધિક્રાવ્ણેતિ હુત્વા તુ પુત્રાન્પ્રાપ્નોત્યસંશયમ્

તથા ઘૃતવતીત્યેતદાયુષ્યં સ્યાદ્ ઘૃતેન તુ ॥
બોધશ્ચ મેતિ કથિતં તથા સ્વસ્ત્યયનં પરમ્

સ્વસ્તિ ન ઇન્દ્રેત્યેતં ચ સર્વબાધાવિનાશનમ્ ॥
ઇહ ગાવઃ પ્રજાયધ્વમિતિ પુષ્ટિવિવર્ધનમ્

સ્રુવેણ દેવસ્ય ત્વેતિ હુત્વાપામાર્ગતણ્ડુલમ્ ॥
મુચ્યતે વિકૃતાચ્છીઘ્રમભિચારાન્ન સંશયઃ

બહિત્વદન્યદિત્યેતત્કર્મ વ્યાહૃતિવદ્ભવેત્ ॥
ભદ્રયન્તે પલાશસ્ય સમિદ્ભિઃ કનકં લભેત્

હંસઃ શુચિષદિત્યેતજ્જપંસ્તોયેઽઘનાશનમ્ ॥
ચત્વારિ શૃઙ્ગેત્યેતચ્ચ સર્વપાપહરં જલે

દેવ યજ્ઞેતિ જપ્ત્વા તુ બ્રહ્મલોકે મહીયતે ॥
જપ્ત્વા પિતૃભ્ય ઇત્યેતત્તૃપ્તિં પ્રાપ્નુયાન્નરઃ

વસન્તેતિ ચ હુત્વાજ્યમાદિત્યાદ્ધનમાપ્નુયાત્ ॥
શિવો ભવસ્વાગ્ન્યુત્પાતે વ્રીહિભિર્જુહુયાન્નરઃ

યામ્યેન ઇતિ ચૈતચ્ચ તસ્કરેભ્યો ભયાવહમ્ ॥
દંષ્ટ્રાભ્યામિતિ ચૈતચ્ચ વ્રીહિભિર્જુહુયાન્નરઃ

યો અસ્મભ્યમરાતીયાન્હુત્વા કૃષ્ણતિલૈર્નરઃ ॥
સહસ્રશોઽભિચારાત્તુ મુચ્યતે વિકૃતિં દ્વિજઃ

અન્નેનાન્નપતેત્વેતદ્ધુત્વા ચાન્નમવાપ્નુયાત્ ॥
સુપર્ણોઽસીતિ દૈત્યસ્ય કર્મ વ્યાહૃતિવદ્ભવેત્

મનઃ સ્વતીતિ જપ્ત્વા ચ બન્ધનાન્મોક્ષમાપ્નુયાત્ ॥
રોપયેત વચાં રાજા ચન્દ્રે ગ્રસ્તે જલાશયે

યા ઓષધય ઇત્યેતજ્જપંસ્તામુદ્ધરેત્પુનઃ ॥
તિરાત્રોપોષિતઃ કૂર્ચાં કૃત્વા તાં તામ્રભાજને

તેનૈવ મન્ત્રિતાં ચન્દ્રં દૃષ્ટ્વા માસં સદા જપેત્ ॥
સકાપિલઘૃતક્ષીરે પીત્વા શ્રુતિધરો ભવેત્ ॥

એતમેવૌષધીપાને સદા મન્ત્રં જપેદ્દ્વિજ ॥
સિદ્ધા ભવન્ત્યોષધયો મન્ત્રેણાનેન મન્ત્રિતાઃ

દ્રુપદા નામ સા દેવી યજુર્વેદે પ્રતિષ્ઠિતા ॥
અન્તર્જલે ત્રિરાવૃત્ય મુચ્યતે સર્વકિલ્બિષૈઃ

ઇહ ગાવઃ પ્રજાયધ્વં મન્ત્રોઽયં પુષ્ટિવર્ધનઃ ॥
હુતસ્તુ સર્પિષા દધ્ના પયસા પાયસેન વા

શતં વ ઇતિ ચૈતેન હુત્વા પર્ણફલાનિ વૈ ॥
આરોગ્યં ચિરમાપ્નોતિ દીર્ઘમાપ્નોતિ જીવિતમ્

ઓષધીઃ પ્રતિમોદધ્વં જપેત્કર્મકવત્સદા ॥
લવને બીજવાપે વા વિશેષાત્સિદ્ધિમાપ્નુયાત્

સર્વૌષધીઃ સમાનીય સર્વવ્રીહિયુતાસ્તતઃ ॥
ક્ષેત્રમધ્યે દ્વિજો હુત્વા કૃષિમાપ્નોતિ પુષ્ટિદામ્

અપામાર્ગં યવં ધાન્યમોષધીરિતિ માતરઃ ॥
ગોકામશ્ચાશ્વકામો વા તં કામં શીઘ્રમાપ્નુયાત્

ઓષધીઃ સમજન્તેતિ હુત્વા ચાજ્યેન માનવઃ ॥
ભયમાપ્નોતિ નૈવેહ યાતુધાનભવં ક્વચિત્

ગ્રન્થાવતીતિ ચૈતેન પાયસં જુહુયાદ્દ્વિજ ॥
સર્વત્ર શાન્તિમાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

સીરાં યુઞ્જતિ ઇત્યેતદ્ધુત્વા કૃષિમવાપ્નુયાત્ ॥
ઉચ્છુગ્મા ઇતિ ચૈતેન બન્ધનસ્થો વિમુચ્યતે

યુવા સુવાસા એતેન વાસાંસ્યાપ્નોત્યસંશયમ્ ॥
યસ્મિઁશ્ચાપઃ સ્થિતઃ કાષ્ઠે તદ્ગૃહીત્વા વિચક્ષણઃ

સાયં યક્ષ્મેતિ મન્ત્રેણ શત્રોસ્તુ નિખનેત્પદે ॥
કુષ્ઠી ભવતિ ચાષસ્ય પક્ષં ગૃધ્રસ્ય વા પુનઃ

સહસ્રમન્ત્રિતં કૃત્વા શત્રોઃ પ્રતિકૃતિં તતઃ ॥
તેન બદ્ધ્વા તતો મૃત્યું શત્રુઃ પ્રાપ્નોત્યસંશયમ્

શત્રું તુ નાશયત્યાશુ સર્વાતઙ્કવિનાશનમ્ ॥
પ્રપતન્તીતિ ચ ઋચા જુહુયાદોષધીર્દ્વિજ

મિષ્ટાન્નભાગી ભવતિ ભાણ્ડાનાં ચૈવ રક્ષિતા ॥
મા મા હિંસીતિ ચાજ્યેન હુતં રિપુવિનાશનમ્

કાન્તારમધ્વરસ્યેતિ મધુસૈન્ધવસંયુતામ્ ॥
સૌભાગ્યકામો જુહુયાત્સ્ત્રિયો વા પુરુષસ્ય વા

હોમો દ્રપ્સશ્ચ સ્કન્દેતિ વશ્યકામસ્ય શસ્યતે ॥
નમોસ્તુ સર્પેભ્ય ઇતિ પાયસં સઘૃતં નરઃ

નાગસ્થાનેતિ જુહુયાત્સુવર્ણં પ્રાપ્નુયાદ્બહુ ॥
કૃણુષ્વ પાજ ઇત્યેતદભિચારવિનાશનમ્

અગ્ને તિષ્ઠેતિ જુહુયાદ્દ્રવ્યાઃ ખલ્વભિચારકાઃ ॥
શત્રોર્નામ ગૃહીત્વા તુ શત્રું કુર્યાત્તદા વશે

દૂર્વાકાણ્ડાયુતં હુત્વા કાણ્ડાત્કાણ્ડેતિ મન્ત્રતઃ ॥
ગ્રામે જનપદે વાપિ મરકં તુ શમં નયેત્

રોગાર્તો મુચ્યતે રોગાત્તથા દુઃખાત્તુ દુઃખિતઃ ॥
ઔદુમ્બર્યસ્તુ સમિધો મધુમાન્નો વનસ્પતિઃ

હુત્વા સહસ્રશો રામ ધનમાપ્નોતિ માનવઃ ॥
સૌભાગ્યં મહદાપ્નોતિ વ્યવહારે તથા જયમ્

યોગાદિતિ તથા હુત્વા દેવં વર્ષાપયેદ્ધ્રુવમ્ ॥
અપઃ પિબન્નિતિ તથા હુત્વા દધિઘૃતં મધુ

પ્રવર્તયતિ ધર્મજ્ઞ મહાવૃષ્ટિમનન્તરમ્ ॥
અગ્નિર્દેવતેતિ તથા યવમુષ્ટ્યયુતં દ્વિજ

હુત્વા શ્રદ્ધેયવાક્યસ્તુ સર્વત્રૈવાભિજાયતે ॥
અયં પુરેતિ જુહુયાદનુવાકેન માનવઃ

ઘૃતપૂર્ણાનિ પદ્માનિ સહસ્રં ભૃગુનન્દન ॥
કન્યાં તાં સમવાપ્નોતિ યામસૌ મનસેપ્સતિ

શ્રિયમાપ્નોતિ ચ તથા ધનમાપ્નોત્યનુત્તમમ્ ॥
નમસ્તે રુદ્ર ઇત્યેતત્સર્વોપદ્રવનાશનમ્

સર્વશાન્તિકરં પ્રોક્તં મહાપાતકનાશનમ્ ॥
રક્ષોઘ્નં ચ યશસ્યં ચ શ્રીરાયુઃપુષ્ટિવર્ધનમ્

અભ્યવોચદિત્યનેન રક્ષા સ્યાદ્વ્યાધિતસ્ય તુ ॥
સિદ્ધાર્થકાનાં ક્ષેપેણ પથિ ચૈતત્સદા પઠેત્

ક્ષેમેણ સ્વગૃહાનેતિ સર્વબાધાવિવર્જિતઃ ॥
અસૌ યસ્તામ્ર ઇત્યેતત્પઠેન્નિત્યં દિવાકરમ્

ઉપતિષ્ઠેત ધર્મજ્ઞ સાયંપ્રાતરતન્દ્રિતઃ ॥
અન્નમક્ષય્યમાપ્નોતિ દીર્ઘમાયુશ્ચ વિન્દતિ

પ્રમુઞ્ચન્તો ન ઇત્યેતત્ષડ્ભિરાયુધમન્ત્રણમ્ ॥
રિપૂણાં ભઙ્ગદં યુદ્ધે નાત્ર કાર્યા વિચારણા

માનો મહાન્ત ઇત્યેતદ્બાલાનાં શાન્તિકારકમ્ ॥
નમો હિરણ્યબાહવે ઇત્યનુવાક્ હર્ષકારકમ્ ॥
રાજિકાં તિલતૈલાક્તાં જુહુયાચ્છત્રુનાશનમ્

॥।
નમો વઃ કિરિકેભ્યશ્ચ પદ્મલક્ષે હુતે નરઃ ॥
રાજલક્ષ્મીમવાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥
બિલ્વાનાં ચ તથા હુત્વા કનકં બહુ વિન્દતિ ॥૧ ૦૩ ।
ઇમા રુદ્રાયેતિ તિલૈઃ કૃત્વા હોમં વિચક્ષણઃ ॥
શીઘ્રમેવ મહાભાગ ધનમાપ્નોતિ ચિન્તિતમ્

અનેનૈવ તુ મન્ત્રેણ દૂર્વાહોમેન માનવઃ ॥
સર્વવ્યાધિવિનિર્મુક્તો ભયાન્સર્વાન્વ્યપોહતિ

વરારોહેણ ઇધ્માનાં યાતે રુદ્રશિવા-તનૂઃ ॥
હુત્વાઽયુતં તુ ધર્મજ્ઞં પુત્રમાપ્નોત્યભીપ્સિતમ્

અસંખ્યાતાઃ સહસ્રાણિ મન્ત્રૈસ્તદભિચારકમ્ ॥
નમોઽસ્તુ રુદ્રેભ્ય ઇતિ પ્રોક્તા પ્રત્યઙ્ગિરા પરા ॥ ૧ ૦૭॥
રક્તોષ્ણીષો રક્તવાસા રક્તમાલ્યાનુલેપનઃ ॥
અનેનૈવ શ્મશાને તુ લોહશઙ્કું નરોત્તમ ॥૧ ૦૮॥
પ્રાદેશમાત્રં જુહુયાત્સહસ્રં ભૃગુનન્દન ॥
કૃત્યામુત્થાપયેજ્જાતાં રક્તકુમ્ભેન પૂજયેત્ ॥૧ ૦૯॥
પૂર્ણપાત્રેણ ચ તથા સર્વકર્મકરો ભવેત ॥
આશુઃ શિશાન ઇત્યેતદાયુધાનાં ચ રક્ષણમ્

સંગ્રામે કથિતં રામ સર્વશત્રુવિનાશનમ્ ॥
ઇમં સોમમિત્યેતન્નદીં ગત્વા સમુદ્રગામ્

સ્નાતસ્તોયેઽયુતં જપ્ત્વા હુત્વા દશશતં તતઃ ॥
સાષ્ટં મનુજશાર્દૂલ ગ્રામમાપ્નોત્યભીપ્સિતમ્

વાજશ્ચ મેતિ જુહુયાત્સહસ્રં પઞ્ચભિર્દ્વિજ ॥
આજ્યાહુતીનાં ધર્મજ્ઞ ચક્ષુરોગાદ્વિમુચ્યતે

મનોભવસ્વેતિ ગૃહે તથા હુત્વા વિચક્ષણઃ ॥
વાસ્તુદોષાંસ્તતઃ સર્વાન્ક્ષિપ્રમેવ વ્યપોહતિ

અગ્ન આયૂંષિ ચૈતેન હુત્વેવાજ્યમતન્દ્રિતઃ ॥
સહસ્રશસ્તુ ધર્મજ્ઞ વશં નાપ્નોતિ કેનચિત્

અપામ્ફેનેતિ લાજાભિર્હુતાભિર્જયમાપ્નુયાત્ ॥
ભદ્રા ઇતીન્દ્રિયૈર્હીનો જપન્સ્યાત્સકલેન્દ્રિયઃ

અગ્નિશ્ચ પૃથિવી ચેતિ વશીકરણમુત્તમમ્ ॥
અધ્વનીતિ જપન્મન્ત્રં વ્યવહારે જયી ભવેત્

બ્રહ્મરાજભ્યામિતિ ચ કર્મારમ્ભેષુ વૈ જપેત્ ॥
સર્વેષુ સર્વધર્મજ્ઞ તેષાં સિદ્ધિમુપાશ્નુતે

નૂનપાદોસુર ઇતિ ન્યગ્રોધે દ્વિજસત્તમ ॥
અશોકપુષ્પાન્સઘૃતાઞ્જુહુયાલ્લક્ષસંમિતાન્

તતો દાનવકન્યાં તુ સ્વયમેવેહ પશ્યતિ ॥
અનુવાકસ્ય શેષેણ તસ્યાન્નં વિનિવેદયેત્

દદાતિ સા તતો રુક્મં તૂષ્ણીં તત્રેચ્છયા ભવેત્ ॥
અનુગચ્છેત્તતસ્તૂષ્ણીં પાણૌ સઙ્ગૃહ્ય સા નરમ્

બિલં પ્રવેશયેદ્રામ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥
શૂન્યાયતનમાસાદ્ય માષમિશ્રમથૌદનમ્

કયા નશ્ચિત્ર ઇત્યેતજ્જપંસ્તુ જુહુયાન્નરઃ ॥
હુતે શતસહસ્રે તુ તસ્ય વિદ્યાધરઃ સ્વકામ્

સુવર્ણરાશિં ધર્મજ્ઞ શીઘ્રમેવ પ્રયચ્છતિ ॥
સંવત્સરોશીત્યનયા ઘૃતં હુત્વા વિચક્ષણઃ

યાવજ્જીવમરોગી સ્યાલ્લક્ષહોમેન પણ્ડિતઃ ॥
કેતું કૃણ્વન્નિત્યેતત્સંગ્રામે જયવર્ધનમ્

ઐન્દ્રાગ્નં વર્મ ઇત્યેતદ્રણે સન્નાહબન્ધનમ્ ॥
ધનનાગેતિ મન્ત્રશ્ચ ધનુર્ગ્રહણિકઃ પરઃ

વક્ષ્યન્તીતિ તથા મન્ત્રો વિજ્ઞેયો જ્યાભિમન્ત્રણે ॥
મન્ત્રશ્ચાહિરિવેત્યેતત્તૃણમન્ત્રઃ પ્રકીર્તિતઃ

યુઞ્જતીતિ તથાશ્વાનાં યોજને મન્ત્ર ઉચ્યતે ॥
આશુઃ શિશાન ઇત્યેતદ્ગાત્રાલમ્ભનમુચ્યતે

વિષ્ણોઃ ક્રમેણ મન્ત્રશ્ચ રથારોહણિકઃ પરઃ ॥
આજંઘન્તીતિ ચાશ્વાનાં તાડનીય ઉદાહૃતઃ

યઃ સેના અભીત્વરીતિ પરસૈન્યમુખો જપેત્ ॥
ડુણ્ડુભ ઇતિ વાપ્યેતડ્ ડુણ્ડુભીતાડને ભવેત્

એતૈઃ પૂર્વહુતૈર્મન્ત્રૈઃ કૃત્વૈવં વિજયો ભવેત્ ॥
યમેન દત્તમિત્યસ્ય કોટિહોમાદ્વિચક્ષણઃ

રથમુત્પાદયેચ્છ્રીઘ્રં સંગ્રામે વિજયપ્રદમ્ ॥
આકૃષ્ણેતિ તથૈતસ્ય કર્મ વ્યાહતિવદ્ભવેત્

યુવં ચ્યવાનમેતચ્ચ ભયેષુ ભયનાશનમ્ ॥
ઘૃતાહુતિસહસ્રેણ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

મિત્રં હુવેત ઇત્યેતન્મેધાકામસ્ય શસ્યતે ॥
સ રાજ ઇતિ ચૈતેન દેવતારાધનં નરઃ

કુયાદ્ભાર્ગવ સર્વત્ર હોમજપ્યૈર્યથેપ્સિતમ્ ॥
શિવસઙ્કલ્પજપ્યેન સમાધિં મનસો લભેત્

પઞ્ચ નદ્ય ઇત્યનેન પદ્મલક્ષં ઘૃતાપ્લુતમ્॥
હુત્વા શીઘ્રમવાપ્નોતિ શ્રિયં તે પદ્મમાલિનીમ્

ઉભાવપિ ત ઇત્યેતદ્રૂપકામસ્ય શસ્યતે ॥
યદાબધ્નન્દાક્ષાયણા મન્ત્રેણાનેન મન્ત્રિતમ્

સહસ્રકૃત્વઃ કનકં ધારયેદ્રિપુનાશનમ્॥
ગુહ્યકાનાં ચ સર્વેષાં તથા નિર્વહણં પરમ્

ઇમં જીવેભ્ય ઇતિ ચ સીતાલોષ્ટં ચતુર્દિશમ્ ॥
ક્ષિપેદ્ગૃહે તદા તસ્ય ન સ્યાચ્ચોરભયં નિશિ

પરી મે ગામનેષતેતિ વશીકરણમુત્તમમ્ ॥
હર્તુમપ્યાગતસ્તસ્ય વશીભવતિ માનવઃ

ભક્ષ્યતામ્બૂલપુષ્પાદ્યં મન્ત્રિતં તુ પ્રયચ્છતિ ॥
યસ્ય ધર્મસ્ય વશગઃ સોઽસ્ય શીઘ્રં ભવિષ્યતિ

શન્નોમિતિ ત ઇત્યેતત્સદા સર્વત્ર શાન્તિદમ્ ॥
મનસઃ કામમાકૂતિઃ પુષ્ટિકામસ્ય શસ્યતે

ચમષટ્કં ચ ધર્મજ્ઞ સર્વકામકરં સ્મૃતમ્ ॥
ષટ્કેન ચ તથા હોમઃ સર્વદેવપ્રસાદનઃ

ઔદાર્યેણોદકં સ્પૃષ્ટ્વા તદ્દોષાદ્વિપ્રમુચ્યતે ॥
વિવૃતં ચૈતદાજ્યેન હુતં શૂલાપહં ભવેત્

ગણાનાં ત્વા ગણપતિં હોમ કૃત્વા ચતુષ્પથે ॥
વશે કુર્યાજ્જગત્સર્વં સર્વધાન્યૈરસંશયમ્

વૈકઙ્કતેધ્મહોમે ચ સમાસ્ત્વાગ્ન ઇતીત્યપિ ॥
યશસા યોગમાપ્નોતિ વિપુલં નાત્ર સંશયઃ

અગ્નિર્મૂર્ધેતિમન્ત્રેણ હુત્વૈવાજ્યં હુતાશને ॥
તત્પ્રસાદમવાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા

એવં હિ દેવતાલિઙ્ગૈસ્તથા રામ યથા સ્વકૈઃ ॥
હુતૈઃ પ્રસાદયેદિષ્ટાં દેવતાં નાત્ર સશયઃ

હિરણ્યવર્ણાઃ શુચયો મન્ત્રોઽયમભિષેચને ॥
શન્ન આપશ્ચ ધન્વન્યાઃ સર્વપાપહરાઃ સ્મૃતાઃ

શન્નો દેવીરભિષ્ટયે ચેતિ શાન્તિકરઃ પરઃ ॥
એકચક્રેતિ મન્ત્રેણ હુતેનાજ્યેન ભાર્ગવ

ગ્રહેભ્યઃ શીઘ્રમાપ્નોતિ પ્રસાદં નાત્ર સંશયઃ ॥
યાજ્યાનુવાકૌ વૃક્ષાણાં સમાગ્ને વર્ચ ઇત્યપિ

તત્પ્રસાદમવાપ્નોતિ નાત્ર કાર્યા વિચારણા ॥
ગાવો ભગ ઇતિ દ્વાભ્યાં હુત્વૈવાજ્યં સહસ્રશઃ

ગાઃ સમાપ્નોતિ ધર્મજ્ઞ નાત્ત્ર કાર્યા વિચારણા ॥
ઉદુત્તમં વરુણ ઇતિ જુહુયાદ્ભૃગુનન્દન

નદીવાહતડાગેષુ સુકૃતેષુ દ્વિજોત્તમ ॥
સંવદત્તાં હિરણ્યકોશં રૂપં કૃત્વા તથૈવ ચ

પ્રવાદસાં સેતિ ચૈવ ગૃહે યજ્ઞો વિધીયતે ॥
દેવેભ્યો વનસ્પત ઇતિ બ્રહ્મયજ્ઞો વિધીયતે

રાત્રીયખ્ય ઇતિ દ્વાભ્યાં રાત્રિયજ્ઞાઃ પ્રકીર્તિતાઃ ॥
શમે શમીકં શમ્યાકામશ્વત્થં પ્લક્ષમેવ ચ

ઉદુમ્બરં ચ ન્યગ્રોધમપામાર્ગં ચ ગોમયમ્॥
યાં કુર્યાદ્દર્ભપિંજૂલાં દૂર્વાં પ્રાચીનગામિનીમ્

સીતાં લોષ્ટં સુવર્ણં ચ તથા વલ્મીકમૃત્તિકામ્ ॥
સં વઃ સૃજામીતિ દ્વાભ્યાં બીજાન્યપ્સુ વિનિક્ષિપેત્

યા ઓષધય ઇત્યેતદનુવાકં તતો જપેત્ ॥
અપામિવેદ્વિતિ તતઃ પ્રોક્ષણં તુ વિધીયતે

ઇન્નોભયમિતીત્યેતચ્ચાષ્ટર્ચં જુહુયાદ્દ્વિજઃ ॥
યદ્દેવા દેવહેડનમૃચસ્તિસ્રસ્તથૈવ ચ

।
હુત્વા સમ્પ્રોક્ષણં કુર્યાદ્ભૂયઃ સર્વત્ર માનવઃ ॥
સર્વોત્પાતપ્રશમનં કર્મૈતત્પરિકીર્તિતમ્

ગાયત્રી વૈષ્ણવી જ્ઞેયા તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્ ॥
સર્વપાપપ્રશમની સર્વકર્મકરી તથા

એતાવદુક્તં યજુષાં વિધાનં મયા હિ કિઞ્ચિત્તવ ધર્મનિષ્ઠ ॥
અતઃ પરં વચ્મિ નૃવીર સામ્નાં તન્મે શૃણુષ્વાયતલોહિતાક્ષ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે દ્વિતીયખણ્ડે માર્કણ્ડેય વજ્રસંવાદે રામં પ્રતિ પુષ્કરોપાખ્યાને તન્ત્રવિધાનન્નામ પઞ્ચવિંશત્યુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ