વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · અધ્યાય 1.99

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥
ધ્રુવસ્થાનનિવિષ્ટાનાં દેવતાનાં નરાધિપ ॥
દધ્યોદનં પાયસં ચ પ્રત્યેકં વિનિવેદયેત્

ગુડૌદનં ગુડાપૂપાઃ ફલાનિ ગુડપાયસમ્ ॥
નિવેદનં તુ સૂર્યાય ધાન્યલાજે મધૂત્કટે

સર્પિર્દધ્યોદનં ચૈવ ફલાનિ વિવિધાનિ ચ ॥
મોદકાનિ ચ મુખ્યાનિ પાયસં શશિનસ્તથા

ગુડૌદનં ગુડાપૂપા યાવકં ગુડપાયસમ્ ॥
કૃસરં ચ તથા દેયં ભૂમિપુત્રાય પાર્થિવ

ક્ષીરૌદનં સસર્પિષ્કં ક્ષીરવૃક્ષફલાનિ ચ ॥
ક્ષીરિણ્યશ્ચ તથોષધ્યો સોમપુત્રાય દાપયેત્

શિમ્બિધાન્યવિકારાણિ બિલ્વાન્યામલકાનિ ચ ॥
ઘૃતૌદનં ચ જીવાય દાતવ્યં ભૂતિમિચ્છતા

દધ્યોદનં પાયસં ચ મધુના સર્પિષા યુતમ્॥ ।
ઉત્કારિકં મોદકાંશ્ચ ભાર્ગવાય નિવેદયેત્ ।

માષૌદનં સસર્પિષ્કં કૃસરં દધિ યાવકમ્॥
નિવેદયેત્તુ સૌરાય કુલત્થં ચણકૈઃ સહ

પ્લક્ષં દધિત્થં ચ તથા પલલં ચૈવ રાહવે॥
માષૌદનં તથા દેયં યવાપૂપાંસ્તથૈવ ચ

તલ્લોપિકાસ્તથા મત્સ્યાઃ કેતવે કૃસરં તથા ॥
વસાસર્પીંષિ ચ તથા દેયાનિ મનુજેશ્વર

મધુલાજે કૃત્તિકાનાં કુલ્માષં દધિસર્પિષી ॥
રોહિણીનાં ચ બીજાનિ દધિપિષ્ટવૃષાણિ ચ

દધ્યોદકં ચેલ્વલાનાં મૃગમાંસં તથૈવ ચ ॥
રુધિરં કૃસરં ચોભૌ રૌદ્રસ્ય વિનિવેદયેત્

પુનર્વસોઃ પ્રદાતવ્યં પલલં સવિલાયનમ્ ॥
પાયસં ચ સસર્પિષ્કં તિષ્યાય વિનિવેદયેત્

પિષ્ટસર્પાણિ સાર્પસ્ય ક્ષૌદ્રં દધિયુતં તથા ॥
તિલૌદનં સપલલં પૈત્ર્યસ્ય વિનિવેદયેત્

ષષ્ટિકાન્નં ચ ભાગ્યસ્ય મધુસર્પીંષિ ચાપ્યથ ॥
આર્યમ્ણાય તિલાપૂપાન્ષષ્ટિકાન્નં તથૈવ ચ ॥

પ્રિયંગુતણ્ડુલૈઃ સિદ્ધં સાવિત્રાય ચ પાયસમ્ ॥
ત્વાષ્ટ્રસ્ય ચૈવ પીયૂષં દ્વિજા ચિત્રાણ્ડજાસ્તથા

વાયવ્યસ્ય ચ ફલ્ગુનિ મૂલકાનિ શુભાનિ ચ ॥
કુલત્થાનિ વિશાખાસુ યવાપૂપાસ્તથૈવ ચ

કુલત્થભક્તં મિત્રાય દધિક્ષૌદ્રાન્વિતં તથા ॥
ઘૃતૌદનં ચ શાક્રાય ફલાનિ વિવિધાનિ ચ

મૂલાનિ ચ વિચિત્રાણિ તથા મૂલફલાનિ ચ ॥
આપ્યસ્ય સક્તવો દેયા મધુમિશ્રોદકૈઃ સહ

સક્તવો વૈશ્વદેવાય મધુલાજે તથૈવ ચ ॥
બ્રાહ્માય પાયસં દેયં સગુડં ભૂતિમિચ્છતા

દધ્યોદનં પાયસં ચ વૈષ્ણવાય નિવેદયેત્ ॥
ઘૃતોદકં ચ શાકાનિ વાસવાય નિવેદયેત્

પૈષ્ટં બિડાલં શાકાંશ્ચ વારુણાય તથા દધિ ॥
આદાય માંસમાજં તુ વ્યાઘ્રં પિષ્ટકૃતં દધિ

આહિર્બુધ્ન્યાય માંસાનિ તથૈવ ચ રસૌદનમ્ ॥
પૌષ્ણાય સક્તવો માષા માષયુક્તાશ્ચ સક્તવઃ

અશ્વં પિષ્ટકૃતં માષાન્યાવકં ચ તથા દધિ ॥
આશ્વિનસ્યાથ યામ્યસ્ય તણ્ડુલાનિ તિલાનિ ચ

રાજન્પૈષ્ટાશ્ચ પશવો માંસં પક્વામકં તથા॥
પાયસં સઘૃતં ક્ષૌદ્રં પૂર્વસ્યાં વિનિવેદયેત્

આગ્નેય્યાં દિશિ રાજેન્દ્ર કૃસરં ક્ષીરમિશ્રિતમ્॥
દક્ષિણસ્યાં ચ દાતવ્યં કૃસરં તૈલમિશ્રિતમ્।આ૨૬।
નૈરૃત્યાં ચ પ્રદાતવ્યં કૃસરં મત્સ્યસંયુતમ્।
કુલ્માષાંશ્ચૈવ મત્સ્યાંશ્ચ પશ્ચિમસ્યાં નિવેદયેત્

વાયવ્યાયાશ્ચ મત્સ્યાનિ તથા ક્ષીરોદનાનિ ચ ॥
ઐશાન્યાયાઃ પ્રદાતવ્યૌ ઘૃતક્ષીરોદનાવુભૌ

મોદકોલ્લોપિકામિશ્રાઃ સાગરાણાં બલિર્ભવેત્

યદ્યદ્ગ્રહસ્યાભિહિતં મયાત્ર ઋક્ષસ્ય વા ભૂમિપતિપ્રધાન ॥
તદ્દેવતાયાશ્ચ તદેવ દેયં દિશસ્તથા નાત્ર વિચારણાસ્તિ

ઇતિ શ્રીવિષ્ણુધર્મોત્તરે પ્રથમખણ્ડે માર્કણ્ડેયવજ્રસંવાદે ગ્રહર્ક્ષનૈવેદ્યદેયાદેયવિધિર્નામ નવનવતિતમોઽધ્યાયઃ